Problemen oplossen in het buitenland: van natuurgeweld tot ongeval - Toolshop

 

Oplossen en afhandelen van problemen in het buitenland

 

JoHo Toolshop

JoHo: crossroad uit bundel

 

Problemen in het buitenland oplossen bij rampen

 

Wat te doen als er oorlogen of virussen uitbreken, of natuurrampen plaatsvinden in het buitenland?

Wat te doen als er oorlogen of virussen uitbreken, of natuurrampen plaatsvinden in het buitenland?

  • Zorg dat je jezelf in veiligheid brengt en volg instructies van de (lokale) autoriteiten op.
  • Neem contact op met je verzekering (of, in geval van nood, de alarmcentrale van je verzekering) over je dekking en procedures. Het hangt van de verzekeringsmaatschappij af of deze onkosten dekt bij een natuurramp, oorlogen, epidemieën of negatieve reisadviezen. 
  • Check ook het beleid van je airline (of touroperator), bijvoorbeeld bij het plaatselijke kantoor. Vliegen ze nog op jouw (volgende) bestemming; zijn ze flexibeler dan anders in het wijzigen van vluchtdata of route en welke info hebben zij over de reisomstandigheden? Overleg met hen over eventuele alternatieven.
  • Het calamiteitenfonds verzekert reizigers bij calamiteiten die onder de garantieregeling van de ANVR vallen. Dit zijn abnormale gebeurtenissen die niet verzekerd zijn op bestaande verzekeringen en veroorzaakt worden door molest of een natuurramp. Ziektes en epidemieën vallen hier buiten. Let op: dit geldt alleen voor reisorganisaties die aangesloten zijn bij het calamiteitenfonds.
  • In het geval van een natuurramp is de ervaring dat de directe gevolgen vaak erg groot kunnen zijn maar dat de noodhulp ook redelijk snel op gang komt. Vaak is enkele dagen later de reizigersstroom weer zo goed en zo kwaad als het gaat op gang en is de luchthaven weer open. Overweeg een eventuele andere reisroute om het rampgebied te omzeilen.

Enkele bronnen die je kunt checken in het geval van calamiteiten

Wat zijn aandachtspunten als je in het buitenland voor langere tijd in een relatief onveilig gebied leeft?

Wat zijn aandachtspunten als je in het buitenland voor langere tijd in een relatief onveilig gebied leeft?

  • check je verzekeringspolissen en/of leg contact met je verzekeraar welke voorwaarden worden gehanteerd rondom wonen, leven, werken en reizen in gebieden die als minder veilig of onveilig bekend staan; bv. regio's waar regelmatig terroristische dreiging is, aanslagen worden gepleegd of gebieden in oorlog
  • veel expats en emigranten geven aan dat 'veiligheid' een relatief begrip is, dat het, uitzonderingen daargelaten, vaak gaat om (verkeerde) timing op de (verkeerde) plek. Er kan je immers overal ter wereld iets overkomen als je op het verkeerde moment op de verkeerde plek bent.
  • (centraal, bv. via een blog) communiceren met het thuisfront is belangrijk zeker als er dreiging is; vaak realiseert men in het thuisland niet hoe groot regio's of steden zijn, worden berichten door media gekleurd
  • 'do as the locals do' gaat hier uiteraard op: laat je goed informeren door lokale bronnen, blijf altijd alert
  • enkele praktische tips van emigranten:
    • zorg dat je altijd een geldig legitimatiebewijs bij je hebt
    • draag een notitie bi je met je naam, verblijfsadres en telefoonnummer van een contactpersoon
    • laat iets als een rugzak zoveel mogelijk achter in je appartement als je een stadsdeel ingaat waar veel wordt gecontroleerd; je zult er anders eerder worden uitgepikt
    • gedraag je normaal bij controles en doe bv. je jas vooraf al los; meestal kun je dan direct door
    • pas altijd je kleding aan aan de normen van het land
    • zorg ervoor dat je je hebt geregistreerd bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken; dat scheelt veel onduidelijkheid mocht er wat aan de hand zijn
  • natuurgeweld: verdiep je in de voorzorgsmaatregelen die in het land worden toegepast; check of er oefeningen worden gehouden ter voorbereiding op bijvoorbeeld een tyfoon of aardbeving
  • maak je desondanks een onveilige situatie mee, let dan goed op signalen van posttraumatische stress (continue herbeleving, slaapstoornis, spanningen, prikkelbaarheid) en laat je tijdig behandelen als je symptomen herkent die langer dan een maand aanhouden

Je gevoel van veiligheid hangt ook heel erg veel van je eigen relativeringsvermogen af. Zolang ik nog geen bommen over hoor vliegen, voel ik mezelf nog steeds veilig in een van de relatief rustigste landen van het Midden Oosten. (Midden-Oosten emigrant)

Aanslagen in Parijs, geheel onverwacht. In het 'vrije westerse Europa'! Daaruit blijkt eigenlijk alleen maar dat je nergens ter wereld echt veilig bent. Er zijn natuurlijk plekken waar je meer kans hebt te leven in onveiligheid, bijvoorbeeld in oorlogsgebied. Of dat je als westerling een minder fijne tijd ergens hebt. Er zijn ook veel plekken die op zich veilig zijn, maar waar je wel altijd (extra) op je hoede moet zijn. (Frankrijk emigrant)

Een aantal dagen na de aardbeving ben ik naar het gebied van het epicentrum getrokken om hulpgoederen te brengen. Ik sprak veel met inwoners die last leken te hebben van angstklachten. Terug op mijn eigen woonlocatie bleef ook ik last houden van angstklachten: ik sliep slecht, ik droomde over de aardbeving en betrapte mezelf op een enkele flashback. Toen de wasmachine aanging en de grond lichtelijk begon te trillen dacht ik dat het een aardbeving was en verstijfde ik. (Nepal expat)

Hoe bereid je je voor op een eventuele noodsituatie als je voor langere tijd in het buitenland leeft?

Hoe bereid je je voor op een eventuele noodsituatie als je voor langere tijd in het buitenland leeft?

Hoe bereid je je voor op een eventuele noodsituatie als je voor langere tijd in het buitenland leeft?

  • Zoek de landelijke en eventuele lokale noodnummers van o.a. politie, brandweer, alarmcentrale ziektekostenverzekeraar, huisarts, dichtsbijzijnde ziekenhuis of kliniek waar een contract mee is gesloten door je verzekeraar). Bewaar deze in je telefoon (en die van je gezinsleden), bij de voordeur, bij de centrale telefoon, etc. Maak jezelf, partner en kinderen hiermee vertrouwd
  • Maak onderling afspraken hoe te handelen in het geval van een noodsituatie
  • Check noodnummers regelmatig op updates en werk ze bij in je eigen administratie (en die van je gezinsleden)
  • Check de locatie van goede ziekenhuizen, artsen, dierenartsen, tandartsen in jouw leefomgeving en zorg dat je de route naar deze locaties kent. Zet ze tevens als favoriet in je navigatiesyteem en/of smartphone navigatie app. Afhankelijk van je taalkennis: check ook of er internationale of Engels sprekende artsen zijn.
  • Maak waar mogelijk vooraf kennis, zodat je in alle rust je medische gegevens (en die van je gezinsleden) kunt delen en doornemen.
  • Leer relevante woorden rondom noodgevallen uit je hoofd; woorden waarmee je hulp kunt inschakelen
  • Wees op de hoogte van de regels van jouw internationale ziektekosten verzekeringsmaatschappij: met welke ziekenhuizen en klinieken wordt wel, en met welke niet, samengewerkt (lees: dekking geboden voor ziektekosten)
  • In geval van nood: informeer - indien mogelijk - jouw verzekeringsmaatschappij, vóórdat je naar het ziekenhuis gaat. Doe je dit niet, dan riskeer je dat je een deel of het geheel van de ziektekosten zelf moet betalen.
  • Bouw, net als je in Nederland gewend was, aan een sociaal netwerk in je directe omgeving en onderhoud dat netwerk. Denk aan enkele mensen die je in een "nood"geval altijd kunt bellen. Lees ook de keuzehulp omtrent Opbouw en onderhoud van relaties bij lang verblijf in het buitenland.
  • Zoek uit waarvoor je wel en niet terecht kunt bij een consulaat en/of ambassade en noteer de gegevens van de dichtsbijzijnde post. Laat je registreren bij de Nederlandse ambassade en/of het consulaat als je langer in een land verblijft; check de informatie daaromtrent van het Ministerie van Buitenlandse Zaken

 

Problemen in het buitenland oplossen bij ziekte of ongevallen

 

Problemen oplossen in het buitenland: ernstig ongeval, ziekenhuisopname, overlijden - Toolbundel

Problemen oplossen in het buitenland: ernstig ongeval, ziekenhuisopname, overlijden - Toolbundel

Wat te doen als jij of je reisgenoot een ernstig ongeluk krijgt?

Wat te doen als jij of je reisgenoot een ernstig ongeluk krijgt?

Alarmcentrale van je verzekering:

  • Als er sprake is van een ernstig ongeluk of ziekte dan waarschuw je zo snel mogelijk de alarmcentrale van je verzekering.
  • Zorg dat jij, of degene die contact opneemt, de volgende gegevens bij de hand hebt:
    • Personalia
    • Reisverzekeringsgegevens (verzekeringsmaatschappij en polisnummer)
    • De namen en adressen van personen die ingelicht moeten worden
    • De naam van de behandelend arts en de door het ziekenhuis gestelde diagnose
    • Je medische achtergrond
  • Op verzoek van je familie kan je huisarts medische gegevens doorgeven aan de behandelend arts in het buitenland. Vooral als je eerder in een ziekenhuis bent opgenomen of bepaalde medicijnen gebruikt, kan deze informatie van belang zijn.

Ambassade/consulaat:

  • in ernstige gevallen informeert de lokale politie, een reisgenoot of betrokkene zelf meestal de ambassade of het consulaat als er iemand in het ziekenhuis belandt. De ambassade of het consulaat neemt dan zo snel mogelijk contact op met het ziekenhuis om inzicht in de situatie te krijgen. Uiteraard is het afhankelijk van de aard van de situatie (land, soort ziekte) of de ambassade erbij betrokken moet worden.
  • Om verdere stappen te kunnen nemen moet de ambassade of het consulaat beschikken over dezelfde gegevens als de alarmcentrale. Als je zelf niet in staat bent je alarmcentrale te informeren, dan zorgt de ambassade of het consulaat ervoor dat de desbetreffende alarmcentrale in Nederland wordt ingelicht. 
  • Op jouw verzoek kan de ambassade of het consulaat ook zorgen dat je familieleden of vrienden in Nederland op de hoogte worden gesteld van je situatie. Dit gebeurt dan door het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag.
Wat te doen als je onverzekerd in het ziekenhuis terechtkomt

Wat te doen als je onverzekerd in het ziekenhuis terechtkomt

  • Als je onverzekerd in een ziekenhuis terechtkomt, ben je in de meest letterlijke zin "nog lang niet thuis". In sommige landen zal een ziekenhuis eerst een bevestiging willen hebben dat de kosten van je behandeling worden vergoed voor ze je verder helpen. Als jij of je familie niet met geld over de balk kunnen komen, kan dit grote (gezondheids)problemen opleveren. 
  • Ook de ambassade / consulaat kan op zo'n moment niets voor je doen. Ze kunnen hoogstens een bemiddelende rol spelen zodat jij kan aantonen over voldoende financiële middelen te beschikken, of dat familie of vrienden hiervoor garant staan. Dit kan uiteraard even (een dag of langer) duren. Als je in levensgevaar verkeert en elke minuut telt is dit uiteraard een proces wat je duur kan komen te staan.
  • Let ook op dat als je in landen zoals Canada, de Verenigde Staten of Japan in het ziekenhuis terecht komt de bedragen die je moet betalen soms astronomisch hoog kunnen zijn. Bij een stevig ongeluk moet je echt denken aan bedragen die boven de 100.000 euro kunnen liggen. Daarnaast staan ziekenhuizen (met name in de VS) erom bekend dat ze gelijk deurwaarders inschakelen en hierin erg dreigend kunnen overkomen. Dit is een extra stress factor die je herstelproces uiteraard niet ten goede komt.
  • Heb je om wat voor reden dan ook geen verzekering afgesloten, dan kun jij (of je familie) contact opnemen met het Ministerie van Buitenlandse Zaken via het centrale telefoonnummer +31 247 247 247.
Hoe voorkom je problemen die kunnen ontstaan bij een ernstig ongeval

Hoe voorkom je problemen die kunnen ontstaan bij een ernstig ongeval

  • Zorg dat je voldoende verzekerd bent voor de lokale situatie. Niet alle verzekeringen dekken alle kosten in dure landen.
  • Neem een verzekering die is toegespitst op jouw soort verblijf en activiteit in het buitenland (wereldreis, werk, vrijwilligerswerk, studie, korte vakantie, avontuurlijke sporten).
  • Gebruik je medicijnen of lijd je aan een ziekte, zorg dan voor een in het Engels opgestelde verklaring van je arts. Laat deze medicijnen desnoods legaliseren.
  • Noteer de naam en het adres van degene die bij een eventuele ziekenhuisopname moet worden gewaarschuwd en berg dit zichtbaar op bij je reispapieren.
  • Let er op dat bestaande gebreken en medicijnen die je op regelmatige basis nodig hebt vaak niet onder de dekking van een reisverzekering vallen. Enkel als er een onverwachte acute situatie ontstaat, kan het zijn dat de kosten wel zijn gedekt. Het kan zijn dat je lopende ziektekostenverzekering in Nederland misschien wel dekking geeft.
  • Zorg dat je bij het afsluiten van een reisverzekering melding maakt van je medische situatie. Sommige verzekeringsmaatschappijen hebben in de polisvoorwaarden opgenomen dat, indien zij niet op de hoogte zijn van eventuele medische problemen die zich zouden kunnen voordoen, zij niet bereid zijn tot vergoeding over te gaan.
Wat te doen als je te maken krijgt met een sterfgeval?

Wat te doen als je te maken krijgt met een sterfgeval?

  • Neem contact op met de alarmcentrale van je reisverzekering.
  • Zorg ervoor dat sieraden en kostbaarheden niet bij het lichaam achterblijven (in het ziekenhuis of mortuarium). Helaas wil er nog wel eens iets "zoek" raken in de chaos na een overlijden.
  • De alarmcentrale zorgt dat het stoffelijk overschot naar Nederland wordt overgebracht en dat de daaraan verbonden kosten worden betaald. In een aantal landen gaat dit in samenwerking met de ambassade of het consulaat. In sommige gevallen is er ook dekking voor een begrafenis ter plaatse.
  • Een reisorganisatie, de lokale politie of een consulair medewerker kan je adviseren en begeleiden. Indien je problemen hebt met de vreemde taal zijn medewerkers van de ambassade of het consulaat altijd bereid je te helpen. 
  • Overlijdensgevallen moeten worden geregistreerd in het land waar men overlijdt. De overlijdensverklaring uit het land van overlijden zul je in Nederland ook nodig hebben voor het afhandelen van diverse administratieve zaken. Bewaar deze dus goed.
  • Voor het transport van de overleden zal er om een heleboel informatie worden gevraagd. Je kunt daarbij denken om de volgende zaken:
    • Volledige naam
    • geboortedatum en plaats
    • Naam van ouders
    • Naam van echtgenoot/echtgenote + trouwplaats en datum
    • paspoortnummer + waar en wanneer het paspoort is afgegeven
    • laatst bekende adres
    • namen van nabestaanden van de overledene (indien je dat zelf niet bent)
    • tijdstip en oorzaak van overlijden
    • verzekeringsgegevens (reis-, zorg-, uitvaartverzekering)
Wat kan de ambassade wel en niet doen bij een sterfgeval?

Wat kan de ambassade wel en niet doen bij een sterfgeval?

Wat kan de ambassade doen?

  • Via het Ministerie van Buitenlandse Zaken kan de familie in Nederland op de hoogte worden gebracht/gehouden.
  • Een lijst geven van begrafenisondernemingen/rouwtransporteurs. Meestal neemt de alarmcentrale van de verzekeraar deze taak echter op zich.
  • Een indicatie geven van de kosten van een lokale begrafenis of crematie.
  • Bemiddelen bij het overmaken van geld van familie of vrienden in Nederland voor noodzakelijke handelingen - indien het overlijden het gevolg is van een ongeval of indien er twijfel bestaat over de oorzaak van het overlijden, een kopie van het medisch, sectie- of politierapport opvragen bij de lokale autoriteiten - je desgewenst in contact brengen met een advocaat (maar ook dit is iets wat meestal aan de alarmcentrale uitbesteed zal worden).
  • Het is mogelijk via het Ministerie van Buitenlandse Zaken gegevens te verkrijgen over de begrafenis of crematie, zoals de datum, de plaats, het grafnummer en het adres van de begraafplaats.

Wat doet de ambassade niet?

  • een mogelijke misdaad onderzoeken
  • de begrafenis of crematie betalen
  • betalen voor het vervoer van het stoffelijk overschot naar Nederland
  • andere kosten betalen afwijken van de plaatselijke wetgeving

De familieleden of vrienden worden geacht de kosten, die uit het overlijden in het buitenland voortvloeien, zelf te betalen. Is de familie niet in staat deze kosten te betalen, dan zullen de autoriteiten van het land van overlijden de kosten van begrafenis voldoen. Het is in dat geval niet mogelijk het stoffelijk overschot naar Nederland te laten overbrengen. De begrafenis of crematie zal dan ter plekke plaatsvinden, conform de plaatselijke gewoonten.

Heb je nog vragen, dan kun je je wenden tot het Ministerie van Buitenlandse Zaken, via het centrale telefoonnummer +31 247 247 247.

Problemen oplossen in het buitenland: van natuurgeweld tot ongeval - Toolshop
Problemen oplossen in het buitenland: medische klachten tijdens het verblijf op je bestemming - Themabundel

Problemen oplossen in het buitenland: medische klachten tijdens het verblijf op je bestemming - Themabundel

Hoe kun je het beste acclimatiseren?

Hoe kun je het beste acclimatiseren?

  • Wat je ook slikt aan malariapillen of andere medicijnen, houd rekening met het feit dat al honderden jaren mensen in de tropen last krijgen van "tropenkolder" (als gevolg van voedsel, klimaat, vermoeidheid, mentale indrukken etc.)
  • Ofwel houd er rekening mee dat niet iedereen geschikt is voor de omstandigheden in de tropen en dat het niet iets is om je voor te schamen, maar waar je terdege rekening mee moet houden.
  • Boven de 2.000 meter hoogte dient acclimatiseren als belangrijke bescherming tegen hoogteziekte.
  • Begin niet meteen als een gek te reizen, zorg ervoor dat je de eerste dagen een rustig programma hebt om alle indrukken en veranderingen te ondergaan.
  • Zorg voor gezonde, gevarieerde voeding met veel fruit en groente, zodat je genoeg vitaminen en mineralen binnenkrijgt voor een goede weerstand tegen infecties.
Hoe kun je darmproblemen en diarree voorkomen?

Hoe kun je darmproblemen en diarree voorkomen?

Diarreee voorkomen begint met veilig en schoon voedsel en drinken. Een volgende maatregel is het regelmatig wassen van je handen.

  • Overbrengen van bacteriën van je handen naar je mond gebeurt bijvoorbeeld tijdens het schillen van fruit of al door simpelweg je ongewassen vingers te dicht bij je mond te brengen.
  • In veel culturen is het normaal om met de handen te eten. Wanneer je je handen niet regelmatig en op de juiste manier wast, ben je op deze manier al snel de dupe van diarree.
  • Handen kun je op ontelbare manieren wassen. Belangrijk is om ten minste twintig seconden goed in je handen te wrijven en ook je nagels zorgvuldig mee wast. Gebruik zeep indien beschikbaar.
  • Desinfecterende gels worden veel gebruikt als vervanger van het wassen van de handen met zeep. Een ideale noodoplossing, maar qua desinfectie geen volwaardige vervanger van zeep.
  • Droog je handen na het wassen niet aan een vuile doek

Diarree verhelpen

  • Ben je aan de race, heb je last van broekhoest, een Delhi Belly, the Aztec Two-step, Turista, de Malta Dog, the Rangoon Runs of ben je slachtoffer van Montezuma’s Revenge, dan heb je reizigersdiarree. Dit gaat meestal na een paar dagen vanzelf weer over.
  • Lees meer over darmen & reizigersdiarree
    • Kenmerken reizigersdiarree
    • Wat kun je er aan doen?
  • Lees meer over soorten diarree & wat je er aan kan doen: Giardiasis, Amoeben dysenterie, Baccillaire dysenterie (shigellose), obstipatie/verstopping
Hoe ga je om met lokaal voedsel?

Hoe ga je om met lokaal voedsel?

Tips

  • Tips met betrekking tot het niet eten van ongewassen groenten en fruit zijn leuk in theorie maar in de praktijk niet haalbaar. Je ontkomt er gewoonweg niet aan. Wel kan je overwegen om zoveel mogelijk vegetarisch te blijven eten of zeer selectief te zijn met waar, wanneer en welk vlees je eet.
  • Afhankelijk van je bestemming kan de lokale keuken nogal eentonig zijn. Probeer variatie op te zoeken om je stoelgang comfortabel te houden en slik eventueel aanvullende vitamines als vers voedsel schaars is.
  • Zorg dat je tijdens het reizen altijd genoeg reservevoedsel bij je hebt (het is ons al te vaak overkomen dat we opeens door vertraagde busritten, langzame boten, verdwenen restaurants en gesloten winkels opeens te lang zonder voedsel kwamen te zitten).
Welke methoden bestaan er om mijn water veilig drinkbaar te maken?

Welke methoden bestaan er om mijn water veilig drinkbaar te maken?

ZUIVEREN

  • Chloor zuivert water van virussen en bacteriën, maar niet van parasieten. .Het is als kant-en-klaar waterzuiveringsmiddel verkrijgbaar in Nederland in vloeibare vorm (bijvoorbeeld Hadex).

FILTEREN

  • Microfiltratie vindt plaats in speciale apparaten, waarbij het water door een zeer fijnmazig filter wordt geleid. Daarmee worden bacteriën en parasieten weggevangen. Omdat er nog virussen in het water achterblijven, wordt microfiltratie meestal gekoppeld aan chemische behandeling.

UV-STRALING

  • UV-straling wordt opgenomen door micro-organismen. Hierdoor wordt hun DNA vernietigd, waardoor ze geen ziektes kunnen veroorzaken. Ook kunnen ze zich niet meer vermenigvuldigen. Het is een vrij simpele, veilige en snelle methode waarbij 99.9% van de bacteriën wordt vernietigd. De smaak van het water blijft hetzelfde en er worden geen chemische stoffen toegevoegd. Let op: UV-straling filtert geen stofdeeltjes en zand en ook de bacteriën daarin of achter niet.

KOKEN

  • Water koken doodt alle micro-organismen die darmklachten kunnen veroorzaken. Water hoeft maar even te koken om ontsmet te worden; alleen op hoogten boven 3000 meter dien je water langer dan een minuut te koken. Je moet hiervoor dus wel toegang hebben tot een kookstel of waterkoker.
Wel of niet een waterzuiveraar of filter gebruiken?

Wel of niet een waterzuiveraar of filter gebruiken?

  • Veel reizigers die ziek worden op reis, worden ziek door het voedsel of het water wat ze binnenkrijgen. Dit wordt veroorzaakt door virussen, bacteriën en parasieten.
  • Producten op het gebied van waterzuivering zijn steeds minder nodig. Zelfs in de meest afgelegen gehuchten kun je tegenwoordig flessen water kopen. Ze zijn soms niet goedkoop, maar water is niet iets om op te bezuinigen. Zeker in tropische gebieden is het drinken van veel water een absolute noodzaak.
  • Ga je naar een bestemming waar je het kraanwater niet kan drinken en de aanwezigheid van flessen water is niet zeker, dan is een waterzuiveringsmiddel een uitkomst.
  • Ga je de jungle in, maak je trektochten in bergachtige gebieden, beklim je een vulkaan of ga je naar een eiland met een zeer beperkte watervoorraad, dan kan een waterfilter zelfs je leven redden. Een waterzuiveringsmiddel voldoet dan niet meer (want zuivert alleen kraanwater).
  • Wie een aantal maanden op pad is, kan met een flesje Hadex honderden euro's besparen. (2 tot 3 liter water kost gemiddeld 2 euro). Koop dan wel lokaal bijvoorbeeld wat aanmaakpoeder om de lichte chloorsmaak te maskeren. Je kunt ook een waterfilter of UV-filter gebruiken, de smaak van het water blijft dan hetzelfde.
  • Een goede waterfilter is ook een zeer waardevol cadeau als je het achterlaat bij je vrijwilligersproject of bij andere mensen zonder toegang tot schoon drinkwater.
Hoe zorg je voor voldoende en veilig water en vocht?

Hoe zorg je voor voldoende en veilig water en vocht?

  • Veel reizigers die ziek worden op reis, worden ziek door het voedsel of het water dat ze binnenkrijgen. Dit wordt veroorzaakt door virussen, bacteriën en parasieten.
  • Voorkom legionella besmetting in een kamer die meer dan een week heeft leeg gestaan door voor gebruik de warmwater kraan enkele minuten te laten lopen
  • Producten op het gebied van waterzuivering zijn steeds minder nodig. Zelfs in de meest afgelegen gehuchten, kun je tegenwoordig flessen water kopen. Ze zijn soms niet goedkoop, maar water is niet iets om op te bezuinigen. Zeker in tropische gebieden is het drinken van veel water een absolute noodzaak.
  • Ga je naar een bestemming waar je het kraanwater niet kan drinken en de aanwezigheid van flessen water is niet verzekerd, dan is een waterzuiveringsmiddel of een waterfilter een uitkomst.
  • Voor alle plaatsen waar geen drinkbaar kraanwater beschikbaar is geldt dat een waterfilter al snel vele malen goedkoper en duurzamer is dan het steeds opnieuw kopen van flessen of zakken met bronwater.

Ziektes

  • Bacteriën, virussen en parasieten (deze worden vaak als protozoa op filterverpakkingen vermeld) kunnen vele verschillende aandoeningen veroorzaken. Varierend van lichte diarree tot levensbedreigende orgaanproblemen. Deze organismen zijn op diverse manieren goed te verwijderen uit water.
  • Chemische vervuiling zuiveren is met de meeste methoden niet mogelijk. Blijf dus altijd opletten waar je je water vandaan haalt.
  • Water met zichtbare vervuiling of troebelheid door zand of bijvoorbeeld plantenresten oogt vaak onhygiënisch maar dit is geen goede graadmeter. Zichtbare vervuiling is ook makkelijk te filteren. De meeste giftige stoffen en ziekmakende micro-organismen zijn met het blote oog niet zichtbaar.
  • Let bij het zwemmen  in water waar bilharzia geconstateerd is : lees meer
Wat te doen bij koorts?

Wat te doen bij koorts?

  • Niet iedere koortsaanval in de tropen is een malaria-aanval. Het kan een zonnesteek, een gewoon griepje of een andere virusinfectie zijn.
  • Bij beginnende koorts stelt je lichaam je thermostaat iets hoger af waardoor je warmer zult worden. Tot je bij de nieuw ingestelde lichaamstemperatuur bent aangekomen zul je het koud hebben, rillen en soms zelfs klappertanden. In deze fase van de koorts kan je je lichaam helpen door jezelf goed in te pakken in bijvoorbeeld een deken.
  • Koorts gaat vaak vanzelf over maar je kan ook een beetje helpen door koorstremmers of paracetamol te nemen.
  • Bij hoge koorts, aanhoudende koorts, koorts bij jonge kinderen moet je een arts raadplegen.
Wat kun je doen bij infecties, verwondingen en wondjes?

Wat kun je doen bij infecties, verwondingen en wondjes?

  • Ga je op wereldreis of naar afgelegen en primitieve gebieden dan kan het handig zijn een breed spectrum antibiotica bij je te hebben. Overleg met je arts welke!
  • Kleine huidwondjes kunnen in de tropen enorm snel uitgroeien tot stevige infecties en hardnekkige zweren. Behandel dus elk minuscuul wondje erg netjes. Ontsmetten en al naar gelang de wond op een juiste manier beschermen tegen "gevaren van buiten". Wordt er na een paar dagen niet goed gereageerd dan kan een antibioticum nodig zijn.
  • Pas ook op voor wondjes veroorzaakt door koraal. Het kunnen zeer langzame helers zijn en uiteindelijk voor vervelende ontstekingen zorgen. Goed schoonmaken en alle koraalstukjes verwijderen. Altijd (water)schoenen dragen als je over een rif moet om te zwemmen.
  • Lees meer over keuzehulp bij wondverzorging en desinfectie in de JoHo reisapotheek
Waar moet je op letten bij injecties & bloedtransfusies?

Waar moet je op letten bij injecties & bloedtransfusies?

Injecties en naalden

  • Als het, bij de behandeling van ziekte mogelijk is in de plaats van een injectie, medicijnen te krijgen die je kunt innemen of als zetpil kunt nemen, geef hier dan de voorkeur aan.
  • Neem geen onnodige risico's als het laten zetten van tatoeages, acupunctuur, piercings en dergelijke.
  • Mocht je hebben besloten steriele naalden mee te nemen op reis, neem dan ook een in het Engels opgestelde medische verklaring mee om aan de grens te kunnen laten zien.

Bloedtransfusies

  • Zorg dat je weet welke bloedgroep je zelf hebt indien je snel (maar bij kennis) een transfusie nodig hebt.
  • Heb je een reispartner, dan is het handig als je weet of deze dezelfde bloedgroep heeft. Op die manier heb je een eventuele donor bij de hand.
  • Het meenemen van bloed voor bloedtransfusies is voor de meeste reizigers niet aan te raden. Dit heeft verschillende redenen. Ten eerste zal een bloedtransfusie zeer zelden nodig zijn. Mocht dit wel moeten gebeuren, dan is er meestal meer bloed of bloed vervangende vloeistof nodig dan wat handig te vervoeren is (halve liter). Daarnaast is het de vraag of de materialen die men gebruikt voor het toedienen van het bloed steriel en onbesmet zijn.
Wat kun je doen bij verstuikingen & kneuzingen?

Wat kun je doen bij verstuikingen & kneuzingen?

  • Bij kneuzingen en verstuikingen is het belangrijk om te koelen zo snel mogelijk na dat het is gebeurd.
  • Koel tussen de 10 en 20 minuten. Als je hiervoor ijs gebruikt is het belangrijk dat er een doek tussen het ijs en je huid zit om bevriezing tegen te gaan.
  • Loop je de kans op bijvoorbeeld verstuikingen terwijl er geen ijs of iets kouds bij de hand is, dan bestaan er coldpacks die op basis van een chemische reactie koud worden wanneer jij dat nodig hebt.
  • Bij een forse zwelling, als je aan een breuk denkt of als de pijn blijft duren is het altijd raadzaam om naar een arts te gaan.
Wat kun je doen bij en tegen zonne-allergie en zonnebrand?

Wat kun je doen bij en tegen zonne-allergie en zonnebrand?

  • In de landen rond de evenaar, met name in de omgeving van Australië en Indonesië, groeit het gevaar van huidverbranding.
  • Nog los van gevaren als huidkanker, is de zon daar tegenwoordig zo fel dat zelfs mensen die aan de Middellandse Zee nooit verbranden binnen een dag Indiaantje kunnen spelen. Iedere huid verbrandt als die te lang wordt blootgesteld aan felle zon.
  • Hoelang dit duurt hangt af van je huid en van waar je je bevindt (in de bergen en rond de evenaar is de zon bijvoorbeeld feller). Er bestaan wel basistabellen, maar de praktijk wijst uit dat je in de tropen heel voorzichtig moet zijn.
  • Verschijnselen kunnen zijn: - Hoofdpijn - Verhoging - Misselijk / braken - Duizelig (Ontstaat doordat je in de zon (ongemerkt) veel vocht verliest)
  • Behandeling: Iemand uit de zon halen - Verkoelen bijv. onder een koude douche - Veel drinken, bijvoorbeeld een ORS oplossing
  • Neem echter niet teveel risico als je op reis bent. Een rugzak voelt namelijk niet fijn met verbrande schouders en de verbranding zorgt ook nog voor extra hitte.

De beschermingsfactor (Sun Protection Factor)

  • De beschermingsfactor, die staat aangegeven op de meeste middelen, geeft aan hoe lang je in de zon kunt blijven. Je moet de eigen persoonlijke tijd vermenigvuldigen met de zonnebrandfactor.
  • De eerste dag zal jouw huid zonder zonnebrand bijvoorbeeld al na 5 minuten verbranden. Gebruik je nu een middel met factor 15 dan zal je in principe 75 minuten in de zon kunnen liggen zonder erg te verbranden.
Hoe kun je huiduitslag tegengaan?

Hoe kun je huiduitslag tegengaan?

  • Schimmels zijn grote liefhebbers van warmte en vochtigheid. Velen zullen wel eens last krijgen van de rode, licht schilferende vlekken tussen de benen, onder de oksels, onder de borsten of tussen de tenen ("het zwemmerseczeem"), maar ook op de rug / schouders en borstkas kan het voorkomen. Soms jeuken ze en hebben ze de vorm van een ring ("ringworm").
  • Probeer de plaatsen droog te houden (niet teveel lopen met een natte zwembroek) en ga op slippers onder de douche of naar de wc in je hostel.
  • Huid die in contact is gekomen met water kan o.a. eczeem veroorzaken. Een kenmerk van eczeem is het opkomen van uitslag op de huid.Enkele verschijnselen zijn: bobbeltjes, schilfers, droge en rode huid met eventueel jeuk. Vooral als je in de tropen reist heb je hier eerder kans op. Vooral in de liezen en onder de borsten kan het voorkomen. Wat meestal wel wil helpen is talkpoeder.

Prickly heat

  • Prickly heat: zonne-allergie ofwel prickly heat komt veel voor in warme en vochtige gebieden. Rode pukkels en vlekken ontsieren dan je bruiner wordende lichaam.
  • Probeer luchtige kleding te dragen, vaak douchen en goed afdrogen. Talkpoeder wil nog wel eens helpen.

Blaren

  • Zaken die je tijdens het reizen beter kan voorkomen dan genezen.
  • In de JoHo support centers en in de JoHo webshop vind je een uitgebreid aanbod aan middelen die dat voorkomen en genezen.
Hoe kun je jezelf beschermen tegen zon, droogte en hitte, en wat kan je doen als het mis gaat?

Hoe kun je jezelf beschermen tegen zon, droogte en hitte, en wat kan je doen als het mis gaat?

 

Wat te doen?

  • Een basisregel voor reizen in de tropen en door warme gebieden is dat veel drinken veel problemen kan voorkomen. In warme gebieden verlies je veel sneller vocht. Soms heb je het niet eens door hoeveel je transpireert.
  • Als je dorst krijgt is dit eigenlijk al een teken van uitdroging. Te weinig water en vocht kan ook voor blaas- en/of nierstenen zorgen. Te weinig drinken kan ook een flinke hoofdpijn veroorzaken.
  • Let er dus goed op dat je voldoende urineert want dat is een betere graadmeter dan je dorstgevoel. Ook door diarree kun je uitdrogingsverschijnselen krijgen. Een pakje ORS kan dan wonderen verrichten (zie elders).
  • In de meeste warme gebieden is het tussen 12.00 en 16.00 uur het warmst en is de zon vaak het felst. Wanneer je inspannende activiteiten wil gaan doen, houdt hier dan rekening mee. Ga bijvoorbeeld sporten in de ochtend of avond.
  • Draag een hoed of een pet als je voor langere tijd in de brandende zon rondloopt. Zo kun je een zonnesteek voorkomen.

Hoe te beschermen?

  • Degenen die last hebben van droge ogen in het vliegtuig kunnen wat komkommer schijfjes meenemen en een slaapbril/oogmasker en je schijnt met herboren ogen het vliegtuig uit te komen.
  • Pas enorm op voor een zonnesteek en neem in ieder geval iets mee wat je op je hoofd kunt doen voor als je een tijd in de zon moet lopen of bijvoorbeeld een boottocht maakt en op het dek moet zitten (zie elders).
Wat zijn de gevaren bij het zwemmen en snorkelen?

Wat zijn de gevaren bij het zwemmen en snorkelen?

  • Ga je ergens zwemmen waar je de onderstroming niet kent, draaikolken kunnen voorkomen, de golven erg hoog zijn e.d.; laat iemand dan aan de kant op je letten en/of informeer bij degenen die de situatie lokaal wel kennen.
  • Neem de tijd om de zee te 'lezen'. Waar slaan de golven om, waar stroomt het water weer terug (mui!), hoe gedragen andere strandbezoekers en zwemmers zich?
  • Een verlaten strand is vaak om een bepaalde reden verlaten, of dat nu is door de aanwezigheid van haaien, kwallen of de sterke stroming. Zorg er ook voor dat je je bad niet met krokodillen (je hebt ook zeekrokodillen!) of nijlpaarden deelt.
  • Uit ervaring kunnen we je vertellen dat draaikolken veel dichter bij het strand kunnen voorkomen dan je lief is. Wees dus alert.
  • Als je alcohol hebt gedronken, pas dan heel goed op of vermijd een intensieve zwempartij. Alcohol en zwemmen is menig stoere reiziger noodlottig geworden.
  • Wees voorzichtig met het water in duiken als je niet weet hoe diep het water is, je riskeert een gebroken nek.
  • Het is verstandig je bij het snorkelen goed in te smeren of zelfs een T-shirt aan te trekken. Je zult niet eerste zijn die bij het snorkelen de tijd vergeet, en met een knalrood verbrande rug het water verlaat.
  • Elke duiker, maar niet elke snorkelaar en zwemmer, weet dat je het koraal niet aan moet raken. Het is niet alleen waarschijnlijk dat je het koraal beschadigt maar je loopt ook zelf de kans een infectie op te lopen door de wondjes die koraal snel veroorzaakt. Kom je met ‘giftige’ koralen zoals vuurkoraal in aanraking dan maak je je pas zorgen over de infectie als de pijn is weggetrokken.
  • Als de waterkwaliteit onbekend is, is het geen overbodige luxe om ten minste oordoppen te gebruiken tegen oorontsteking.
Wat zijn de gevaren bij het duiken?

Wat zijn de gevaren bij het duiken?

  • Duiken op vakantie is een te gekke ervaring. Alleen moet je hierbij onder andere oppassen voor de duikersziekte (ook wel caissonziekte of decompressieziekte genoemd). Dit wordt veroorzaakt door als je te lang onder water blijft en/of als je te snel naar de oppervlakte opstijgt na een duik.
  • Tijdens het duiken adem je perslucht, die voor 80% uit stikstof en voor 20% uit zuurstof bestaat. Zuurstof wordt door het menselijk lichaam opgenomen, maar stikstof niet, dus alle stikstof die je inademt, moet je uiteindelijk ook weer uitademen om het kwijt te raken. Normaal gesproken is dit geen probleem, maar als je gaat duiken heb je ook nog te maken met drukverschillen onder water: hoe dieper je gaat, hoe groter de druk. En hoe groter de druk, hoe meer stikstof het menselijk lichaam kan opnemen
  • Wanneer je dus een tijdje hebt gedoken, heeft je lichaam een flinke hoeveelheid stikstof opgenomen. Wanneer je vervolgens weer naar de oppervlakte opstijgt, neemt de druk weer af en moet je lichaam het teveel aan stikstof weer kwijt. Als je te snel opstijgt, komt de stikstof vrij in de vorm van belletjes en dan is er sprake van decompressieziekte. Dit effect is te vergelijken met het opendraaien van een fles frisdrank: zodra je dop van de fles draait, valt de druk weg en komt het koolzuur in de frisdrank in één keer vrij in de vorm van belletjes.
  • De gevolgen van decompressieziekte zijn afhankelijk van de plaats in het lichaam waar de belletjes zich vormen; als de belletjes het hart of de hersenen bereiken, kan dit fatale gevolgen hebben. Decompressieziekte kan worden behandeld door de patiënt 100% zuurstof te laten ademen (hierdoor komt de stikstof sneller vrij) en door de patiënt weer onder druk te brengen in een speciale decompressietank. Check altijd de aanwezigheid van de dichtstbijzijnde decompressietank als je ergens gaat duiken en hoe je daarheen getransporteerd kunt worden.
  • Hou er ook rekening mee dat er genoeg tijd zit tussen je laatste duik en een eventuele vliegreis. Het wordt aangeraden na je laatste duik 24 uur te wachten voordat je in het vliegtuig stapt. Ook wordt aangeraden na het vliegen niet direct te gaan duiken. Dit in verband met het vochtpeil van je lichaam. Tijdens een lange vlucht kun je wat uitdrogen en dit verhoogt tijdens het duiken dan weer de kans op decompressieziekte.
  • Ga niet duiken als je zwanger bent. Bij zwangerschap zwellen de slijmvliezen op waardoor het moeilijk is te klaren (het gelijkmaken van de druk in het water en die in het binnenoor). Er zijn daarnaast aanwijzingen (dmv dierenproeven) dat duiken schadelijk kan zijn voor de ongeboren foetus, hoewel onbetwijfelbaar bewijs uitblijft.
Hoe kun je heimwee tegengaan?

Hoe kun je heimwee tegengaan?

  • Gevoelens van heimwee tijdens een reis zijn logisch en lang niet altijd te voorkomen. Daarvoor hoeft je niet eens maandenlang op pad te zijn, het kan ook al optreden na enkele dagen of weken.
  • Vaak gaat heimwee over het missen van kleine dingetjes, vastigheden, het plotseling doorbreken van je vaste dagelijkse ritme.
  • Het slaat vaker, maar niet alleen, toe bij vrouwen en kinderen dan bij mannen.
  • Heimwee uit zich in ziek of lusteloos zijn (in meer of mindere mate), negativiteit of zelfs depressiviteit.
  • Heimwee komt minder vaak voor dan vroeger, vooral door technologische ontwikkelingen (communicatie, media, internet) is het tijdens je reis contact met het thuisfront onderhouden makkelijker geworden. Desondanks blijft de afstand soms voelbaar, zeker als het gaat om familie, vrienden, verjaardagen en belangrijke gebeurtenissen als jij in het buitenland bent.
  • De manier waarop je voor vertrek afscheid hebt genomen, het opschrijven van argumenten waarom je graag op reis wilde, het niet plotsklaps (in een impuls) vertrekken, het meenemen van enkele vertrouwde spullen: het zijn voorbeelden van manieren om gevoelens van heimwee te voorkomen of te verzachten.
  • Wil je heimwee structureel aanpakken, dan doorloop je globaal vier fasen: 1. acceptatie: erken dat je er last van hebt 2. onderzoek waar het gevoel vandaan komt 3. doe zelfonderzoek: haal je drijfveren om naar het buitenland te gaan er nog eens bij 4. daadkracht: pak je gevoelens aan, rouw om wat je mist en ga aan de slag met nieuwe dingen die je een boost geven.
  • Reis je alleen, zoek dan nieuwe reisgenoten op, maak je gevoel van heimwee bespreekbaar: alleen al het delen kan een gevoel van opluchting geven, of neemt het heimwee gevoel af doordat je samen activiteiten gaat ondernemen.
  • Veel reizigers willen helemaal niet (direct) terug als gevoelens van heimwee optreden.
  • Maar gaat het gevoel van heimwee niet over en overweeg je voortijdige terugkeer naar Nederland, check dan of en hoe je je terugreis kunt vervroegen. Gaat dat gepaard met extra kosten, check dan je verzekeringspolis en leg contact met je verzekeringsmaatschappij voordat je zaken definitief regelt.
  • Soms is, binnen de module repatriëring, een -al dan niet gedeeltelijke- vergoeding van die extra kosten mogelijk. Maar dan moet je niet op eigen houtje dingen gaan regelen; vaak stemt de alarmcentrale met een arts terplaatse de noodzaak tot eerdere terugkeer af.
Reisdokter & Travel Clinic: klachten op reis en in het buitenland voorkomen of behandelen
Problemen oplossen in het buitenland: medische klachten tijdens het reizen - Themabundel

Problemen oplossen in het buitenland: medische klachten tijdens het reizen - Themabundel

Hoe hou je je kop koel op reis?

Hoe hou je je kop koel op reis?

  • Op vakantie gaan, brengt altijd spanning met zich mee en vaak ben je de dagen voor vertrek druk bezig om alles voor je reis te regelen. Die spanning ontlaadt zich vaak tijdens de eerste vakantiedagen waarbij slapeloosheid kan optreden.
  • Slapeloosheid kan ook ontstaan door een ander bed, een onregelmatig leefritme of omdat je meer koffie en/of alcohol drinkt.
  • Zorg daarom voor een goede slaapplaats met een aangename temperatuur en voldoende duisternis.
  • Alcohol voor het slapen (slaapmutsje) helpt niet altijd, de slaap is dan juist lichter en onrustiger. Soms wil een glas warme melk of een wandelingetje wel helpen.
  • Middelen met valeriaan of melisse kunnen een voldoende kalmerende, licht slaapverwekkende werking en anders zijn reguliere slaapmiddelen in sommige gevallen een alternatief.
  • Slaap je samen met anderen in dezelfde ruimte? Of licht je slaapplaats aan een drukke straat? Overweeg oordoppen voor een betere nachtrust.
Wat kun je doen om snel te wennen en een cultuurschok te voorkomen als je op reis gaat of naar het buitenland vertrekt?

Wat kun je doen om snel te wennen en een cultuurschok te voorkomen als je op reis gaat of naar het buitenland vertrekt?

 

Wat kun je doen om een cultuurschok te voorkomen of binnen de perken te houden?

 

  • Probeer je zo goed mogelijk in te lezen over de cultuur van het land waar je naar toe gaat; op die manier kun je meer genieten en staan je minder culturele verrassingen te wachten.

  • Begin je reis in landen die vergelijkbaar zijn met Nederland.

  • Wanneer je toch meteen in een niet-westers land begint, kun je bijvoorbeeld de eerste paar nachten in een westers hotel slapen. Zodra je wat geacclimatiseerd bent, kun je gaan kijken naar een goedkoper hostel.

  • Probeer ook wat te slapen in het vliegtuig. Met een jetlag begin je je reis al niet goed!

  • Houd in je reisplannen rekening met je ervaring en doe het rustig aan als je je even niet zo goed voelt.

  • Wanneer je echt last hebt van een cultuurschok is het goed op zoek te gaan naar dingen in het land die je wel kunt waarderen. Bezoek bijvoorbeeld een museum om de negatieve spiraal te doorbreken.

  • Praat met andere reizigers over hun ervaringen.

  • Houd een dagboek bij.

  • Belangrijk is ook dat je toe kunt geven dat je een cultuurschok hebt. Probeer te accepteren dat je in een korte tijd veel veranderingen hebt meegemaakt en bekijk het van een positieve kant. Het betekent namelijk ook dat je nieuwe ervaringen opdoet en nieuwe perspectieven ziet. Vooral het hebben van een positieve houding is belangrijk voor een goede ervaring in het buitenland. Wanneer je rekening houdt met de taal en de cultuur van het land en de lokale bevolking met een open en positieve houding benadert, gaan er deuren voor je open die anders misschien gesloten waren gebleven. Over het algemeen vinden mensen het leuk dat je interesse toont voor hun levenswijze. Zij worden daar blij van, jij daardoor ook en door te leren over de andere cultuur en over de gebruiken van het land kun je van je aanvankelijke cultuurschok een ervaring maken waar je juist veel van hebt geleerd. Je leert op een andere manier kijken naar je eigen cultuur en naar de cultuur van het land waar je bent geweest. De confrontatie zorgt voor een nieuwe, vaak leerzame kijk op de wereld.

Wat is reisziekte?

Wat is reisziekte?

  • Reisziekte is een verzamelnaam voor wagenziekte, zeeziekte en luchtziekte.

  • Symptomen zijn draaierig voelen, gapen, zweten, bleek zien, hoofdpijn, misselijkheid en misschien wel het meest bekend: (veelvuldig) overgeven

  • Reisziekte in de vorm van wagenziekte komt vaker voor bij kinderen, met name tussen de 2 en 10 jaar oud, maar ook volwassenen kunnen er last van hebben. Onderweg in een gammele, oververhitte bus op slingerweggetjes ontkomen ook volwassenen zelden.

  • Zeeziekte is de variant waaraan weinig mensen ontsnappen op een ruwe zee. Voor sommige mensen is een klein beetje deining al voldoende om over boord te moeten hangen.

Hoe wordt reisziekte veroorzaakt?

  • Vlak bij je oren zitten je evenwichtsorganen. Deze proberen zo goed mogelijk te registreren in welke richting je lichaam zich bevindt.
  • Zit in je in een bewegend voertuig, dan registreert dit orgaan wel de beweging. Maar omdat jij en alles rondom je in het voertuig op dezelfde manier met het voertuig meebewegen, lijkt het voor je ogen alsof je omgeving gewoon stilstaat. Voor je hersenen is dit tegenstrijdig. De signalen zijn uit balans en activeren het braakcentrum in je hersenen. Dan ga je je naar voelen.
Wat kan ik doen om reisziekte te voorkomen?

Wat kan ik doen om reisziekte te voorkomen?

  • Zorg dat je zit in de richting waarheen je reist.

  • Gun jezelf regelmatig frisse buitenlucht.

  • Kijken naar de horizon. Dan registreren je ogen beter de beweging die je evenwichtsorgaan ook waarneemt.

  • Zorg voor afleiding bij een lange reis; voer een boeiend gesprek of wandel regelmatig door het gangpad van het vliegtuig.

  • Vermijd lezen, schrijven, gamen of internetten tijdens de reis, dit kan je extra draaierig en misselijk maken.

  • Eet regelmatig maar niet te zwaar.

  • Reis niet op een lege maag, dat helpt. Zorg dat je vooraf een kleine maaltijd of anders een hartige snack neemt.

  • Ben je lang onderweg, neem dan minstens drie lichte maaltijden per dag.

  • Vermijd vooraf of onderweg koffie, alcohol of koolzuurhoudende drankjes. Deze kunnen je reisziekte verergeren.

  • Probeer in een vliegtuig bij de vleugels te zitten en op een boot in het midden.

  • Gebruik een antihistaminica zoals cyclizine, cinnarizine, meclozine. Neem deze voor vertrek in.

Welke middelen werken tegen reisziekte?

Welke middelen werken tegen reisziekte?

  • Anti-reisziektepillen zijn onmisbaar in iedere medische kit, zelfs al word je bijna nooit misselijk. Een busrit door de Nepalese bergen, een boottocht door een tropische storm of een binnenlandse vlucht tijdens noodweer nekken vaak zelfs de meest stoere kerels.

  • Tegen reisziekte worden vaak antihistaminica als anti-reisziektepillen gebruikt. Dit zijn medicijnen die helpen tegen allergie. Of antihistaminica goed werken tegen reisziekte is niet aangetoond. Toch lijken veel mensen er baat bij te hebben. Voorbeelden van antihistaminica zijn: cinnarizine, cyclizine en meclozine.

    • cinnarizine: werkt na ongeveer een half uur. De werking houdt 4 tot 8 uur aan

    • cyclizine: werkt binnen een half uur. De werking houdt meestal 4 uur aan.

    • meclozine: werkt binnen 2 uur. De werking houdt 8 uur aan

  • Deze antihistaminica middelen hebben naast de anti-allergische werking ook een licht rustgevende werking. Je kunt er zelfs slaperig van worden. Pas daar dus mee op in het verkeer als je zelf rijdt.

  • Een ander, sterker, middel is scopolamine, dat in vaak pleisters verwerkt zit. Zo’n pleister plak je achter je oor. Het werkt drie dagen achter elkaar en is dus vooral geschikt voor lange zeereizen. Bijwerkingen van scopolamine zijn o.a. een droge mond, slaperigheid en wazig zien. Scopolamine is niet geschikt voor onder de 18 jaar en is alleen op doktersrecept verkrijgbaar in Nederland.

  • Middelen op basis van gemberextract worden regelmatig genoemd als werkzaam, niet versuffend middel. Moet je zelf rijden? Probeer het eens.

  • Er zijn ook veel homeopathische middelen op de markt. Hiervan is de werking niet bewezen, bij sommige mensen werken ze uitstekend bij anderen geheel niet. Voorbeelden zijn polsbandjes met drukknopjes en geurrollers.

Wat kun je doen tegen een jetlag?

Wat kun je doen tegen een jetlag?

  • Alcohol in het vliegtuig werkt een stuk sterker dan op de grond en levert je bij aankomst meer problemen op met het verwerken van je jetlag. Dus matig je alcoholgebruik of laat het helemaal achterwege.
  • Er zijn zonder doktersrecept geen wondermiddelen beschikbaar die het jetlag probleem voor je oplossen.
  • Topsporters kiezen er soms voor om thuis (dus voor vertrek) al te beginnen met het verwerken van de jetlag. Door je dagritme alvast een of twee uur te verzetten, raakt je lichaam al een beetje gewent aan je dagritme op je reisbestemming.
Wat te doen bij grote hoogtes?

Wat te doen bij grote hoogtes?

Hoogteziekte

Wat is hoogteziekte

  • Hoogteziekte wordt veroorzaakt door een tekort aan zuurstof in het lichaam. Dit komt meestal voor bij een hoogte van ongeveer 2500m of hoger. Bij een ernstige vorm kan er zelfs long- en hersenoedeem optreden met als gevolg coma of de dood. Het is een ziekte waar veel reizigers die door de Himalaya, Andes of andere hoog gelegen gebieden in meer of mindere mate last van krijgen. Je moet het zeker niet onderschatten!

 

Wat zijn de verschijnselen van hoogteziekte?

  • Hoofdpijn
  • Slapeloosheid
  • Weinig eetlust
  • Misselijkheid, braken
  • Duizelig

Verschijnselen bij ernstige hoogteziekte

  • Verwardheid
  • Hallucinaties
  • Loopproblemen ("dronkemansloop")
  • Epileptische aanvallen

 

Voorkomen en genezen

Hoe kan ik hoogteziekte voorkomen

  • Een goede conditie is erg belangrijk.
  • Slaap voordat je gaat klimmen; slaap een paar nachten eerst op een hoogte van 2500 meter.
  • Probeer 1 dag op dezelfde hoogte te verblijven na elke stijging van 1000 meter
  • Stijgen vanaf 2500 m; stijg niet meer dan 300 m per dag. Stijgen vanaf 4000 m stijg niet meer dan 150 m per dag.
  • Klim nooit verder als je klachten hebt.
  • Heel veel drinken! Na elke 1000 m, 1 liter extra drinken.
  • Vermijdt alcohol tijdens het aclimatiseren

Wat moet ik doen als ik last krijg van hoogte ziekte?

  • Afdalen is het belangrijkst!
  • Bij hoofdpijn kan er paracetamol ingenomen worden (let op: dit is geen oplossing van het probleem => afdalen dus!).
  • Bij ernstige vormen wordt er dexametason aangeraden.
  • En als aanvulling zuurstof uit een tank en andere medicijnen.

 

Grote hoogte en zonbescherming

  • Sneeuw en ijs weerkaatsen zonnestralen en versterken hun inwerking. Ook als het vriest en zelfs als het bewolkt is, loop je daarom het risico te verbranden. Smeer elk plekje onbedekte huid in met een zonnebrandmiddel met hoge beschermingsfactor.

Grote hoogte en zwangerschap

  • Het Amerikaanse CDC geeft aan dat veel dokters aanraden om niet boven 3600 meter te overnachten.
  • Overleg in ieder geval met je huisarts voor je naar grote hoogte vertrekt tijdens je zwangerschap
Reisdokter & Travel Clinic: klachten op reis en in het buitenland voorkomen of behandelen

 

Problemen in het buitenland oplossen met organisaties, mensen en dieren

 

Problemen oplossen in het buitenland: dreiging, misdrijf en politie - Toolbundel

Problemen oplossen in het buitenland: dreiging, misdrijf en politie - Toolbundel

Wat te doen als je door de politie wordt opgepakt?


Wat te doen als je door de politie wordt opgepakt?


  • Als je wordt opgepakt door de politie en/of justitie, sta er dan op dat er contact wordt opgenomen met de Nederlandse vertegenwoordiging. Dit kan een ambassade of consulaat zijn. 
  • Het Ministerie van Buitenlandse Zaken kan bemiddelen en communiceren met je familie, maar kan er niet voor zorgen dat je uit de gevangenis wordt gehaald. Want als jij in het buitenland bent gearresteerd betekent dit dat je ook volledig bent onderworpen aan het rechts- en gevangenissysteem van dat land. Dat strafrechtelijk systeem kan nogal verschillen van het Nederlandse systeem.

Tips

  • Familieleden en vrienden kunnen contact opnemen met het Ministerie van Buitenlandse Zaken, via het nummer +31 247 247 247.
Wat te doen als je slachtoffer wordt van mishandeling?

Wat te doen als je slachtoffer wordt van mishandeling?

  • Als je slachtoffer bent van mishandeling, breng dan zo snel mogelijk de lokale politie op de hoogte en laat een politierapport opmaken. Dit rapport heb je nodig voor je verzekeringsmaatschappij om eventueel compensatie te krijgen.
  • Medische kosten als gevolg van een mishandeling worden gedekt door de verzekering als je voor spoedeisende medische kosten verzekerd bent. Mocht je als gevolg van de mishandeling medisch niet meer in staat zijn om verder te reizen, dan worden terugreiskosten waarschijnlijk gedekt door je verzekering. Neem dus contact op met de alarmcentrale bij spoedeisende medische hulp.
Wat moet je doen als je slachtoffer bent van verkrachting?

Wat moet je doen als je slachtoffer bent van verkrachting?

  • Als je slachtoffer bent van verkrachting kan je contact opnemen met de ambassade of het consulaat. Zij zullen je helpen met het vinden van een tolk of een arts. Als je echter direct de lokale politie inschakelt dan is de kans dat bewijsmateriaal verloren gaat het kleinst. Het hangt van je persoonlijke voorkeur af en het land waar je je bevindt wat je afweging is.
  • Bel je alarmcentrale als je langs het ziekenhuis wil/moet en een beroep wil doen op de medische onkostenvergoeding. Ook kunnen ze je bijstaan door een eerdere vlucht naar Nederland te regelen of familie over te laten komen ter ondersteuning.
Problemen oplossen in het buitenland: van natuurgeweld tot ongeval - Toolshop
Problemen oplossen in het buitenland: ambassades en consulaten - Toolbundel

Problemen oplossen in het buitenland: ambassades en consulaten - Toolbundel

Waarvoor dient een ambassade of consulaat?

Waarvoor dient een ambassade of consulaat?

  • Nederlandse ambassades en consulaten behartigen en beschermen de belangen van Nederlanders met betrekking tot, of in, het buitenland. Deze hulpverlening is geen recht, de ambassade is niet verplicht om deze hulp ten alle tijden te bieden.
  • Ambassades en consulaten zijn beiden vertegenwoordigingen van een regering in een ander land. Er is maar één ambassade per land. Het aantal consulaten hangt af van de hoeveelheid diplomatieke taken die daarnaast nog vervult moeten worden. Ambassades houden zich doorgaans bezig met het contact tussen hun regering en de regering van het gastland, consulaten zijn verantwoordelijk voor eigen burgers die reizen of verblijven in het gastland.
  • Een ambassade of consulaat is vaak afhankelijk van de politieke situatie in het land en dient altijd rekening te houden met plaatselijke omstandigheden.
  • Ter info: het ambassade- of consulaat terrein is géén Nederlands grondgebied en de geboden hulp in het buitenland is lang niet altijd gratis. De consulaire tarieven voor verschillende diensten zijn op deze site te vinden.
     
Wat doet een ambassade of consulaat wel en niet?


Wat doet een ambassade of consulaat wel en niet?


Afhankelijk van je probleem kan de ambassade of het consulaat:

  • een noodreisdocument afgeven in geval van verlies of diefstal van je reisdocument, in de vorm van een noodpaspoort of een 'laissez-passer'. Check wel of het noodreisdocument geldig is in het land waar je naartoe reist. Voor de VS gelden bijvoorbeeld afwijkende regels
  • advies geven over het overmaken van geld uit Nederland als je in geldnood zit
  • familie of vrienden (via het ministerie van Buitenlandse Zaken) benaderen voor het beschikbaar stellen van geld of vliegtickets
  • in ernstige noodsituaties en onder bepaalde voorwaarden een lening geven om naar Nederland terug te keren. Het consulaat is niet verplicht een lening te geven. In elk geval moet vast staan dat niemand anders kan helpen
  • helpen om in contact te komen met plaatselijke advocaten, tolken of artsen
  • zorgen dat relaties worden geïnformeerd in geval van een ongeluk, ziekenhuisopname of overlijdensgeval en adviseren over de te volgen procedures
  • contact opnemen met Nederlanders die gearresteerd zijn en als dat nodig is, zorgen voor het doorgeven van berichten aan familie en vrienden in Nederland
  • contacten onderhouden met de lokale autoriteiten bij het opsporen van vermiste personen
  • eerste hulp en advies wanneer je, buiten je eigen schuld om, in het buitenland in de problemen komt of wanneer er (ernstige) calamiteiten in het betreffende land zijn zoals sterke politieke instabiliteit, rampen of aanslagen.
  • consulaire akten (bijvoorbeeld een geboorteakte of samenlevingscontract) en consulaire verklaringen (bijvoorbeeld een verklaring van de burgerlijke staat, verklaring bewijs Nederlanderschap) afgeven.

Een ambassade of consulaat kan niet:

  • betere verzorging regelen in een ziekenhuis of gevangenis dan voor de plaatselijke bevolking gebruikelijk is
  • rekeningen betalen van bijvoorbeeld hotels, restaurants, medicijnen of artsen.
  • vlieg- of treinbiljet betalen voor de terugreis naar Nederland
  • onderdak regelen, zoeken van werk of verkrijgen van een werkvergunning
  • iemand uit de gevangenis halen
  • het honorarium van de advocaat of een borgsom betalen
  • onderzoek instellen naar een misdrijf
  • hulp verlenen aan Nederlanders met een dubbele nationaliteit, die in het land van die tweede nationaliteit verblijven
  • geld of bagage in bewaring nemen
  • bemiddelen in civielrechtelijke geschillen
  • een mogelijke misdaad onderzoeken
  • een begrafenis of crematie betalen
  • betalen voor het vervoer van het stoffelijk overschot naar Nederland
  • andere kosten betalen die afwijken van de plaatselijke wetgeving
Hoe vind je een ambassade of consulaat?


Hoe vind je een ambassade of consulaat?


  • Het adres en telefoonnummer van de Nederlandse ambassade of het Nederlandse consulaat staat in een reisgids en online. Je kunt deze gegevens ook opvragen bij je hotel, reisorganisatie of lokale politie.
  • Het telefoonnummer van de ambassades staan sinds begin 2016 doorgeschakeld naar de BZ contactcentrale van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Deze contactcentrale is dag en nacht bereikbaar. Mocht je het nummer van de ambassade niet voorhanden hebben, kun je altijd bellen naar +31 247 247 247.
  • Voor je op reis gaat, kun je deze gegevens ook opvragen bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Je kunt deze gegevens ook vinden op internet: Ministerie van Buitenlandse Zaken.
  • Het is verstandig om eerst even telefonisch contact op te nemen met de ambassade of het consulaat. Je voorkomt dan dat je voor een dichte deur komt te staan.
  • Heb je geen geld of mogelijkheden om bij een ambassade of consulaat in de buurt te komen, kijk dan bij de verschillende andere vragen en problemen voor wat je dan te doen staat.
Wat te doen als er geen ambassade of consulaat is?

Wat te doen als er geen ambassade of consulaat is?

  • Is er geen ambassade of consulaat aanwezig, dan kan je een beroep doen op een ambassade of consulaat van een andere EU-lidstaat die wel een ambassade of consulaat heeft.
  • De belangen van bijvoorbeeld Nederlanders kunnen daarnaast ook behartigd worden door honoraire consuls, dit zijn mensen die deze taak vaak naast een zelfstandig beroep uitoefenen, niet altijd Nederlander zijn maar wel vaak een link met Nederland hebben. Ze hebben ook minder bevoegdheden dan een beroepsconsul. Voor vragen over consulaire hulp kun je contact opnemen met het Ministerie van Buitenlandse Zaken, via het centrale telefoonnummer +31 247 247 247.
Probleem & Noodsituatie: in het buitenland voorkomen of oplossen
Problemen oplossen in het buitenland: boekingsorganisaties en projecten - Toolbundel

Problemen oplossen in het buitenland: boekingsorganisaties en projecten - Toolbundel

Wat te doen als je contactpersoon niet op je staat te wachten of als je later bent gearriveerd door bijvoorbeeld vertraging?

Wat te doen als je contactpersoon niet op je staat te wachten of als je later bent gearriveerd door bijvoorbeeld vertraging?

Voor vertrek

  • Voorkomen is beter dan genezen dus zorg ervoor dat je vóór vertrek je meest up-to-date reisschema (denk aan last-minute wijzigingen) aan de lokale en/of bemiddelende organisatie hebt doorgegeven. 
  • Denk in dit verband ook aan vluchten die pas de volgende dag (of vorige dag) aankomen. Bijvoorbeeld, in je schema staat als vertrek 23 april maar de aankomst is pas 24 april.
  • Als er iemand van een organisatie (bijvoorbeeld je taalschool, vrijwilligerswerk organisatie, hostel) je op zou wachten, vraag dan wie het zal zijn die je zal opwachten , met naam en eventueel telefoon nummer. Zo voorkom je dat iemand anders, die jou ziet zoeken, zich voor gaat doen als degene die je zoekt.
  • Neem de contactgegevens en het adres van je accommodatie mee in je handbagage, zodat je je zelf kunt redden als er om wat voor reden dan ook niemand is om je op te halen.
  • Kijk op Google Maps naar de afstand van vliegveld naar je bestemming en probeer al van tevoren uit te zoeken wat een taxi redelijkerwijs zou kosten. Dit soort informatie wordt ook vaak in reisgidsen als Lonely Planet of Rough Guide genoemd.

Ter plaatse contact opnemen

Ondanks je voorzorgsmaatregelen kan er natuurlijk iets misgaan bij aankomst.

  • Ga er niet per definitie van uit dat diegene die jou, na zoeken en heen en weer lopen, uiteindelijk aanspreekt daadwerkelijk alsnog je contactpersoon is; iedereen heeft inmiddels wel gezien dat je zoekende bent, dus daar kan men misbruik van maken.
  • Vraag om een officiële identificatie uit naam van de organisatie als je twijfelt.
  • In de meeste gevallen zul je voor vertrek lokale contactgegevens hebben gekregen; neem dan uiteraard contact op, of laat iemand dit doen, met de mensen ter plaatse. Zij kunnen uitzoeken wat er mis is gegaan en contact leggen met diegene die je op zou halen.
  • Meld duidelijk waar je je op dit moment bevindt. Check dit voordat je belt. Vermeld verder hoe je eventueel bereikbaar bent of spreek af dat je bijvoorbeeld een half uur later zelf weer contact opneemt om de oplossing te vernemen.
Wat te doen als je de gegevens kwijt bent van de lokale organisatie of eindbestemming?

Wat te doen als je de gegevens kwijt bent van de lokale organisatie of eindbestemming?

Gegevens kwijt van lokale organisatie of van je eindbestemming

  • Ben je je lokale contactgegevens kwijtgeraakt dan is over het algemeen via de organisatienaam lokaal wel te achterhalen waar deze zich bevindt en hoe deze bereikbaar is.
  • Vraag eventueel bij een infopunt op bijvoorbeeld de luchthaven of ze dit voor je willen uitzoeken of maak gebruik van een lokale internetmogelijkheid/WiFi.
  • Ook de naam vergeten? Zoek een officieel en betrouwbaar aanspreekpunt en probeer zo gedetailleerd mogelijk uit te leggen wat je komt doen en eventueel via wie je dat in Nederland hebt geregeld, al wordt het waarschijnlijk sowieso een lastige zoektocht.

Zelfstandig naar de locatie reizen

  • Heb je geen lokale contactgegevens, probeer deze dan te achterhalen, bijvoorbeeld via een informatiepunt op de luchthaven.
  • Lukt dit niet, overweeg dan of je zelfstandig naar de betreffende locatie kunt reizen.
  • Let wel: sommige projecten, met name vrijwilligersprojecten, liggen zo geïsoleerd dat je er niet op eigen gelegenheid kunt komen, check voordat je afreist altijd met (meerdere) lokale mensen of het verstandig is zelf naar betreffende locatie te gaan.
  • Indien je hoge kosten moet maken om zelfstandig naar de locatie te reizen dan bestaat er een risico dat deze niet volledig worden vergoed.
  • Soms is het beter een hostel op te zoeken en de volgende ochtend met frisse energie opnieuw te proberen de contactpersonen te bereiken.

Contact via een (internationale) bemiddelende organisatie

  • Heb je gebruik gemaakt van een Nederlandse of internationale bemiddelende organisatie, dan kun je ook contact met hen opnemen.
  • Hou wel rekening met tijdsverschillen (nog maar weinig organisaties in deze sector hebben bereikbaarheidsdienst buiten kantooruren) en met het feit dat het ook via deze weg even kan duren voordat zij iets hebben kunnen regelen.
  • Tip: geef bij contact altijd door waar en wanneer je bereikbaar bent.
Wat te doen als je een reis, taalcursus of werkvakantie hebt geboekt en het is niet helemaal wat je ervan verwacht had?

Wat te doen als je een reis, taalcursus of werkvakantie hebt geboekt en het is niet helemaal wat je ervan verwacht had?

  • De kans op succes wat betreft tevredenheid hangt uiteraard van veel factoren af: onder andere jouw eerdere ervaringen, je verwachtingspatroon, je opstelling ter plaatse, de klik met de lokale mensen & omstandigheden, je fysieke en mentale gesteldheid op dat moment. 
  • Daarbij kan het natuurlijk altijd voorkomen dat er iets onverwachts gebeurt of iets mis gaat waardoor de dingen niet gaan zoals je verwacht had.
  • Probeer eerst zelf een reëel beeld te krijgen van je ontevredenheid; wees eerlijk en bekijk je negatieve ervaring zo objectief mogelijk. Is het overduidelijk een misverstand, heeft het te maken met andere culturen, werkomstandigheden, manieren van communiceren, zijn er ter plaatse uitzonderlijke situaties? Waren je verwachtingen reëel en juist?
  • Vind je na deze afweging dat je een terecht punt hebt, maak dit dan altijd op vriendelijke (opbouwende) toon ter plaatse duidelijk; geef de mensen lokaal de gelegenheid om jouw klacht te behandelen en op te lossen.
  • Spreek daarnaast eventueel een coördinerend persoon aan, iemand die objectief naar de situatie kan kijken.
  • Zoek niet direct naar bevestiging bij andere buitenlanders, bijvoorbeeld de andere deelnemers. Het optreden als een groep kan bedreigend overkomen en leidt veelal niet tot een gewenste oplossing. Bovendien kun je elkaar meenemen in een negatieve spiraal die wellicht onterecht is.
  • Leidt dit allemaal niet tot een oplossing, zet je klacht dan op papier (Engelstalig) en vraag ter plaatse om een schriftelijke reactie. Check vervolgens of je de klacht bij een overkoepelend of coördinerend orgaan ter plaatse kunt wegleggen of bijvoorbeeld bij een bemiddelende organisatie die contact met de lokale organisatie heeft.
  • Besef altijd dat men lokaal heel anders kan kijken naar zaken als tevredenheid, klantenservice, klachtafhandeling en dat een kritische opstelling (ook al is het kritisch opbouwend) niet altijd wordt gewaardeerd omdat men niet goed weet hoe hiermee om te gaan. Soms moet je gewoon accepteren dat de zaken niet gaan zoals jij had verwacht en ook niet zullen veranderen. 
Probleem & Noodsituatie: in het buitenland voorkomen of oplossen

 

  

 

 

JoHo: crossroad uit bundel
JoHo: footprint achterlaten
 
(service voor JoHo donateurs & abonnees)
 
 
JoHo: delen en inspireren

 

 

Meer over JoHo en je verzekeringen

Informatie en faq zoeken
JoHo checken

Waarom zou je je verzekeren?

  • De kans op ongelukken en ziekte is in het buitenland groter dan thuis, vooral als je ook gaat werken
  • Medische zorg in het buitenland is duur, zeker als je in een privékliniek belandt

  • Als je met spoed terug naar Nederland moet omdat er iets met jou of je directe familie gebeurt, kunnen de kosten flink oplopen

  • Je kunt te maken krijgen met beschadiging, verlies of diefstal van je bagage

  • Het kan lastig zijn in noodsituaties zelf te achterhalen welke stappen je moet nemen. Met een goede verzekering kun je 24/7 rekenen op hulp van een (Nederlandse) alarmcentrale

Waarom zou je je verzekeren via JoHo?

  • Specialisatie: op het gebied van emigratie, werk, stage, studie en reizen in het buitenland

  • Specifiek: bij het samenstellen van het verzekeringsaanbod is het uitgangspunt dat men moet kunnen kiezen uit het beste, meest voordelige en het meest gespecialiseerde aanbod

  • Service: aanbod van meerdere verzekeraars - uitgebreide ervaring met en ondersteuning bij problemen met verzekeraars - advies op maat - snelle en persoonlijke afhandeling

  • Safe: JoHo is erkend tussenpersoon op het gebied van verzekeringen

  • Sociaal: door je verzekering bij JoHo af te sluiten, verzeker je ook een ander van een beter leven

Waarom zou je je aansluiten bij JoHo?

  • Voor voordelen bij de premies van verzekeringen en het gebruik van JoHo abonnementen.
  • Voor het steunen van de missie en de doelstellingen: JoHo abonnees en donateurs die hun verzekering via JoHo laten lopen steunen niet alleen zichzelf maar ook de JoHo missie om mensen en organisaties in staat te stellen beter samen te werken en bij te dragen aan een tolerante, verdraagzame en duurzame wereld.

Sluit je aan bij JoHo 

Contact opnemen
 
CONTACT
 
Contactformulier
 
Telefoon & Afspraken
di t/m do tussen 11.00 - 17.00
+31 (0)88-3214567
Skype: op joho.foundation
 
JoHo vestigingen in NL