Wat is een emigratie-verzekering en een expatverzekering, en wanneer heb je ze nodig?

Realiseer je dat bedrijven die werknemers uitzenden naar het buitenland in allerlei soorten en maten bestaan, van klein en beginnend tot zeer groot en ervaren. De ondersteuning die wordt geboden varieert dan ook enorm:

• (taal- en cultuur)training voor vertrek
• hulp bij (administratieve) regelzaken voor vertrek; sociale voorzieningen, verzekeringen, visa, vergunningen
• ontvangst en wegwijs maken in de eerste periode na aankomst
• introductie meeting(s) met collega's
• hulp bij administratieve regelzaken, arbeidscontracten, vergunningen, openen van een bankrekening
• medische ondersteuning en begeleiding
• hulp bij het vinden van passende huisvesting
• activiteiten(programma) voor snelle sociale integratie
• hulp voor de partner die meekomt; van werkvergunning tot ondersteuning bij activiteiten, vrijwilligerswerk, studie, cursus etc.
• hulp bij het vinden van passend onderwijs voor de kinderen, of bij het regelen van kinderopvang of oppas
• ondersteuning bij het vinden van sociale activiteiten: sportclub, vereniging etc.

Een nieuwe werkomgeving in het buitenland vraagt om meer dan inhoudelijke kennis. Zeker bij lang verblijf spelen cultuur, omgangsvormen en onderlinge verhoudingen een grote rol in hoe prettig en effectief je kunt (samen)werken.

Hoe krijg je snel zicht op de lokale werkcultuur en besluitvorming bij lang verblijf in het buitenland?

De manier waarop mensen samenwerken verschilt sterk per land. Wat soms langzaam voelt, kan uiteindelijk juist stevig blijken.

• verdiep je zo snel mogelijk in hoe besluiten worden genomen
• let op tempo, overlegstructuren en hiërarchie
• realiseer je dat forceren van beslissingen vaak averechts werkt
• accepteer dat een zorgvuldig proces later juist tot meer loyaliteit leidt

Hoe belangrijk zijn relaties en persoonlijke omgang op de werkvloer?

Werken in het buitenland is in sterke mate mensenwerk. Zonder aandacht voor relatie is er vaak geen echte samenwerking.

• investeer bewust in relaties met collega’s en leidinggevenden
• neem tijd om vertrouwen op te bouwen
• besef dat zakelijke samenwerking vaak begint bij persoonlijk contact

Hoe ga je als expat, emigrant of working nomad om met formeel en informeel gedrag in je nieuwe werkomgeving?

Nederlandse directheid wordt niet overal zo opgevat als bedoeld. Wat in Nederland normaal is, kan elders als respectloos worden gezien.

• wees voorzichtig met informele omgangsvormen en humor
• realiseer je dat ironie en sarcasme verkeerd kunnen overkomen
• let op gevoeligheden rond gedrag, pesten of intimidatie
• neem formele omgangsvormen serieus, ook als ze onwennig voelen

Wat zeggen kleding, visitekaartjes en hiërarchie over hoe je je in het buitenland opstelt?

Uiterlijke en formele signalen spelen in veel landen een grotere rol. Ze geven houvast in hoe je elkaar benadert.

• kies liever voor netjes en verzorgd dan te casual
• gebruik (gedrukte of digitale) visitekaartjes bij zakelijke contacten
• let goed op functietitels, aanspreekvormen en rangorde
• observeer hoe anderen omgaan met hiërarchie voordat je zelf handelt

Hoe ga je om met spanningen, problemen en onzekerheid op de internationale werkvloer?

Lang verblijf in het buitenland brengt soms onverwachte situaties met zich mee. Juist in moeilijke fases helpt het om niet alles alleen te dragen.

• bespreek werkproblemen niet altijd direct met collega’s, maar volg lokale routes
• schakel waar nodig een leidinggevende in
• besef dat werk en privé vaak minder strikt gescheiden zijn
• blijf communiceren met respect voor lokale omgangsvormen, ook als dat lastig voelt

Quotes en ervaringen

Directe humor en sarcasme werken in Duitsland anders dan in Nederland. Een grap in een vergadering komt vaak niet aan en kan zelfs verkeerd worden opgevat. Dat betekent niet dat Duitsers geen humor hebben, maar wel dat het een andere vorm is. Door dat te accepteren, ging samenwerken een stuk makkelijker.
Duitsland emigrant

Formele uitingen laten zien welke plek iemand inneemt en hoe je elkaar hoort te benaderen. Visitekaartjes zijn daarbij belangrijk. Aan de functie en titel kun je afleiden hoe je iemand aanspreekt en welke houding passend is.
Japan emigrant

Toen mijn arbeidscontract in Nieuw-Zeeland onverwacht niet werd verlengd, raakten we allebei in paniek. Ik nam snel ander werk aan dat niet bij me paste. Achteraf gezien hadden we samen beter moeten blijven praten, juist omdat we dat vooraf hadden afgesproken. En geen overhaaste beslissingen moeten nemen.
Nieuw-Zeeland expat

In de VS merkte ik dat hiërarchie veel zichtbaarder is dan in Nederland. In het begin voelde dat heel ongemakkelijk, maar ik heb eerst afgewacht en gekeken hoe anderen zich gedroegen. Dat gaf me rust en inzicht in wanneer aanpassen nodig was en wanneer niet.
USA emigrant

Wonen in het buitenland als partner brengt grote veranderingen met zich mee. Na de eerste periode van regelen en wennen ontstaat vaak ruimte om opnieuw te kijken naar wat jij wilt doen en wat bij jou past tijdens lang verblijf buitenland.

Op welke manier wil je als partner actief blijven tijdens lang verblijf in het buitenland?

Veel partners van expats, working nomads en emigranten willen uiteraard graag actief worden, of blijven, als ze in het buitenland verblijven.

• Eerdere cijfers laten zien dat:
  • een groot deel van de partners graag zou willen werken
  • tegelijkertijd veel partners, al dan niet tijdelijk, geen betaald werk hebben
• Dat verschil heeft vaak te maken met:
  • regels rondom werkvergunningen
  • taal en cultuur
  • het ontbreken van passende banen
• Deze fase kan ook een unieke kans zijn:
  • om iets te doen dat eerder bleef liggen
  • om andere keuzes te maken dan in Nederland
  • om je leven in het buitenland op een nieuwe manier in te richten

Waar begin je als partner als je actief wilt zijn in het buitenland?

Stilstaan bij je eigen motivaties helpt om uiteindelijk richting te bepalen.

• Veelvoorkomende drijfveren zijn:
  • behoefte aan zelfstandigheid en eigen regie
  • jezelf blijven ontwikkelen
  • zinvol bezig zijn of iets bijdragen
  • sociale contacten opbouwen
  • extra inkomen, nu of later
• Het helpt om realistisch te kijken naar de lokale situatie:
  • parttime werk is op een aantal bestemmingen vaak nog minder gebruikelijk
  • betaald werken is niet altijd toegestaan
  • salaris en werkuren kunnen anders uitpakken
  • passende functies zijn niet overal beschikbaar
• Houd rekening met een ander dagritme:
  • meer tijd kwijt aan praktische zaken
  • zorg voor kinderen of gezin
  • opbouwen van een nieuw netwerk
  • ontdekken van je nieuwe woonomgeving

Een eigen invulling hoeft uiteraard niet meteen vast of definitief te zijn. Veel partners van in het buitenland werkenden vinden het belangrijk om, na een periode van gewenning, de regie in eigen handen te nemen. Oók om te voorkomen dat ze in 'het beruchte zwarte gat' vallen en geïrriteerd raken over een gebrek aan daginvulling.

Wat kun je concreet doen als partner in het buitenland?

• Vrijwilligerswerk doen:
  • bij een ngo
  • op een lokale of internationale school
  • binnen verenigingen of expat communities
• Zelf een (kleinschalig) initiatief of project starten, gericht op lokale behoeftes.
• Mogelijkheden voor werk of vrijwilligerswerk voor anderen inventariseren:
  • behoeften van locals en internationals in kaart brengen
  • projecten structureren en toegankelijk maken
  • stagemogelijkheden en tijdelijke baantjes of banen in kaart brengen (en houden)
• Een webshop opzetten:
  • met lokale, duurzame of fairtrade producten
• Andere expats en emigranten ondersteunen:
  • via advies
  • coaching
  • door ervaringen en kennis van de lokale situatie te delen
  • een emigratieblog bijhouden
    • over wonen en leven in het buitenland
    • over cultuur en dagelijkse praktijk
    • bij voorkeur via bestaande platforms
• Activiteiten begeleiden:
  • reisbegeleiding
  • ondersteuning bij touroperators
• Nederlandse ondernemers ondersteunen:
  • bij regelgeving
  • bij het leggen van contacten
• Freelance werk doen of werken als digital nomad:
  • voor opdrachtgevers in Nederland of internationaal

Door ervaringen te delen via bestaande platforms (bv. WorldSupporter) draag je sowieso bij aan anderen én aan je eigen netwerk.

Waar extra op te letten als je als partner in het buitenland actief wilt zijn?

• Maak plannen concreet en afgebakend
• Sta open voor rollen die je niet eerder had
• Denk buiten vaste loopbanen en functietitels
• Investeer bewust in relaties en netwerk
• Geef jezelf tijd om te experimenteren en te ontdekken waar jouw kracht en bijdrages kunnen liggen

Quotes en ervaringen

Het leven hier bevalt me erg goed. Ik geef onze zoon Nederlandse les en doe vrijwilligerswerk op school en bij een project rondom voeding. Een baan past nu niet, en dat is voor ons ook niet nodig.
Duitsland emigrant

In Nederland werkte ik in de zorg. In China ben ik kleuterjuf op een internationale school. Het werk is anders, maar geeft veel vrijheid en plezier. 
China expat partner

Ik maak strips voor Nederlandse kranten. Niemand merkt dat ik al tien jaar in Canada woon. Ik volg het Nederlandse nieuws intensiever dan ooit.
Canada emigrant

Mijn partner werd geplaatst in Parijs. Ik combineerde mijn expatervaring met mijn werk als psycholoog. Dat voelde logisch en kloppend.
Frankrijk expat partner

Eerst landen we als gezin in het buitenland. Daarna zie ik wel wat er op mijn pad komt. Die rust voelt nu belangrijker dan meteen weer alles volplannen.
Suriname expat partner

Expats, en afspraken plus contracten rondom expats, zijn er natuurlijk in allerlei soorten en maten. Simpel gesteld zijn er twee hoofdgroepen te onderscheiden:

1- expats met een volledig “full service” pakket

• vragen en antwoorden omtrent financiën zijn dan vaak in Nederland te vinden: alles betreffende inkomen wordt geregeld vanuit het hoofdkantoor van de uitzendende organisatie.
• de meeste Nederlandse expats met een volledig pakket hebben een accountmanager of private banker bij hun Nederlandse bank.
• het merendeel van het salaris wordt uitbetaald in euro’s en slechts een beperkt deel in de lokale valuta; veel lokale valuta heb je ook niet nodig want “ veel” of “alles”, van huisvesting tot huishoudhulp, chauffeur, reiskosten etc. wordt betaald door het bedrijf.

2- lokale expats

• lokale expats moeten veel meer financiële zaken zelf regelen, waar ook veel meer lokale aspecten meespelen.
• lokale expats staan veelal niet meer ingeschreven bij de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) in Nederland.
• de AOW opbouw pauzeert
• een lokale expat doet niet meer mee in het sociale zekerheidsstelsel in Nederland
• het salaris wordt veelal volledig uitbetaald in lokale valuta
• veel verzekeringen die in Nederland vanzelfsprekend waren, zijn niet meer passend of dekkend en sommige verzekeringen kunnen überhaupt niet meer afgenomen worden
• er wordt geen pensioen opgebouwd in Nederland.
• soms (als je een officiële werkvergunning en visum hebt) ben je verplicht mee te doen aan het lokale zekerheidsstelsel, soms krijg je de optie vrijwillig mee te doen of regel je je sociale zekerheid en verzekeringen particulier
• doe je (al dan niet verplicht) mee in lokale stelsels, dan zijn uitkeringen of vergoedingen logischerwijs ook naar de standaarden van dat lokale stelsel