Aanvang en oriëntatie op wonen of lang verblijf in het buitenland of emigratie: eerste vragen en antwoorden
Welk type expat, emigrant of working nomad ben jij?
Welke subgroepen (e)migranten, expats en nomads zijn er?
- Welk type expat, emigrant of working nomad ben jij?
- Ben je als wereldreiziger, of globetrotter, ook een migrant?
- Wat wordt bedoeld met 'semigrant'?
- Wat is de non-expat/emigrant: 'de commuter'?
- Welke 'typen' migrant kom je tegen bij een visumaanvraag?
- Welk stereotype past bij je?
- Quotes en ervaringen
Welk type expat, emigrant of working nomad ben jij?
Expats en emigranten zijn al lang niet meer alleen de agrariërs van vroeger: ook zzp'ers, kappers, verpleegkundigen, fysiotherapeuten, ICT-experts, pensionado's enz. vertrekken tegenwoordig voor lang verblijf naar het buitenland, of emigreren. Sommigen met de intentie om voor altijd op de nieuwe bestemming te blijven, sommigen met het doel om een tijd ergens te wonen en dan weer verder te trekken.
Even los van de vraag of 'emigratie' altijd definitief of ook tijdelijk mag zijn, zijn er diverse typen "lang-in-het-buitenland-verblijvers", zoals:
- de uitgezonden expat; denk ook aan diplomaten, journalisten, professoren, voetballers. Ook wel de 'foreign assignee' genoemd: de werkgever zendt zijn werknemer voor (on)bepaalde tijd uit.
- de zelfstandige expat: iemand die zelf een baan vindt in het buitenland, ook wel de 'career expat' genoemd.
- de uitgenodigde expat: iemand die door een lokale werkgever wordt uitgenodigd voor een baan. Ook wel de 'foreign recruitee' genoemd.
- de grensarbeider
- de tweedehuisbezitter
- de jonge senior als overwinteraar
- de seizoenarbeider
- de meereizende echtgenoot: de vrouw of man die meereist omdat de partner een baan in het buitenland heeft gekregen. Ook wel de 'traveling spouse' genoemd.
- de romantische emigrant: iemand die voor de liefde, een (nieuwe) relatie, verhuist naar het buitenland. Ook wel de 'romantic' genoemd.
- de familie-emigrant: iemand die met name vanuit familie-overwegingen verhuist naar een ander land (gezin weer samenbrengen, dichter bij familie gaan wonen). Ook wel de 'family expat' genoemd.
- de 'bestemmings-expat': iemand die specifiek op één bepaalde bestemming wil gaan wonen, vaak uit liefde voor dat land. Het vinden van werk op die bestemming is dan vaak een vervolgdoel, maar niet de hoofdreden. Ook wel de 'single destination expat' genoemd.
- de 'ergens anders is het beter' emigrant: iemand die door te emigreren zoekt naar een betere kwaliteit van leven. Ook wel de 'greener pastures expat' genoemd: elders is het gras (waarschijnlijk) groener.
Ben je als wereldreiziger, of globetrotter, ook een migrant?
Een bijzondere groep vormen de 'wereld'reizigers, ook wel 'globetrotters' genoemd.
- Er is eigenlijk sprake van emigratie zonder permanente vestiging in één specifiek land. Een paspoort vol met aaneengesloten visums, buitenlandse geldopnames, tijdelijke import/export bewijzen, dokter- en tandartsbezoek in het buitenland, langdurig verblijf in landen met een vriendelijk visumbeleid: het maakt het mogelijk om jarenlang aaneengesloten weg te zijn.
- Het (dagelijks) leven vindt plaats buiten Nederland en slechts een bankrekening, een paspoort en een reis/ziektekostenverzekering geven binding met Nederland.
Wat wordt bedoeld met 'semigrant'?
Een extra groep die niet officieel door het CBS als emigrant wordt geregistreerd wordt ook wel de "semigrant" genoemd:
- Dit zijn Nederlanders die deels in het buitenland en deels in Nederland wonen.
- Denk bijvoorbeeld aan:
- de overwinteraars en diegenen die een tweede huis in het buitenland hebben.
- de remote workers; thuiswerkers en anderen die locatie-onafhankelijk voor een bedrijf werken.
- de digital nomads, die meestal op zzp-basis een deel van hun opdrachten uitvoeren in het buitenland.
- de 'vanlifers' en camperaars die een deel van hun tijd in het buitenland besteden, rondtrekkend met een busje of ander vervoermiddel.
Ook wordt steeds vaker aandacht besteed aan issues die de 'remigrant' ervaart: iemand die een tijd in het buitenland heeft gewoond, maar weer is teruggekeerd naar Nederland.
Wat is de non-expat/emigrant: 'de commuter'?
Een type "non-expat/emigrant" dat in aantal groeit en steeds meer als zodanig wordt benoemd: 'de commuter'. Een commuter is een werknemer die veelvuldig de grens oversteekt om een project te begeleiden, maar Nederland als thuisbasis houdt en zijn of haar gezin veelal niet meeneemt naar het buitenland.
- Bedrijven spelen in op dit type door vaker kortetermijnopdrachten aan te bieden (veelal 3 tot 18 maanden in het buitenland). Of te werken met digitale opdrachten: uitwisseling van kennis en ervaring via ICT, in combinatie met korte businesstrips.
- Toch blijkt commuting in de praktijk vaak te leiden tot voortijdig afgebroken opdrachten, want aanpassen en effectief zaken doen of projectresultaten boeken in de buitenlandse omgeving blijkt lastig als je in de weekends, vakanties e.d. terugkeert naar je thuisland. Ook levert het achterlaten van partner en kinderen regelmatig (te) veel stress op.
- Een andere complicerende factor is de regelgeving, deze is beter afgestemd op mensen die in hetzelfde land wonen en werken dan op ‘commuters’.
Welke 'typen' migrant kom je tegen bij een visumaanvraag?
Met name bij de aanvraag van visa kom je veel soorten 'migranten' tegen. Sommige landen kennen tientallen subvisa.
De belangrijkste, die je vaak tegenkomt:
- family migrants: wanneer je aantoonbaar een duurzame relatie hebt met iemand uit het emigratieland, die je kan sponsoren.
- skilled migrants: wanneer je een vakopleiding, specifieke vaardigheden, kennis en werkervaring hebt (vaak aangevuld met familie ter plekke, een substantieel vermogen en voldoende werkmogelijkheden op de locatie).
- business migrants: wanneer je aantoonbaar en succesvol een eigen bedrijf hebt gerund en ook in je emigratieland een eigen bedrijf gaat starten, daar voldoende vermogen voor hebt of wilt investeren in overheidsprojecten.
- golden visa: wanneer je een huis koopt voor een bepaald bedrag of een andere investering doet.
- humanitarian migrants: wanneer je als vluchteling je eigen land hebt moeten verlaten vanwege oorlog, etnische conflicten of schendingen van mensenrechten.
- youth 'migrants': wanneer je als jongere wilt gaan werken en reizen in het betreffende land.
- retirement migrants: wanneer je je als gepensioneerde (pensionado) in het betreffende land wilt vestigen. Vaak met extra eisen omtrent vermogen, investeringen en gezondheid.
- digital nomads: wanneer je als working nomad vanuit het buitenland werkt. Vaak met eisen zoals een bepaald minimuminkomen per maand, bewijs van inschrijving in de KvK, bewijs van opdrachten en reis/zorgverzekering.
- tourists: wanneer je op vakantie gaat of een kort recreatief bezoek brengt aan een land. Op de meeste toeristenvisa is het niet toegestaan om te werken, maar sommige mensen die buiten de andere categorieën vallen kiezen ervoor dit toch te doen, met alle risico’s van dien. Toeristenvisa zijn vaak geldig voor kortere periodes dan migrantenvisa.
Welk stereotype past bij je?
- Breng voor jezelf (en je gezinsleden) eens in kaart welk stereotype het dichtst bij komt.
- Kies uit onderstaande opsomming, maar kijk ook nog eens bij 'Welk type expat, emigrant of working nomad ben jij?'.
- de idealist
- de ondernemer
- de avonturier
- de gelukszoeker
- de levensgenieter
- de uitgezondene
- Let wel, het zijn niet voor niets stereotypen, 'hokjes'. Wellicht pas je in meerdere hokjes tegelijk, wellicht zijn er verschillen tussen je gezinsleden. Goed om te beseffen en rekening mee te houden!
Quotes en ervaringen
"Af en toe moet je je leven ondersteboven houden om te zien of er nog meer in zit"
Loesje
Wat zijn de 9 belangrijkste redenen om wél te emigreren of de belangrijkste motieven om voor langere tijd in het buitenland te gaan wonen?
Wat zijn motieven om wél te emigreren of te vertrekken uit Nederland, en in hoeverre gelden die motieven voor jou?
- Wat is je hoofddoel van een mogelijk vertrek om te wonen, werken of ondernemen in het buitenland?
- Waarom vertrekken mensen naar het buitenland?
- Waar extra op te letten als je erover nadenkt te gaan wonen of werken in het buitenland?
- Wat zijn 9 veelgenoemde motieven om wél te gaan wonen, werken of ondernemen in het buitenland?
- 1 - Vanwege weg willen uit Nederland
- 2 - Vanwege economische omstandigheden of werk
- 3 - Vanwege meer van de wereld willen zien, avontuur, langgekoesterde droom najagen
- 4 - Vanwege de levenskwaliteit
- 5 - Vanwege meer tijd voor elkaar of met het gezin
- 6 - Vanwege een relatie in het buitenland
- 7 - Vanwege persoonlijke ontwikkeling
- 8 - Vanwege de veiligheid
- 9 - Vanwege al die regeltjes in Nederland ....
- Quotes en ervaringen
Wat is je hoofddoel van een mogelijk vertrek om te wonen, werken of ondernemen in het buitenland?
- Rondom emigratie of een lang verblijf in het buitenland zijn er altijd plussen en minnen te bedenken.
- Het duurt gemiddeld vier jaar voordat emigratieplannen worden verwezenlijkt, blijkt uit onderzoek én de praktijk.
- De eerste twee jaar vormen veelal een oriëntatiefase, waarbij potentiële vertrekkers online onderzoek doen en, als dat mogelijk is, het desbetreffende land bezoeken.
- In de twee jaar daarna is het tijd om knopen door te hakken en allerlei regelzaken op te pakken.
- Zit je in de oriëntatiefase, stel dan allereerst het hoofddoel voor jou, en eventuele partner en kinderen, van het lange verblijf in het buitenland c.q. de emigratie vast.
- Wat wil je of willen jullie er in de kern mee bereiken?
- Hou dit hoofddoel goed voor ogen; bedenk in alle fasen van je voorbereiding, maar ook regelmatig na aankomst in het buitenland, of je nog steeds in lijn bent met dat hoofddoel. Of is het wellicht tijd om je hoofddoel aan te passen?
Waarom vertrekken mensen naar het buitenland?
- Lang niet iedereen die moeite heeft met het feit dat Nederland te volgebouwd raakt, of dat de maatschappij zo sterk is veranderd, of dat het huidige leven niet meer bevalt, kiest voor wonen of werken in het buitenland.
- Een lang verblijf in het buitenland, of emigratie, is lang niet altijd "de oplossing" voor een gevoel van onvrede met je huidige situatie. Een carrièreswitch, verhuizing binnen Nederland of vrijwilligerswerk waarmee je een maatschappelijke bijdrage levert is voor sommigen voldoende.
- Toch hakken veel mensen uiteindelijk wel die knoop door en verhuizen voor langere tijd of voorgoed naar het buitenland.
- Uit enquêtes onder potentiële emigranten, blijkt dat (men kon meerdere motieven noemen):
- 24% van de toekomstige vertrekkers "meer rust, ruimte en een natuurlijke omgeving voor de opvoeding van hun kinderen" zoekt
- 23% gaat vertrekken omdat ze de "slechte mentaliteit in Nederland zat zijn"
- 21% het aankomende pensioen als belangrijke reden opgeeft
- 19% de slechte mentaliteit in Nederland noemt
- 10% Nederland wil verlaten vanwege de migrantencrisis
- 8% vertrekt omdat men een baan vindt in het buitenland
- 3% de criminaliteit als hoofdreden benoemt
- 1% Nederland wil verlaten vanwege de files
- Onderliggende motivaties zijn, net als het hoofddoel, uiteraard persoonlijk. Ook die zijn goed om voor jezelf en eventuele gezinsleden in kaart te brengen.
- Om je op weg te helpen met je persoonlijke lijst hieronder de bekendste motieven om Nederland in te ruilen voor een nieuw woonland.
- Ook lees je een aantal overwegingen en nuances; neem het mee in je voorbereidingen maar laat je er uiteraard niet door ontmoedigen.
Waar extra op te letten als je erover nadenkt te gaan wonen of werken in het buitenland?
- Zoek bij het beschrijven en vastleggen van motieven om uit Nederland te vertrekken vooral naar een positieve insteek.
- In plaats van “Ik word helemaal gek van dat benauwde, volgebouwde land”: “Ik heb in mijn dagelijkse leefomgeving meer behoefte aan ruimte en rust.”
- Neem het motief, als het voor jou erg belangrijk is, mee in je verkenning van een nieuwe woonlocatie; kies -in dit voorbeeld- eerder voor een rustig dorp dan die wereldstad, of zoek naar woonruimte in een rustige woonwijk met meer groen.
- Geef aan al je vertrek-motieven een waarde (bv. van 1 tot 5, van meest naar minst belangrijk) en rangschik je motieven naar die waardes. Wat is voor jou het allerbelangrijkste? Wat weegt ook mee maar is minder essentieel?
- Hou die motieven goed voor ogen bij je oriëntatie op woonland en leefomgeving en sluit met name compromissen op minder belangrijke aspecten.
Wat zijn 9 veelgenoemde motieven om wél te gaan wonen, werken of ondernemen in het buitenland?
1 - Vanwege weg willen uit Nederland
- Motivatie & verwachting
- Het gevoel van onbehagen of onvrede dat nu nog overheerst zal na vertrek uit Nederland kleiner worden.
- Voorbeelden: "Mijn land is niet meer wat het geweest is", "In dit land wil ik mijn kinderen niet laten opgroeien", enzovoort.
- Als het niet lukt, "dan komen we toch gewoon weer terug"?
- In kaart brengen & opschrijven
- Wat ligt precies aan de basis van dat gevoel van onbehagen?
- In hoeverre ga je dat gevoel niet ook (na de eerste roze wolken) op je nieuwe bestemming voelen?
- Wat maakt je droombestemming zoveel idealer dan je huidige woonlocatie?
- Terugkomen is altijd een optie. Maar levert ook heel veel regelwerk op en kan voor jezelf of richting je omgeving voelen als 'falen'.
2 - Vanwege economische omstandigheden of werk
- Motivatie & verwachting
- Betere economische omstandigheden in nieuwe thuisland.
- Grotere kans op vinden van (passend) werk.
- Meer vrijheid en minder geregel om een eigen business op te starten.
- In kaart brengen & opschrijven
- Doe grondig onderzoek naar je kansen op de arbeidsmarkt in je nieuwe woonland. Welke regels c.q. belemmeringen zijn er eventueel voor buitenlanders die willen werken? Zijn diploma's, referenties en werkervaring er geldig en/of bruikbaar?
- Onderzoek mogelijkheden voor je partner ('dual career'). Of, als je wordt uitgezonden, vraag of je werkgever ook spouse career counseling services aanbiedt of ondersteunt.
- Wil je een eigen business starten? Doe een gedegen marktonderzoek en stel een business plan op dat je ook laat toetsen. Neem ook mee of er op kortere termijn mogelijke alternatieve inkomsten zijn, voor het geval dat de inkomsten (of kosten) van je eigen business anders blijken dan verwacht (of gehoopt).
3 - Vanwege meer van de wereld willen zien, avontuur, langgekoesterde droom najagen
- Motivatie & verwachting
- Een vertrek is de ultieme invulling van de wens om lang in het buitenland te kunnen verblijven.
- Het langverwachte avontuur: alles wordt nieuw, alles wordt anders.
- In kaart brengen & opschrijven
- Een valkuil die een deel van de terugkeerders (achteraf) benoemt: het idealiseren van "het buitenland", naar aanleiding van eerdere korte of lange reiservaringen en vakanties.
- Check tijdig of alle mee-vertrekkende personen (partner, gezinsleden) óók die droom koesteren -of er in ieder geval in mee willen gaan.
- Het écht integreren, vrienden maken en volledig geaccepteerd worden in een nieuwe samenleving en cultuur is volgens veel mensen die zijn vertrokken niet onmogelijk maar soms wel complex. Een lange adem is nodig; óók als je in België, Duitsland of Frankrijk gaat wonen en werken.
4 - Vanwege de levenskwaliteit
- Motivatie & verwachting
- Het klimaat is beter dan in Nederland.
- Het leven ergens anders is relaxter en minder stressvol.
- Je gezondheid zal verbeteren.
- Er is minder regeldruk, een beter belastingklimaat, minder overheid.
- Er is meer ruimte, een mooiere of makkelijker bereikbare natuur.
- In kaart brengen & opschrijven
- Het klimaat kan variëren, afhankelijk van het seizoen. Baseer je niet alleen op eerdere vakanties, hou eens -via een online weersite of weerapp- een jaar lang de ups én downs in de gaten. Langdurige landverhuizers geven aan de Hollandse seizoenen te missen, het voortdurend werken in tropische omstandigheden kan ook ónaangenaam zijn en klimaatomstandigheden veranderen wereldwijd. Neem ook de risico's op weersextremen (natuurbranden, overstromingen, extreme hittegolven, orkanen) mee in je overwegingen.
- Hoe stressvol je leven is hangt mede af van je eigen persoon. Een vertrek naar het buitenland of emigratie levert in eerste instantie meer (regel- en aanpassings)stress op, er kunnen nieuwe zorgen ontstaan als werk of het eigen bedrijf tegenzit.
- Minder regeldruk of een meer teruggetrokken overheid betekent ook dat basisvoorzieningen anders ingevuld worden of er niet zijn. Dat zaken soms "gaan zoals ze gaan" zonder dat je er invloed op hebt. Dat het verkrijgen van vergunningen een slopend proces kan zijn of dat afspraken geen afspraken blijken te zijn.
- De gezondheidszorg is vaak anders ingericht dan in Nederland. Medische voorzieningen kunnen minder toegankelijk of in de buurt zijn dan je gewend was.
5 - Vanwege meer tijd voor elkaar of met het gezin
- Motivatie & verwachting
- De hectiek van het drukke Nederlandse (gezins)leven achterlaten.
- Meer tijd kunnen besteden aan zaken waar het écht om draait: elkaar en de eventuele kinderen.
- In kaart brengen & opschrijven
- Zie ook "levenskwaliteit": hoe hectisch je leven is heb je mede zelf in de hand. Maar een aantal factoren dat zorgt voor hectiek (werk, school, sociale relaties) zal niet veel veranderen.
- Ga je een eigen bedrijf starten in het buitenland? Veel starters in het buitenland geven aan -zeker in de eerste jaren- eerder mínder tijd voor elkaar en het gezin te hebben. Het combineren van woon- en werklocatie, waardoor je "dichter bij elkaar bent", heeft daarbij voor- en nadelen. Het maken -en nakomen- van concrete afspraken omtrent het uit elkaar houden van werk en privé kan helpen.
- Als, al dan niet na verloop van tijd, door allerlei omstandigheden de onderlinge verhoudingen verslechteren kan het minder makkelijk zijn deze weer te verbeteren. Zeker als je in het buitenland volledig op jezelf bent aangewezen, als je een klein sociaal netwerk hebt.
- Meer tijd voor elkaar betekent ook het meer loslaten van (écht contact met) achterblijvers, familie, vrienden.
6 - Vanwege een relatie in het buitenland
- Motivatie & verwachting
- Samenwonen met vriend/vriendin in het buitenland.
- In kaart brengen & opschrijven
- Veel Nederlanders leven met hun niet-Nederlandse partner succesvol samen in het buitenland.
- Toch zijn er ook veel voorbeelden van uiteindelijk botsende culturen, communicatiestoornissen, te sterk gemis van eigen cultuur of te grote aanpassing van één kant. Zeker wanneer de nieuwe woonlocatie die van "de ander" is.
- Sommige mensen kiezen -als dat financieel haalbaar is- bewust voor een volledig nieuwe woonlocatie. Dan moeten beide partners wennen en een nieuw leven gaan opbouwen. Natuurlijk heeft ook dat nadelen.
7 - Vanwege persoonlijke ontwikkeling
- Motivatie & verwachting
- Emigratie zorgt voor een sterke persoonlijke ontwikkeling.
- Je moet jezelf zien te redden, leren integreren in andere leefomstandigheden en culturen, ontsnappen aan je eigen 'automatische piloot'.
- Je wordt creatiever, doortastender, flexibeler.
- Je verbetert je taalkennis en sociale vaardigheden.
- In kaart brengen & opschrijven
- Het is belangrijk dat je ook openstaat voor de mogelijk negatieve impact van deze ontwikkeling: de confrontatie met jezelf, niet meer even kunnen leunen op voor jou vertrouwde anderen.
- Je partner en/of gezinsleden hebben ieder hun eigen fasen in deze ontwikkeling. Ieder doorloopt een eigen proces; dat kan ook scheve gezichten, conflicten, jaloezie of heimwee opleveren.
8 - Vanwege de veiligheid
- Motivatie & verwachting
- Meer sociale en economische veiligheid dan in Nederland.
- In kaart brengen & opschrijven
- Het is niet altijd eenvoudig vooraf te achterhalen of jouw andere overtuigingen in de cultuur van je nieuwe woonland écht beter geaccepteerd worden, of dat het slechts schijn-acceptatie is.
- Een nieuwe woonlocatie kan onverwachte nieuwe veiligheidsissues met zich mee brengen (van platteland naar drukke stad of andersom, andere vormen van criminaliteit, grotere noodzaak van zelfredzaamheid van je kinderen).
- Je sociale veiligheid kan kleiner zijn dan je gewend was; zeker als je sociale kring relatief klein is of wanneer je niet écht geaccepteerd wordt door de locals.
9 - Vanwege al die regeltjes in Nederland ....
- Motivatie & verwachting
- Veel (potentiële) vertrekkers geven als één van de motieven aan "minder regeldruk dan in Nederland". Nederland wordt, of werd, ervaren als land waar door allerlei wet- en regelgeving steeds minder ruimte is ontstaan voor persoonlijke vrijheid. "Voor alles is wel een regel en formulier bedacht."
- In kaart brengen & opschrijven
- Terecht of niet; alleen al een dergelijk gevoel van (te) hoge regeldruk kan al genoeg motiveren om daadwerkelijk te emigreren.
- Tegelijkertijd kun je dit best relativeren. Zo is het bijvoorbeeld zo dat:
- Ook de Nederlandse overheid de wens heeft om, waar het kan, wet- en regelgeving juist weer te beperken. Even los van de vraag of dat nu lukt, of maar deels.
- (Veel) regels er niet zomaar zijn. Ze zijn ontstaan zijn vanuit een bepaalde cultuur en behoefte aan bijvoorbeeld orde, veiligheid, bescherming, een vangnet.
- Ook in landen buiten Nederland (veel) regelgeving bestaat. Denk bijvoorbeeld aan de invoer van dieren of planten, de (zeer) strenge straffen bij sommige overtredingen, (te) flexibele regelgeving omtrent wapenbezit, te strenge (of juist te softe) regelgeving omtrent alcohol en (soft) drugs, straffen omtrent het tonen van gevoelens in het openbaar, kleding- en gedragsvoorschriften, andere zienswijzen op mensenrechten, (on)verdraagzaamheid wanneer je een niet-gangbare geloofsovertuiging hebt.
Quotes en ervaringen
Het leven bestaat uit hoofdstukken. Onze kinderen gingen richting middelbare school en we dachten na over hun en onze toekomst op een andere plek. Het was zoeken naar een volgende fase in ons leven, met minder tijd op kantoor en minder e-mails. En vooral wilden we die lange grijze winters ontwijken.
Spanje emigrant
- Wat ik fijn vond in Nederland: brood en kaas; structuur, duidelijkheid en eerlijkheid; zorg voor dier, natuur en historie; open-minded zijn; zeilen; vrijheid; schone lucht; gelijkheid; de doe-maar-gewoon-dan-doe-je-al-gek-genoeg mentaliteit; gezelligheid
- Wat ik niet mis uit Nederland: het leven zonder bergen; het klimaat; onvriendelijkheid; het gehaaste leven; de beperkte openingstijden op het Nederlandse platteland; de beperkte service en soms echte onvriendelijkheid als je uit eten gaat; ongastvrijheid; de beperkte diversiteit in landschap; fruit: duur en vaak niet vers; afstand tussen mensen en gebrek aan onderlinge warmte
Colombia nomad
75 procent van de pensioenmigranten geeft aan na emigratie veel gelukkiger te zijn dan daarvoor. Maar op een schaal van 1 tot 5 scoort hun ‘levensgeluk’ slechts iets hoger dan dat van pensionado’s die in Nederland blijven, 4 tegenover 3,7.
Proefschrift onderzoek onder pensioenmigranten
Wat zijn motieven om nog niet te kiezen voor een lang verblijf in in het buitenland of emigratie?
Waarom nog niet voor langere tijd naar het buitenland vertrekken?
- Wat zijn motieven om (nog) niet te kiezen voor een lang verblijf in het buitenland of emigratie?
- In welke landen voelen inwoners zich (nóg) gelukkiger dan in Nederland?
- In hoeverre speelt de 'reisafstand' naar Nederland nog mee in je overwegingen wel of niet gaan wonen en werken in het buitenland?
- Quotes en ervaringen
Wat zijn motieven om (nog) niet te kiezen voor een lang verblijf in het buitenland of emigratie?
Motivaties zijn uiteraard persoonlijk. Om je op weg te helpen met je persoonlijke lijst, een overzichtje van wat veel emigranten aangeven als 'vrees' of reden voor uitstel:
- het blijkt lastiger dan verwacht om het huis in Nederland te verkopen, waardoor er vooralsnog te weinig financiële middelen zijn voor vertrek
- het vinden van werk, nodig voor de maandelijkse inkomsten, wil niet voldoende vlotten
- het verkrijgen van documenten (verblijfs- of werkvergunning, medische verklaringen) duurt langer dan verwacht
- de overdracht van een eigen bedrijf, het zoeken van een geschikte opvolger, etc. heeft (meer) tijd nodig
- je krijgt relationele problemen
- je partner of kinderen gaan zich vervelen
- je kinderen kunnen op hun nieuwe school niet aanhaken
- je krijgt te maken met ziektes of scheidingen in de familie
- je verliest relaties met familie of vrienden, want 'op afstand is het toch anders'
- je kunt je niet aanpassen aan lokale omstandigheden
- je neemt waar je ook bent toch jezelf, je problemen, je sleur mee
- je bent altijd maar op jezelf aangewezen, geen familie of goede vrienden in de buurt
- je komt in het buitenland óf in een gigantische stad óf ergens geïsoleerd achteraf terecht
- in het buitenland is het ook gewoon alleen maar hard werken, of zelfs nog harder
- je wacht op een belangrijke gebeurtenis bij de achterblijvers in Nederland, voordat vertrek wenselijk is (bv. geboorte van een kind, afronding van opleiding van een kind, afronding van verhuizing van de kinderen naar nieuwe woonruimte)
In welke landen voelen inwoners zich (nóg) gelukkiger dan in Nederland?
- Volgens een onderzoek door OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling), zijn er slechts 5 landen ter wereld waar inwoners gelukkiger zijn dan in Nederland.
- Gekeken is naar inkomen, gezondheidszorg, opleiding, werkgelegenheid en tevredenheid.
- De happiness index:
- Finland
- Denemarken
- IJsland
- Israël
- Zweden
- Nederland
- Noorwegen
- Luxemburg
- Australië
- Zwitserland
In hoeverre speelt de 'reisafstand' naar Nederland nog mee in je overwegingen wel of niet gaan wonen en werken in het buitenland?
- Een erg sterke band met je kinderen of kleinkinderen, familie of vrienden en het nu al opzien tegen het gebrek aan contact kan zeker meewegen in je beslissing óf je wilt emigreren, en zo ja waarheen:
- een lowcost vliegticket voor een Europa vluchtje van 2-3 uur biedt meer kansen op regelmatige (wederzijdse) bezoekjes dan een dure intercontinentale vlucht met meerdere overstappen en lange reistijd.
- sommige emigranten vinden het een prettig idee dat "Nederland" op een te overzien aantal auto-uren van hun nieuwe woonplek ligt, zodat ze niet afhankelijk zijn van (soms onzekere) vluchten.
Quotes en ervaringen
Anonieme personen op kantoren zonder adres met onbereikbare telefoonnummers die allerlei eisen aan je emigratie stellen via onbegrijpelijke formulieren. En dit tegen aanzienlijke kosten met het risico van landuitzetting of detentie. De motivatie om ondanks alles door te zetten moest soms uit onze tenen komen. Een welkom gevoel kregen we er niet van, maar nu, eenmaal gesettled, is het heerlijk wonen en ondernemen. De Canadese bevolking verwelkomde ons wél met open armen.
Canada ondernemer
Achteraf gezien vind ik het prettig dat ik mijn ouders beide heb kunnen begeleiden tot hun sterfbed. De emigratieplannen zijn pas daarna echt concreet geworden. Dat heeft hen verdriet bespaard, maar ik heb er zelf ook een beter gevoel bij.
Canada emigrant
Op moeilijke momenten voerden we soms felle discussies. Mijn man wilde graag en snel emigreren, maar we hadden de afspraak gemaakt dat pas te doen na het afstuderen van onze kinderen. Gelukkig bleven we wel altijd in gesprek. We vonden een compromis; hij is al wat vaker een paar weken achter elkaar in Portugal, vooral om het huis voor te bereiden op bewoning.
Portugal emigrant
Toen onze emigratieplannen vorm begonnen te krijgen, hadden we nog drie schoolgaande kinderen. Nu nog maar één. Zij gaat na haar eindexamen op kamers. Dat kijken we heel even aan, en dan zijn we vrij om te vertrekken. We hebben in de vorm van een goede vriend van de familie een achtervang in Nederland. Door de goedkope reis van en naar Nederland kunnen we regelmatig een vinger aan de pols houden en kunnen de kinderen ook eenvoudig naar ons toe reizen.
Portugal emigrant
Wat wel eens lastig was, dat ook al onze middellange-termijn beslissingen in de wachtstand gingen. Gingen we die muur nog opknappen in ons tijdelijke huis, kwam er nog een nieuw huisdier, deden we nog iets met de tuin, moesten we nog nieuwe studieboeken kopen voor het volgende studiejaar. Dat gaf wel eens onrust.
Australië expat
De kans dat je op Madeira via een instantie een baan vindt is klein; je moet het echt van je netwerk hebben. Ik pendel nu regelmatig op en neer, werk nog in Nederland, ga vaak op bezoek naar Madeira om contacten te leggen en te onderhouden. Ik leer veel van de buitenlanders die er al wonen en werken. Binnenkort gaat het ook mij lukken!
Portugal emigrant
Wat zijn motieven zijn om naar het buitenland te vertrekken zonder partner of kinderen?
Waarom zou je zonder je eventuele partner of kinderen voor langere tijd naar het buitenland vertrekken?
- Wat zijn motieven om naar het buitenland te vertrekken zonder partner of kinderen?
- Wat zijn gevolgen voor je belastingplicht als je partner en/of kinderen in Nederland blijft wonen?
- Quotes en ervaringen
Wat zijn motieven om naar het buitenland te vertrekken zonder partner of kinderen?
Wanneer je een partner en/of kinderen hebt, is er nog een aantal extra afwegingen rondom de beslissing 'wel of niet vertrekken naar het buitenland'.
Natuurlijk is vaak het uitgangspunt om sámen met je eventuele partner en kinderen te verhuizen. In sommige situaties maak je in je relatie of gezin toch een andere keuze.
Bijvoorbeeld omdat:
- het land van bestemming niet veilig (genoeg) is voor je partner en/of kinderen -> je zal een afweging moeten maken of het land dan wel veilig (genoeg) is voor jezelf, welk risico je daarin (gezamenlijk) bereid bent te nemen.
- je salaris/verwachte inkomsten niet, of vooralsnog niet, berekend zijn op verhuizen met het hele gezin; bijvoorbeeld als je van plan bent een bed & breakfast of hotel te gaan runnen in het buitenland.
- je kan er dan gezamenlijk voor kiezen eerst alleen de zaak op te starten waarbij je partner inkomen in Nederland blijft genereren.
- zodra het bedrijf goed staat en er voldoende inkomen uit te halen valt verhuizen dan ook je partner en eventuele kinderen.
- je kinderen in een belangrijke fase zitten qua opleiding c.q. er is geen goed of passend onderwijs te vinden op de nieuwe woonbestemming.
- je partner een succesvolle carrière heeft en die niet wil opgeven, maar ook geen mogelijkheden ziet om die in het buitenland vorm te geven.
- je een andere sociale acceptatie verwacht: samenwonende partners of partners van hetzelfde geslacht worden in sommige landen niet als samenwonend beschouwd.
- de periode dat je naar het buitenland gaat, naar verwachting van beperkte duur is; bijvoorbeeld wanneer je wordt uitgezonden door een werkgever. De nadelen van een tijdelijke verhuizing met partner en kinderen wegen soms sterker dan de voordelen.
- je partner niet mag werken in het beoogde nieuwe woonland, of omdat er te weinig (vrijwilligers)werkmogelijkheden zijn voor een zinvolle dagbesteding.
- de motieven of wensen van jou, je partner en eventuele kinderen teveel uiteenlopen, of jouw wens om in het buitenland te gaan wonen gewoon niet wordt gedeeld.
Wat zijn gevolgen voor je belastingplicht als je partner en/of kinderen in Nederland blijft wonen?
Let ook op je belastingpositie als je naar het buitenland vertrekt, terwijl je gezin in Nederland blijft. Als je (tijdelijk of langdurig) in het buitenland gaat wonen en werken, maar je partner en/of kinderen in Nederland blijven, kan dat namelijk gevolgen hebben voor je belastingplicht.
- de Belastingdienst kijkt niet alleen naar waar je fysiek verblijft, maar vooral naar waar je “centrum van levensbelangen” ligt. Wonen je partner en kinderen in Nederland, staat je woning hier nog op jouw naam, en loopt bijvoorbeeld je zorgverzekering of hypotheek nog via Nederland? Dan kan Nederland jou nog steeds als binnenlands belastingplichtige zien.
- in dat geval kan het zijn dat je ook over je buitenlandse inkomen (gedeeltelijk) belasting moet betalen in Nederland. Dat is niet altijd fiscaal gunstig, zeker als er in je werkland óók belasting wordt geheven.
- Nederland heeft met veel landen een belastingverdrag om dubbele belasting te voorkomen. Toch blijft het belangrijk om goed te checken welk land het heffingsrecht heeft over jouw inkomen, pensioen of eventuele vermogensinkomsten.
- houd er rekening mee dat ook andere regelingen geraakt kunnen worden, zoals toeslagen, pensioenopbouw, zorgverzekering en je AOW-rechten.
- als je (voorlopig) ingeschreven blijft in Nederland, kan dat gevolgen hebben voor je wereldinkomen en de toepassing van heffingskortingen en aftrekposten.
Vooral bij situaties waarin (minimaal) één gezinslid in Nederland blijft en de ander in het buitenland werkt, kijkt de Belastingdienst nauwkeurig naar de feitelijke omstandigheden.
Quotes en ervaringen
Mijn nieuwe partner was al jaren actief in Duitsland; eerst als stagiair, later als zelfstandig ondernemer. Mijn liefde voor hem was voor mij genoeg om de stap te nemen; ik heb mijn baan opgezegd en ben hem achterna gegaan. Spannend, want ik moest veel opgeven en in het begin wist ik niet wat ik ervoor terug kreeg. Ik ben in de plaatselijke supermarkt aan de slag gegaan, thuiszitten is niets voor mij. Na het legaliseren van mijn diploma's bij de rechtbank kon ik enkele maanden later als verpleegkundige terecht bij het verpleeghuis in het dorp.
Duitsland emigrant
We hebben besloten nog een paar jaar te wachten om te emigreren. De belangrijkste reden? Dan is de oudste van school af (18 jaar) en zijn de andere 2 ook groot genoeg om met hun broer in het vliegtuig te stappen en de grote vakantie bij ons door te brengen. Wel blijft het een heel dubbel gevoel. Mijn man en ik willen dolgraag naar Australië, maar het is nog te vroeg.
Potentiële emigrant Australië
Uit een enquête onder HR-expat-managers van ruim vierhonderd bedrijven wereldwijd blijkt dat 53 procent van de werknemers een uitzending weigerde, vanwege het gebrek aan werkmogelijkheden voor de partner.
Waar moet je extra op letten bij je motivatie om te gaan emigreren of wonen en werken in buitenland ?
De extra aandachtspunten bij je kerndoel en motivaties om in het buitenland te gaan wonen
- Waar moet je vooral op letten nadat je een goed overzicht van je kerndoel en motivatie hebt gekregen om in het buitenland te gaan wonen en werken?
- Waar moet je op letten als je bijna besloten hebt om wel in het buitenland te gaan wonen of werken?
- Is de Nederlandse regeldruk voor jou een van de meespelende motieven om te willen emigreren?
- Quotes en ervaringen
Waar moet je vooral op letten nadat je een goed overzicht van je kerndoel en motivatie hebt gekregen om in het buitenland te gaan wonen en werken?
- Deel je voldoende overlappende redenen met je eventuele partner of kinderen?
- Gaat jouw droom niet té veel ten koste van de mensen die je achterlaat?
- Zijn er geen (passende) alternatieven op een lang verblijf in het buitenland of emigratie om toch (deels) te bereiken wat je wilt?
- Geef aan al je vertrek-motieven een waarde en rangschik je motieven naar die waardes: wat is voor jou het allerbelangrijkste, wat weegt ook mee, maar is minder essentieel. Hou die motieven goed voor ogen bij je oriëntatie op je woonland en leefomgeving en sluit met name compromissen op minder belangrijke aspecten.
- Bewaar de lijst die je maakt ergens online en deel 'm met je gezinsgenoten. Zodat je er in latere momenten van twijfel of fasen van heimwee nog eens naar terug kan kijken.
- Maak die lijst vooral tot jouw / jullie eigen, persoonlijke, lijst. Baseer je niet te veel op wat je gehoord hebt van andere vertrekkers, emigranten, fans van een bepaald land of vakantiegangers die altijd naar dezelfde locatie gaan. Mensen die al naar het land vertrokken zijn zullen de minpunten of tegenslagen over het algemeen minder benoemen, verhalen zijn gekleurd en regelmatig op vakantie gaan is niet hetzelfde als er voor langere tijd wonen, werken of ernaar emigreren.
- Het is altijd goed om jezelf bewust te maken van de valkuilen rondom een lang verblijf in het buitenland of emigratie. Maar laat jezelf tegelijkertijd niet te veel ontmoedigen. Realiseer dat op blogsites, in emigratie community's en in tv-programma's vooral de “mislukkingen” aandacht krijgen.
- Sommige terugkeerders geven aan zich niet, of niet voldoende, gerealiseerd te hebben dat de problemen waar ze voor vertrek in Nederland tegenaan liepen, voortkwamen uit eigen karakters, uit onvrede met zichzelf. Dat los je niet op door naar het buitenland te vertrekken: je eigen persoonlijkheid verhuist uiteraard mee en verandert niet zo snel.
- Twijfel je over wel of niet voor langere tijd naar het buitenland vertrekken? Probeer eens een vooraf bepaalde periode vaker naar je beoogde nieuwe woonland te gaan om er enkele weken of maanden te verblijven. Een soort 'proefperiode'. Dat maakt het overzichtelijker, geeft grip en je leert beter zien of het écht iets voor jou, je partner en/of gezin, is.
Waar moet je op letten als je bijna besloten hebt om wel in het buitenland te gaan wonen of werken?
- Start dan met het bijhouden van een (online) dagboek; schrijf zoveel mogelijk op: de tips en praktische zaken, maar zeker ook de overwegingen, de keuzes, de twijfels, de emoties, de successen, de argumenten.
- Verzamel bij je dagboek ook de artikelen, blogs, lijstjes, tips, advertenties etc. die jou inspiratie geven.
- Deel ze als je dat wilt ook met anderen: het inspireert en geeft grip.
Is de Nederlandse regeldruk voor jou een van de meespelende motieven om te willen emigreren?
- Verdiep je dan vooraf zoveel mogelijk in de geschreven en ongeschreven regels in het land van je bestemming. Bekijk documentaires, lees boeken of verdiep je in achtergrondartikelen die inzoomen op dat thema.
- En vraag je af of je je bij die "andere" regels, in je nieuwe dagelijkse leven, wél prettig(er) gaat voelen.
Quotes en ervaringen
Emigratie creeërt een nieuwe startpositie, je bent vrijer om nieuwe dingen aan te pakken, te ontdekken. Je blijft niet hangen in je huidige beroep, om te wachten tot je met pensioen kunt.
Frankrijk emigrant
Door het leven in een nieuw land ben ik optimistischer geworden. Ik durf nu gemakkelijker kansen te grijpen die ik vroeger onrealistisch vond — zoals het starten van een onderneming, het opzetten van een blog of spontaan iets groots ondernemen. Het heeft me geleerd dat het leven vol onverwachte avonturen kan zitten, met minder belemmering door ‘wat als’-vragen.
Ecuador expat
Welke skills helpen je écht verder als je gaat wonen, werken of ondernemen in het buitenland?
Competenties en vaardigheden die van pas komen als je woont, onderneemt of werkt in het buitenland
- Wat zijn de 10 doorslaggevende skills voor succes bij wonen en werken in het buitenland?
- Welke vaardigheden en competenties komen altijd van pas als je gaat wonen of werken in het buitenland?
- Welke vaardigheden zijn extra prettig als je gaat ondernemen in het buitenland?
- Welke factoren hebben nog meer invloed op de mate van een succesvol verblijf in het buitenland?
- Quotes en ervaringen
De ideale nomad, expat of emigrant...die bestaat uiteraard niet. Een arts die als enige niet-Afrikaan in een klein ziekenhuisje in Oost-Kenia gaat werken heeft deels andere competenties nodig dan een startend ondernemer die een joint-venture op de booming Chinese markt wil opzetten.
Wat zijn de 10 doorslaggevende skills voor succes bij wonen en werken in het buitenland?
- Lokale taalvaardigheid: kunnen communiceren in de taal van het land opent letterlijk deuren: van dagelijkse boodschappen tot diepere relaties.
- Geloof in eigen competenties (zelf-effectiviteit): vertrouwen hebben dat je uitdagingen aankunt, ook als dingen anders lopen dan gepland.
- Interpersoonlijke vaardigheden: goed kunnen omgaan met mensen met andere waarden, gewoonten en communicatiestijlen.
- Sociale betrokkenheid: de neiging om actief contact te zoeken en sociale netwerken op te bouwen.
- Initiatief nemen: niet bang zijn om initiatief te nemen of jezelf zichtbaar te maken in nieuwe situaties.
- Flexibiliteit en aanpassingsvermogen: je snel kunnen instellen op nieuwe omstandigheden, regels of verwachtingen.
- Emotionele stabiliteit: de rust kunnen bewaren bij stress, cultuurshock of tegenslagen.
- Vriendelijkheid en open houding: positief, respectvol en nieuwsgierig staan tegenover mensen en hun cultuur.
- Culturele intelligentie (CQ): inzicht hebben in hoe cultuurdenken werkt en hoe je jouw gedrag daarop afstemt.
- Zelfreflectie en bereidheid om te leren: regelmatig stilstaan bij je ervaringen en bereid zijn om te groeien, bij te sturen en te leren van fouten.
Eerdere internationale (werk)ervaring is vaak geen voorspeller van succesvolle (werk)prestaties bij een nieuw langer verblijf in het buitenland; met name bij expats die herhaaldelijk zijn verhuisd kan ook een zekere mate van "moeheid om je wéér aan te passen" optreden.
Welke vaardigheden en competenties komen altijd van pas als je gaat wonen of werken in het buitenland?
- authentiek zijn: bij jezelf blijven met open blik naar anderen en andere culturen, bewustzijn van eigen krachten en tekortkomingen
- betrokken zijn: verantwoordelijkheid nemen, loyaal zijn, stimuleren van betrokkenheid van anderen
- kunnen communiceren: interculturele communicatievaardigheden
- zonder vooroordelen openstaan voor andere culturen
- jezelf willen verdiepen in de lokale taal & cultuur
- je Nederlandse -vaak wat harde- taal en manier van spreken loslaten
- groeten bij binnenkomen en weggaan
- het weglaten van de typisch Nederlandse 'prikkelende' humor
- afleren om ongezouten je mening te geven
- creatief zijn: oplossingsgericht denken, ideeën aandragen
- flexibel zijn, je willen aanpassen:
- het dagelijks leven en algemene levensomstandigheden in een andere cultuur
- andere omgangsvormen met mensen uit de gastcultuur
- andere werkomstandigheden
- kunnen inleven: je kunnen verplaatsen in anderen, jezelf op gepaste momenten kunnen wegcijferen, kunnen omgaan met verschillen, je eigen tradities en opvattingen wat naar de achtergrond verplaatsen
- integer zijn: eerlijk zijn, respect tonen aan anderen, handelen naar algemeen geldende normen en waarden van nieuwe woon- en werkomgeving, discreet zijn
- willen en kunnen leren: openstaan voor nieuwe dingen en ervaringen
- durf hebben: risico's durven nemen, uitstraling hebben
- kunnen netwerken: opbouwen van nieuwe contacten, de tijd nemen voor ontmoetingen of bij het regelen van zaken, sociaal initiatief nemen
- omgevingsbewust zijn: oog hebben voor de verschillen in je nieuwe woon- en werkomgeving ten opzichte van wat je zelf als 'normaal' beschouwt, cultuursensitief zijn
- genuanceerd kunnen oordelen: kunnen relativeren, verschillende invalshoeken kiezen, interactie stimuleren
- kunnen plannen en organiseren
- stressbestendig zijn: om kunnen gaan met tegenslagen, teleurstellingen kunnen verwerken, relativeren en prioriteiten kunnen stellen
- resultaat gericht zijn: doorzettingsvermogen hebben, flexibel zijn, lange termijn kunnen zien
- kunnen samenwerken: in teamverband kunnen werken, stoppen met de Nederlandse ongeduldigheid, afspraken minder letterlijk nemen dan in Nederland
- zelfvertrouwen hebben
Welke vaardigheden zijn extra prettig als je gaat ondernemen in het buitenland?
NB - dat kan natuurlijk ook gaan om verdieping van skills die ook hierboven al worden genoemd.
- kunnen communiceren in zakelijke taal van je nieuwe woonland
- internationale ondernemersvaardigheden; signaleren en benutten van kansen, anticiperen, visie ontwikkelen, strategisch denken, administratieve vaardigheden, volhouden
- analyseren; verbanden leggen, complexe analyses maken
- creativiteit; innoveren, oplossingsgerichtheid
- klantgericht zijn; servicegerichtheid, stimuleren van anderen om dienstverlening te optimaliseren
- leidinggeven; coördineren, stimuleren, motiveren, verbinden
- overtuigen; overwicht hebben, conflicthantering, onderhandelen, wegen van belangen
- professioneel handelen; vakmanschap, initiatief tonen, excelleren
Welke factoren hebben nog meer invloed op de mate van een succesvol verblijf in het buitenland?
Denk eens na over de volgende vragen:
- Hoe ging je eerder in je leven om met verhuizingen? Ging het je relatief makkelijk af of waren er juist vele (mentale) hobbels?
- Ben je wel eens van baan veranderd en hoe voelde je je daarbij?
- Heb je in je leven tegenslagen gehad en hoe ben je daar mee omgegaan?
- Hou je in het algemeen van verandering, of ga je deze juist altijd uit de weg?
- In hoeverre heb je vooraf kennis van land, taal en cultuur opgedaan?
- In welke mate heb je je voldoende voorbereid op praktische én emotionele zaken?
- In hoeverre hebben een eventuele partner en/of kinderen de gedeelde behoefte om te vertrekken?
- In hoeverre kan je partner eveneens een baan vinden ("dual career")? Uit een onderzoek onder 270 multinationals bleek vooral de dubbele carrièrewens een struikelblok voor het doorgaan van de uitzending van een werknemer naar het buitenland.
Quotes en ervaringen
Ik had nog geen enkele buitenlandervaring. Om door te kunnen groeien bij mijn werkgever, een multinational, merkte ik dat buitenlandervaring -zonder dat het uitgesproken werd- wel een vereiste was. Ik wilde via deze werkgever in het buitenland gaan werken aan mijn talen, cultureel inzicht, management skills. Een bredere blik krijgen. Wel met de bedoeling om na een aantal jaar weer terug te keren naar Nederland.
USA expat
The most important skill, besides your online work abilities, that a global nomad needs to have is to be able to refocus. Every airport brings a new home and every seaport new faces and friends, and every town new workspace. You are in constant movement and constant adjusting.
Global nomad
Hoe is je eigen persoonlijkheid van invloed op het succes van je lange verblijf in het buitenland?
Wat is de invloed van je eigen karakter op een lang verblijf in het buitenland?
- Hoe beïnvloedt je persoonlijkheid (het succes van) je leven in het buitenland?
- Wat neem je onbewust mee als je gaat wonen, reizen of werken in het buitenland?
- Hoeveel verandert er écht aan je leven na emigratie of bij lang verblijf in het buitenland?
- Hoe kun je bewust kiezen wat je meeneemt of achterlaat in je nieuwe leven?
- Wat leer je over jezelf als je langere tijd in een ander land woont?
- Quotes en ervaringen
Hoe beïnvloedt je persoonlijkheid (het succes van) je leven in het buitenland?
- Wat je je in drukke voorbereidingstijden op een lang verblijf in het buitenland niet altijd realiseert, is dat er naast al je materiële spullen nóg iets is dat altijd meegaat in de 'verhuisdozen': je eigen persoonlijkheid (en die van je eventuele gezinsleden).
- Niet alleen je leuke kanten en sterke eigenschappen verhuizen met je mee, maar ook je grillen, onhebbelijkheden en ingesleten patronen. Je gewoontes en overtuigingen zijn vaak sterker verankerd dan je denkt...en ze komen vaak juist in een nieuwe omgeving duidelijker naar voren.
Wat neem je onbewust mee als je gaat wonen, reizen of werken in het buitenland?
- In het begin overheerst vaak de verwondering: alles is nieuw en vol mogelijkheden. Maar na verloop van tijd, als de eerste indrukken vervagen, kruipt je eigen vertrouwde manier van doen weer naar boven.
- Had je in Nederland een volle agenda, dan is de kans groot dat je die ook hier weer snel vult.
- Vond je het lastig om hulp te vragen of om grenzen te stellen? Dan zul je dat misschien ook nu opnieuw moeten leren.
- Je neemt dus niet alleen je koffers, verhuisdozen of zeecontainer mee, maar ook je tempo, je normen, je verwachtingen: jouw manier van in het leven staan.
Hoeveel verandert er écht aan je leven na emigratie of bij lang verblijf in het buitenland?
- Veel vertrekkers merken na een tijdje dat hun leven minder radicaal veranderd is dan ze dachten. Natuurlijk is de omgeving anders, het klimaat, de taal, de mensen. Maar diep van binnen blijf je vaak dezelfde persoon.
- De patronen die je in Nederland herkende, duiken op een andere plek gewoon weer op. Soms in een nieuwe vorm, soms juist scherper zichtbaar.
- Dat besef kan ook kansen bieden. In een nieuwe omgeving zie je beter wat bij je past, en wat misschien niet meer.
- Waar je voorheen vastzat in een routine, biedt een ander land ruimte om te experimenteren en bewustere keuzes te maken.
Hoe kun je bewust kiezen wat je meeneemt of achterlaat in je nieuwe leven?
- Voordat je vertrekt, kan het helpen om stil te staan bij de gewoontes die je wíl meenemen, en bij wat je liever thuislaat.
- Wat mag blijven, omdat het bij je hoort?
- Wat zou je willen veranderen, omdat het niet meer past bij het leven dat je straks wilt leiden?
- Het is voor iedereen anders, maar: misschien besluit je dat je rustiger wilt leven, socialer wilt zijn, of juist meer tijd voor jezelf nodig hebt.
Wat leer je over jezelf als je langere tijd in een ander land woont?
- Een ander land confronteert je met jezelf. Je leert hoe jij reageert op verandering, afstand, onzekerheid en nieuwe sociale dynamiek.
- Sommige eigenschappen blijken juist een kracht; andere vragen om aanpassing of mildheid.
- Neem dus de tijd om te reflecteren. Nog vóór je vertrekt, maar ook onderweg.
- De inzichten die je over jezelf opdoet, zijn misschien wel de meest waardevolle lessen van allemaal.
Quotes en ervaringen
Verhuizen bleek geen resetknop, maar een vergrootglas. Alles wat ik in Nederland lastig vond, kwam hier gewoon opnieuw langs, vaak net in een ander jasje.
Spanje emigrant
Elk land waar ik een tijdje woon en werk, voegt iets toe aan mijn persoonlijkheid. Ik leer telkens opnieuw wat ik wil behouden. Maar ook wat ik beter kan loslaten.
Global nomad
De mooiste souvenirs van mijn tijd in het buitenland passen niet in een koffer. Ze zitten in de manier waarop ik milder naar mezelf ben gaan kijken.
USA expat
Hoe blijf je als Nederlander in het buitenland waarde toevoegen aan je thuisland?
Hoe je als Nederlander in het buitenland het verschil kunt blijven maken voor je thuisland
- Welke meerwaarde heb je als Nederlander die langere tijd in het buitenland woont of werkt?
- Hoe blijf je betrokken bij Nederland als je in het buitenland woont of werkt?
- Hoe kun je kennis en ervaring delen als Nederlander in het buitenland?
- Hoe draag je bij aan handel, toerisme en samenwerking tussen Nederland en je nieuwe land?
- Hoe help je andere Nederlanders in het buitenland?
- Waarom wordt de meerwaarde van Nederlanders in het buitenland nog niet altijd erkend?
- Quotes en ervaringen
Welke meerwaarde heb je als Nederlander die langere tijd in het buitenland woont of werkt?
- De tijd dat je als Nederlander je thuisland “voorgoed” de rug toekeerde, ligt (ver) achter ons. Lees ook meer bij Is emigratie altijd definitief?
- Wie tegenwoordig vertrekt, blijft vaak verrassend sterk verbonden met Nederland.
- Goedkopere vluchten, digitale communicatie en sociale media maken afstand kleiner dan ooit.
- Je blijft betrokken, deelt kennis en brengt soms zelfs nieuwe inzichten terug.
Hoe blijf je betrokken bij Nederland als je in het buitenland woont of werkt?
Veel Nederlanders in het buitenland willen hun band met Nederland behouden. Dat kan, met wat variatie in hoe intensief je dat wilt of doet, uiteraard op veel manieren:
- regelmatig terugreizen voor familie, werk of vakantie
- contact houden met vrienden en collega’s via beeldbellen en sociale media
- Nederlandse nieuwsbronnen en televisie volgen
- deelnemen aan online communities of lokale Nederlandse verenigingen
- werken voor Nederlandse bedrijven of opdrachtgevers op afstand
Zo blijf je ook als Nederlander in het buitenland verbonden met je thuisland.
Hoe kun je kennis en ervaring delen als Nederlander in het buitenland?
Als je langdurig in een ander land woont, bouw je kennis op die in Nederland zelden beschikbaar is. Je kunt bijvoorbeeld:
- inzichten delen over de lokale cultuur, economie of samenleving
- Nederlanders helpen die naar hetzelfde land willen verhuizen
- bijdragen aan reisinformatie, blogs of lokale expatgroepen
- advies geven over zakelijke kansen of culturele verschillen
- overheden en organisaties voorzien van actuele informatie uit de praktijk
Zo vergroot je de zichtbaarheid en impact van Nederlanders in het buitenland.
Hoe draag je bij aan handel, toerisme en samenwerking tussen Nederland en je nieuwe land?
Met je kennis en netwerk kun je vaak een brug slaan tussen twee landen. Veel Nederlanders in het buitenland:
- helpen bij zakelijke contacten of vertalingen
- stimuleren toerisme richting Nederland
- ondersteunen culturele en educatieve uitwisselingen
- helpen Nederlandse bedrijven op weg in de lokale markt
- brengen mensen met elkaar in contact bij projecten of samenwerkingen
Je bent daarmee een informele ambassadeur van Nederland. Iemand die vertrouwen wekt en verbindingen mogelijk maakt.
Hoe help je andere Nederlanders in het buitenland?
Nederlanders die al langer ergens wonen, zijn óók vaak een belangrijk vangnet voor landgenoten. Je kunt:
- nieuwkomers op weg helpen met praktische informatie
- mensen in noodsituaties op weg helpen, doorverwijzen, adviseren of begeleiden
- vrijwilligerswerk doen binnen de lokale Nederlandse gemeenschap
- signaleren wanneer er hulp nodig is vanuit Nederland
Soms doen organisaties of overheden ook een beroep op je lokale kennis of betrokkenheid.
Waarom wordt de meerwaarde van Nederlanders in het buitenland nog niet altijd erkend?
Hoewel Nederlanders wereldwijd veel bijdragen, blijft hun rol vaak onzichtbaar. Dat komt doordat:
- de gemeenschap verspreid woont over vele landen
- hun impact moeilijk meetbaar is
- er weinig structurele belangenbehartiging is
Toch groeit het besef dat Nederlanders in het buitenland waardevolle vertegenwoordigers van hun land zijn: bruggenbouwers, verhalenvertellers en ervaringsdeskundigen.
Quotes en ervaringen
Het Nederlandse Rode Kruis ging voor 3FM Serious Request naar ZuidSoedan en de Filippijnen. Medewerkers legden contact met mij omdat ik terplaatse hulp biedt aan de lokale bevolking en de situatie heel goed ken.
Filippijnen emigrant
Heeft u op Sri Lanka zakelijke belangen waar u niet altijd zicht of controle op hebt? Zorgen over de kwaliteitseisen van een order? Eigendommen die u zo nu en dan wenst te controleren? Dan ben ik voor u de juiste persoon! Ik ben geboren en getogen in Noord-Holland, maar woon in Sri Lanka. Mijn werk en passie is de belangen van internationale ondernemers op Sri Lanka te behartigen of te controleren.
Sri Lanka expat
Door in het buitenland te reizen, wonen en werken, heb ik geleerd hoe waardevol mijn achtergrond is. Ik verbind nu twee werelden, en dat voelt rijk.
Global nomad
Ik heb geen titel nodig om Nederland te vertegenwoordigen. Gewoon door mezelf te zijn, laat ik zien waar ik vandaan kom.
Canada emigrant
Welke ervaringen en adviezen hebben mensen die bij JoHo zijn aangesloten of verzekerd en voor langere tijd wonen en leven in het buitenland?
Hoe je kunt leren van Nederlanders die al langer in het buitenland wonen
- Wat leer je van mensen die al langere tijd in het buitenland wonen?
- Hoe bereid je je vertrek goed voor?
- Hoe ga je om met cultuurverschillen en gewoontes?
- Hoe houd je balans en blijf je mentaal sterk?
- Hoe vind je nieuwe contacten en voel je je sneller thuis?
- Hoe geniet je van het dagelijks leven in een nieuw land?
- Wat kun je meenemen uit deze ervaringen?
- Quotes en ervaringen
Wat leer je van mensen die al langere tijd in het buitenland wonen?
- Veel mensen die bij JoHo zijn aangesloten, of via JoHo verzekerd zijn, delen waardevolle lessen uit hun eigen ervaring.
- Sommige tips klinken direct herkenbaar, sommige zetten je wellicht aan het denken.
- Alle ervaringen en adviezen komen voort uit echte situaties: van vertrekstress tot cultuurverschillen, van heimwee tot herontdekte rust.
Hoe bereid je je vertrek goed voor?
Een goed begin scheelt veel stress. Mensen die al langer in het buitenland wonen, raden aan om:
- je partner of gezin de ruimte te geven om in eigen tempo mee te bewegen met de plannen
- jezelf het recht te geven om van gedachten te veranderen: twijfel hoort erbij
- voldoende voorbereidingstijd te nemen en niet te haasten
- van tevoren te bedenken wat je verwachtingen zijn van wonen en werken in een ander land
- je te verdiepen in lokale gebruiken, gezondheidszorg en regels die invloed hebben op je dagelijks leven
- alvast contact te leggen met mensen ter plekke via online communities of WorldSupporter.org
Hoe ga je om met cultuurverschillen en gewoontes?
De overgang naar een nieuw land vraagt vaak meer aanpassing dan je denkt. Ervaringsdeskundigen geven deze adviezen:
- probeer je niet volledig aan te passen, maar te mengen: het is helemaal prima om trouw aan jezelf te blijven, en tegelijkertijd interesse te tonen in lokale gewoontes
- leer (een beetje van) de lokale taal, ook al maak je fouten: mensen waarderen de moeite
- lach mee als iets misgaat of wanneer je niet begrepen wordt
- wees flexibel; plannen veranderen vaak en niet alles loopt zoals je gewend bent
- blijf nieuwsgierig en vraag waarom dingen anders gaan
- onthoud dat cultuurverschillen niet goed of fout zijn, maar uitnodigingen om te leren
Hoe houd je balans en blijf je mentaal sterk?
Wonen in het buitenland is soms ook een emotionele achtbaan. Adviezen die vaak worden genoemd:
- vecht niet tegen heimwee; het is normaal en tijdelijk
- zoek nieuwe routines die structuur geven aan je dag
- houd een dagboek of notitieboek bij; later zie je hoe je groeit
- blijf in contact met vrienden of familie in Nederland, maar bouw ook een leven op ter plekke
- geef jezelf tijd om je aan te passen; het hoeft niet in de eerste weken perfect te voelen
- wees mild voor jezelf: fouten maken hoort bij wennen
Hoe vind je nieuwe contacten en voel je je sneller thuis?
Eén van de belangrijkste sleutels tot geluk in het buitenland is verbinding. Mensen die langer weg zijn, zeggen vaak:
- maak lokale vrienden in verschillende kringen, niet alleen met andere Nederlanders
- doe mee aan lokale activiteiten: sport, muziek, vrijwilligerswerk
- ga niet alleen naar expatclubs, maar neem deel aan het gewone lokale leven
- zet je talenten of tijd in bij initiatieven in je buurt: het helpt je wortelen
- lach, ook als je de taal nog niet spreekt; positieve lichaamstaal opent deuren
Hoe geniet je van het dagelijks leven in een nieuw land?
Het zijn vaak vooral de kleine dingen die je nieuwe leven bijzonder kunnen maken:
- ontdek lokale eetgewoontes: lunch is in veel landen goedkoper én gezelliger dan diner
- maak een lijstje met dingen die je wilt doen, zien of proeven en werk het rustig af
- leer iets nieuws, zoals een kookstijl, een dans of een hobby
- focus op bijdragen: wat kun jij toevoegen aan je nieuwe omgeving?
- laat één vervelende ervaring niet je hele leven bepalen
- zoek bewust momenten van rust: ook dat hoort bij wennen aan een ander tempo
Wat kun je meenemen uit deze ervaringen?
- De ervaringen en adviezen van mensen die al langer in het buitenland wonen, laten zien dat het draait om balans: tussen aanpassen en jezelf blijven, tussen plannen en loslaten, tussen rust en avontuur.
- Iedere ervaring helpt je om meer jezelf te worden, waar je ook woont.
- Wil je zelf je ervaringen delen of lezen wat anderen meemaken? Kijk eens op WorldSupporter.org.
Quotes en ervaringen
Door mijn ervaringen hier heb ik geleerd om opener en flexibeler te zijn. Dat is misschien wel het mooiste cadeau van het buitenland.
Vietnam digital nomad
Ik kwam hier om te werken, maar vond vooral een nieuwe manier van leven. Rustiger, lichter, meer in het moment.
Suriname expat
Als ik mezelf te serieus neem, gaat het mis. Sinds ik om mezelf kan lachen, voel ik me echt thuis, waar ik ook woon.
Zuid-Afrika emigrant
Welke organisaties ondersteunen bij lang verblijf in het buitenland en emigratie?
Ondersteunende organisaties bij emigratie per sector:
- Sector: organisaties voor administratief, fiscaal en juridisch advies
- Sector: organisaties voor emigratie en expatservices
- Sector: organisaties voor expatverzekeringen, reisverzekeringen en alarmcentrales
- Sector: organisaties voor onroerend goed en makelaars in het buitenland
- Sector: organisaties voor zakelijke dienstverlening en bedrijven
- Sector: organisaties voor betaald werk in het buitenland en internationaal recruitment
- Sector: organisaties voor onderwijs en scholen in het buitenland
Uitgelichte organisaties:
- Digitax Nomad
- Dutch for Children
- Emigratiebeurs & Emigration Expo
- Psycholoog op Afstand
- Wereldschool
- Windmill Forwarding - Internationaal verhuizen
- Sirelo - Experts in moving
- Nederlandse verenigingen in het buitenland: per land en regio
Emigratie & Lang verblijf in buitenland: thema's en startpagina's
- Belastingen en fiscale zaken in het buitenland bij emigratie of lang verblijf
- Financiele en geldzaken regelen bij lang verblijf in het buitenland of emigratie
- Checklist wonen in het buitenland en voorbereiden op emigratie en lang verblijf
- Contacten en netwerken onderhouden in het buitenland en aanpassen aan je omgeving
- Culture Shock en heimwee voorkomen bij reizen en wonen in het buitenland
- Online werken vanuit het buitenland als digital nomad of working nomad
- Detachering als expat en uitzenden naar het buitenland
- Documenten en juridische zaken bij wonen in het buitenland of emigratie
- Droombestemmingen en beste landen om te wonen, werken en emigreren
- Eigen huis en woning verhuren bij lang verblijf in buitenland of emigratie
- Gezondheidszorg en lokale zorgstelsels in het buitenland checken
- Huis en woonruimte in het buitenland bij lang verblijf of emigratie
- Met kinderen wonen in het buitenland en lang op reis met jongeren
- Leerplicht en thuisonderwijs bij lang verblijf in buitenland of emigratie
- Nederlandse Nationaliteit en Nederlanders in het buitenland
- Ondernemen of als zzp'er werken in het buitenland
- Project starten en initiatief nemen in het buitenland
- Sociale voorzieningen en uitkeringen regelen bij lang verblijf in buitenland of emigratie
- Terugkeer naar Nederland en remigratie na lang verblijf in buitenland of emigratie
- Visum en vergunningen regelen bij lang verblijf in buitenland of emigratie
- Verhuizing naar het buitenland en transport in het buitenland bij emigratie of lang verblijf
- Zorg verzekeren bij vertrek naar het buitenland voor lange duur
Log in voor meer organisaties, tips en vacatures op het vlak van:
- Oriëntatie en coaching bij lang verblijf in het buitenland of emigratie?
- Praktische voorbereiding bij lang verblijf in het buitenland of emigratie?
- Het vinden van een nieuwe woonlocatie en woonruimte bij lang verblijf in het buitenland of emigratie?
- Geldzaken bij lang verblijf in het buitenland of emigratie?
- Regelgeving bij lang verblijf in het buitenland of emigratie?
- Belastingen & fiscale zaken bij lang verblijf in het buitenland of emigratie?
- Visa & documenten bij lang verblijf in het buitenland of emigratie?
- Verhuizing bij lang verblijf in het buitenland of emigratie?
Hou je wel of geen rekening met een mogelijke terugkeer naar Nederland als je langere tijd in het buitenland leeft?
Waarom het verstandig kan zijn om, ook als je vertrekt, alvast een beetje na te denken over hoe je verbonden blijft met Nederland
- Waarom is het handig om niet al je schepen achter je te verbranden?
- Wat kun je nu al doen om verbonden te blijven met Nederland?
- Wat als je toch onverwacht moet terugkeren naar Nederland?
- Hoe blijf je in balans tussen loslaten en verbonden blijven?
- Hoe helpt het onderhouden van contact als je woont en werkt in het buitenland ook de mensen die je achterlaat?
- Quotes en ervaringen
Waarom is het handig om niet al je schepen achter je te verbranden?
- Als je besluit te emigreren of voor langere tijd in het buitenland te gaan wonen of werken, richt je aandacht zich vanzelf op je nieuwe leven.
- Toch kan het helpen om alvast wat lijntjes naar Nederland te laten bestaan.
- Veel mensen die later terugkeerden, zeggen dat ze achteraf spijt hebben dat ze hun netwerk niet beter hebben onderhouden.
- Het gaat dan niet alleen om praktische voordelen, maar ook om emotionele steun en een gevoel van continuïteit.
Wat kun je nu al doen om verbonden te blijven met Nederland?
- Houd contact met familie en vrienden, ook als het druk is met verhuizen of inrichten.
- Blijf op de hoogte van Nederlands nieuws en ontwikkelingen in je vakgebied.
- Zorg dat je Nederlandse taalvaardigheid op peil blijft, zeker als je veel in een andere taal communiceert.
- Bewaar belangrijke documenten of registraties (zoals DigiD, pensioen, verzekeringen) op een veilige plek waar je ook vanuit het buitenland bij kunt.
- Onderhoud professioneel contact met voormalige werkgevers of collega’s. Je weet nooit wanneer die connectie weer handig is.
- Volg online netwerken of communities van Nederlanders wereldwijd. Daar delen veel Nederlanders hun ervaringen en tips over wonen, werken én terugkeren.
- Gebruik sociale media bewust om zowel je nieuwe leven te delen als je contact met Nederland levend te houden.
Wat als je toch onverwacht moet terugkeren naar Nederland?
Terugkeer naar Nederland kan (ook) onverwacht komen, bijvoorbeeld door:
- ziekte in je gezin of bij familie in Nederland
- verlies van werk of inkomsten in je woonland
- politieke onrust of oorlogssituaties
- persoonlijke redenen, zoals heimwee of relatieveranderingen
In zulke situaties helpt het als je:
- nog weet waar je tijdelijk kunt verblijven
- een netwerk hebt om op terug te vallen
- contact houdt met instanties of organisaties die kunnen meedenken
Een goed onderhouden netwerk maakt de stap terug minder zwaar en vergroot je gevoel van veiligheid.
Hoe blijf je in balans tussen loslaten en verbonden blijven?
- Het gaat er niet om dat je met één been in Nederland blijft staan, maar dat je opties openhoudt en de verbinding met je achtergrond niet volledig verbreekt.
- Veel Nederlanders die langdurig in het buitenland wonen, ervaren juist dat die dubbele verbondenheid kracht geeft: je kunt wortelen in een nieuwe omgeving, zonder je oude grond te verliezen.
Hoe helpt het onderhouden van contact als je woont en werkt in het buitenland ook de mensen die je achterlaat?
Niet alleen jij profiteert ervan als je verbonden blijft met Nederland. Ook familie en vrienden voelen zich meer betrokken, gehoord en gezien als ze merken dat ze nog steeds een rol in je leven spelen.
Door bewust aandacht te houden voor de mensen thuis:
- laat je zien dat ze belangrijk voor je blijven, ook al woon je ergens anders
- voorkom je dat zij zich buitengesloten of vergeten voelen
- bouw je aan een gezonde balans tussen je oude en je nieuwe leven
- wordt het makkelijker om elkaar te begrijpen, ook op afstand
- verklein je de kans op misverstanden of scheve verwachtingen over bezoek, hulp of contactfrequentie
- geef je je naasten vertrouwen dat jij je draai vindt, zonder dat de band met hen verdwijnt
Veel vertrekkers merken dat een goed contact met het thuisfront niet alleen steun geeft, maar ook rust. Het maakt je vertrek en verblijf prettiger, voor iedereen. Zorg wel dat je afspraken maakt die haalbaar en realistisch zijn, die je ook op de langere termijn kunt volhouden.
Quotes en ervaringen
Ik dacht dat ik de deur definitief achter me dichtdeed. Maar ik leerde gaandeweg dat je ook op afstand verbonden kunt blijven.
Argentinië emigrant
Ik heb geleerd dat plannen kunnen veranderen. Wie wat lijntjes houdt, houdt ook rust.
Wereldreiziger
Doordat ik contact bleef houden met mensen in Nederland, voelde ik me nooit echt helemaal los van dit 'thuis'land. Dat hielp zeker bij mijn terugkeer.
Noorwegen emigrant
