Introductie tot het boek Pioneers of Psychology

 

Schrijven over de geschiedenis

Historiografie is de technische term voor het schrijven over geschiedenis. Het is lastig te bepalen wanneer de geschiedenis van de psychologie is begonnen. Hermann Ebbinghaus (1850-1909) bedacht technieken voor het systematisch en experimenteel onderzoeken van het geheugen. Hij kaartte dit probleem al aan vlak na het ontstaan van de psychologie als universitaire studie. Psychologie is pas in het midden van de negentiende eeuw een onafhankelijke afdeling binnen de universiteit geworden. Over de geest en het gedrag werd echter al veel langer nagedacht. Algemene psychologische en filosofische theorieën ontstonden al in de oudheid. Deze oude theorieën kunnen ook voor de moderne psychologie nog relevant zijn. In de laatste eeuw is de psychologie uitgegroeid tot een van de grootste wetenschappelijke studies. Daarbinnen zijn ook vele subdisciplines ontstaan, waarvan sommige enigszins onderling aan elkaar zijn gerelateerd. Elke subdiscipline heeft zijn eigen geschiedenis. Om deze verschillende geschiedenissen in een boek volledig te behandelen is echter niet haalbaar.

Opbouw van dit boek

Sigmund Freud (1856-1939), Francis Galton (1822-1911) en B. F. Skinner (1904-1990) hebben niet alleen hun bekende gepubliceerde werk achtergelaten, maar ook veel ongepubliceerd werk. Dit ongepubliceerde werk bevatte onder andere achtergrond verhalen en informatie over hun leven. Bepaalde zaken uit hun privéleven beïnvloedden hun wetenschappelijke werk. Deze interactie tussen biografische en theoretische factoren zorgde voor meer waardering en begrip van het abstracte werk. Daarom is in dit boek gekozen voor een personalistische manier van schrijven. Het doel is om een nauwkeurige presentatie van belangrijke psychologische ideeën te geven. De ideeën krijgen meer betekenis wanneer ze worden bekeken in de context van het leven van de wetenschappers. Duidelijk zal worden hoe de moderne ideeën tot stand zijn gekomen. De inmiddels als fout benoemde theorieën worden vanuit het oogpunt van de onderzoeker begrijpelijk en er wordt duidelijk gemaakt hoe deze theorieën voor vooruitgang hebben gezorgd.

Pioniers in dit boek

De pioniers in dit boek moesten aan drie criteria voldoen. De pioniers moeten belangrijk zijn geweest voor de ontwikkeling van het psychologisch denken. Omdat de ideeën in dit boek in de context van het leven van de onderzoeker beschreven worden, moet er ook biografische informatie aanwezig zijn. Daarnaast moesten de pioniers bijdragen aan het brede veld van psychologische theorieën. Plato, bekent door zijn nativistische opvatting over het brein, en Aristoteles, bekend door zijn meer empiristische opvatting en observaties, komen niet aan bod in dit boek door gebrek aan biografische informatie. Het startpunt is René Descartes aan het begin van de zestiende eeuw. Over hem was genoeg biografische informatie te vinden.

Indeling per hoofdstuk

Ook komen Aristoteles en Plato terug in zijn werk, waardoor hij een overzicht biedt van de belangrijke ideeën van de oude Grieken. Met zijn ideeën over lichaam en geest als twee verschillende substanties legde hij de grondslagen van de moderne psychologie. In het tweede hoofdstuk worden Locke en Leibniz besproken. Locke ging de empiristische kant van Aristoteles op, terwijl Leibniz verder bouwde op de ideeën van Plato. In de hoofdstukken drie tot en met vijf worden verschillende pioniers besproken die aanwezig waren tot aan het begin van het ontstaan van de psychologie als een aparte universitaire afdeling. In hoofdstuk vijf wordt Wilhelm Wundt besproken. Bij hem wordt de start gemaakt van de moderne experimentele psychologie. In de middelste hoofdstukken wordt beschreven hoe psychologie aan het einde van de negentiende eeuw en aan het begin van de twintigste eeuw een onafhankelijke discipline werd. Darwin en zijn ideeën over aanpassingsvermogen en erfelijkheid, Galton en zijn theorieën over intellectuele karakteristieken, William James die het startpunt voor het behaviorisme was, en vervolgens Pavlov, Skinner en Watson die belangrijk waren voor het behaviorisme worden besproken. Dit eerste deel van het boek is chronologisch ingedeeld. Het tweede deel gaat verder in de twintigste eeuw met een representatief overzicht van de verschillende geschiedenissen van de subdisciplines. Moderne experimentele sociale psychologie, Freud en de ontwikkeling van abnormale en persoonlijkheidspsychologie, humanistische psychologie, intelligentie testen en ontwikkelingspsychologie, cognitieve psychologie en tot slot de verschillende subdisciplines van toegepaste psychologie zoals klinische en organisatiepsychologie komen aan bod.

Extra thema’s

Vrouwen

Er wordt door het gehele boek heen ook aandacht besteed aan de rol die vrouwen hebben gehad in de ontwikkeling van de moderne psychologie. Lange tijd werden vrouwen uitgesloten van de formele wetenschap. In het begin was hun invloed daardoor indirect of ondersteunend en slechts uit hoge sociale klassen. De faciliterende en modererende rollen van vrouwen waren vaak wel belangrijk. Ook toen psychologie in het eind van de negentiende eeuw een eigen afdeling was, werd er getwijfeld of het passend was om vrouwen een hoge opleiding te geven. De positie van de vrouw werd ondersteund door enkele aspecten in de freudiaanse en darwinistische theorieën te gebruiken. Later mochten er wel steeds meer vrouwen deelnemen. In 1970 is een project opgestart om de bijdrage van vrouwen in de geschiedenis van de psychologie vast te stellen. Ook worden de bewegingen die invloed hebben gehad op theorieën over ras en geslacht hierin besproken.

Terugkerende onderwerpen

Ook wordt er in dit boek gekeken naar terugkerende onderwerpen. Vragen en ideeën uit zelfs al de oudheid lijken telkens weer terug te keren door de tijd heen. De terugkerende onderwerpen worden onderzocht in een vorm passend bij de tijd. De onderwerpen gaan over de meest centrale vragen van menselijke ervaringen en leven. Een voorbeeld van een onderwerp is het onderbewuste. Bestaat het onderbewuste en wat is het precies? Door deze terugkerende onderwerpen te bespreken wordt de continuïteit van de psychologie in de oudheid tot in deze tijd zichtbaar.

Heb je niet de volledige tekst in beeld, log dan eerst in
 

Aansluiten bij JoHo als abonnee of donateur

The world of JoHo footer met landenkaart

Aansluiten bij JoHo met een JoHo abonnement

JoHo abonnement (€20,- p/j)

  • Voor wie online volledig gebruik wil maken van alle JoHo's en boeksamenvattingen voor alle fases van een studie, met toegang tot alle online HBO & WO boeksamenvattingen en andere studiehulp
  • Voor wie gebruik wil maken van de gesponsorde boeksamenvattingen en er met zijn pinpoints 10 gratis kan afhalen in een JoHo support center of bij een JoHo partner
  • Voor wie gebruik wil maken van de vacatureservice en bijbehorende keuzehulp & advieswijzers
  • Voor wie gebruik wil maken van keuzehulp en advies bij werk in het buitenland, lange reizen, vrijwilligerswerk, stages en studie in het buitenland
  • Voor wie extra kortingen wil op (reis)artikelen en services (online + in de JoHo support centers)

 of met een JoHo donateurschap

JoHo donateurschap (€5,- per jaar)

  • Voor wie €10,- korting wil op zijn JoHo abonnement
  • Voor wie JoHo WorldSupporter en Smokey projecten wil steunen
  • Voor wie gebruik wil maken van alle gedeelde materialen op WorldSupporter
  • Voor wie op zoek is naar de organisatie bij een vacature

 

Aanmelden & Aansluiten bij JoHo 

Partners: met impact

Partnerselectie: inspiratie & activiteiten in binnen- en buitenland

Wereldstage & Wereldjob

Wereldstage is actief op Curaçao en helpt je aan betaald werk, stages, vrijwilligerswerk en de invulling van een 'gap programma'. Ze organiseren voor alle leeftijden programma's van een paar weken of langer, waarbij je erachter komt welke toekomst bij jou past. Lokale initiatieven worden gesteund door vrijwilligers te plaatsen, en financieel bij te dragen aan de vele goede doelen op Curaçao.

Dutchies Travel

Dutchies Travel is dé plek om reisplannen, ideeën en dromen van alle Dutchies (en hun vrienden) ter wereld te ontwikkelen! Door hun passie & liefde voor reizen te delen met de Nederlandse community creëren ze unieke en volledig op maat gemaakte droomreizen.
Ze geven gratis advies over reizen in Australië, Nieuw-Zeeland, Fiji, Canada en hun andere bestemmingen. Ze helpen je bij het maken van je reisplannen, en bij het kiezen en regelen van tours en activiteiten die het beste bij jou passen.

Vrijwillig Wereldwijd

Vrijwillig Wereldwijd is een kleinschalige organisatie die de mooiste lokale projecten in meer dan 10 landen ondersteunt op de continenten: Afrika, Zuid-Amerika, Azië en Europa. Ze zijn er van overtuigd dat vrijwilligerswerk in het buitenland kan leiden tot een geweldige win-win situatie. Door middel van een goede begeleiding en jarenlange ervaring doen ze er alles aan doen om deze belofte waar te maken. Dit omdat ze op deze manier de wereld een stukje mooier willen maken en mensen willen inspireren.

Snowminds

Bij Snowminds deelt het volledige team dezelfde passie: Sneeuw! Iedereen in het team heeft winterseizoenen gedaan, uiteenlopend van één winterseizoen tot meer dan negen. Snowminds begeleidt haar ski- en snowboardleraren van de reis tot skipas, van het hotel tot je contract. Bij Snowminds volgt iedereen basis- en vervolgopleidingen om uiteindelijk zo goed voorbereid mogelijk de verschillende skiculturen ter wereld te kunnen ervaren én de Snowboard gasten van dezelfde passie te laten genieten.

Pakachere

Pakachere is een backpackershostel en creatief centrum in Malawi, opgericht door twee Nederlanders. De plek doet dienst als een ontmoetingsplek, waar mensen samen kunnen komen voor workshops, activiteiten of om gewoon een drankje te doen.

Oneworld

OneWorld is de grootste Nederlandse website over mondiale verbondenheid en duurzaamheid. Naast de website OneWorld.nl geeft de organisatie ook een aantalk keer per jaar het tijdschrijft OneWorld uit!

JoHo: crossroads via de bundel

  Chapters 

Teksten & Informatie

JoHo: paginawijzer

JoHo 'chapter 'pagina

 

Wat vind je op een JoHo 'chapter' pagina?

  •   JoHo chapters zijn tekstblokken en hoofdstukken rond een specifieke vraag of een deelonderwerp

Crossroad: volgen

  • Via een beperkt aantal geselecteerde webpagina's kan je verder reizen op de JoHo website

Crossroad: kiezen

  • Via alle aan het chapter verbonden webpagina's kan je verder lezen in een volgend hoofdstuk of tekstonderdeel.

Footprints: bewaren

  • Je kunt deze pagina bewaren in je persoonlijke lijsten zoals: je eigen paginabundel, je to-do-list, je checklist of bijvoorbeeld je meeneem(pack)lijst. Je vindt jouw persoonlijke  lijsten onderaan vrijwel elke webpagina of op je userpage
  • Dit is een service voor JoHo donateurs en abonnees.

Abonnement: nemen

  • Hier kun je naar de pagina om je aan te sluiten bij JoHo, JoHo te steunen en zelf en volledig gebruik te kunnen maken van alle teksten en tools.

Abonnement: checken

  • Hier vind je wat jouw status is als JoHo donateur of abonnee

Aantekeningen: maken

  • Dit is een service voor wie bij JoHo is aangesloten. Je kunt zelf online aantekeningen maken en bewaren, je eigen antwoorden geven op tests, of bijvoorbeeld checklists samenstellen.
  • De aantekeningen verschijnen direct op de pagina en zijn alleen voor jou zichtbaar
  • De aantekeningen zijn zichtbaar op de betrokken webpagine en op je eigen userpage.

Prints: maken

  • Dit is een service voor wie bij JoHo is aangesloten.  Wil je een tekst overzichtelijk printen, gebruik dan deze knop.
JoHo: footprint achterlaten