Wat zijn de gevolgen en rechten als je als EU-burger verhuist naar een ander EU-land?

Als Nederlander kun je vrij binnen de EU wonen en werken. Dat maakt verhuizen naar een ander EU-land relatief eenvoudig. 

Wat verandert er in je dagelijks leven en rechten na verhuizing naar een ander EU-land?

Uiteraard is het belangrijk dat je je inschrijft in de basisregistratie van je nieuwe woonland (via de gemeente waar je gaat wonen).

Dan mag en kan er vaak veel:

• je mag er werken als werknemer, zelfstandige of gedetacheerde
• wanneer je werkeloos wordt of bent, heb je het recht om gedurende een bepaalde (redelijke) periode in een andere lidstaat te wonen om er werk te zoeken; vaak is dit drie tot zes maanden
  • dat geldt ook als je tijdelijk niet in staat bent om te werken, bv. door ziekte of ongeval
  • dat geldt ook als je als onvrijwillig werkloze ingeschreven staat bij een arbeidsbureau
  • dat geldt ook als je als werkloze een beroepsopleiding volgt 
• je hebt toegang tot sociale voorzieningen volgens lokale regels
• je mag stemmen of gekozen worden bij gemeenteraadsverkiezingen en Europese verkiezingen
• je wordt soms automatisch geregistreerd als kiezer, soms moet je dit zelf doen
• je mag je gezin meenemen, ook als zij geen EU-nationaliteit hebben; zij krijgen meestal verblijfsrechten, soms met een (eenvoudig) visum
• je mag je persoonlijke bezittingen meenemen zonder invoerrechten; voor bepaalde goederen kunnen beperkingen gelden (bv. wapens, munitie)
• voor voertuigen kan registratie of belasting gelden

Welke praktische gevolgen spelen bij wonen in een ander EU-land als emigrant, nomad of expat?

• je rijbewijs blijft geldig binnen de EU
• bij verlenging vraag je een nieuw rijbewijs aan in je nieuwe woonland
• je krijgt te maken met belastingregels in je nieuwe woonland, via belastingverdragen voorkom je dubbele belasting: je betaalt meestal belasting in het land waar je fiscaal woont
• je hebt toegang tot juridische hulp via EU-diensten
• bij problemen of verkeerde interpretaties van wetgeving kun je terecht bij SOLVIT of andere EU-instanties; procedures en uitvoering verschillen per land
• regels zijn vaak Europees vastgesteld, maar de toepassing is lokaal

Waar moet je extra op letten als EU-verhuizer bij lang verblijf in een ander EU-land?

Vrijheid binnen de EU is groot, maar vraagt wel eigen regie.

• registreer je op tijd bij lokale instanties
• regel je ziektekostenverzekering passend bij je situatie
• check hoe sociale zekerheid is geregeld
• let op fiscale gevolgen van je verhuizing
• houd rekening met verschillen in regelgeving tussen landen

Quotes en ervaringen

Toen we naar België verhuisden, dachten we dat veel wel automatisch geregeld was. Pas toen we ons moesten inschrijven en zaken moesten aantonen, merkten we dat je zelf ook echt stappen moet zetten.
België emigrant

Binnen de EU verhuizen voelde eenvoudig, maar de verschillen in regels waren groter dan verwacht. Vooral rondom belasting en zorg moest ik me goed inlezen.
Duitsland expat