Hoe verkrijg of verlies je een nationaliteit?

Nationaliteit bepaalt waar je rechten hebt, waar je kunt wonen en werken, en hoe vrij je kunt reizen. Het is geen administratief detail, maar een fundamentele keuze in je leven in Nederland of het buitenland.

Hoe kun je een nationaliteit verkrijgen?

• via afstamming: als één of beide ouders de nationaliteit hebben
• via geboorte in een land: in sommige landen krijg je automatisch die nationaliteit
• via huwelijk: met een partner die die nationaliteit heeft
• via naturalisatie: na een aantal jaren wonen en werken in een land
• soms als voorwaarde voor verblijf, werk of bezit
• voorwaarden en regels verschillen sterk per land
  • soms moet je een taal- of inburgeringstoets doen
  • in sommige landen hoef je je oude nationaliteit niet op te geven
• door combinaties van deze routes kun je in de praktijk meerdere nationaliteiten hebben (zo kan een kind geboren in Canada uit een Nederlandse moeder en een Japanse vader aanspraak maken op die drie nationaliteiten), maar dit is op steeds minder plekken toegestaan

Hoe kun je een nationaliteit verliezen?

Voor Nederland geldt dat je je nationaliteit kunt verliezen:

• als je vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt
• als je officieel afstand doet van je Nederlanderschap
• bij langdurig verblijf buiten Nederland en de EU met dubbele nationaliteit

Dit kan automatisch gebeuren, zonder actieve melding: dit heet verlies “van rechtswege”. Ook praktische keuzes kunnen nationaliteitsgevolgen hebben.

Niet elk land werkt overigens hetzelfde. Sommige landen laten je oorspronkelijke nationaliteit nooit los.

• Check altijd de meest recente situatie en regelgeving, maar dit geldt bv. voor: Argentinië, Costa Rica, Bangladesh, Angola, Eritrea, Somalië, Libië, Burkina Faso.
• Je kunt er vaak wel een tweede nationaliteit naast krijgen, maar je kunt geen afstand doen van de oorspronkelijke nationaliteit. Zelfs als je naturaliseert in een ander land, blijf je die eerste nationaliteit houden.

Quotes en ervaringen

In Canada kregen onze kinderen automatisch de Canadese nationaliteit. Dat voelde als een cadeau, maar het maakte ons ook bewuster van hoe nationaliteiten zich kunnen opstapelen.
Canada emigrant

In de Verenigde Staten overwoog ik naturalisatie vanwege visum- en werkmogelijkheden. Pas toen ontdekte ik wat dat kon betekenen voor mijn Nederlandse nationaliteit. Dat maakte het een veel grotere beslissing dan ik dacht.
Verenigde Staten expat