Inlevingsvermogen versus onbegrip: maak gebruik van je empathische vaardigheden

Inlevingsvermogen tijdens je reis    

• Tijdens een reis kom je in contact met andere mensen met vaak andere culturen. Wanneer je je goed kunt inleven in deze andere cultuur, kun je meer uit je reis halen dan wanneer je meer 'in je eigen wereld' blijft hangen. Om je te kunnen inleven in een andere cultuur of een ander land, kan het bijvoorbeeld handig zijn om je te verdiepen in de plaatselijke geschiedenis en/of religie. Zo kun je beter begrijpen waarom mensen, hun manier van doen en hun cultuur zijn zoals ze zijn.
• Tactvol omgaan met cultuurverschillen kan je reis jezelf als persoon enorm verrijken. Een waardevolle eigenschap niet alleen tijdens je reis, maar ook tijdens de rest van je leven.

Inlevingsvermogen tijdens je studie

• Wanneer je studeert, kom je altijd wel in aanraking met andere visies, culturen of manieren van werken dan jij gewend bent. Dit kan in zowel persoonlijk contact als op academisch gebied voorkomen.
• Als je je inleeft wanneer dit voorkomt, kun je meer begrip tonen en beter anticiperen op hoe te reageren in zo'n situatie. Als je bijvoorbeeld een meningsverschil hebt en je kunt je inleven in de positie van iemand anders, kun je jouw visie ook beter overbrengen en zo leer je van elkaar.

Inlevingsvermogen tijdens je werk

• Tijdens je werk kun je je onder andere verdiepen in de organisatie waar je voor werkt, en daarnaast in je collega's. Dit betekent niet dat je met iedereen bevriend hoeft te raken, maar wel dat je rekening met elkaar kunt houden en effectief kunt communiceren.
• Wanneer je je verdiept in de organisatie waar je voor werkt, kun je je beter inleven in de doelen, visies en werkwijzen. Dit zorgt er weer voor dat jij effectiever en met een duidelijk doel voor ogen aan de slag kunt.
• Daarnaast krijg je op de werkvloer te maken met verschillende mensen, of het nou collega's zijn of bijvoorbeeld klanten. Wanneer je je inleeft en begrip toont voor andere perspectieven, achtergronden, behoeften en culturen draagt dit bij aan een fijne werkomgeving.

Inlevingsvermogen tijdens je vrijwilligerswerk of stage

• Tijdens je stage of vrijwilligerswerk kom je regelmatig terecht in een cultuur die je minder goed kent. Inlevingsvermogen in de nieuwe situatie of de plaatselijke cultuur is zeer belangrijk om een zo goed mogelijke bijdrage te leveren aan het proces dat gaande is.
• Veel vrijwilligerswerk heeft te maken met hulpbehoevenden. Denk hierbij aan werken in een omgeving met mensen in kansarme gebieden, met zieken of dieren. Als je je kunt inleven in andermans situatie, kun je de ander ook beter helpen, omdat je beter begrijpt wat er moet gebeuren.
• Daarnaast is je inleven in de organisatie waarvoor je vrijwilligerswerk doet essentieel om hun doel zo goed mogelijk te steunen.
• Net als tijdens je werk is het tijdens je stage belangrijk om je goed in te leven in de organisatie, je collega's en eventuele klanten.

Oefeningen bij inlevingsvermogen

• Stel je zelf voor dat je in de schoenen van de ander staat. Met de hele situatie erbij. De achtergrond van de ander. De ervaringen. Hoe voelt dat?

• NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander. Wees je bewust van wanneer je denk dat de ander iets wilt of denkt. Voorkom dat je je eigen idee over wat prettig en onprettig is, projecteert op de ander. Houd een open en nieuwsgierige houding. Leg de vraag neer bij de ander.
• Stel open vragen (wie/wat/wanneer/wat maakt dat/hoe): wie weet wordt je verrast door wat de ander zegt!

Oefeningen om ook bij jezelf te blijven terwijl je je inlevingsvermogen oefent:

• Blijf gegrond. Voetjes op de vloer. Bewust van je eigen ademhaling.
• Leer herkennen of je kunt aanvoelen wanneer je een emotie voelt die van jezelf is en wanneer je de sfeer in een zaal of de emotie van de ander in je lichaam aanvoelt. Train je eigen herkenningsvermogen hierop.

When you plant lettuce, if it doesn’t grow well, you don’t blame the lettuce. You look for reasosns it is not doing well. It may need more fertilizer, or more water, or less sun. You never blame the lettuce. Yet, if we have problems with our friends or family, we blame the other person. But if we know how to take care of them, they will grow well, like the lettuce. Blaming has no positive effect at all, nor does trying to persuade using reason and argument. That is my experience. No blame, no reasoning, no argument, just understanding. If you understand and you show that you understand, you can love and the situation will change – Thich Nath Hanh

Oefeningen bij situatiebewust zijn

• Als je een ruimte binnenkomt, wees je dan bewust van de sfeer, de mensen, de onderlinge verhoudingen
• Verdiep je! In de wereld/de organisatie/de ander/jezelf. Je kunt je verdiepen door heel basaal door de krant te lezen, of een vakblad, relevante nieuwsbrieven te ontvangen of op jouw onderwerp gerichte podcasts te luisteren. Je kunt jezelf in de ander verdiepen door vragen te stellen, door goed te luisteren. Je kunt je in jezelf verdiepen via alle tools onder het kopje ‘zelfbewustzijn en zelfinzicht’
• Wees je bewust van wat je niet weet. Als iemand je een probleem voorlegt, bedenk je dan of je alle facetten van de situatie kent? De persoonlijke situatie, relationele verhoudingen, de financiële aspecten, de zingeving, de mate van aanwezige (zelf)kennis? Stel open vragen om je begrip van de situatie te begrijpen

Oefeningen bij compassie

• Metta meditatie (liefdevolle vriendelijkheid meditatie) is de meest basale vorm van het genereren van compassie voor jezelf, je omgeving en voor de wereld. Online kun je veel voorbeelden ervan vinden. Luister er eens naar, en maak er een paar keer per week tijd voor. Wellicht zal je merken dat je compassie kunt ervaren, op die momenten en ook kunt cultiveren in het dagelijks leven.
• Binnen mindfulness cursussen wordt ook vaak aandacht besteed aan de ontwikkeling van zelfcompassie. Meevoelen met het lijden in jezelf, met je eigen menselijkheid.
• De oefening van ‘Listening Deeply’ is een mooie oefening om compassie te beoefenen. In stilte en zonder dat een reactie gegeven, luister je naar de ander. Het is een oefening die compassie helpt naar de voorgrond te brengen, is met volledige aandacht te luisteren naar de ander. Door niet te hoeven reageren, kun je veel meer aanwezig zijn bij de ander, en meevoelen. Als luisteraar wordt geen goedbedoeld advies of helpende arm verwacht, enkel het met volledige aanwezigheid en een open hart een luisterend oor bieden. Hierdoor kun je aanwezig zijn bij de woorden en het gevoel van de ander, zonder bezig te zijn met je eigen reactie voorbereiden. Ook voor degene die spreekt is dit vaak een hele bevrijdende, helende oefening. Te spreken wetende dat er geen reactie komt, en echt gehoord te voelen.

Oefeningen bij verbazing

• Laat je jezelf verbazen? Wanneer was je voor het laatst verbaasd?
• Door jezelf bewust te worden van al je verwachtingen, kun je die ook weer loslaten, waardoor je een openheid creëert om je te kunnen laten verbazen.
• Schrijf zelf wel eens grappen of columns? Je leert dan veel over de werking van humor en je prikkelt jezelf om je eigen aannames over de samenleving, de wereld, het leven, de ander ter discussie te stellen.

Oefeningen bij irritatie

• Het kernkwadrant is een mooie tool die je kan helpen om vanuit je irritatie te kijken wat je leerpunt is. Het gaat uit van kwaliteiten, die als ze ‘te’ veel voorkomen een valkuil worden. Je irritatie zegt vaak iets over de kwaliteit van de ander (en vaak weer je eigen leerpunt). De tool staat uitgewerkt in deze blogpost op WorldSupporter.
• Irritatie kan een goed ingangspunt zijn voor zelfonderzoek.
  • Wat is het dat irriteert? Welke verwachting zit daaronder?
  • Welke grens wijst je irritatie aan? Is het een grens om duidelijker aan te geven of is het wenselijk om begrip toe te voegen aan de situatie? Wat kun je concreet doen om dit te realiseren? Welke eerste stap zou je daarin kunnen zetten?
  • Een andere insteek in dit zelfonderzoek: Wat maakt dat je de situatie (nog) niet kan accepteren zoals die is?