Wat moet je doen als je een makaak tegenkomt, en hoe gevaarlijk zijn makaken?

Wat zijn makaken?

• Makaken zijn middelgrote apen die door hun intelligentie en opportunistische levensstijl in veel natuurtypen en zelfs in steden kunnen overleven.
• Er zijn wel 23 soorten makaken en ze komen voor in verschillende habitats in Europa, Noord-Afrika en Azië.
• Enkele bekende makaken zijn de Japanse makaken die chillen in de heetwaterbaden, de makaken die in India in de steden door de straten slingeren en de Gibraltar makaak - de enige Europese aap. 
• Makaken eten met name fruit, wortels, scheuten en zaden, al zie je ze in de stad van alles eten en drinken. 
• De resusaap en de java-aap worden veel gebruikt als proefdier.

Waar kan je makaken in het wild tegenkomen op reis en in het buitenland?

• Makaken hebben, na mensen, de grootste geografische spreiding van alle primaten. 
• Van de 25 makaken soorten op de wereld leven er 24 in Azië, van de droge bergen van Pakistan en de regenwouden van Indonesië tot de hotsprings van Japan.
• Ze zijn te vinden in de bergen van onder andere Japan, Nepal, China en Marokko, in de regenwouden van Zuid-Oost-Azië, India en Sri Lanka en in de droogte van Pakistan en Afghanistan. In Amerika zijn de makaken ook aanwezig, maar deze populatie is geïntroduceerd door mensen. 

Zijn makaken gevaarlijk?

• Dat verschilt heel erg per groep en soort. Op sommige plekken, zeker waar ze gevoerd worden en gewend zijn aan mensen, kunnen ze agressief worden en bijten.
• In het wild zullen ze je maar zelden lastig vallen.

Wat zijn de gevaarlijkste soorten makaken en waarom?

• Resus makaken worden gezien als de meest agressieve soort. Ze zijn erg territoriaal en zullen dus sneller aanvallen.
• De Japanse makaak en de berberaap hebben ook een redelijk slechte naam, met name doordat ze op plaatsen leven waar mensen ook graag willen zijn

Wat te doen als je een makaak in het wild tegenkomt?

• Houd afstand en respecteer het dier. 
• Kijk een makaak niet in de ogen en laat ook niet je tanden zien, dit wordt gezien als uitdagend. 
• Zorg dat al je eten en je losse spullen goed zijn opgeborgen. Makaken zijn erg handig en snel dus je bent zo je telefoon of je lekkere lunch kwijt. 
• Geef makaken nooit te eten, dit kan ze juist agressiever richting mensen maken. 

Wat te doen als een makaak je aanvalt?

• Kijkt een makaak je aan met grote ogen en opgetrokken wenkbrauwen, dan is dat een waarschuwing om uit de buurt te blijven. 
• Zorg in dat geval dat je rustig achteruit beweegt, niet naar de aap staart en niet wegrent. 
• Blijft de makaak dreigen en rustig achteruit lopen werkt niet, dan is de andere optie om jezelf groot te maken, veel geluid te maken en weg te blijven lopen (nog steeds zonder de aap aan te staren).
• Heeft een aap je spullen te pakken, dan kan je het maar het beste laten gaan en afwachten. Als je het probeert terug te krijgen is de kans groter dat je gebeten wordt, wat weer allemaal andere gevolgen heeft. 
• Een andere optie is om te proberen het voorwerp te ruilen tegen iets anders (bijvoorbeeld tegen wat te eten, of je interessante stressbal). 

Wat te doen bij een beet of kras van een makaak?

• Helaas komt het toch regelmatig voor dat mensen worden gebeten door makaken op toeristische plekken. 
• Overkomt dit jou? Zorg dan dat je zo snel mogelijk de wond goed wast met water en zeep en dat je medische hulp zoekt. Er bestaat namelijk een kans op het krijgen van rabiës. 

Welke ziektes kun je van makaken krijgen?

• Het krijgen van rabiës is een van de risico’s die je loopt wanneer je gebeten wordt, maar het is niet het enige risico. 
• Makaken kunnen onder andere ook ziektes als het Herpes B virus, Simian Immunodeficiency Virus (SIV) en tuberculose overdragen. 

Kan je vrijwilligerswerk doen of stagelopen met makaken?

• Vrijwilligerswerk en stages met makaken zijn op meerdere plekken te vinden, maar vaak is het wel gecombineerd met zorg voor andere dieren.
• Schattige baby makaken worden relatief veel als huisdier verhandeld, nadat ze opgroeien en het huis hebben gesloopt, worden ze vervolgens gedumpt. Makaken komen hierdoor regelmatig op dierenopvang locaties wereldwijd terecht.
• Je kan terecht bij lokale wildlife rescue centres, natuurbeschermingsprojecten of speciale opvangcentra voor primaten. 
• Hier kan je onder andere helpen met onderzoek, verzorging, schoonmaken en tours voor gasten. 

Wat moet je doen als je tijdens je vrijwilligerswerk, stage of studie met makaken gaat werken?

• De meeste opvangcentra vermijden menselijk contact om de dieren wild te houden. Daarom is het onwaarschijnlijk dat je direct contact met de dieren zult hebben, tenzij het baby's zijn of je er specifiek voor bent opgeleid. Ook als je in het wild met makaken gaat werken is afstand houden en hun natuurlijke gedrag respecteren erg belangrijk. 
• Volg de instructies en veiligheidsprotocollen.
• Vermijd onnodige handelingen.

Wat is de beste plek om met makaken te werken?

• De beste plekken zijn plekken waar de apen van nature voorkomen zoals Indonesië, Thailand, wildlife centra in Azië en opvangcentra of onderzoekscentra in Noord-Afrika.