Wat moet je doen bij een jetlag, en hoe voorkom je een jetlag na het vliegen?

Wat is een jetlag?

• Een jetlag, of vliegkater, is een verzamelnaam voor de klachten die ontstaan als je biologische klok bij vliegreizen in de war raakt. Je lichaam heeft een ander dag-en-nachtritme dan passend bij je geografische locatie.
• Een jetlag treedt op bij een snelle verplaatsing over verschillende tijdzones, dus wanneer je in oostelijke of westelijke richting reist.

Wat zijn de verschijnselen van een jetlag?

• Veelvoorkomende fysieke symptomen van een jetlag zijn: extreme vermoeidheid, slaperig overdag of juist wakker in de nacht, hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en een verstoorde stoelgang en eetlust.
• Ook mentaal levert een jetlag vaak problemen op, zoals: concentratieproblemen, geheugenstoornissen, prikkelbaarheid, of een verward gevoel.

Wat kun je doen tegen een jetlag in het buitenland of bij terugkomst naar Nederland?

• Alcohol in het vliegtuig werkt een stuk sterker dan op de grond en levert je bij aankomst meer problemen op met het verwerken van je jetlag. Dus matig je alcoholgebruik of laat het helemaal achterwege. Ook alcoholgebruik de dag voor vertrek heeft een negatief effect op je jetlag.
• Er zijn zonder doktersrecept geen wondermiddelen beschikbaar die het jetlag-probleem voor je oplossen. Bij de juiste dosering en timing kan melatonine helpen je biologische klok weer gelijk te zetten. 
• Topsporters kiezen er soms voor om thuis (dus voor vertrek) al te beginnen met het verwerken van de jetlag. Door je dagritme alvast een of twee uur te verzetten, raakt je lichaam al een beetje gewend aan je dagritme op je reisbestemming.
• Probeer na aankomst zo snel mogelijk in het lokale ritme te komen, zoek daglicht actief op en neem de maaltijden op een tijd zoals lokaal gebruikelijk is.
• Na een grote verplaatsing kan een dutje van maximaal 30 minuten je helpen, langer slapen overdag kan je jetlag verlengen.

Welk effect hebben reisrichting en reisafstand op de mate van jetlag?

• Gemiddeld ervaren mensen een reis naar het oosten als zwaarder qua jetlag, je lichaam kan slechter tegen het inkorten van de dag dan tegen het verlengen.
• Bij oostwaarts reizen kan een dagvlucht helpen, bij westwaarts vliegen is een avondvlucht de betere optie.
• Voor het volledig verwerken van een jetlag wordt vaak de stelregel van 1 dag per tijdzone gehanteerd, voor jongeren en bij westwaarts reizen zal dit minder lang duren.
• Voor alle symptomen geldt dat hoe grotere het aantal gepasseerde tijdzones, hoe sterker en langduriger de klachten zijn.
• Bij verplaatsingen over veel tijdzones kan een tussenstop van minimaal 24 uur je lichaam een beetje helpen met het verzetten van de biologische klok, zorg wel dat je dan dus veel buiten bent tijdens de daglichtperiode.