Woonplaats en woonland: vragen en antwoorden
Wat is een woonplaatsverklaring, je fiscale woonland en waar is het voor bij vestiging in het buitenland?
- een woonplaatsverklaring (certificate of residence) is een verklaring waarin de Nederlandse overheid (Belastingdienst) formeel aangeeft wat je woonplaats is
- de verklaring ondersteunt ter voorkoming van dubbele belasting of uitkering van pensioen of lijfrente; je kunt er bijvoorbeeld bij de belastingdienst van je nieuwe woonland mee aantonen dat je volgens de Nederlandse overheid niet meer, of juist nog wel, in Nederland woont
- bij emigratie kan het handig zijn deze verklaring op te vragen zodra je in je nieuwe woonland een identiteitskaart hebt ontvangen
- check vooraf of je de woonplaatsverklaring kan verkrijgen bij de Nederlandse ambassade; je kan de verklaring veelal ook per e-mail aanvragen bij de Belastingdienst; sommige landen werken met een vast formulier dat je kan meesturen naar de Belastingdienst in Nederland, in andere gevallen geef je het volgende in de mail aan:
- je naam
- je burgerservicenummer
- voor welk jaar je een woonplaatsverklaring nodig hebt
- voor welk verdragsland je de verklaring nodig hebt
- in welke taal je de verklaring wenst te ontvangen
- check vooraf of je aanvullende documenten dient mee te sturen; in een aantal gevallen wordt bijvoorbeeld gevraagd om: uitschrijvingsbewijs Nederlandse basisadministratie in Nederland (via gemeente), een geldig Nederlands paspoort, een geldig lokaal identiteitsbewijs of een lokaal afschrift bankrekening, huurcontract, koop akte woning, elektriciteitsmaatschappij met het adres van de verblijfplaats, eventueel bewijs van burgelijke staat
- de verklaring ontvang je meestal binnen ongeveer twee weken retour
Wat is een attestatie de vita en wanneer kun je die nodig hebben bij een lang verblijf in het buitenland als emigrant, nomad of expat?
Bewijs van in leven zijn voor pensioen en uitkeringen bij voor langere tijd wonen in het buitenland
Als je voor langere tijd in het buitenland woont en een pensioen of uitkering ontvangt, kan er gevraagd worden om een zogenoemde 'attestatie de vita'.
Wat is een attestatie de vita en waarvoor wordt die gebruikt?
Een attestatie de vita is vooral een praktische controle, geen ingewikkelde procedure.
- het is een officieel bewijs dat je nog in leven bent
- pensioenfondsen (bv. ABP) en uitkeringsinstanties (bv. SVB) vragen hier soms om
- het helpt om fraude te voorkomen en betalingen, bijvoorbeeld van je AOW, correct voort te zetten; zonder dit bewijs kan betaling tijdelijk worden stopgezet
- je ontvangt meestal een verzoek van de instantie zelf
Hoe vraag je een attestatie de vita aan en wat heb je nodig?
- je vraagt het document aan via een ambassade, consulaat of lokale notaris
- soms kan dit ook via lokale autoriteiten in je woonland; bijvoorbeeld bij het gemeentehuis
- je kunt hiervoor niemand machtigen: de ambtenaar moet persoonlijk vaststellen dat je leeft; je moet dus altijd persoonlijk verschijnen
- bij sommige instanties, o.a. SVB, kun je in een aantal situaties ook via een app een levensbewijs verzenden. Je ontvangt van de SVB dan eerst per post, of digitaal via de Berichtenbox van MijnOverheid, het 'formulier levensbewijs' voorzien van een QR-code.
- sommige uitkeringsinstanties hebben eigen voorbedrukte 'verklaringen van in leven zijn' opgesteld. De ambassade of het consulaat kan deze documenten ondertekenen en stempelen. Het ondertekenen en stempelen is vaak gratis. Vaak is de voorwaarde dat je de documenten op de ambassade of het consulaat tekent, in het bijzijn van een medewerker van de ambassade of het consulaat
Check vooraf welke documenten precies nodig zijn; eisen kunnen per land of instantie verschillen.
Vaak heb je nodig:
- een geldig identiteitsbewijs
- bewijs van je woonadres
- soms bewijs van nationaliteit
- in sommige gevallen gegevens over je burgerlijke staat
- soms moet je orginele bewijzen laten legaliseren en vertalen; de regels verschillen per land
Quotes en ervaringen
Ik kreeg ineens bericht van mijn pensioenfonds dat ik moest aantonen dat ik nog leefde. In Thailand kon ik dat gelukkig gewoon bij het lokale social security kantoor regelen. Het voelde wat vreemd, maar het was snel gedaan en daarna liep alles weer door.
Thailand emigrant
















