  Chapter 

Welke onderdelen heeft het privaatrecht?

Het privaatrecht bestaat uit materieel en formeel privaatrecht. Binnen het materiële privaatrecht bestaat een onderscheid tussen burgerlijk recht aan de ene kant en het handelsrecht (economisch privaatrecht) aan de andere kant. Het handelsrecht bevat regelingen over - onder andere - het voeren van een bedrijf (boekhouding), vervoer (vervoersrecht), verzekeringen (verzekeringsrecht), faillissement (faillissementsrecht). Het burgerlijk recht wordt onderverdeeld in het personen- en familierecht en het vermogensrecht.

Binnen het personen- en familierecht vindt men onder andere regels met betrekking tot de mens als natuurlijke persoon, echtscheiding, huwelijk en het gezag over kinderen.

Het vermogensrecht is het deel van het objectieve recht dat betrekking heeft op de op geld waardeerbare (subjectieve) rechten en plichten die tot het vermogen van een persoon kunnen behoren. Het vermogensrecht wordt onderverdeeld in het goederenrecht en het verbintenissenrecht. Binnen het vermogensrecht kan men ook nog het erfrecht onderscheiden (zie Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek).

Het vermogensrecht heeft betrekking op het vermogen van personen. Het vermogen is het geheel van op geld waardeerbare subjectieve rechten en verplichtingen. Dit vermogen omvat goederen (art. 3:1 BW). Dit worden ook wel vermogensbestanddelen genoemd. Goederen zijn zowel vermogensrechten als zaken.

Zaken zijn de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten (art. 3:2 BW). Zaken kunnen roerend of onroerend zijn. Onroerende zaken zijn de grond, delfstoffen in de grond en de met de grond verenigde beplantingen en gebouwen. Roerende zaken zijn zaken die niet onroerend zijn (art. 3:3 BW), zoals fietsen, horloges, boeken, etc. Sinds kort, door invoering van art. 3:2a BW, wordt bepaald dat dieren geen zaken zijn maar dat desondanks de bepalingen met betrekking tot zaken op dieren van toepassingen zijn.

Voor overdracht of vestiging van een bepaald recht op registergoederen is inschrijving noodzakelijk in de daarvoor bestemde openbare registers. Alle onroerende zaken zijn registergoederen. Roerende zaken die registergoederen zijn, zijn bijvoorbeeld schepen en vliegtuigen.

Wat zijn andere onderscheidingen van vermogensrechten?

Vermogensrechten maken deel uit van het vermogen. Vermogensrechten zijn op geld waardeerbare rechten (art. 3:6 BW). Vermogensrechten worden allereerst onderverdeeld in absolute en relatieve rechten. Absolute rechten worden weer onderverdeeld in volledige en beperkte rechten.

Voor het onderscheid tussen absolute rechten en relatieve rechten zijn vier aspecten van belang:

  1. Werking: Een absoluut recht werkt tegenover een ieder. Een relatief (of persoonlijk) recht werkt ten opzichte van een of meerdere bepaalde personen. Dit wordt daarom ook wel een persoonlijk recht genoemd.

  2. Aard van de bevoegdheden: De drager van een absoluut recht kan van anderen slechts eisen dat zij bepaalde handelingen niet verrichten. Hij kan geen prestaties van anderen eisen. Bij relatieve rechten kunnen in veel gevallen wel prestaties van anderen worden geëist.

  3. Object: Bij relatieve rechten is het object van het recht een bepaalde prestatie. Bij absolute rechten is het object meestal een goed (zaken of vermogensrechten). Absolute rechten die uitsluitend rusten op een zaak zijn - onder andere - eigendom (art. 5:1 BW), erfdienstbaarheid (art. 5:70 lid 1 BW) en erfpacht (art. 5:85 BW). Absolute rechten die goederen in het algemeen (dus ook vermogensrechten) tot object hebben zijn onder andere het recht van vruchtgebruik (art. 3:201 BW) en het recht van pand (art. 3:227 lid 1 BW). Naast absolute rechten op een goed bestaan er absolute rechten die geen goed tot object hebben; het betreft rechten op de voortbrengselen van de menselijke geest (auteursrecht en octrooirecht).

  4. Gesloten en open stelsel: In de wet wordt een limitatief aantal absolute rechten erkend (gesloten stelsel). Het stelsel van relatieve rechten is echter open, d.w.z. dat partijen naast de in de wet genoemde rechten nieuwe relatieve rechten kunnen creëren.

De absolute rechten kan men onderverdelen in volledige en beperkte rechten. Een volledig recht is het meest omvattende recht dat men op een goed kan hebben, zoals het eigendomsrecht. Eigendomsrecht wordt omschreven als het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben (art. 5:1 lid 1 BW). Een beperkt recht is een recht dat is afgeleid van een meer omvattend recht. Het recht waarvan een beperkt recht is afgeleid noemt men moederrecht. Het beperkte recht noemt men dochterrecht. De beperkte rechten kunnen in gebruiksrechten (erfdienstbaarheid, vruchtgebruik, opstal en erfpacht) en zekerheidsrechten (pand en hypotheek) worden onderscheiden.

Gebruiksrechten (of genotsrechten) verschaffen de rechthebbende het genot en gebruik van een bepaald goed waarop deze rechten rusten. Pand en hypotheek zijn beperkte rechten die aan de behoefte aan extra zekerheid tegemoetkomen. Ze geven de mogelijkheid om, ingeval de schuldenaar in gebreke blijft, buiten de rechter om de vordering te innen. In geval van faillissement hebben de pand- en hypotheekhouder voorrang op andere schuldeisers. Zij kunnen namelijk buiten het faillissement om een vordering innen. Ze zijn separatisten. Een hypotheekrecht kan worden gevestigd op alle registergoederen. Een pandrecht op alle overige goederen.

Wanneer een volledig of een beperkt recht betrekking heeft op een zaak, dan spreekt men van een zakelijk recht. Het eigendomsrecht heeft altijd betrekking op een zaak en is dus een zakelijk recht. Zakelijke rechten worden besproken in Burgerlijk Wetboek 5. Hierin staan zakelijke rechten als erfdienstbaarheid, erfpacht en opstal. Vruchtgebruik, pand en hypotheek hebben niet altijd betrekking op zaken, maar kunnen ook op andere goederen (vermogensrechten) worden gevestigd.

Hoe worden het goederenrecht en verbintenissenrecht omschreven?

In het vermogensrecht is een onderscheid tussen twee typen betrekkingen, namelijk die tussen personen en goederen en die tussen personen onderling. Het onderscheid tussen beide typen betrekkingen is bepalend voor het onderscheid dat in het vermogensrecht wordt gemaakt tussen goederenrecht en verbintenissenrecht.

Het goederenrecht geeft regels omtrent vermogensbestanddelen oftewel goederen. Het heeft betrekking op de rechtsverhouding tussen een persoon en een goed. Het goederenrecht bevat regels omtrent de wijze waarop men goederen kan verkrijgen en verliezen en over de bevoegdheden die men als eigenaar of beperkt gerechtigde met betrekking tot goederen kan doen gelden.

Het verbintenissenrecht geeft regels over vermogensbestanddelen. Het verbintenissenrecht regelt echter de rechtsverhouding van mens tot mens, tussen schuldeisers (crediteuren) en schuldenaars (debiteuren). In zo’n rechtsbetrekking heeft de crediteur een recht en de debiteur een verplichting. Het recht van de crediteur is een relatief recht, omdat het alleen geldt ten opzichte van de debiteur.

Rechtsbetrekkingen tussen schuldeiser en schuldenaar kunnen tot stand komen door een overeenkomst. Koop is een voorbeeld van een overeenkomst. Een verbintenis kan echter ook ontstaan buiten een overeenkomst, bijv. in het geval van een onrechtmatige daad (art. 6:162 BW).  Het verbintenissenrecht is - anders dan het goederenrecht - vaak regelend oftewel aanvullend recht. Het laat partijen ruimte om zelf inhoud te geven aan de rechtsbetrekking.

Wat zijn rechtsfeiten?

Rechtsfeiten zijn een voorwaarde voor het ontstaan en het tenietgaan van rechten en verplichtingen. Rechtsfeiten zijn feiten die rechtsgevolgen hebben.

Rechtsfeiten worden verdeeld in feiten met rechtsgevolg die geen gedragingen zijn van personen (blote rechtsfeiten) en feiten met rechtsgevolg die bestaan uit handelingen van personen. De blote rechtsfeiten kunnen weer worden onderverdeeld in gebeurtenissen, toestanden of tijdsverloop.

Handelingen kunnen weer worden onderverdeeld in rechtshandelingen en feitelijke handelingen. Rechtshandelingen zijn gericht op het doen ontstaan of tenietgaan van rechtsgevolgen. Feitelijke handelingen zijn handelingen die weliswaar niet gericht zijn op een rechtsgevolg, maar wel rechtsgevolg hebben.

Rechtshandelingen kunnen worden onderverdeeld in eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen. Van een eenzijdige rechtshandeling is sprake wanneer het beoogde rechtsgevolg door een enkele partij zonder medewerking van een ander tot stand kan worden gebracht. In geval van een meerzijdige rechtshandeling kan het rechtsgevolg alleen ontstaan door overeenstemming van twee of meer personen.

Voor toegang tot deze pagina kan je inloggen

 

Aansluiten en inloggen

Sluit je aan en word JoHo donateur (vanaf 5 euro per jaar)

 

    Aansluiten en online toegang tot alle webpagina's 

Sluit je aan word JoHo abonnee

 

Als donateur een JoHo abonnement toevoegen

Upgraden met JoHo abonnement (+ 10 euro per jaar)

 

Inloggen

Inloggen als donateur of abonnee

 

Hoe werkt het

Om online toegang te krijgen kun je JoHo donateur worden  en een abonnement afsluiten

Vervolgens ontvang je de link naar je online account en heb je online toegang

Lees hieronder meer over JoHo donateur en abonnee worden

Ben je al JoHo donateur? maar heb je geen toegang? Check hier  

Korte advieswijzer voor de mogelijkheden om je aan te sluiten bij JoHo

JoHo donateur

  • €5,- voor wie JoHo WorldSupporter en Smokey Tours wil steunen - voor wie korting op zijn JoHo abonnement wil - voor wie van de basiskortingen in de JoHo support centers gebruik wil maken of wie op zoek is naar de organisatie achter een vacature - voor wie toegang wil tot de op JoHo WorldSupporter gedeelde samenvattingen en studiehulp

JoHo abonnees

  • €20,- Voor wie online volledig gebruik wil maken van alle JoHo's en boeksamenvattingen voor alle fases van een studie, met toegang tot alle online HBO & WO boeksamenvattingen en andere studiehulp - Voor wie gebruik wil maken van de vacatureservice en bijbehorende keuzehulp & advieswijzers - Voor wie gebruik wil maken van keuzehulp en advies bij werk in het buitenland, lange reizen, vrijwilligerswerk, stages en studie in het buitenland - Voor wie gebruik wil maken van de emigratie- en expatservice

JoHo donateur met doorlopende reisverzekering

  • Sluit je via JoHo een jaarlijks doorlopende verzekering af dan kan je gedurende de looptijd van je verzekering gebruik maken van de voordelen van het JoHo abonnement: hoge kortingen + volledig online toegang + alle extra services. Lees meer

Abonnementen-advieswijzers voor JoHo services:

Abonnementen-advieswijzers voor JoHo services

  • Check hier de advieswijzers voor samenvattingen en stages - vacatures en sollicitaties - reizen en backpacken - vrijwilligerswerk en duurzaamheid - emigratie en lang verblijf in het buitenland - samenwerken met JoHo

Steun JoHo en steun jezelf

 

Sluit je ook aan bij JoHo!

 

 Steun JoHo door donateur te worden

en steun jezelf door ook een abonnement af te sluiten

 

Lees of zoek verder »
Crossroads

 Crossroads

  • Crossroads lead you through the JoHo web of knowledge, inspiration & association
  • Use the crossroads to follow a connected direction

 

Footprint toevoegen
 
   
Hoe werkt een JoHo Chapter?

 JoHo chapters

Dit chapter is gebundeld in:
Eigen aantekeningen maken?

Zichtbaar voor jezelf en bewaren zolang jij wil

Flexibele parttime bijbanen bij JoHo

    Memberservice: Make personal notes

    Ben je JoHo abonnee dan kun je je eigen notities maken, die vervolgens in het notitieveld  worden getoond. Deze notities zijn en blijven alleen zichtbaar voor jouzelf. Je kunt dus aantekeningen maken of bijvoorbeeld je eigen antwoorden geven op vragen