Ziekte van Chagas: wat is het en wat kan je er tegen doen op reis en in het buitenland?

Wat is de ziekte van Chagas?

• Chagas is een parasitaire infectieziekte die je kan oplopen via een beet van de roofwants, de 'assessin bug'.
• Deze roofwants bijt je in het algemeen gedurende de nacht in je gezicht. Via deze beet kan je besmet raken met een eencellige parasiet die de ziekte van Chagas veroorzaakt. Besmetting gebeurd niet direct via de beet, maar met name doordat je gaat krabben aan het wondje, op die manier krab je de parasiet de wond in.
• Het drinken van koude dranken besmet met de parasiet (doordat er roofwantsen sappen of poep in is geraakt) is een andere bron van besmetting.
• De kans op besmetting is nog zeldzaam, maar de gevolgen zijn groot wanneer je je niet in een vroeg stadium laat behandelen
• Chagas wordt ook wel de Amerikaanse slaapziekte genoemd

Wat zijn de verschijnselen van Chagas?

• De eerste paar weken van de infectie zijn de zogenaamde acute fase. Je hebt dan geen symptomen of slechts zeer milde griepachtige symptomen. Deze kunnen bestaan uit koorts, lichaamspijn, huiduitslag en gezwollen klieren. Deze symptomen zijn een reactie op het hoge aantal parasieten dat in het bloed circuleert.
• De symptomen verbeteren later naarmate het aantal parasieten in je bloedbaan afneemt. Soms verdwijnt de ziekte volledig, maar het kan ook het begin van de chronische fase zijn. De parasiet zit nog steeds in het lichaam en kan jaren later voor echte problemen gaan zorgen. Tot 20 jaar na de beet kunnen verschijnselen uit de chronische fase opduiken, met name diverse hartklachten, zoals hartfalen en hartkloppingen.
• De beet van de roofwants is niet opvallend. Hij ziet eruit als elke andere insectenbeet, behalve dat er meestal een cluster van beten op één plek zit. Als je een chagas infectie hebt, kan zich 1 of 2 weken na de beet een kleine harde plek vormen op de plek van de beet. Deze zien er rood en gezwollen uit. Ook kan er een zwelling van het bovenste en onderste ooglid veroorzaakt worden
• Of er spake is van Chagas wordt via bloedonderzoek vastgesteld

Wat kan je doen om de ziekte van Chagas te voorkomen op reis en in het buitenland?

• Er is geen vaccin tegen Chagas beschikbaar
• Het voorkomen van de roofwants beet of indirecte besmetting staat daarom centraal.
• Gebruik anti-insectenmiddelen met DEET, een klamboe en insectwerende kleding in gebieden waar de roofwants voorkomt, met name 's avonds en 's nachts.
• Vermijd rauw voedsel en verhit je eten zo goed mogelijk. Goede keukenhygiëne verkleint de kans op wantsenpoep in je eten sterk 

Wat kan je doen als je Chagas hebt opgelopen in het buitenland?

• Zowel in de acute, eerste fase van de ziekte als in de chronische fase kan je behandeld worden met antiparasitaire medicatie. In de chronische fase is volledige genezing vaak niet mogelijk
• Bij vage vermoeidheidsklachten en hartklachten jaren na een bezoek aan Latijns-Amerika, kan het benoemen van Chagas je arts misschien op een nieuwe spoor zetten
• Bij permanente hartschade na de besmetting is hartmedicatie blijvend noodzakelijk

Waar kom je de ziekte van Chagas tegen in het buitenland?

• Chagas komt met name voor in grote delen van Latijns-Amerika en het zuiden van Noord-Amerika
• Met name bij buiten overnachten of het slapen in primitieve omstandigheden kan het voorkomen dat je je slaapplaats met deze wantsen deelt