Ontwikkelingspsychologie - Kennis & Studiegebied

 

  Topics & Thema(tools)

 

Ontwikkelingspsychologie

als kennis- & studiegebied

 

JoHo: crossroad kiezen
JoHo: nieuws checken
  • Reizen in een gebied met een negatief reisadvies zijn niet verzekerd via een gewone reisverzekering. 
  • Alleen een gespecialiseerde reisverzekering voor lang of...
lees meer

Corona & Contenties

  • De afgelopen maanden is ieder mens en iedere organisatie beproefd op de competenties ‘...
lees meer
Bron: JoHo Nieuws

De decembermaand is de traditionele periode om van zorgverzekering te wisselen. Elk jaar wijzigt de premie, de inhoud van de basisverzekering en aanvullende pakketten en de...

lees meer
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Inloggen of aansluiten om alle teksten te kunnen zien en alle tools te kunnen gebruiken

Ben je ingelogd als JoHo donateur dan krijg je op deze pagina toegang tot meer gerelateerde informatie.

Ben je ingelogd als abonnee dan zie je alle gerelateerde informatie.

Log in als je nog niet bent ingelogd.

1- Start
 

1 - Starten

  • Wat: Je keuzezeproces starten
  • Hoe: Keuzebesef, het besef dat je een beslissing moet gaan maken
  • Content: Titel, Uitleg, Footprints, Crossroads
    JoHo: themapagina begrijpen

    Topics & Thema's

     

    Hoe werkt het op een JoHo Topic-, en Themapagina?

    • Een JoHo Topic-, en Themapagina pagina is opgezet aan de hand van 10 fases rond een bepaalde thema: statussen
    • De status van een thema kan je inzetten bij de belangrijke en minder belangrijke processen rond het thema van de pagina. Zoals keuzes maken, orienteren, voorbereiden, vaardigheden verbeteren, kennis vergroten, gerelateerd werk zoeken of zin geven.
    • Bij elke status vind je unieke of gerelateerde informatie van de JoHo website, die geautomatiseerd of handmatig wordt geplaatst.
    • Een belangrijk deel van de informatie is exclusief beschikbaar voor abonnees. Door in te loggen als abonnee wordt de informatie automatisch zichtbaar
    • Let wel, niet elke status zal evenveel content bevatten, en de content zal in beweging blijven.

    De statussen

    1. Start
    2. Orientatie: oriënteren & verkenning
    3. Selectie: verzamelen info & keuzehulp
    4. Afweging: vergelijken & alternatieven
    5. Competentie: verbeteren & competenties -> bijvoorbeeld: wat kan je doen om te slagen?
    6. Voorbereiding: voorbereiden & oefeningen -> bijvoorbeeld: wat kan je doen om te oefenen of je voor te bereiden?
    7. Inspiratie: vastleggen &  lessen -> bijvoorbeeld: wat leer je en heb je geleerd?
    8. Ervaring: vooruithelpen & hulp -> hoe kan je jezelf nuttig maken?
    9. Beslissing: Uitvoeren en tot resultaat brengen -> bijvoorbeeld wat ga je kopen of kiezen?
    10. Evaluatue: Terugkijken en verder gaan -> bijvoorbeeld: wat komt hierna?

    Inhoud van het thema en de betrokken tools

    Welke thema's behandelt ontwikkelingspsychologie? - Chapter 1 (1)

    Welke thema's behandelt ontwikkelingspsychologie? - Chapter 1 (1)

    • Ontwikkelingspsychologie identificeert en beschrijft veranderingen gedurende de levensspanne van een individu en de processen die aan deze veranderingen ten grondslag liggen.
    • Het gaat om veranderingen in zowel cognitieve, emotionele, sociale als gedragsmatige capaciteiten.

    Wat is ontwikkelingspsychologie?

    Ontwikkelingspsychologie identificeert en beschrijft veranderingen gedurende de levensspanne van een individu en de processen die aan deze veranderingen ten grondslag liggen. Het gaat om veranderingen in zowel cognitieve, emotionele, sociale als gedragsmatige capaciteiten. Wetenschappelijk onderzoek in de ontwikkelingspsychologie is relatief jong; pas sinds een eeuw wordt de ontwikkeling op empirische wijze bekeken. Lang werden kinderen gezien als miniatuur volwassenen. Dit kwam ook terug in de manier waarop kinderen behandeld werden. Ontwikkelingen in het onderzoeksveld hebben veel invloed op de houding die men tegenover kinderen inneemt. Een belangrijk doel van de ontwikkelingspsychologie is dan ook om te ontdekken hoe het functioneren van kinderen verbeterd kan worden.

    Welke vijf thema’s zijn er te onderscheiden in de ontwikkelingspsychologie?

    Een vijftal belangrijke thema’s kan onderscheiden worden. Ten eerste is het erg lastig om duidelijk te bepalen wat precies gedrag veroorzaakt: is dit de omgeving of de biologische opmaak van een individu? Dit probleem wordt ook wel het nature-nurture debat genoemd. Empiricisme is de opvatting dat ontwikkeling voornamelijk gedetermineerd wordt door omgevingsinvloeden. Nativisme is de opvatting dat ontwikkeling vooral door genetische factoren wordt bepaald. Tegenwoordig zijn er nauwelijks wetenschappers die één van deze posities aannemen. Men erkent dat beide factoren een belangrijke rol spelen. De interactie tussen genetische factoren en omgeving vormt dus een actief, dynamisch proces waaruit uiteindelijk gedrag ontstaat.

    Ten tweede is het moeilijk te bepalen hoe verandering over de levensspanne precies verloopt. Er kan sprake zijn van een continue ontwikkeling, waarbij vaardigheden in een geleidelijke mate veranderen. Continue veranderingen zijn kwantitatief, watbetekent dat de onderliggende processen die verandering veroorzaken gedurende het hele leven hetzelfde blijven. Iemand verandert dus constant, maar de aard van de veranderingen blijft gelijk. Ook kan er sprake zijn van een discontinue ontwikkeling, waarbij veranderingen plotseling en trapsgewijs optreden en resulteren in kwalitatief verschillende ontwikkelingsfasen. In elke nieuwe fase is dus ander kwalitatief gedrag zichtbaar. Tegenwoordig zien de meeste onderzoekers ontwikkeling als continu en kwantitatief van aard. Tegelijkertijd wordt erkend dat er soms perioden optreden van discontinue, kwalitatieve veranderingen.

    Ten derde is er de vraag of bepaalde vaardigheden alleen op één bepaald moment in de ontwikkeling aangeleerd kunnen worden. Een kritieke periode is een periode waarin bepaalde ervaringen noodzakelijk zijn voor het aanleren van een vaardigheid. Als de vaardigheid in deze periode niet aangeleerd wordt, is de kans groot dat deze nooit aangeleerd wordt. Een sensitieve periode is een periode waarin bepaalde ervaringen belangrijk zijn voor typische ontwikkeling. Als deze ervaringen niet optreden, wil dat niet zeggen dat de vaardigheid nooit meer aangeleerd wordt. Op een latere leeftijd zal het echter moeilijker zijn de vaardigheid aan te leren.

    Ten vierde is er discussie over het gebied waarop leerervaringen invloed hebben. Het idee dat ontwikkelingen invloed kunnen hebben op allerlei verschillende vaardigheden wordt domein-algemene ontwikkeling genoemd. De beroemde ontwikkelingspsycholoog Piaget is een aanhanger van dit idee. Domein-specifieke ontwikkeling daarentegen is dan het idee dat het ontwikkelen van een vaardigheid geen invloed heeft op andere vaardigheden. Deze ideeën vertonen wat overeenkomsten met het nature-nurture probleem. Nativisten hangen vaak het idee van domein-specifieke ontwikkeling aan, empiristen hangen eerder het idee van domein-algemene ontwikkeling aan.

    Ten vijfde is er het thema van de locus van verandering: moeten we kijken naar biologische of emotionele veranderingen? Er bestaan verschillende niveaus van verklaring, manieren waarop we psychologische veranderingen kunnen beschrijven. Hieronder vallen biologische, gedragsmatige, sociale en emotionele verklaringen. Wetenschappers verschillen van opvatting over welk niveau van verklaring het meest informatief is.

    Wat zijn de vijf verschillende perspectieven op ontwikkeling?

    Ontwikkeling kan op vijf verschillende manieren benaderd worden. Ten eerste kun je kijken naar de relatie tussen individuele kenmerken en omgevingskenmerken. Veel wetenschappers nemen een interactionistisch standpunt in, ze kijken naar de invloed van de omgeving en de invloed van het individu op de omgeving. Risicofactoren worden vaak vanuit dit perspectief bekeken. Sommige kinderen vertonen problemen in reactie op aversieve omstandigheden, andere kinderen krijgen pas veel later in hun ontwikkeling problemen. Weer andere kinderen ontwikkelen helemaal geen problemen en tonen een grote veerkracht bij aversieve omstandigheden.

    Ten tweede kun je kijken naar de culturele context. Kinderen kunnen zich anders ontwikkelen afhankelijk van de cultuur waarin ze leven. Zo leren kinderen in de ene cultuur veel eerder lopen dan in de andere. Zelfs binnen culturen zijn er verschillen. Het bestuderen van gedrag in de culturele context geeft informatie over variatie in de potenties en uitdrukkingen van ontwikkeling.

    Ten derde is er het ecologische perspectief van Bronfenbrenner, waarbij niet alleen wordt gekeken naar de invloed van verschillende systemen in de omgeving van een kind, maar ook naar de interacties tussen deze systemen onderling. Een kind wordt in verschillende mate beïnvloed door de systemen. Het microsysteem, de meest directe omgeving van een kind (zijn gezin) heeft de sterkste invloed op het kind. Het mesosysteem is een systeem waarin de verschillende componenten van het microsysteem interacteren. Hier buiten ligt het exosysteem, dat bestaat uit minder directe invloeden, zoals familie en media. Daar nog buiten ligt het macrosysteem, dit omvat de minst directe invloeden, zoals attituden en ideologieën van een cultuur. Het chronosysteem loopt tussen deze vier systemen door, het beschrijft hoe deze systemen door de tijd heen veranderen. Ontwikkeling wordt volgens Bronfenbrenner bepaald door de interactie tussen het individu en deze systemen en door de interactie van deze systemen onderling.

    Als vierde kan het levensspanne perspectief aangenomen worden. Hierbij wordt ontwikkeling gezien als een proces dat niet ophoudt na de kindertijd, maar gedurende het hele leven doorgaat. Veel veranderingen vinden immers pas plaats na de kindertijd. Dit perspectief houdt ook rekening met historische gebeurtenissen die van invloed kunnen zijn op een leeftijdscohort: een groep mensen die geboren is in dezelfde periode en zo een generatie vormt. De ene generatie maakt andere dingen mee in haar jeugd dan de andere generatie, zoals een economische crisis of een oorlog.

    Ten slotte kan ontwikkelingspsychologie gezien worden als een centraal onderdeel van de totale psychologie. Ontwikkeling is belangrijk voor ieder aspect van de psychologie, aangezien ieder psychologisch fenomeen een zekere ontstaansgeschiedenis heeft. Ontwikkelingspsychologie maakt gebruik van veel vondsten uit andere velden en andersom gebruiken andere subdisciplines veel gebruik van ontwikkelingspsychologie. Er is sprake van een symbiotische relatie.

    Stampvragen

    1. Wat doet ontwikkelingspsychologie?

    2. Wat is empiricisme?

    3. Wat is nativisme?

    4. Wat is het verschil tussen continue en discontinue ontwikkeling?

    5. Wat is het verschil tussen domein-algemene en domein-specifieke ontwikkeling

    6. Wat is het ecologisch perspectief van Bronfenbrenner en uit welke systemen bestaat deze?

    7. Wat is het levensspanne perspectief?

    2 - Inhoud & Oriëntatie

    2 - Verkennen & Oriënteren

    • Wat: je inlezen in je onderwerp, vraag of proces
    • Hoe: keuze-acceptatie, de acceptatie van de onzekerheid dat je nog niet kunt kiezen
    • Content: kennis, definities, betekenis van het onderwerp, gegevens, feitelijke kennis, omgevingsinformatie
    Uitgelichte samenvattingen rond ontwikkelingspsychologie

    Uitgelichte samenvattingen rond ontwikkelingspsychologie

    Algemene inleiding in ontwikkelingspsychologie

    Developmental Psychology van Leman, Parke, Gauvin, & Bremner

    • Introductie in de ontwikkelingspsychologie. Dit is een fijn boek voor mensen die graag stof tot zich nemen aan de hand van een lijstje, het boek deelt de meeste onderwerpen overzichtelijk in aan de hand van lijstjes.

    Experience Human Development van Papalia & Martorell

    • Handboek over hoe mensen zich ontwikkelen. In tegenstelling tot de meeste andere boeken over ontwikkelingspsychologie, is dit boek niet ingedeeld per thema maar per levensfase.

    How Children Develop van Siegler, Deloache & Eisenberg

    • Dit handboek behandelt de ontwikkeling van kinderen in een sociale context. Opvoeding speelt een grote rol in dit boek.

    Introduction to Developmental Psychology van Slater & Bremner

    • Dit boek behandelt de belangrijkste onderwerpen binnen ontwikkelingspsychologie.
    • Nadeel van het boek is dat het niet heel inleidend is opgebouwd, het begint direct met uitleg van de stof.
    • Voordeel van het boek is dat het een groot aantal onderwerpen behandelt, waaronder een paar onderwerpen die vaak niet (uitgebreid) aan de orde komen binnen boeken over ontwikkelingspsychologie, zoals prenatale ontwikkeling, gender-identiteit en veerkracht.

    Abnormal psychology en ontwikkelingspsychopathologie

    Abnormal Child and Adolescent Psychology, DSM-V update van Wicks-Nelson

    • Veelgebruikt handboek over abnormal psychology. Het fijne van dit handboek is dat alles goed en uitgebreid wordt uitgelegd op een levendige manier die snel te begrijpen is.

    Developmental Psychopathology: From Infancy Through Adolescence with DSM-5 Update Supplement van Kerig, Ludlow & Wenar

    • Het meest gebruikte handboek over ontwikkelingspsychopathologie.
    • Dit boek behandelt niet alleen een aantal stoornissen die in de ontwikkeling kunnen ontstaan, maar beoogt ook de achtergronden en context van stoornissen uit te leggen om meer begrip te kweken.

    Verdieping en specialisaties binnen ontwikkelingspsychologie

    Child development at the intersection of emotion and cognition van Calkins

    • Het doel van dit boek is om de ontwikkeling van kinderen integraal te behandelen.
    • De schrijvers van het boek proberen cognitie en emotie in verband met elkaar te brengen.
    • Het doel van het boek is erg ambitieus en lukt deels, het boek gaat diep in op bepaalde aspecten van cognitieve ontwikkeling en geeft een aanzet om de rol van emotie erbij te betrekken.

    Infant Motor Development van Piek

    • Boek specifiek over de motorische ontwikkeling van kinderen.
    • Het is een praktijkgericht boek dat diep ingaat op bepaalde aspecten en abnormaliteiten in motorische ontwikkeling.

    The Handbook of Child and Adolescent Clinical Psychology van Carr

    • Dit boek over de ontwikkeling van kinderen is hier en daar wat simplistisch maar het behandelt ontwikkelingsproblemen die in veel andere boeken niet aan de orde komen, zoals toiletgangproblemen, problemen met betrekking tot pleegzorg en rouw.

    Ontwikkelingspsychologie in de praktijk

    Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en adolescenten van Tak, Bosch, Begeer & Albrecht

    • Dit is het meest gebruikte boek over diagnostiek en psychische hulpverlening met betrekking tot kinderen. Ook adolescenten worden behandeld.
    • Dit lijvige boek is erg compleet en praktijkgericht.
    • Het boek is ingedeeld in een structuur die aansluit bij de praktijk van de diagnostiek.

    Handboek Klinische Ontwikkelingspsychologie van Prins & Braet

    • Dit handboek over klinische ontwikkelingspsychologie is vooral gericht op afwijkende ontwikkeling (psychopathologie).

    Educational Psychology van Woolfolk

    • Dit praktijkgerichte boek over onderwijspsychologie legt de nadruk op de rol van de docent in de ontwikkeling van kinderen.

    Aanverwante kennis & studiegebieden

    3 - Selectie

    3 - Verzamelen & Selecteren

    • Wat: Selecteren van de basisinformatie om je keuzes te  kunnen maken
    • Hoe: Keuzestress, het inzicht in de verschillende keuzes
    • Content: Belangrijke vragen en antwoorden, productoverzichten, advieswijzer

     

    Geprinte samenvatting van Developmental Psychology - Leman et al. - 2e druk
    4 - Afweging

    4 - Vergelijken & Afwegen

    • Wat: Je keuzeproces starten
    • Hoe: Keuzevergelijking, alternatieven afwegen
    • Content: Vergelijkbare en alternatieve onderwerpen, Aanverwante producten en services
    • Relaties: Gerelateerde paginabundels

      

    Verdiepen & Bestuderen: Menu
    5 - Verdieping

    5 - Verdieping & Versterking

    • Wat : Meer kennis en vaardigheden in huis halen
    • Hoe: Verdiepen in de achtergronden of de benodigde vaardigheden om je keuzes te maken
    • Content: Meer kennis opdoen en achtergronden opzoeken

      

    Voorbereiden & Verzekeren: Menu
    6 - Voorbereiding

    6 - Voorbereiden & Checken

    • Wat: Voorbereidingen treffen om je keuze te maken en ze op te volgen
    • Hoe: Keuzevoorbereiding, maatregelen treffen, checklists afwerken
    • Content: Wat moet je doen om je goed voorbereiden voor je keuze of actie? Wat kan je doen om te oefenen of je beter voor te bereiden? Waar moet je aan denken?

       

    Inspireren & Samenwerken: Menu
    Inspireren & Samenwerken: via JoHo WorldSupporter
    Bewuster keuzes maken met een tussenjaar - Koert Hommel
    Ik was een jaar of 11, 12 misschien. Ik besteedde er uren aan. Ja echt, uren. Per week, soms. Aan...
    Wereldstage zoekt voor jou een passende stage! - Supporter of Wereldstage
    De dienstverlening van Wereldstage Curacao bestaat uit het vinden van de juiste stageplaats, het helpen invullen van...
    Wat is een TEFL level 5 cursus en waarom zou je deze cursus volgen? - LauraD
    Ben je van plan een TEFL cursus te volgen? Dan kom je waarschijnlijk de termen 'level 3' of 'level 5' tegen. De...
    25 tips om zinvol te discussiëren - Koert Hommel
    Een discussie is een uitwisseling van gedachten, meningen. Als je discussieert, verschil je van mening met een ander en...
    How to Handle Stress - Ilona
    Stress   75 to 95 percent of visits to the doctor are for stress-related conditions Allostatic load: a...
    Werken aan je vaardigheden en competenties én een bijdrage leveren met vrijwilligerswerk in het buitenland - Koert Hommel
    In het buitenland werken is een verrijking; je krijgt de kans je kennis uit te bouwen over hoe het is om te werken in...
    7 - Inspiratie

    7 - Inspireren & Samenwerken

    • Wat: Inspiratie opdoen en betrokkenheid bepalen
    • Hoe: Je keuzegeweten laten spreken, tegen je eigen lat houden, past het bij je?, voelt het goed? Haal jij, of een ander, er voldoende inspiratie vandaan?
    • Content: Hoe werkt de praktijk, wat en kan jij ervan leren? Welke ervaringen kan jij delen of zijn al gedeeld? Hoe kan jij anderen inspireren?

        

    Ervaren & Werken: Menu
    8 - Ervaring

    8 - Ervaren & Werken

    • Wat: Met je proces de slag gaan of werken in het kader van je proces
    • Hoe: Keuze-ervaring, de praktijk ervaren rond je keuzeprocessen, werk maken van je proces, proces maken van je werk
    • Content: Hoe kan je jezelf nuttig maken via stages of vrijwilligerswerk,Is er gerelateerd werk mogelijk,  zijn er vacaturemogelijkheden

      

    Beslissingen & Contenties: Menu
    Aanmelden bij JoHo om gebruik te maken van alle teksten en tools
     

    Aansluiten bij JoHo als abonnee of donateur

    The world of JoHo footer met landenkaart

      Aansluiten bij JoHo met een JoHo abonnement

      JoHo abonnement (€20,- p/j)

      • Voor wie online volledig gebruik wil maken van alle JoHo's en boeksamenvattingen voor alle fases van een studie, met toegang tot alle online HBO & WO boeksamenvattingen en andere studiehulp
      • Voor wie gebruik wil maken van de gesponsorde boeksamenvattingen (en er met zijn pinpoints 10 gratis kan afhalen in een JoHo support center of bij een JoHo partner)
      • Voor wie gebruik wil maken van de vacatureservice en bijbehorende keuzehulp & advieswijzers
      • Voor wie gebruik wil maken van keuzehulp en advies bij werk in het buitenland, lange reizen, vrijwilligerswerk, stages en studie in het buitenland
      • Voor wie extra kortingen wil op (reis)artikelen en services (online + in de JoHo support centers)
      • Voor wie extra kortingen wil op de geprinte studiehulp (zoals tentamen tests en study notes) in de JoHo support centers

       of met een JoHo donateurschap

      JoHo donateurschap (€5,- per jaar)

      • Voor wie €10,- korting wil op zijn JoHo abonnement
      • Voor wie JoHo WorldSupporter en Smokey projecten wil steunen
      • Voor wie gebruik wil maken van alle gedeelde materialen op WorldSupporter
      • Voor wie op zoek is naar de organisatie bij een vacature

       

      Aanmelden & Aansluiten bij JoHo 

      9 - Beslissing

      9 - Beslissen & Berusten

      • Wat: Beslissen en tevreden zijn over het besluit dat je hebt genomen.  gaan handelen naar je besluit
      • Hoe: Keuzeproces afronden, Beslissing nemen, Accepteren dat je een beslissing hebt genomen met de kennis en kunde die je nu hebt, Besluit gaan uitvoeren
      • Content: Acceptatieproces starten, Stappen nemen, contacten leggen, services gebruiken, terugkijken, relativeren en waarderen dat je een beslissing hebt genomen
      Evalueren & Vervolgen: Zoeken

      Typ je trefwoord(en) en klik op 'Zoeken' om het resultaat te zien

      Evalueren & Vervolg: De gekoppelde pagina's aan dit thema
      10 - Evalueren

      10 - Evalueren & Vervolgen

      • Wat: Terugkijken naar je beslissing en vooruitkijken naar het vervolg
      • Hoe: Je eigen keuze beoordelen, doorgaan naar een volgend keuzeproces gaan, beginnen aan het vervolgproces
      • Content: Naar het volgende onderwerp of naar de volgende activiteit, zoeken naar andere pagina's & activiteiten

       

       

      JoHo: deze pagina delen
      JoHo: begrijpen

      JoHo Missie, Visie & Concept

      Missie & Visie

      • JoHo wil mensen en organisaties in staat stellen zich te ontwikkelen en beter samen te werken, en daardoor bij te dragen aan een tolerante, verdraagzame en duurzame wereld.
      • Via online platforms en fysieke support centers wordt steun verleend aan persoonlijke ontwikkeling, en wordt internationale samenwerking gestimuleerd.

      Concept

      • Als JoHo donateur, abonnee of verzekerde verleen jij steun aan de doelstellingen van JoHo
      • JoHo steunt vervolgens jou met tools, coaching en voordelen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling en internationale activiteiten  
      • JoHo heeft als kernservices: studiehulp, competentie-ontwikkeling, coaching en verzekeringsbemiddeling bij vertrek naar buitenland
      JoHo: crossroads begrijpen

       Crossroads

      • Crossroads lead you through the JoHo web of knowledge, inspiration & association
      • Use the crossroads to follow a connected direction

       

      JoHo: footprints achterlaten

       

      Webshop & Services

       

      Shop & Kringloop: Menu