Wat is er geregeld in het octrooirecht? - Chapter 5 - 1e druk van Hoofdstukken intellectuele eigendom van Visser

 

5.1 Inleiding

Casus: A heeft een 3D voedselprinter met stemherkenning uitgevonden. Het apparaat print de opdracht die gegeven wordt. A vraagt zich af hoe hij zijn uitvinding kan beschermen. A ken er ten eerste voor kiezen om zijn uitvinding geheim te houden. Als hij dat doet zal niemand met zijn uitvinding aan de haal gaan, dat is zeker. Echter, hij verdient er dan ook niets aan. A kan ook besluiten steeds eerst een non-disclosure agreement te laten tekenen door mensen aan wie hij zijn uitvinding onthult. Het nadeel is echter dat hij dan steeds overeenkomsten moet sluiten. Om uitvinders te beschermen en in staat te stellen geld te verdienen aan hun uitvinding bestaat het octrooirecht, ook wel patent genoemd. Om een octrooi te krijgen moet de aanvraag worden ingediend bij een overheidsinstantie en moet de uitvinding openbaar gemaakt worden. Als de uitvinding voldoet aan de voorwaarden, krijgt de indiener van de aanvraag een tijdelijk monopolie. De ratio van het octrooirecht is dat uitvinders worden beloond.

 

5.2 Nederlands en Europees octrooirecht

In Nederland is het octrooirecht geregeld in de Rijksoctrooiwet (ROW). Het octrooi wordt geregistreerd zodra is vastgesteld dat de aanvraag aan formele vereisten voldoet. Het octrooiaanvraag kan ook ingediend worden bij het Europees Octrooibureau. Een octrooi is verder een overdraagbaar vermogensrecht, artikel 64 lid 1 ROW. Voor de levering is een akte vereist, artikel 65 lid 1 ROW.

 

5.3 Octrooieerbaarheid

Welke uitvindingen zijn vatbaar voor octrooi? Uitvindingen die nieuw zijn, op uitvinderswerkzaamheid berusten en toegepast kunnen worden op het gebied van de nijverheid, artikel 2 lid 1 ROW. De uitvinding moet dus betrekking hebben op een voortbrengsel of een werkwijze. Daarom worden ontdekkingen, wiskundige methoden en esthetische vormgeving niet als uitvinding beschouwd, artikel 2 lid 2 sub a,b ROW. Om deze reden zijn ook paddenstoelen, oplossingen voor wiskundige problemen en een dansje niet octrooieerbaar. De uitvinding moet verder ook nieuw zijn.

Een uitvinding wordt als nieuw beschouwd, indien zij geen deel uitmaakt van de stand van de techniek.

Het is heel belangrijk om altijd eerst een octrooiaanvraag in te dienen en daarna pas de uitvinding openbaar te maken. De stand van de techniek is alles wat waar ook ter wereld al bekend was op het moment dat het octrooi werd aangevraagd.

Verder is vereist dat een uitvinding het resultaat is van uitvinderswerkzaamheid, dit wordt ook wel inventiviteit genoemd. Andere synoniemen zijn inventieve stap en uitvindingshoogte. Van inventiviteit is sprake als de uitvinding voor een deskundige niet op een voor de hand liggende wijze voortvloeit uit de stand van de techniek (artikel 6 ROW). De uitvinding moet dus voor de gemiddelde vakman verrassend zijn. Het gebruik van nieuw materiaal voor een reeds bekend voorwerp ligt vaak voor de hand en is zelden inventief. Ook het toepassen van een alternatieve verbindingstechniek is op zichzelf niet inventief. Ten slotte kan een onverwacht positief effect een teken zijn van inventiviteit. Bij de beoordeling van inventiviteit hanteert het EOB vaak de problem-solution-approach als hulpmiddel. Men stelt dan de vraag voor welk probleem de uitvinding een oplossing vormt. Vervolgens is de vraag of de gemiddelde vakman die bekend is met de stand van de techniek die oplossing gemakkelijk zou vinden. Soms ligt het probleem zelf helemaal niet voor de hand, dat heet dan een probleem-uitvinding.

Een volgend vereiste is dat de uitvinding toegepast moet worden op het gebied van de nijverheid. Het begrip nijverheid moet zeer ruim worden opgevat. Alles wat met techniek of productie te maken heeft en iedere industriële of ambachtelijke toepassing valt hieronder. De uitvinding moet ook toepasbaar zijn, hij moet werken.

 

5.4 Inbreuk op octrooirecht

De handelingen die een octrooihouder kan verbieden staan opgesomd in artikel 53 lid 1 ROW. Ook in het octrooirecht geldt een uitputtingsregel: als het geoctrooieerde voortbrengsel eenmaal door of met toestemming is verkocht, mag dat voortbrengsel door derden worden doorverkocht. Een octrooi wordt verleen in de vorm van een octrooischrift, dat is gebaseerd op de octrooiaanvraag. De octrooiconclusie bevat altijd de woorden met het kenmerk, dat, waarna wordt uiteengezet wat er nu nieuw en inventief is.

Het uitsluitend recht wordt bepaald door de inhoud van de conclusies van het octrooischrift, waarbij de beschrijving en de tekeningen dienen tot uitleg van die conclusies (artikel 53 lid 2 ROW). Bij de uitleg van een octrooi moet dus zowel een redelijke bescherming aan de octrooihouder als een redelijke rechtszekerheid aan derden worden geboden. Een octrooiconclusie moet zo duidelijk mogelijk zijn en onduidelijkheid werkt in beginsel in het nadeel van de octrooihouder.

Wanneer octrooi is verleend op een 3D printer voor voedsel brengt een normale uitleg met zich mee dat een 3D printer voor diervoedsel hier ook onder valt. Echter, wanneer het octrooi specifiek betrekking heeft op een 3D printer voor diervoedsel, valt een 3D printer voor vogelvoedsel daar niet onder.

5.5 Verkrijging en duur van het octrooirecht

Een octrooi is alleen geldig als het in een octrooiregister is ingeschreven. Zonder registratie is er in principe geen octrooi. Het octrooirecht duurt maximaal twintig jaar, gerekend vanaf het moment van de octrooiaanvraag. Daarna valt de uitvinding hoe dan ook in het publiek domein en kan deze door iedereen worden toegepast. Voor de instandhouding van het octrooi moet wel jaarlijks een geldbedrag worden betaald. Namelijk, als dit niet gebeurt vervalt het octrooi van rechtswege.

Veruit de meeste octrooien halen de termijn van twintig jaar niet. De meeste vervallen eerder omdat de exploitatieresultaten onvoldoende zijn om de jaartaks te blijven betalen, of omdat de uitvinding intussen door weer nieuwe uitvindingen is achterhaald. Met een aanvullend beschermingscertificaat kan de bescherming na aflopen van de beschermingsduur met nog maximaal vijf jaar worden verlengd.

Stampvragen

  1. Waarom bestaat het octrooirecht? (par. 5.1)

  2. In welke wet is het Nederlands octrooirecht geregeld en welke rechter is de hoogste rechter in octrooizaken? (par. 5.2)

  3. Wat voor soort uitvindingen zijn octrooieerbaar? (par. 5.3)

  4. Wanneer is een uitvinding nieuw? (par. 5.3.1)

  5. Wanneer is een uitvinding inventief? (par. 5.3.2)

  6. Wat valt er onder nijverheid? (par. 5.3.3)

  7. Geldt in het octrooirecht de uitputtingsregel? (par. 5.4.1)

  8. Hoe wordt een octrooi verleend en wat staat er in de conclusie? (par. 5.4.2)

  9. Wanneer is een octrooi geldig? (par. 5.5.1)

  10. Hoe lang is een octrooi maximaal geldig? (par. 5.5.2)

Heb je niet de volledige tekst in beeld, log dan eerst in
 

Aansluiten bij JoHo als abonnee of donateur

The world of JoHo footer met landenkaart

Aansluiten bij JoHo met een JoHo abonnement

JoHo abonnement (€20,- p/j)

  • Voor wie online volledig gebruik wil maken van alle JoHo's en boeksamenvattingen voor alle fases van een studie, met toegang tot alle online HBO & WO boeksamenvattingen en andere studiehulp
  • Voor wie gebruik wil maken van de gesponsorde boeksamenvattingen en er met zijn pinpoints 10 gratis kan afhalen in een JoHo support center of bij een JoHo partner
  • Voor wie gebruik wil maken van de vacatureservice en bijbehorende keuzehulp & advieswijzers
  • Voor wie gebruik wil maken van keuzehulp en advies bij werk in het buitenland, lange reizen, vrijwilligerswerk, stages en studie in het buitenland
  • Voor wie extra kortingen wil op (reis)artikelen en services (online + in de JoHo support centers)

 of met een JoHo donateurschap

JoHo donateurschap (€5,- per jaar)

  • Voor wie €10,- korting wil op zijn JoHo abonnement
  • Voor wie JoHo WorldSupporter en Smokey projecten wil steunen
  • Voor wie gebruik wil maken van alle gedeelde materialen op WorldSupporter
  • Voor wie op zoek is naar de organisatie bij een vacature

 

Aanmelden & Aansluiten bij JoHo 

Spotlight: partners met impact

Partnerselectie: inspiratie & activiteiten in binnen- en buitenland

Wereldstage & Wereldjob

Wereldstage is actief op Curaçao en helpt je aan betaald werk, stages, vrijwilligerswerk en de invulling van een 'gap programma'. Ze organiseren voor alle leeftijden programma's van een paar weken of langer, waarbij je erachter komt welke toekomst bij jou past. Lokale initiatieven worden gesteund door vrijwilligers te plaatsen, en financieel bij te dragen aan de vele goede doelen op Curaçao.

Dutchies Travel

Dutchies Travel is dé plek om reisplannen, ideeën en dromen van alle Dutchies (en hun vrienden) ter wereld te ontwikkelen! Door hun passie & liefde voor reizen te delen met de Nederlandse community creëren ze unieke en volledig op maat gemaakte droomreizen.
Ze geven gratis advies over reizen in Australië, Nieuw-Zeeland, Fiji, Canada en hun andere bestemmingen. Ze helpen je bij het maken van je reisplannen, en bij het kiezen en regelen van tours en activiteiten die het beste bij jou passen.

Vrijwillig Wereldwijd

Vrijwillig Wereldwijd is een kleinschalige organisatie die de mooiste lokale projecten in meer dan 10 landen ondersteunt op de continenten: Afrika, Zuid-Amerika, Azië en Europa. Ze zijn er van overtuigd dat vrijwilligerswerk in het buitenland kan leiden tot een geweldige win-win situatie. Door middel van een goede begeleiding en jarenlange ervaring doen ze er alles aan doen om deze belofte waar te maken. Dit omdat ze op deze manier de wereld een stukje mooier willen maken en mensen willen inspireren.

Snowminds

Bij Snowminds deelt het volledige team dezelfde passie: Sneeuw! Iedereen in het team heeft winterseizoenen gedaan, uiteenlopend van één winterseizoen tot meer dan negen. Snowminds begeleidt haar ski- en snowboardleraren van de reis tot skipas, van het hotel tot je contract. Bij Snowminds volgt iedereen basis- en vervolgopleidingen om uiteindelijk zo goed voorbereid mogelijk de verschillende skiculturen ter wereld te kunnen ervaren én de Snowboard gasten van dezelfde passie te laten genieten.

Pakachere

Pakachere is een backpackershostel en creatief centrum in Malawi, opgericht door twee Nederlanders. De plek doet dienst als een ontmoetingsplek, waar mensen samen kunnen komen voor workshops, activiteiten of om gewoon een drankje te doen.

Oneworld

OneWorld is de grootste Nederlandse website over mondiale verbondenheid en duurzaamheid. Naast de website OneWorld.nl geeft de organisatie ook een aantalk keer per jaar het tijdschrijft OneWorld uit!

  Chapters 

Teksten & Informatie

JoHo: paginawijzer

Hoe werkt een JoHo Chapter?

 

Wat vind je op een JoHo Chapter pagina

  •   JoHo Chapters zijn tekstblokken en hoofdstukken rond een specifieke vraag of een deelonderwerp

Crossroad: volgen

  • Via een beperkt aantal geselecteerde webpagina's kan je verder reizen op de JoHo website

Crossroad: kiezen

  • Via alle aan het chapter verbonden webpagina's kan je verder lezen in een volgend hoofdstuk of tekstonderdeel.

Footprints: bewaren

  • Je kunt deze pagina bewaren in je persoonlijke lijsten zoals: je eigen paginabundel, je to-do-list, je checklist of bijvoorbeeld je meeneem(pack)lijst. Je vindt jouw persoonlijke  lijsten onderaan vrijwel elke webpagina of op je userpage
  • Dit is een service voor JoHo donateurs en abonnees.

Abonnement: nemen

  • Hier kun je naar de pagina om je aan te sluiten bij JoHo, JoHo te steunen en zelf en volledig gebruik te kunnen maken van alle teksten en tools.

Abonnement: checken

  • Hier vind je wat jouw status is als JoHo donateur of abonnee

Aantekeningen: maken

  • Dit is een service voor wie bij JoHo is aangesloten. Je kunt zelf online aantekeningen maken en bewaren, je eigen antwoorden geven op tests, of bijvoorbeeld checklists samenstellen.
  • De aantekeningen verschijnen direct op de pagina en zijn alleen voor jou zichtbaar
  • De aantekeningen zijn zichtbaar op de betrokken webpagine en op je eigen userpage.

Prints: maken

  • Dit is een service voor wie bij JoHo is aangesloten.  Wil je een tekst overzichtelijk printen, gebruik dan deze knop.
JoHo: footprint achterlaten