Accommodatie: veilig en verzekerd in het buitenland

Wonen in het buitenland is -uiteraard- iets anders dan er op vakantie zijn. Je bouwt er een dagelijks leven op. Dat vraagt een andere manier van kijken.

Welke factoren zijn van invloed op je woonkeuze bij een lang verblijf in het buitenland?

Een wijk die aantrekkelijk lijkt op papier, voelt in het dagelijks leven soms anders. Wat je kunt meenemen in je oriëntatie:

• heb je zelf invloed op de locatie, of bepaalt je werkgever veel
• hoe past de woonomgeving bij je gezinssamenstelling
• welke rol spelen bestaande contacten of netwerken
• hoe zijn voorzieningen zoals scholen, zorg en winkels geregeld
• wat betekent reistijd van je woonlocatie naar werk of luchthaven
• kijk verder dan alleen prijs en uitstraling
• onderzoek hoe veilig en levendig de buurt echt is
• praat met lokale bewoners, niet alleen met andere Nederlanders of expats

Waarom is tijdelijk huren verstandig voordat je definitief een woonplek in het buitenland kiest?

Een paar maanden proefwonen kan latere spijt, of een nieuwe verhuizing, vaak voorkomen.

• tijdelijke huur geeft ruimte om de omgeving echt te ervaren
• je ontdekt hoe klimaat en seizoenen doorwerken op je comfort
• je leert welke buurten beter aansluiten bij je ritme
• je voorkomt snelle aankoopbeslissingen onder tijdsdruk
• tijdelijk iets huren is vaak goedkoper dan langdurig in een hotel verblijven
• gebruik deze proefperiode om verschillende wijken (verder) te verkennen
• test woon-werkverkeer op verschillende tijdstippen
• kijk hoe het leven aanvoelt buiten het vakantieseizoen

Wat voor invloed kan wonen in een expat compound of internationale wijk op je integratie in het buitenland hebben?

Voor een relatief korte uitzending kan een een volledig ingerichte en beveiligde compound praktisch zijn. Afhankelijk van de omstandigheden kan dat ook een hele veilige keuze zijn. Maar voor een langdurig verblijf in het buitenland kan het toch anders voelen:

• compounds bieden vaak veiligheid en gemak
• internationale scholen en voorzieningen zijn dichtbij
• contact met locals kan er wel beperkter zijn: integratie verloopt daarom soms langzamer
• je sociale kring blijft vaker binnen de expat- of internationale gemeenschap
• vraag jezelf af hoe belangrijk lokale inbedding voor je is
• onderzoek of en hoe je ook buiten de compound actief kunt zijn
• weeg comfort af tegen culturele verdieping

Het is uiteraard niet zwart-wit; ook in een meer internationale woonomgeving kan integratie prima slagen en 'going local' garandeert niet altijd een diepere verbinding.

Hoe voorkom je isolement als je in een meer afgelegen woonomgeving in het buitenland terecht komt?

Een idyllische plek kan in het dagelijks leven eenzaam aanvoelen. Je kunt daarbij op het volgende letten:

• kijk vooraf of er jaarrond levendigheid is, niet alleen in het hoogseizoen
• onderzoek hoe ver voorzieningen werkelijk liggen
• check internet- en vervoersmogelijkheden
• vraag jezelf af hoe je sociaal contact onderhoudt en hoe belangrijk dat voor je is
• denk na over je eigen behoefte aan reuring of rust
• houd rekening met donkere winters of hete zomers
• betrek je partner en kinderen actief in de keuze

Hoe weeg je als emigrant, expat of working nomad afstand van je woonlocatie tot Nederland mee in je woonkeuze?

Afstand is niet altijd alleen uit te drukken in kilometers. Het is ook emotionele draagkracht.

• hoe belangrijk is frequent familiebezoek voor jou
• hoe betaalbaar en snel zijn verbindingen
• hoe ga je om met heimwee
• hoe ervaren je partner en kinderen afstand
• landen dichter bij Nederland maken spontaan bezoek eenvoudiger
• bij grotere afstand vraagt contact vaak meer planning
• denk vooruit naar levensfases waarin nabijheid belangrijker kan worden

Quotes en ervaringen

Eerst droomden we van een buitenhuis met veel grond in Portugal. Maar we beseften al snel dat het voor onze kinderen te geïsoleerd zou zijn. We kozen uiteindelijk voor een kleinere stad. Ze kunnen nu naar school fietsen en zelf hun wereld ontdekken. Dat gaf ons allemaal rust.
Portugal emigrant

Wij begonnen in een compound in Qatar omdat het veilig en overzichtelijk voelde. Na twee jaar merkten we dat we vooral andere expats kenden. Dat was comfortabel, maar ook beperkt. We zijn daarna verhuisd naar een wat meer gemengde wijk.
Qatar expat

Op Bali leek alles perfect: zon, natuur, vrijheid. Maar buiten het toeristenseizoen voelde het wat meer afgelegen dorp leeg. Ik merkte dat ik meer behoefte had aan dagelijkse dynamiek en reuring dan ik vooraf dacht. Dat inzicht kwam pas toen we er echt woonden.
Indonesië working nomad

We kozen voor België omdat mijn ouders ouder worden. De afstand maakt het mogelijk om spontaan een weekend terug te gaan. Dat gaf een gevoel van balans tussen avontuur en verantwoordelijkheid.
België emigrant

Aandachtspunten bij het kopen van een huis in het buitenland

• ook in Nederland gaan de meeste huizenkopers niet over één nacht ijs bij het kopen van een (nieuwe) woning...dus waarom jezelf in het buitenland overhaasten?
• probeer, mits haalbaar, ter plaatse te gaan kijken; vraag binnen de lokale netwerken naar ervaringen met makelaars en ga er, net als in Nederland, vanuit dat de “beste” woningen vaak via mond-tot-mond reclame verkocht worden.
• oriënteer je via internet maar staar je er niet op blind (te veel aanbod, foutieve informatie -een verkeerde foto-, eigendoms perikelen). In een aantal landen is juist het via internet beschikbaar gemaakte aanbod kleiner dan wanneer je bij een makelaar binnenstapt, of heeft de makelaar in zijn kantoor veel meer gedetailleerde info beschikbaar dan online.
• een flink deel van de huizenverkoop verloopt, afhankelijk van bestemming, in het buitenland niet via de makelaar maar via een notaris of rechtstreeks tussen verkoper en koper. Veel rondvragen, relaties onderhouden en zelf gaan kijken kan je de betere tip opleveren.
• bij online advertenties plaatst men in een aantal landen bewust weinig foto's van het huis zelf, om te voorkomen dat er andere makelaars op af komen
• in een aantal landen is het niet gebruikelijk een huis te "stylen" (of op te ruimen) wanneer een bezichtiging plaatsvindt...stel je in op het bekijken van een huis waarbij je nog veel persoonlijke items van de huidige eigenaar tegenkomt of waarbij je 'door de troep heen moet kijken'
• dubbelcheck zoveel mogelijk persoonlijk de (internet)informatie van makelaars omtrent reistijden naar supermarkt, school, werk, vliegveld etc.
• vind je (online) een woning die je op het eerste gezicht aanspreekt, maak dan gebruik van internettools als Google maps en Google Earth om een eerste indruk te krijgen van de (omgeving van de) woning
• onderhoud relaties met makelaars; maak duidelijk dat je meer bent dan een van de vele snelle oriënteerders
• het aanbod van huur- en koopwoningen is, net als in Nederland, seizoensafhankelijk; hou hier rekening mee bij de timing van je verkenningstrips en emigratiemoment
• de prijzen die gehanteerd worden op expat woning sites zijn soms bewust hoger dan de prijzen voor dezelfde woningen op sites voor lokale inwoners; check bij voorkeur dus (ook) de laatste
• veel makelaars in het buitenland zijn nog altijd vele malen actiever voor de verkopende dan voor de kopende partij. Ook komt het voor dat men zich als aankoopmakelaar voordoet, maar in de praktijk door de verkopende partij wordt betaald. Als de aankoopmakelaar in dezelfde regio actief is als de verkoopmakelaar, zullen ze elkaar over het algemeen te vriend willen houden.
• eenzelfde woning kan in het buitenland bij meerdere makelaars of notarissen (tegen verschillende prijzen) aangeboden worden. Het is niet ongebruikelijk dat je bij het regelen van een bezichting een mini-contractje ondertekent dat je - wanneer je overgaat tot koop- verplicht de woning te kopen via de makelaar die de bezichtiging regelde. Kies je alsnog een andere makelaar, dan ontvang je van de initiële makelaar een "boete" van een aantal procenten van de aankoopsom.
• let bij het kopen ook op de verkoopbaarheid van het huis op de langere termijn aan lokale inwoners of andere expats
• binnen Europa is het kopen van onroerend goed niet in Europees recht vastgelegd; de eigendomsverordeningen liggen bij de lidstaten zelf
• koop je onroerend goed buiten Europa dan kunnen andere of aanvullende regels gelden; soms moet je een minimaal bedrag investeren in het land of huis, heb je een aanvullende vergunning nodig of dien je de aankoop onder te brengen in een firma (bijvoorbeeld een bv)
• leg jezelf niet vast met een koopcontract als je verblijfsvergunning nog niet rond is, ga dan liever eerst huren
• creeër voldoende (tijd)ruimte, net als bij het kopen van een huis in Nederland, als je ook nog een huis in Nederland te verkopen hebt. Financieringsproblemen bij de koper van jouw 'oude' huis in Nederland kunnen de boel soms flink vertragen.
• check welke kosten voor jouw rekening komen bij de aankoop (overdracht, notaris, courtage, hypotheek afsluitkosten, inschrijving kadaster, valutarisico,  etc.)
• check bij de koop van een huis altijd wie rechtmatig eigenaar is (kopie eigendomsakte, kadastrale gegevens)
• check welke spullen (inventaris) inbegrepen zijn bij de koop; in het buitenland is het vrij gebruikelijk dat de oude eigenaar een aantal zaken meeneemt tenzij je e.e.a. schriftelijk vastlegt
• neem een (plaatstelijke) architect, aannemer of andere tussenpersoon in de hand die een bouwkundig & taxatierapport opstelt omtrent de staat van het huis, eventuele gebreken, te verwachten (kosten van) verbouwingen e.d.: het geeft je zelf uiteraard meer inzicht maar kan ook ondersteunend werken bij de onderhandelingen omtrent aankoopprijs. Maak heldere afspraken over de kosten van het bouwkundig rapport.
• overweeg gebruik te maken van een professioneel onderhandelaar; ieder land heeft eigen regels en wetten rondom de aankoop van een huis. In sommige landen is een mondeling bod echt bindend of is bijvoorbeeld een voorbehoud van financiering geen standaard contractonderdeel. Laat je hierdoor niet verrassen!
• maak je gebruik van een onafhankelijk onderhandelaar dan zal deze onderzoek doen naar de achtergronden van de woning; het komt bijvoorbeeld voor dat een woning al jaren te koop staat tegen verschillende vraagprijzen. Die kennis is essentieel als je gaat onderhandelen.
• let, bij het kopen of verbouwen van een woning, extra op eventuele verplichtingen aan derden (erfpacht, erfdienstbaarheden) die het koopproces soms flink kunnen vertragen, eventuele achterstallige schulden of andere beslagen, verbouwingsregels en maak een voorbehoud dat de koop alleen doorgaat wanneer alle bouwvergunningen verkregen worden
• is het huis (eerder) verhuurd, let dan extra op eventuele lopende huurcontracten, "huurcontracten voor het leven" etc.
• betaal waar mogelijk de koopsom in termijnen; dat geeft je ruimte rondom bijvoorbeeld het oplossen van verborgen gebreken
• voor de afweging rondom het inzetten van eigen geld of het aangaan van een lening/hypotheek: maak gebruik van financieel advies rondom zaken als
  • inkomstenbelasting over buitenlandse woning
  • mogelijkheden tot vermindering box 3 ter voorkoming van dubbele belasting
  • fiscale gevolgen in het buitenland
  • gevolgen voor vermogensbelasting
  • gevolgen voor inkomstenbelasting bij verhuur van tweede woning
  • erfbelasting bij nalaten van onroerend goed in het buitenland
• bij het regelen van een hypotheek: check welke financieringsregels gelden.
  • soms is de inbreng van eigen geld in de hypotheek een vereiste om de hypotheek te kunnen afsluiten.
  • net als in Nederland moet je ook in het buitenland inzicht geven in te verwachten reguliere inkomsten: Dat kan eenvoudigweg je salaris zijn, maar ga je zelf onderemen dan lever je (in de lokale taal vertaalde en vaak door een boekhouder gevalideerde) omzet en winstverwachtingen in.
  • hou er rekening mee dat er in het buitenland vergeleken met Nederland geen (of een veel lagere) hypotheekrente aftrek geldt
  • er kunnen vereisten gelden dat je fiscaal inwoner bent van het land waar je de hypotheek wilt afsluiten; daar zit dan vaak een minimale verblijfsduur (minimaal aantal dagen per jaar) aan verbonden
• bij het afsluiten van een hypotheek: check tijdig welke documentatie (in welke taal) vereist is; minimaal paspoort, inkomstenverklaring, (evt.) trouwboekje, uittreksel geboorteregister
• bij alle regelzaken omtrent de aankoop van een huis: hou rekening met wachttijden, soms langer dan je in Nederland gewend was. Bv. de tijd tussen voorlopig en definitief koopcontract (soms maanden), langere middagpauzes van makelaars, gemeentelijke of financiële instanties, e.d. Wil je iets gedaan krijgen neem dan persoonlijk (telefonisch) contact op of ga bij voorkeur langs; vertrouw -afhankelijk van je nieuwe woonbestemming natuurlijk- niet teveel op internet en e-mail.
• bij het verbouwen van je nieuwe huis: koop materialen ter plaatse of in de regio: busjes en/of bouwvakkers vanuit Nederland laten komen is op de korte termijn gemakkelijker (niet per definitie goedkoper!), maar kost je veel lokale goodwill
• bij het verbouwen van je nieuwe huis: zorg dat er geen inrichtingsverkeer ontstaat: iedereen wil in de beginfase altijd helpen, maar het is wel zo leuk als er eens iets (spontaans) tegenover staat.

Wij kochten een gastenverblijf in het Zwarte Woud. Alle ruimtes hebben een eigen uitstraling, heel bijzonder. Aan het onderhoud was de laatste tien jaar door de vorige eigenaar niets gedaan; alle kamers moesten nodig worden gerenoveerd, gemoderniseerd en worden aangepast aan de huidige kwaliteitsnormen. Die extra benodigde investering hadden we snel gezien én meegecalculeerd in onze berekeningen.

Duitsland emigratie stel

In Griekenland kent men niet zoiets als een aannemer. Iedereen doet een deeltje van de verbouwing: de man van de fundering, de man van het ijzervlechtwerk, de man van de electra, de man van het metselwerk, de man die komt stucen...niemand werkt met elkaar, en soms werkt men tegen elkaar in. Dat is in Nederland soms ook zo, maar dan heb je in de aannemer in ieder geval nog een centraal aanspreekpunt.

Griekenland emigrant

Na eerste pogingen met een Spaanse aannemer (bleek achteraf niet goed bekend te staan in de regio) en Engelse aannemer (werklui bleven na 1 week weg) vonden we -via via- een betrouwbare en ervaren Spaanse bouwvakker. Had altijd in de bouw gewerkt, maar zat nu zonder baan. Hij vormde een bouwploeg, het bleek een gouden greep. Vakkundige lui die goed volgens de planning werkten en open communiceerden waar het nodig was. Vanaf de start van de verbouwing spraken we veel meer Spaans, en ging onze basis met sprongen vooruit. Een welkom bijkomend voordeel!

Spanje emigrant

Onze Duitse aannemer was totaal niet zelfstandig! Bij elk plintje vroegen ze hoe zij het aan moesten pakken, om gek van te worden! Uiteindelijk kozen we voor een Nederlands bedrijf die de klus klaarde. Die communiceerden wel op de manier die ik gewend was. Tegelijkertijd realiseerde ik me hoe sterk mijn Nederlandse gebruiken en manier van communiceren nog was.

Duitsland emigrant

Het was een hele onderneming om een stuk grond te kopen in Griekenland. Voor de aankoop van de grond moesten we uiteraard stukken ondertekenen bij een notaris. Incl. benodigde getuigen, maar die hadden we niet. Onze taxichauffeur werd getuige, samen met de man van de kiosk op de hoek van straat van de notaris. Een docente Engels kwam een en ander vertalen. Op die manier kochten we ruim 4.000 m2 grond!

Griekenland emigrant

• hoogte, breedte en lengtematen van alle kamers en andere ruimten
• breedte van alle deuren
• hoogte en breedte van alle ramen
• mogelijkheden om zonwering te bevestigen
• hoogte van muurtjes onder de ramen
• beschikbare ruimte voor koelkast
• beschikbare ruimte voor fornuis
• plaats aansluiting telecom aansluitingen en afstand tot de plaats waar je routers, radio, TV etc. wilt plaatsen
• aantal en plaats stopcontacten
• voorschriften van de huiseigenaar & gemeente
• wanneer komt de gemeentereiniging langs
• is er aansluiting op het gasnet
• wanneer is de schoorsteen de laatste keer geveegd
• is er een speciale aansluiting voor elektrisch koken
• is het houden van huisdieren toegestaan
• kan de verhuiswagen tot voor de deur komen
• is er een hijsbalk aanwezig
• is er een lift beschikbaar voor de verhuizing
• kan er een verhuislift geplaatst worden

Een eigen bedrijf of organisatie starten tijdens lang verblijf in het buitenland lijkt op ondernemen in je voormalige thuisland, maar de context verandert toch veel. Regels, tempo, cultuur en zekerheden zijn anders. Juist daarom helpt het om eerst het grotere plaatje te zien.

Wat bepaalt je kans van slagen als ondernemer in het buitenland?

De basis blijft herkenbaar, maar krijgt in het buitenland een andere lading.

• De ondernemerseigenschappen die helpen, verschillen waarschijnlijk niet veel van wat je gewend was.
• Je kans op succes groeit als je durft af te wijken van geijkte paden en openstaat voor andere oplossingen.
• Risico’s nemen en zekerheden loslaten hoort er vaker bij dan je vooraf denkt.
• Een goed startkapitaal, branche-ervaring, taalvaardigheid en een doordacht businessplan geven houvast, maar bieden geen garanties.

Welke praktische zaken zijn sowieso handig te checken bij de start van je onderneming in het buitenland?

Heb je al ervaring als ondernemer dan weet je: een goede basis is onmisbaar. De uitwerking verschilt uiteraard per land, maar zoom sowieso in op:

• Welke rechtsvormen bestaan er in je nieuwe woonland en welke past bij jouw activiteiten?
• Welke instanties registreren bedrijven, aan welke voorwaarden moet je voldoen en wat kost inschrijving?
• Welke regels gelden voor btw of vergelijkbare belastingen?
• Welke eisen worden gesteld aan je boekhouding en administratie?
• Hoe zijn sociale voorzieningen geregeld, zoals ziektekosten, pensioen en arbeidsongeschiktheid, en wat moet je zelf aanvullend regelen?

Wanneer schakel je hulp in bij het starten van je bedrijf in het buitenland?

De regels zijn vaak niet ingewikkeld, maar wel anders. Dat kost tijd en energie en vraagt vaak ook om enig cultureel besef.

• Je kunt een tussenpersoon inschakelen voor administratie en registratie.
• Check altijd wat wel en niet is inbegrepen in startpakketten of basisdiensten.
• Vraag door naar kosten, verantwoordelijkheden en doorlooptijden.

Wat zijn goede bestemmingen om een onderneming in het buitenland op te starten?

• Motieven zijn uiteraard heel persoonlijk en goede vestigingslocaties zijn natuurlijk ook afhankelijk van je producten of diensten.
• Sommige landen staan in algemene zin bekend om gunstige regelgeving en weinig bureaucratie: 
  • Denemarken
  • Canada
  • Verenigde Staten
  • Zweden
  • Nieuw-Zeeland
  • Ierland
  • Zwitserland
  • Noorwegen
  • IJsland

Quotes en ervaringen

Ik dacht goed voorbereid te zijn, maar pas ter plekke ontdekte ik wat echt belangrijk was.
Spanje emigrant

Alles was geregeld, maar ik had de impact van sociale zekerheid volledig onderschat.
Frankrijk zzp’er

De Portugese adviseur scheelde me veel uitzoekwerk. Uiteraard bleef ik zelf verantwoordelijk.
Portugal ondernemer

Een bedrijf of organisatie opzetten in een ontwikkelingsland vraagt als ondernemer om meer dan een goed idee of een sterk businessplan. Je werkt in een andere economische en maatschappelijke context, met andere spelregels, verhoudingen en verwachtingen. Juist daarom is zorgvuldige voorbereiding essentieel.

Waarom is een lokale partner zo belangrijk voor een ondernemer in een ontwikkelingsland?

Een bedrijf dat lokaal wordt mee opgebouwd, staat steviger dan een onderneming die volledig van buitenaf wordt aangestuurd. Voor menig ondernemer die een bedrijf start in een ontwikkelingsland blijkt samenwerking met een lokale partner vaak zelfs een doorslaggevende succesfactor.

• Een lokale partner kent de markt, cultuur en informele regels.
• Hij of zij beschikt vaak over een relevant netwerk bij leveranciers, overheden en gemeenschappen.
• Lokale betrokkenheid vergroot de kans op continuïteit en acceptatie: de 'gunfactor'.

Wat vraagt een goede samenwerking met een lokale ondernemerspartner van jou als buitenlandse ondernemer?

• Als buitenlandse ondernemer of organisatie-oprichter breng je kennis en middelen mee, maar succes zit vooral in hoe je samenwerkt.
• Vertrouwen en openheid zijn belangrijker dan strakke controle.
• Ondernemers die elkaar al kennen of eerder samenwerkten, starten vaak met meer basisvertrouwen.
• Respect voor elkaars manier van zakendoen voorkomt misverstanden.
• Samenwerken betekent ook: verwachtingen uitspreken en vanuit vertrouwen blijven afstemmen.

Hoe blijf je als ondernemer op afstand betrokken bij je bedrijf, als je niet voor langere tijd in het buitenland woont?

• Veel ondernemers wonen niet permanent in het land waar hun bedrijf gevestigd is.
• Regelmatige bezoeken helpen dan om zicht te houden op de dagelijkse praktijk.
• Online overleg ondersteunt afstemming en gezamenlijke besluitvorming.
• Duidelijke afspraken over rollen en verantwoordelijkheden voorkomen ruis.
• Afstand hoeft geen probleem te zijn, zolang betrokkenheid voelbaar blijft.

Waarom zijn financiële openheid en heldere afspraken cruciaal bij de start van een gezamenlijk bedrijf in het buitenland?

Financiën spelen bij gezamenlijke ondernemingen vaak een gevoelige rol:

• Wees als ondernemer open over ieders financiële positie.
• Maak afspraken over inbreng, kosten, opbrengsten en risico’s.
• Leg vast hoe met winst, verlies en herinvestering wordt omgegaan.
• Onduidelijkheid over geld of gebrek aan transparantie zet de samenwerking vaak onder druk.

Hoe kijk je realistisch naar zaken als tijd, geld en groei als ondernemer in een ontwikkelingsland?

Een bedrijf starten in een ontwikkelingsland kost vrijwel altijd meer tijd en geld dan vooraf gedacht.

• Hou altijd rekening met vertragingen in logistiek, vergunningen of levering.
• Reken op extra kosten voor opleiding, begeleiding of infrastructuur.
• Groei verloopt als ondernemer, waar je ook onderneemt, vaak stapsgewijs, niet volgens een strak schema.
• Geduld en lange adem zijn sowieso belangrijke ondernemerskwaliteiten.

Waarom werkt een gezamenlijk bedrijf vaak beter bij een gedeeld strategisch belang?

• Samenwerkingen zijn sterker als beide partijen echt iets te winnen hebben.
• Het bedrijf sluit beter aan als het past bij bestaande activiteiten van beide partners.
• Gedeeld belang kan liggen in toelevering, marktuitbreiding of kennisdeling.
• De motivatie om samen door te gaan blijft groter als er wederzijds voordeel te behalen valt.
• Ook in ontwikkelingslanden draait ondernemen veelal om wederkerigheid.

Wat helpt ondernemers in het buitenland om de samenwerking duurzaam en gelijkwaardig te houden?

• Een goede start is belangrijk, maar juist volhouden vraagt aandacht.
• Formaliseer afspraken over verantwoordelijkheden en verwachtingen.
• Blijf investeren in de relatie, niet alleen in het bedrijf.
• Evalueer regelmatig of rollen, doelen en belangen nog helder zijn en of ze nog kloppen.

Quotes en ervaringen

Samenwerken met iemand die de lokale realiteit kent, maakt ook hier het verschil tussen plannen maken en echt ondernemen.
Kenia ondernemer

We dachten vooral samen een bedrijf op te zetten, maar ontdekten dat het onderhouden van de relatie minstens zo belangrijk was.
Ghana organisatie-oprichter

Pas toen we volledig open waren over geld en verantwoordelijkheden, kwam er rust in de samenwerking. Dat heb ik in het begin echt onderschat.
Nepal ondernemer

Wie voor langere tijd in het buitenland gaat wonen en ondernemen, kiest vaak bewust voor samenwerking met een lokale businesspartner. Zo’n samenwerking kan deuren openen, maar vraagt ook om duidelijke keuzes, wederzijds begrip en een lange adem. Je bouwt niet alleen een bedrijf op, maar ook een relatie.

Waarom kiezen veel ondernemers in het buitenland voor een lokale businesspartner?

Voor ondernemers die zich voor langere tijd vestigen in het buitenland biedt een lokale partner belangrijke voordelen.

• een lokale partner kent de markt, cultuur en informele spelregels
• hij of zij beschikt vaak over een bestaand netwerk bij klanten, leveranciers en overheden
• samenwerking vergroot de kans op draagvlak en continuïteit
• lokaal eigenaarschap helpt bij acceptatie van je onderneming
• samenwerken maakt het verschil tussen tijdelijk actief zijn en echt onderdeel worden van de lokale economie

Wanneer past een lokale samenwerking bij jouw manier van ondernemen?

Uiteraard vaart niet elke ondernemer of onderneming wel bij samenwerking.

• samenwerking werkt vooral als je je bedrijf lokaal wilt verankeren
• het past goed bij ondernemers die niet alles zelf willen of kunnen doen
• het vraagt bereidheid om beslissingen te delen
• een lokale businesspartner past vooral bij ondernemers die kiezen voor lang verblijf in het buitenland en duurzame opbouw.

Hoe vind je als ondernemer in het buitenland een passende lokale partner?

Een goede partner vinden kost tijd en aandacht: een sterke samenwerking ontstaat zelden uit haast.

• begin je zoektocht via bestaande contacten en lokale netwerken
• neem de tijd om elkaar te leren kennen voordat je afspraken maakt
• kijk naar ervaring, reputatie en manier van zakendoen
• onderzoek waarom iemand met jou wil samenwerken

Hoe bouw je vertrouwen en gelijkwaardigheid met een lokale partner op?

Vertrouwen is belangrijker dan papierwerk.

• wees open over je plannen, twijfels en verwachtingen
• toon respect voor lokale kennis en ervaring
• accepteer dat tempo en aanpak kunnen verschillen
• investeer in persoonlijk contact, niet alleen in overlegmomenten

Gelijkwaardigheid ontstaat vooral wanneer beide partijen zich serieus genomen voelen.

Hoe zorg je voor wederzijds belang in de samenwerking rondom je bedrijf in het buitenland?

Samenwerken werkt alleen als beide partijen er baat bij hebben, óók op de langere termijn.

• maak expliciet wat ieder uit de samenwerking haalt
• zorg dat de onderneming aansluit bij bestaande activiteiten van je partner
• bespreek hoe groei, winst en risico’s worden gedeeld
• voorkom dat één partij afhankelijker wordt dan de ander

Hoe ga je om met financiën en verantwoordelijkheden bij gezamenlijk ondernemen in het buitenland?

Financiën vragen altijd om extra helderheid.

• wees open over ieders financiële positie en mogelijkheden
• leg vast wie waarin investeert en wie welke risico’s draagt
• spreek af hoe kosten, opbrengsten en herinvesteringen worden verdeeld
• onduidelijkheid over geld zet relaties vaak onnodig onder druk, duidelijkheid geeft rust

Waarom zijn afspraken over stoppen van je gedeelde onderneming in het buitenland net zo belangrijk als starten?

• niet elke samenwerking blijft werken zoals gehoopt
• spreek dus al vooraf af hoe de samenwerking kan eindigen
• leg vast wat er gebeurt bij verschil van inzicht
• voorkom dat emoties de overhand krijgen bij zakelijke beslissingen
• heldere afspraken vooraf maken samenwerken juist veiliger

Wat vraagt samenwerken met een lokale partner van jou als persoon en ondernemer?

Ondernemen met een lokale partner doet ook iets met jou:

• je leert loslaten en vertrouwen
• je ontwikkelt geduld en aanpassingsvermogen
• je kijkt anders naar succes en tempo
• je groeit in communicatie en relatiegericht werken

Samenwerken in het buitenland vormt niet alleen je bedrijf, maar ook jezelf.

Quotes en ervaringen

Pas toen we echt samen eigenaar werden van het idee, begon het bedrijf écht te groeien.
Indonesië ondernemer

Ik moest leren dat mijn manier niet beter was, alleen anders. 
Mexico emigrant

Hoe kies je werkzaamheden die je online op afstand kan uitvoeren als je vanuit het buitenland wilt werken?

• Steeds meer reizigers, expats, working nomads en global wanderers starten eigen werkzaamheden op afstand, via internet. Een mooie manier om te kunnen kiezen voor een internationale vaste of tijdelijke woonomgeving én tegelijkertijd in je eigen inkomsten te voorzien.
• Kies bij voorkeur wel voor werkzaamheden waar je al expertise in hebt, werkzaamheden die je goed liggen en waar je voldoening uit haalt. Het is niet iets dat je 'er even bij doet' of dat je 'wel even in een paar dagen onder de knie krijgt'; je zult vooral succes krijgen als je het als (nieuw) vak benadert en wanneer je het voor langere tijd kunt en wilt volhouden.
• Of je nu op een vaste locatie of locatie-onafhankelijk wilt gaan werken: succesvol word je vooral door er tijd in te investeren en hárd te werken.

Wat zijn online werkzaamheden die je vanuit het buitenland kan doen?

Starten van een webwinkel vanuit het buitenland

• Schakel een fulfillment-bedrijf in die de bestellingen ontvangt, het magazijn beheert en producten verstuurt per post of koerier. Zoek maar eens op de term "dropshipping".

Werken als freelancer vanuit het buitenland

• Bied online diensten aan rondom je eigen capaciteiten: ga bijvoorbeeld aan de slag als online tekstschrijver, content marketeer, programmeur, virtueel assistent, webdesigner, boekhouder, vertaler, video-editor, etc.

Affiliate marketing vanuit het buitenland

• Starten van een site, blog, vlog of ander online kanaal gericht op het verdienen van commissies via affiliates.
• Via affiliate-netwerken vind je snel partners in voor jouw site relevante categorieën.
• Je bezoekers, kijkers of volgers stimuleer je door te klikken naar de site van de aanbieder, offertes aan te vragen, zich ergens aan te melden, etc.

Ontwikkelen van apps vanuit het buitenland

• Als dienst op zichzelf of om via eigen apps affiliate-commissies te verdienen uit aankopen die gebruikers van je apps maken.

Online contentproductie vanuit het buitenland

• Schrijven van (e-)boeken of starten van een magazine; verdien via een abonnementenstructuur, eenmalige aanschafprijs of haal je inkomsten uit de adverteerdersmarkt.

Werken als virtueel assistent

• als virtueel assistent ondersteun je ondernemers of organisaties op afstand met administratieve, organisatorische of communicatieve taken
• veel virtueel assistenten werken projectmatig of met vaste klanten, waardoor je inkomen kunt spreiden en ervaring opdoet in verschillende sectoren

Werken als programmeur of websitebouwer

• Voor het programmeren van bijvoorbeeld apps, websites of online programma's is het vaak niet noodzakelijk om op een vaste locatie in Nederland te werken.
• Ook het technisch inrichten van backoffice systemen kan je goed op afstand doen.
• De intake van de opdracht en voortgangsbesprekingen kan je ook virtueel doen, via online meetings of applicaties die je al dan niet zelf hebt gebouwd.

AI-workflow specialist

• als AI-workflow specialist ondersteun je ondernemers of teams bij het inzetten van AI-tools voor dagelijkse werkzaamheden, zoals tekstproductie, klantenservice, data-analyse of procesautomatisering
• je werkt vaak volledig op afstand, omdat de tools cloud-based zijn en samenwerking vooral via online overleg en gedeelde documenten loopt
• het werk draait minder om programmeren en meer om vertalen van wensen naar praktische AI-toepassingen, testen, bijstellen en uitleggen aan gebruikers

Juridische diensten aanbieden vanuit het buitenland

• Het geven van juridisch advies over contracten of het opstellen van bv. verkoop- of handelsvoorwaarden kan prima via internet.
• De te beoordelen documenten ontvang je digitaal en ook je feedback, correcties en aanbevelingen lever je weer digitaal in.
• Indien gewenst vul je dit aan met één of meerdere digitale adviesgesprekken.

Social media manager vanuit het buitenland

• Verzorg social media voor bedrijven; bijvoorbeeld door regelmatig content online te plaatsen, of door customer support te bieden via social media.
• Ook het opzetten van (multimedia) campagnes is mogelijk.

Tweedehands spullen verkopen vanuit het buitenland

• Start met internetmarketing via online marktplaatsen en ga spullen van jezelf of die van anderen verkopen (waarbij je de inkomsten bijvoorbeeld deelt).

Starten van een online advies- of coachingsbureau vanuit het buitenland

• In veel branches kun je prima online advies verstrekken of actief zijn als online coach.
• Denk bijvoorbeeld ook aan branches als voeding, (mentale) of fysieke gezondheid (fitness), loopbaanplanning.
• Maar ook iets als "emigratie" of "leven als expat" leent zich prima voor coaching op afstand.

Starten van een online trainingsbureau vanuit het buitenland

• Zo ongeveer alles is aan te bieden via online cursussen, workshops en e-courses.
• Veelal wordt een combinatie aangeboden van online tekst, beeld (video's) en geluid (podcasts).
• Al dan niet te combineren met 1:1 training en coaching.

Werken als illustrator of grafisch vormgever vanuit het buitenland

• Je kunt als vormgever op afstand prima aan de slag voor websites, magazines en social media kanalen.

Boekhouding, financieel advies en financiële rapportages vanuit het buitenland

• Tegenwoordig hebben vrijwel alle bedrijven hun boekhouding digitaal ingericht.
• Ook het aanleveren van maandelijkse rapportages, btw-aangiftes etc. verloopt allemaal via internet.
• Prima mogelijkheden dus om bedrijven op afstand van advies te voorzien en/of specifieke rapportages aan te leveren.
• Ook in de particuliere markt kun je op afstand financieel advies geven, bv. rondom hypotheken of aangiftes inkomstenbelasting.

Organiseren van (of faciliteren van) webinars vanuit het buitenland

• Organiseer online "meetings" of trainingen over een bepaald aandachtspunt.
• Laat je inhuren door bedrijven om webinars te organiseren.

Werken als online adverteerder vanuit het buitenland

• Bied je expertise aan aan bedrijven op het gebied van online marketing en advertising.
• Je beheert dan voor één of meerdere adverteerders hun online advertenties, zet campagnes op, rapporteert periodiek omtrent bereik, conversie, etc.

Opstellen van verslagen en rapportages vanuit het buitenland

• Opdrachten voor het opstellen van eindverslagen, tussenrapportages of andere rapporten kunnen prima virtueel worden besproken.
• Uiteraard kun je op iedere locatie ter wereld verslagen opstellen, redigeren of van feedback voorzien.
• Correctierondes bespreek je in een online meeting en lever je vervolgens digitaal aan.
• Denk ook aan het online lezen en verbeteren van scripties, onderzoeksrapporten, stageverslagen, etc.

Aanbieden van online onderwijs vanuit het buitenland

• Denk bv. aan het aanbieden van lessen in een bepaalde taal (of andere expertise) die je goed beheerst.
• Er zijn verschillende platforms die de onderwijsomgeving al voor je klaar hebben staan, waarbij je alleen je lesinhoud nog hoeft te uploaden en waarbij zij je faciliteren om je eerste klanten te vinden (of leg voor vertrek contact met onderwijsinstellingen waarvoor je online lessen kunt verzorgen).
• Denk ook aan het geven van bijles, examentrainingen in specifieke vakken of het maken van (online) samenvattingen.

Werken als fotograaf vanuit het buitenland

• Allerlei tijdschriften geven fotografen wereldwijd opdrachten voor specifieke foto's.
• Bij intakes kun je opdrachtgevers digitaal inzicht geven in je portfolio.
• Ga proactief op zoek naar bv. online magazines, websites of social media kanalen waar jij vanuit jouw locatie passend beeld bij kan aanleveren.

Geven van online presentaties vanuit het buitenland

• Waar je vroeger per definitie "op locatie" aanwezig moest zijn, worden nu steeds vaker presentaties gegeven waarbij de spreker virtueel inlogt.
• Er zijn diverse online diensten waarbij je een online meeting kunt organiseren en zowel sprekers als toehoorders (dat kunnen ook mensen verzameld op één locatie zijn) inloggen.
• De online presentatie wordt meer en meer toegepast als je een specifieke expertise hebt.
• En het is mogelijk voor zowel de presentatie zelf, als voor aanvullende Questions & Anwers (Q&A) sessies.

Werken rondom data en onderzoek vanuit het buitenland

• Data-analyses en het doorwerken van grote bestanden of onderzoeken zijn prima op afstand te doen.
• Ook het afnemen van online of telefonische interviews kan op afstand, mits je rekening houdt met tijdverschillen en de kwaliteit van de verbinding goed is.

Afnemen van online examens vanuit het buitenland

• Regelmatig moeten er op volumebasis mensen worden geëxamineerd; denk bv. aan examens Nederlands als tweede taal.
• Werkgevers of trainingsinstituten zoeken dan mensen die via internet examens willen afnemen.

Werken als vertaler vanuit het buitenland

• Voor grote of kleine vertaalklussen is concentratie en gefocust kunnen werken belangrijk.
• Ideaal dus om op afstand te doen en je vertaling(en) via internet aan te leveren.
• Beheers je een bepaalde specialisatie dan zijn er vaak extra mogelijkheden.
• Werken als vertaler kan zowel voor losse freelance klussen, als doorlopend voor een vertaalbureau.

Quotes en ervaringen

Ik dacht eerst dat online werken iets vrijblijvends was, iets wat je ernaast kon doen. Pas toen ik het benaderde als serieus werk en er elke week tijd voor vrijmaakte, begon het echt te lopen. Het gaf me de vrijheid om in het buitenland te wonen, maar alleen omdat ik er net zo hard voor werkte als ik eerder gewend was.
Digital nomad freelancer

Ik koos bewust voor werkzaamheden waar ik al ervaring in had. Dat maakte het verschil tussen constant zoeken naar opdrachten en een stabiele stroom van klanten. Werken op afstand klinkt licht en vrij, maar het vraagt discipline, focus en het vermogen om zelfstandig keuzes te maken.
Expat online ondernemer

Vanuit het buitenland werken betekent niet dat alles vanzelf gaat. Je bouwt vertrouwen op afstand, leert omgaan met tijdzones en moet jezelf blijven ontwikkelen. Juist omdat je niemand op kantoor tegenkomt, moet je extra investeren in kwaliteit en communicatie.
Working nomad remote IT specialist

Wie voor langere tijd gaat reizen, wonen of werken buiten Nederland en zijn ondernemerschap wil voortzetten, komt vroeg of laat voor een keuze te staan. Laat je je bedrijf in Nederland bestaan, of vestig je het in een ander land? Offshore vestigen is één van de mogelijkheden, met eigen kansen en consequenties.

Wat betekent het 'offshore vestigen' van je bedrijf?

Offshore vestigen betekent dat je onderneming is gevestigd in een ander land dan het land waar je woont of verbleef toen je het bedrijf startte.

• je bedrijf staat ingeschreven in een ander land dan Nederland (als je het ooit startte in Nederland)
• je ondernemerschap volgt daarmee niet automatisch je woonland
• vaak wordt offshore vestigen overwogen bij langdurig verblijf buiten Nederland
• het gaat hierbij om een formele vestiging, niet alleen om werken op afstand
• het geeft, vroeg of later, vaak duidelijkheid over belastingplicht en regelgeving
• je voorkomt dat je bedrijf tussen landen in blijft hangen
• belastingtechnisch zitten er zowel voordelen als nadelen aan deze keuze

Welke fiscale en administratieve gevolgen spelen een rol bij het offshore vestigen van je bedrijf?

Bij offshore vestiging veranderen vaak meerdere verplichtingen tegelijk.

• verblijf je langer dan een bepaald aantal dagen per jaar buiten Nederland, dan kan de Nederlandse heffingsbevoegdheid vervallen
• dit geldt alleen als je aan aanvullende criteria voldoet; uitschrijven uit de Basisregistratie Personen en mogelijk ook bij de KvK speelt hierbij een rol
• in veel gevallen betaal je inkomsten- of winstbelasting in het land van vestiging
• lagere belasting betekent overigens niet automatisch 'geen' belasting

Wat betekent offshore vestigen voor btw en internationale handel?

Ook btw-regels kunnen veranderen bij offshore vestiging:

• je bent meestal niet langer verplicht btw te berekenen of af te dragen; dit kan financieel gunstig zijn
• soms moet je opdrachtgevers extra uitleg geven over je vestigingsstatus; vooral bij werken met Europese opdrachtgevers kan dit vragen oproepen
• heldere communicatie helpt om misverstanden te voorkomen

In welke landen vestigen ondernemers hun bedrijf offshore?

Er zijn verschillende typen offshore bestemmingen. De reputatie van een vestigingsland kan invloed hebben op hoe opdrachtgevers je zien.

• klassieke offshore locaties zijn onder meer de Bahama’s, Seychellen, Kaaimaneilanden, Belize, Britse Maagdeneilanden en Gibraltar
• sommige landen heffen geen belasting op inkomsten die buiten hun grenzen zijn verdiend, zoals Filipijnen, Maleisië, Costa Rica en Panama
• andere locaties hebben een vriendelijk belastingklimaat én een sterk internationaal imago, zoals Dubai of Hongkong

Waar let je praktisch op als je je bedrijf offshore wilt vestigen?

Naast fiscale voordelen zijn er ook praktische zaken om rekening mee te houden:

• voor offshore vestiging betaal je meestal een jaarlijkse fee
• regelgeving verschilt per land en kan uiteraard af en toe veranderen
• rapportageverplichtingen kunnen anders zijn dan in Nederland
• sommige opdrachtgevers hebben vragen of bedenkingen bij offshore locaties; transparantie richting opdrachtgevers voorkomt wantrouwen
• je kunt werken met internationale diensten voor internationale adressen of telefoonnummers

Waar lopen ondernemers tegenaan bij bankzaken en betalingen als ze hun bedrijf offshore hebben gevestigd?

Internationaal bankieren kan lastiger worden:

• banken openen niet altijd rekeningen voor bedrijven zonder vaste woonplaats
• bedrijven in klassieke offshore landen worden soms extra kritisch beoordeeld
• er bestaan oplossingen voor internationaal actieve ondernemers; het is verstandig dit vooraf goed uit te (laten) zoeken

Bankzaken vormen vaak een doorslaggevende factor in de haalbaarheid van de offshore vestiging van je bedrijf.

Quotes en ervaringen

Ik dacht dat offshore vestigen vooral een belastingkeuze was. In de praktijk bleek het vooral te draaien om duidelijkheid: waar hoort je bedrijf thuis, en onder welk recht valt het eigenlijk.
Internationaal ondernemer

Bij sommige klanten moest ik extra uitleggen waarom mijn bedrijf niet meer in Nederland stond ingeschreven. Dat vroeg wat geduld, maar openheid werkte beter dan het thema proberen te vermijden. Uiteindelijk begrepen ze vaak mijn keuze wel. 
Zuid-Oost Azië online dienstverlener

Het belastingvoordeel was aantrekkelijk, maar ik onderschatte hoe belangrijk bankzaken zouden worden. Pas toen ik dat goed had geregeld, voelde mijn onderneming echt internationaal werkbaar. Achteraf had ik daar veel eerder naar moeten kijken.
Wereldondernemer, vanuit het Midden-Oosten

Wonen in het buitenland als partner brengt grote veranderingen met zich mee. Na de eerste periode van regelen en wennen ontstaat vaak ruimte om opnieuw te kijken naar wat jij wilt doen en wat bij jou past tijdens lang verblijf buitenland.

Op welke manier wil je als partner actief blijven tijdens lang verblijf in het buitenland?

Veel partners van expats, working nomads en emigranten willen uiteraard graag actief worden, of blijven, als ze in het buitenland verblijven.

• Eerdere cijfers laten zien dat:
  • een groot deel van de partners graag zou willen werken
  • tegelijkertijd veel partners, al dan niet tijdelijk, geen betaald werk hebben
• Dat verschil heeft vaak te maken met:
  • regels rondom werkvergunningen
  • taal en cultuur
  • het ontbreken van passende banen
• Deze fase kan ook een unieke kans zijn:
  • om iets te doen dat eerder bleef liggen
  • om andere keuzes te maken dan in Nederland
  • om je leven in het buitenland op een nieuwe manier in te richten

Waar begin je als partner als je actief wilt zijn in het buitenland?

Stilstaan bij je eigen motivaties helpt om uiteindelijk richting te bepalen.

• Veelvoorkomende drijfveren zijn:
  • behoefte aan zelfstandigheid en eigen regie
  • jezelf blijven ontwikkelen
  • zinvol bezig zijn of iets bijdragen
  • sociale contacten opbouwen
  • extra inkomen, nu of later
• Het helpt om realistisch te kijken naar de lokale situatie:
  • parttime werk is op een aantal bestemmingen vaak nog minder gebruikelijk
  • betaald werken is niet altijd toegestaan
  • salaris en werkuren kunnen anders uitpakken
  • passende functies zijn niet overal beschikbaar
• Houd rekening met een ander dagritme:
  • meer tijd kwijt aan praktische zaken
  • zorg voor kinderen of gezin
  • opbouwen van een nieuw netwerk
  • ontdekken van je nieuwe woonomgeving

Een eigen invulling hoeft uiteraard niet meteen vast of definitief te zijn. Veel partners van in het buitenland werkenden vinden het belangrijk om, na een periode van gewenning, de regie in eigen handen te nemen. Oók om te voorkomen dat ze in 'het beruchte zwarte gat' vallen en geïrriteerd raken over een gebrek aan daginvulling.

Wat kun je concreet doen als partner in het buitenland?

• Vrijwilligerswerk doen:
  • bij een ngo
  • op een lokale of internationale school
  • binnen verenigingen of expat communities
• Zelf een (kleinschalig) initiatief of project starten, gericht op lokale behoeftes.
• Mogelijkheden voor werk of vrijwilligerswerk voor anderen inventariseren:
  • behoeften van locals en internationals in kaart brengen
  • projecten structureren en toegankelijk maken
  • stagemogelijkheden en tijdelijke baantjes of banen in kaart brengen (en houden)
• Een webshop opzetten:
  • met lokale, duurzame of fairtrade producten
• Andere expats en emigranten ondersteunen:
  • via advies
  • coaching
  • door ervaringen en kennis van de lokale situatie te delen
  • een emigratieblog bijhouden
    • over wonen en leven in het buitenland
    • over cultuur en dagelijkse praktijk
    • bij voorkeur via bestaande platforms
• Activiteiten begeleiden:
  • reisbegeleiding
  • ondersteuning bij touroperators
• Nederlandse ondernemers ondersteunen:
  • bij regelgeving
  • bij het leggen van contacten
• Freelance werk doen of werken als digital nomad:
  • voor opdrachtgevers in Nederland of internationaal

Door ervaringen te delen via bestaande platforms (bv. WorldSupporter) draag je sowieso bij aan anderen én aan je eigen netwerk.

Waar extra op te letten als je als partner in het buitenland actief wilt zijn?

• Maak plannen concreet en afgebakend
• Sta open voor rollen die je niet eerder had
• Denk buiten vaste loopbanen en functietitels
• Investeer bewust in relaties en netwerk
• Geef jezelf tijd om te experimenteren en te ontdekken waar jouw kracht en bijdrages kunnen liggen

Quotes en ervaringen

Het leven hier bevalt me erg goed. Ik geef onze zoon Nederlandse les en doe vrijwilligerswerk op school en bij een project rondom voeding. Een baan past nu niet, en dat is voor ons ook niet nodig.
Duitsland emigrant

In Nederland werkte ik in de zorg. In China ben ik kleuterjuf op een internationale school. Het werk is anders, maar geeft veel vrijheid en plezier. 
China expat partner

Ik maak strips voor Nederlandse kranten. Niemand merkt dat ik al tien jaar in Canada woon. Ik volg het Nederlandse nieuws intensiever dan ooit.
Canada emigrant

Mijn partner werd geplaatst in Parijs. Ik combineerde mijn expatervaring met mijn werk als psycholoog. Dat voelde logisch en kloppend.
Frankrijk expat partner

Eerst landen we als gezin in het buitenland. Daarna zie ik wel wat er op mijn pad komt. Die rust voelt nu belangrijker dan meteen weer alles volplannen.
Suriname expat partner

Wie als working of digital nomad voor klanten in verschillende landen werkt, merkt al snel dat factureren meer is dan een factuur maken en versturen. Regels, verwachtingen en verplichtingen verschillen per land en per opdrachtgever. Goede invoicing geeft rust, vertrouwen en ruimte om te werken waar je wilt. Voor veel working en digital nomads is het een leerproces dat meebeweegt met hun carrière in het buitenland.

Wanneer wordt invoicing complexer bij werken in het buitenland als working of digital nomad?

• Als je klanten hebt in meerdere landen
• Als je factureert in verschillende valuta
• Als btw of vergelijkbare belastingen een rol gaan spelen
• Als opdrachtgevers specifieke factuureisen hanteren
• Als je zelf regelmatig van woonland wisselt

Wat op het eerste gezicht eenvoudig lijkt, krijgt dan al snel toch meerdere lagen.

Wat moet er minimaal op een factuur staan als je werkt met internationale opdrachtgevers?

De exacte eisen verschillen per land en per situatie; zoom dus altijd in. Maar in de basis verschilt het niet heel veel van wat je waarschijnlijk in je vorige woonland gewend was:

• Jouw naam en contactgegevens
• Gegevens van de opdrachtgever
• Uniek factuurnummer
• Factuurdatum
• Omschrijving van de geleverde dienst
• Bedrag en valuta
• Eventuele btw of vermelding waarom btw niet wordt berekend

Hoe ga je als digital nomad om met btw en vergelijkbare belastingen?

• In sommige gevallen breng je btw in rekening; in andere situaties geldt juist verlegging of vrijstelling
• Diensten aan bedrijven volgen vaak andere regels dan aan particulieren
• Het land van de klant kan bepalend zijn
• Onjuiste btw-vermelding kan achteraf problemen opleveren; verdiep je dus vooraf en voorkom dat je pas hulp gaat inschalen als het 'misgaat'

In welke valuta factureer je als working nomad?

Er zijn uiteraard meerdere opties. Heldere afspraken voorkomen discussie achteraf.

• In de valuta van de opdrachtgever
• In je eigen voorkeursvaluta
• In een internationaal gangbare munt zoals euro of dollar
• Met altijd duidelijke afspraken over wisselkoersen en besteed aandacht aan extra bank- en transactiekosten: wie neemt wat voor z'n rekening?

Wat helpt om invoicing werkbaar en beheersbaar te houden als je als digital nomad werkt met internationale opdrachtgevers?

Factureren is geen bijzaak, maar onderdeel van professioneel werken:

• Kies eenvoud boven perfectie
• Maak duidelijke, sluitende, afspraken met klanten
• Neem je administratie vanaf het begin serieus
• Controleer regelmatig of je aanpak nog klopt
• Accepteer dat regels kunnen (en zullen) veranderen

Quotes en ervaringen

Ik werkte vanuit Bali voor klanten in Europa en Australië. Mijn eerste facturen werden teruggestuurd omdat ze niet volledig waren. Dat kwam niet heel professioneel over.
Indonesië digital nomad

Mijn opdrachtgever in Canada had strengere eisen dan ik gewend was. Sindsdien check ik elke factuur dubbel en landspecifiek.
Mexico working nomad

Ik dacht dat btw geen rol speelde omdat ik buiten Europa zat. Achteraf bleek dat toch behoorlijk anders te liggen.
Digital nomad met wisselende woonplekken