Is emigratie voor altijd naar het buitenland gaan, en is dat definitief?

Is emigratie formeel gezien definitief en voor altijd?

Formeel gezien is er geen eenduidig antwoord op de vraag of emigratie definitief is. Dat hangt af van verschillende factoren en van de manier waarop instanties jouw situatie beoordelen.

Waar letten instanties op?

Overheidsinstanties, zoals de Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank (SVB), kijken onder meer naar:

• In welk land je de sterkste persoonlijke en woonband hebt. Denk aan vragen als: zijn je gezinsleden meeverhuisd, heb je je woning in Nederland aangehouden, ben je uitgeschreven bij de gemeente, en woon je in je nieuwe land tijdelijk (bijvoorbeeld in een hotel) of blijvend (op een vaste plek).
• Hoe lang je wegblijft. Keer je binnen een jaar terug naar Nederland, dan ziet de Belastingdienst dat meestal niet als een echte emigratie. Je blijft dan gewoon belastingplichtig in Nederland.
  • Er zijn wel uitzonderingen, bijvoorbeeld als je in een ander EU-land inkomstenbelasting hebt betaald volgens vergelijkbare Nederlandse regels én dat land een belastingverdrag met Nederland heeft.

Wat weten we uit onderzoek over terugkeerders?

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) doet regelmatig onderzoek naar emigranten die na verloop van tijd terugkeren. Daaruit blijkt onder andere dat:

• ongeveer de helft van de in Nederland geboren emigranten uiteindelijk weer terugkeert.
• autochtone Nederlanders vaker terugkomen dan tweede generatie allochtonen.
• de terugkeerkans sterk verschilt per land van bestemming.
• de hoogste terugkeerpercentages worden gezien bij jongeren van 17 tot en met 22 jaar (vaak studenten die tijdelijk in het buitenland studeerden).
• vrouwen keren tot hun 20e iets vaker terug dan mannen, maar na het 40e levensjaar zijn het juist de mannen die vaker terugkomen.
• mensen die emigreren naar Turkije, Marokko, Suriname, de Antillen, Aruba of Indonesië keren gemiddeld vaker terug dan anderen.
• van emigranten naar landen als Australië, Canada, Nieuw-Zeeland, de Verenigde Staten en Zuid-Afrika keert ongeveer de helft terug. De percentages lopen uiteen van 30 procent (Canada en Nieuw-Zeeland) tot 56 procent (Australië en de VS).

Is emigratie psychologisch gezien definitief?

Veel mensen zien emigratie als een groot, levensveranderend besluit. Maar is het ook echt iets voor altijd? Vanuit psychologisch perspectief blijkt dat vrijwel niemand keuzes maakt die écht definitief zijn. Mensen blijven veranderen...en dat is juist heel menselijk.

Waarom voelt “definitief vertrekken naar het buitenland” zo groot?

• Emigreren betekent vaak loslaten: van je huis, je werk, je vertrouwde omgeving. Toch is het goed om te beseffen dat bijna niemand vertrekt met de zekerheid dat het voor eeuwig is.
• Zelfs als je in eerste instantie denkt: ik kom nooit meer terug, kan het leven je later anders sturen.
• Mensen hebben van nature behoefte aan verandering en groei. Het is dus logisch dat je niet alles vooraf kunt voorspellen of vastleggen “voor altijd”.

Hoe kun je het minder ‘definitief’ maken?

Ben je onzeker over het permanente karakter van emigratie? Dan kun je het slimmer aanpakken:

• kies voor een proefperiode, bijvoorbeeld van twee of drie jaar.
• noem het een 'tijdje in het buitenland', een internationale verhuizing, in plaats van een emigratie “voor altijd”.
• houd je huis in Nederland aan als dat financieel lukt, of onderzoek de mogelijkheid van tijdelijke onderverhuur.
• gebruik de eerste jaren om te ontdekken of je langer wilt blijven of liever terugkeert.
• word je uitgezonden door je werkgever, dan is die tijdelijke aard meestal al ingebouwd: vaak vertrek je na een paar jaar weer naar een andere standplaats of terug naar Nederland.

Wat als je besluit terug te keren?

• Soms merk je pas na een tijdje dat je liever terug wilt.
• Dat kan komen door heimwee, onvrede met je nieuwe woonplek, of omdat je plannen anders zijn uitgepakt dan gehoopt.
• Wees dan mild voor jezelf: terugkeren betekent niet dat je gefaald hebt. Integendeel; het laat zien dat je durft te reflecteren en bij te sturen.
• Keuzes maken is onderdeel van het leven. En wie risico’s neemt, weet dat iets ook anders kan lopen dan gepland.
• Laat je daarbij niet te veel beïnvloeden door de reacties van familie of vrienden in Nederland. Hun mening kan goedbedoeld zijn, maar jouw ervaring is wat telt.

Hoe maak je vertrekplannen zonder dat ze te ‘definitief’ worden?

Emigreren of voor langere tijd in het buitenland wonen vraagt om voorbereiding. Maar hoe zorg je dat je plannen richting geven, zonder dat ze te strak of te definitief worden?

• Blijf flexibel. Een plan geeft houvast, maar het leven in het buitenland loopt zelden precies zoals je het op papier had bedacht. Een 100% waterdicht plan bestaat niet...en dat hoeft ook niet.
• Plannen zijn bedoeld om je te helpen oriënteren, niet om je vast te zetten. Naarmate je meer leert over je nieuwe omgeving, andere mensen ontmoet of je gezin zich anders ontwikkelt, kan je blik veranderen. Dat is normaal.
• Sta in iedere fase open voor bijsturen.
• Je mag van gedachten veranderen, nieuwe keuzes maken en soms zelfs terugkeren op eerdere besluiten.
• Als je flexibel blijft, vergroot je de kans dat het buitenland écht bij je past.

Quotes en ervaringen

Ik dacht dat terugkeren voelde als opgeven. Nu zie ik het als een stap vooruit, omdat ik eerlijk durfde te zijn over wat echt bij me past.
Egypte remigrant

In het begin dacht ik: ik moet alles zeker weten. Nu weet ik dat juist het openlaten van mogelijkheden me het meeste rust geeft.
Spanje digital nomad