Welke interventies bevorderen werknemersbetrokkenheid in organisaties?

Wat ligt ten grondslag aan werknemersbetrokkenheid?

Werknemersbetrokkenheid is begonnen met de quality of worklife (eerder besproken in dit overzicht) eind jaren 50. Het houdt in het verhogen van de werknemers input in beslissingen die invloed hebben op de prestatie van de organisatie en het welzijn van de werknemer zelf. Werknemersbetrokkenheid kan beschreven worden met vier elementen die de betrokkenheid vergroten:

1. Macht.
2. Informatie.
3. Kennis en vaardigheden.
4. Beloningen.

Hoe meer de werknemer bovenstaande elementen ervaart hoe hoger zijn/haar betrokkenheid zal zijn. Werknemersbetrokkenheid is een ontwikkeling die de laatste jaren door steeds meer bedrijven toegepast wordt.

De gedachte achter werknemersbetrokkenheid is dat het zorgt voor een hogere productie. Doordat de werknemer meer betrokken is heeft hij/zij een hogere motivatie, meer vaardigheden en een betere communicatie en coördinatie. Al deze zaken zouden zorgen voor een hogere productie van de werknemer.

Bij welke organisatievormen is sprake van een hoge werknemersbetrokkenheid?

Hieronder worden de organisatievormen besproken waarbij sprake is van een hoge werknemersbetrokkenheid.

Parallele structuren

Deze toepassing van werknemersbetrokkenheid is gericht op het oplossen van problemen en het inpassen van ´adaptability´ in bureaucratische organisaties. Er wordt als het ware een onderdeel van de organisatie gecreëerd, in dit onderdeel kunnen ze hun problemen kwijt, innovaties voorstellen etc.

De volgende stappen moeten doorlopen worden om te komen tot een parallelle structuur:

1. Definieer het doel en de scope.
2. Vorm een sturend comité.
3. Communiceer met organisatieleden.
4. Vorm werknemer probleem oplossingsgroepen.
5. Geef ze problemen en onderwerpen.
6. Implementeer en evalueer de veranderingen.

Resultaten

Veel onderzoek is gericht op het management, maar het blijkt dat voor de lagere niveaus van de werknemer deze structuur zorgt voor vergroting van de werktevredenheid en taakeffectiviteit. Eerder onderzoek geeft wisselende resultaten. Er wordt wel verbetering gevonden in de attitudes van de werknemers, maar weinig in de productiviteit. Recent onderzoek laat een relatie zien tussen werknemersbetrokkenheid en directe prestatie uitkomsten, zoals productiviteit.

Total quality management

Alle activiteiten in dit soort organisaties worden georganiseerd rondom kwaliteit. Kwaliteit wordt bereikt als de processen van de organisatie overeenkomen met de verwachtingen van de klant. Alle veranderingen zijn erop gericht dat ze deel moeten uitmaken van de cultuur van de organisatie. TQM verhoogt de kennis en vaardigheden van de werknemers door extensieve training, geeft werknemers relevante informatie, geeft ze de mogelijkheid tot het maken van beslissingen en geeft beloningen voor performance.

TQM is een groeiende industrie, met consulting bedrijven, opleidingen, en trainingsprogramma´s. De volgende stappen voor TQM zouden doorlopen moeten worden door een organisatie:

• Het ontwikkelen van lange termijn management commitment.
• Het trainen van leden in kwaliteitsmethodes.
• Het starten van projecten die de kwaliteit bevorderen.
• Het meten van de voortgang.
• Het belonen van het bereiken van TQM.

Resultaten

Het is lastig om het goed te evalueren, doordat het over de hele wereld toegepast wordt en het daarom anders wordt toegepast door organisaties. Uit onderzoek blijkt dat TQM positief gelinkt is aan prestatie uitkomsten, maar ook aan menselijke uitkomsten en proces verbeteringen. Tevens blijkt dat deze verbeteringen niet zozeer komen van de technieken die gebruikt worden, maar komen door de cultuur, versterking en betrokkenheid die komen van de implementatie.

High involvement organizations

In deze organisaties zijn de condities aanwezig voor een hoge werknemersbetrokkenheid. High involvement kenmerken zich door de volgende zaken:

• Platte, flexibele organisaties.
• Job designs.
• Open informatie systemen.
• Carrière systemen.
• Selectie.
• Training.
• Beloningssystemen.
• Persoonlijke voorwaarden.
• Fysische lay-out, ondersteunen de structuur van een team.

Deze organisaties zenden een signaal uit naar de leden dat ze belangrijk zijn, gerespecteerd en gewaardeerd zijn, capabel zijn om verder te groeien en dat ze vertrouwd worden. Er bestaat geen algemene benadering voor het implementeren van zo´n benadering in de organisatie. De implementatie is erg afhankelijk van de specifieke situatie.

Resultaten

In onderzoek worden positieve effecten gevonden van de high involvement organizations. Hierbij gaat het onder andere om kwaliteit van het werkleven, klantenservice, productiviteit en kwaliteit. Daarnaast stijgt ook de effectiviteit van de organisatie.