Wat moet je doen als je een chimpansee tegenkomt, en hoe gevaarlijk zijn chimpansees?

Wat is een chimpansee?

• De chimpansee is een mensaap die zowel genetisch als qua gedrag veel weg heeft van de mens.
• De Pan troglodytes zijn mensapen afkomstig uit Centraal- en West-Afrika. Ze zijn de nauwste levende verwanten van de mens en delen ongeveer 98% van ons DNA.
• Chimpansees zijn zeer intelligente, sociale dieren, bekend om hun complexe gedrag, gereedschapsgebruik en communicatieve vaardigheden.
• Ze zijn omnivoren – ze eten voornamelijk vruchten, bladeren, zaden, insecten en af en toe vlees.

Waar kan je chimpansees in het wild tegenkomen op reis of in het buitenland?

• Chimpansees leven in Centraal- en West-Afrika in allerlei soorten tropisch bos en bosachtige landschappen.
• In het wild spotten van chimpansees kan het beste in natuurreservaten in Oeganda, Tanzania en Rwanda
• Voor trektochten om chimpansees te vinden is een vergunning nodig, en de meeste nationale parken hanteren strikte regels om de primaten en hun leefgebied te beschermen.

Is een chimpansee gevaarlijk?

• Chimpansees zijn onder goede omstandigheden niet gevaarlijk. Wanneer er voedselschaarste heerst of wanneer hun leefgebied wordt afgepakt, kunnen ze echter als groep aanvallen uitvoeren.
• Chimpansees in gevangenschap staan bekend als behoorlijk onvoorspelbaar, waarbij de kracht van klauwen en kaken niet onderschat mag worden.

Wat te doen als een chimpansee je aanvalt?

• Het belangrijkste is om je gezicht en vitale organen te beschermen. Bedek jezelf met alles wat je kunt, vermijd oogcontact en probeer langzaam terug te trekken.
• Vecht niet terug, de chimpansee zal zeker veel sterker zijn.
• Maak jezelf groot en maak harde geluiden om bedreigend over te komen.

Wat te doen als je een chimpansee in het wild tegenkomt?

• Chimpansees zijn sterke, intelligente en sociale dieren, en een ontmoeting in het wild kan een bijzondere ervaring zijn, maar moet met voorzichtigheid worden benaderd.
• Houd afstand – Blijf op minstens 7-10 meter afstand om ze niet te verstoren.
• Blijf kalm en stil – Vermijd plotselinge bewegingen of harde geluiden die hen kunnen laten schrikken.
• Observeer zonder direct oogcontact – Staren kan als een teken van agressie worden gezien.
• Volg de instructies van de lokale gids – Tijdens een chimpansee-trektocht weet je gids hoe je jezelf en de chimpansees veilig houdt.
• Niet rennen – Als een chimpansee zich bedreigd voelt, kan rennen een achtervolgingsreactie uitlokken. Blijf in plaats daarvan stil staan en vermijd oogcontact.
• Als je wordt aangevallen, bescherm dan je gezicht en vitale lichaamsdelen (chimpansees zijn extreem sterk).

Wat te doen in het geval van een bijt of kras van een chimpansee?

• Maak jezelf onmiddellijk en grondig schoon met water en zeep gedurende ten minste vijf tot tien minuten en zoek medische hulp om het risico op mogelijke ziekten te controleren.

Welke ziektes kun je van chimpansees krijgen? 

• Chimpansees kunnen verschillende zoönotische ziekten overbrengen, zoals hiv, ebola en het simian foamy virus (SFV).
• Je kunt ook bacteriële infecties of parasieten oplopen door met chimpansees te werken.

Kan je vrijwilligerswerk doen of stagelopen met chimpansees?

• Ja, je kunt vrijwilligerswerk doen of stage lopen met chimpansees, maar de mogelijkheden zijn meestal beperkt tot opvangcentra, onderzoeksprojecten en natuurbeschermingsprogramma’s.
• De meeste organisaties staan geen direct contact toe met chimpansees vanwege veiligheidsrisico’s en het gevaar van ziekteoverdracht.

Waar kan je vrijwilligerswerk of een stage met een chimpansee doen? 

• De beste plekken om met chimpansees te werken zijn onder meer opvangcentra, onderzoekscentra en natuurbeschermingsprojecten.
• Enkele bekende zijn de Jane Goodall Institute sanctuaries, Chimp Haven (USA), Tacugama Chimpanzee Sanctuary (Sierra Leone) en Lwiro Primate Rehabilitation Center in (DRC Congo). Kibale National Park (Oeganda), Gombe Stream National Park (Tanzania) en Mahale Mountains National Park (Tanzania) zijn ook hotspots voor chimpansees.
• In de Verenigde Staten zijn diverse opvangcentra die vrijwilligers ontvangen, hier gaat het vaak om voormalige huisdieren en circusdieren.