Voedselvergiftiging: wat is het, hoe krijg je het en hoe kan je het voorkomen?

Wat is voedselvergiftiging?

• Bij een voedselvergiftiging heb je iets gegeten of gedronken waar een ziekmakende, giftige stof in zit.
• Het gaat meestal om bacteriën in voedsel, maar het kunnen ook virussen, parasieten, amoeben, giftige planten en paddenstoelen of bijvoorbeeld resten van landbouwgif op je voedsel zijn.
• Bekende voorbeelden: botulisme, noro-virus, salmonella, giardiasis en E. coli

Wat is het verschil tussen voedselvergiftiging en voedselinfectie?

• In informeel, populair taalgebruik wordt meestal gesproken van voedselvergiftiging, maar technisch en medisch wordt er verschil gemaakt tussen voedselvergiftiging enerzijds en voedselinfectie anderzijds.
• Bij een voedselvergiftiging zijn de ziekmakende gifstoffen al aanwezig bij inname van het voedsel of drinken, bijvoorbeeld bij paddenstoelen en gifproducerende bacteriën
• Bij een voedselinfectie heb je tijdens het eten of drinken ziekmakende organismen ingeslikt, zoals bacteriën, virussen en parasieten, die in je lichaam ziekmakende gifstoffen produceren of je lichaam op een andere manier aantasten.
• Voor de verschijnselen maakt het niet zo veel uit of het een voedselinfectie of voedselvergiftiging is

Wat zijn de verschijnselen van voedselvergiftiging?

• De verschijnselen van voedselvergiftiging treden in veel gevallen redelijk snel na inname van het voedsel op. Sommige vormen van voedselvergiftiging hebben een tijdje nodig in je lichaam om uit te groeien tot een probleem. Wanneer verschijnselen bijvoorbeeld een dag of enkele dagen later optreden is het soms niet meer duidelijk waar en waarmee je de vergiftiging hebt opgelopen.
• Wanneer je een voedselvergiftiging hebt opgelopen ga je meestal uitbundig, veelvuldig braken. Dit is een reactie van je lichaam om de gifstoffen kwijt te raken. Afhankelijk van de bron en de hoeveelheid van de besmetting zal je na enige tijd ook nog aan de diarree raken.
• Botulisme is een erg gevaarlijke variant van voedselvergiftiging waarbij verlamming kan optreden

Waar kan je voedselvergiftiging oplopen?

• Overal waar de hygiëne bij het bereiden van voedsel niet zorgvuldig gebeurt kan je voedselvergiftiging oplopen.
• Hoewel de kans op voedselvergiftiging bij een ongekoeld straattentje groter is dan bij een wat luxer restaurant, ben je in geen geval helemaal veilig en is pech ook een factor.
• In Australië overlijden bijvoorbeeld jaarlijks enkele tientallen mensen aan voedselvergiftiging

Hoe kan je voedselvergiftiging voorkomen?

• Het opwarmen van bevroren voedsel, het eten van niet-doorbakken of rauw vlees of het eten van voedsel dat al een tijdje op tropische kamertemperatuur op je staat te wachten zijn risicofactoren. Verhitting dood levende ziekmakers, maar als het eten vergiftigd is door bepaalde bacteriën verandert het verhitten daar niets aan en zal je alsnog ziek worden.
• Ontdooi eten in de koelkast en niet op kamertemperatuur om bacteriegroei te remmen
• Vlees heeft de hoogste diversiteit aan ziekmakers in zich. Met name vele parasieten loop je uitsluitend op door het eten van besmet vlees
• Voedselvergiftiging betekent niet dat je eten bedorven is, de ziekmakers hebben meestal geen effect op de smaak en geur van het eten, waardoor ruiken of een klein hapje proeven geen extra bescherming zullen bieden.
• Gebruik een waterfilter, waterzuiveringstabletten of water uit flessen als het lokale drinkwater niet betrouwbaar is.

Hoe kan je voedselvergiftiging behandelen?

• Er is eigenlijk niet veel wat je kan doen als het overgeven of de diarree eenmaal is begonnen.
• Het belangrijkste is uitzieken, uitrusten en voorkomen dat je verder in de problemen komt door bijvoorbeeld uitdroging
• Probeer zo snel mogelijk weer voorzichtig wat te drinken, bijvoorbeeld water, thee, bouillon of ORS
• Meestal verdwijnen de klachten uit zichzelf na 1 tot 3 dagen
• In ernstige gevallen, bij aanhoudende ziekte en hoge koorts of bij kwetsbare doelgroepen als kinderen en ouderen is een bezoek aan een arts verstandig