  Chapter 

 

Oog in oog met een wild dier 

Gevaarlijke dieren op reis en in de buurt

IN EUROPA

Wat moet je doen als je een das tegenkomt?

  • De das staat bekend om zijn dappere en angstaanjagende karakter. Er wordt dan ook gezegd dat de enige vijanden van de das de mens en andere dassen zijn. De das heeft krachtige kaken en kan offensieve stoffen afscheiden via zijn anale klieren. Verder heeft de das een extreem losse en rubberen huid waardoor hij de beten van veel dieren kan weerstaan. Er wordt zelfs gezegd dat de das kan ronddraaien in zijn eigen huid! Wanneer een das een ander dier aanvalt, bijt hij in het scrotum zodat het dier leegbloedt, op deze manier heeft de das al veel zoogdieren gecastreerd… Ook een leuk weetje is dat dassen en grote katachtigen respect hebben voor elkaar en elkaar met rust laten. De mens wordt niet aangevallen door de das, de das kan beter uitkijken voor de 'gemotoriseerde mens' die per jaar honderden slachtoffers eist onder de dassenfamilie.

Wat moet je doen als je een wolf tegenkomt?

  • Dit prachtige beest komt in verschillende gebieden in Europa voor, zoals Zweden, Portugal, Italië, Spanje en Duitsland (er bestaat zelfs een kans dat ze binnenkort in Drenthe de overstap naar Nederland maken). De wolf is echter onder normale omstandigheden niet gevaarlijk. Mensen en kinderen worden slechts in uitzonderlijke gevallen aangevallen, vrijwel alleen als ze zich wagen in de buurt van een nest met jongen of als de wolf besmet is met hondsdolheid.

Wat moet je doen als je een beer tegenkomt?

  • Canada biedt prachtige wandelroutes langs de Rocky Mountains, de fjorden en Vancouver Island. Tijdens deze wandelroutes is er echter wel het gevaar om oog in oog te staan met een grizzlybeer! Deze dieren zijn immers de gehele zomer op zoek naar voedsel om zich vol te eten voor hun maandenlange winterslaap. Het is in dit geval dan ook verstandiger de situatie proberen te voorkomen dan de confrontatie aan te gaan met deze hongerige wilde dieren. Eten en andere geurende producten (zelfs tandpasta en parfum!) trekken nieuwsgierige beren aan, het is dan ook aan te raden deze niet in de buurt van je slaapplaats te bewaren, maar ver van je tent op te hangen in een boom. Ook op plaatsen waar veel voedsel aanwezig is, moet je extra alert zijn en altijd op je hoede. De aanwezigheid van een beer is te herkennen aan afgekrabde bomen, uitwerpselen en pootafdrukken. Wanneer je één of meerdere van deze kenmerken tegenkomt gedurende je reis, maak je dan meteen uit de voeten! En kom je ondanks het ondernemen van deze maatregelen toch nog in aanraking met één van deze dieren? Verroer je dan niet en houd je adem in. Is het donker of valt de beer aan na een achtervolging? Vecht dan voor je leven!
  • Antiberenmiddel: Je kunt als je wordt aangevallen door een beer “pepperspray” gebruiken om hem af te schrikken
  • In Europa leeft de Europese bruine beer. Momenteel komen nog slechts restpopulaties voor; onder andere in Scandinavië en Oost-Europa (vooral in Roemenië). Agressief zijn deze bruine beren niet - als ze tenminste met rust gelaten worden.

Buiten Europa

Wat moet je doen als je een krokodil tegenkomt?

  • Krokodillen eten meestal dieren als runderen, zebra’s en vogels, maar ook willen ze zich wel eens aan een mens vergrijpen. Vermijd dus al het contact met deze sterke dieren! Wanneer ze onder water zijn, zijn ze te herkennen aan de kleine belletjes die boven komen. Als je dit ziet, kom dan niet in de buurt van het water en ga er zeker niet in!
  • Als je toch onverwachts in aanraking komt met een krokodil, is een van de mogelijkheden om te overleven iets scherps in zijn ogen steken…

Wat moet je doen als je een struisvogel tegenkomt?

  • Een struisvogel kan gevaarlijk zijn wanneer hij zich bedreigd voelt of wanneer je te dicht bij zijn nest in de buurt komt. Struisvogels hebben scherpe teennagels en kunnen verschrikkelijk hard schoppen! Wanneer een struisvogel je aanvalt heeft rennen geen zin meer, het beste dat je kunt doen is jezelf beschermen door ergens achter te schuilen of plat op de grond te gaan liggen met je gezicht naar beneden en je handen op je nek om deze te beschermen.

Wat moet je doen als je een baviaan tegenkomt?

  • Bavianen kunnen onvoorspelbaar reageren. Hun stemming kan snel omslaan naar agressief wanneer ze bang worden gemaakt of worden bedreigd. Ze zijn zeer sterk en hebben scherpe hoektanden. Kom dus niet te dicht in de buurt bij deze dieren en laat ze lekker met rust! Bavianen kunnen erg brutaal zijn, ze komen soms dichtbij en hoewel ze vaak niets doen, kun je beter vermijden te eten in de buurt van Bavianen. Ze zouden nog wel eens onuitgenodigd een hapje mee willen eten.

Wat moet je doen als je andere apen tegenkomt?

  • Niet alleen bavianen zijn brutaal, ook andere apensoorten kunnen er wat van. Ze zijn niet alleen uit op eten, maar nemen ook andere dingen mee. Glimmende spullen zoals een fotocamera zijn erg geliefd en moeilijk terug te krijgen. Let dus goed op je spullen en stop ze zoveel mogelijk in een tas.

Wat moet je doen als je een buffel tegenkomt?

  • Buffels zijn onder normale omstandigheden niet agressief en vermijden confrontaties, maar ze zijn ook erg nieuwsgierig en soms gevaarlijk! Zo nieuwsgierig dat ze aan hun kudde ontsnappen om een onbekend voertuig te inspecteren, wanneer ze hierbij echter gestoord worden, denderen ze terug naar hun kudde. Juist dit denderen is levensgevaarlijk omdat het dier hierbij niet uitkijkt voor wat hij op zijn weg tegenkomt. Een buffel met kleintjes, oude eenzame buffels, buffels die verwond zijn in het verleden en buffels die worden lastiggevallen, kunnen zomaar aanvallen.
  • Als je oog in oog komt te staan met een buffel, loop dan heel rustig weg. Als de buffel echter agressief aan komt rennen, is rennen en in een boom klimmen de enige optie! Enkele tekens waaraan een naderende buffel kan worden herkend, zijn alarmkreten van de zilverreiger en brekende takjes.
  • Ook belangrijk om te weten is dat waar een buffel is, vaak ook leeuwen zijn…

Wat moet je doen als je een hyena tegenkomt?

  • Hyena’s vallen overdag over het algemeen geen mensen aan. ’s Nachts valt de hyena alleen mensen aan wanneer iedereen slaapt, het is dus verstandig om altijd iemand op de wacht te laten zitten en geen eten of etensresten in de buurt van de slaapplaats te bewaren. Hyena’s zijn echter helemaal niet zo stoer als ze eruitzien, als je veel lawaai maakt en een agressieve houding aanneemt, gaan ze er als een haas vandoor!

Wat moet je doen als je een cheeta tegenkomt?

Cheeta’s zijn alleen gevaarlijk in gevangenschap. Wanneer je een cheeta in het wild tegenkomt, zal hij je hooguit één blik waardig gunnen en daarna wegrennen. In gevangenschap, tam of niet, vertonen ze echter onvoorspelbaar en agressief gedrag.

Wat moet je doen als je een luipaard tegenkomt?

  • Luipaarden vormen geen gevaar wanneer ze met rust worden gelaten. Wanneer ze worden bedreigd, op stang worden gejaagd, gewond zijn of plotseling gestoord worden, kunnen ze echter extreem gevaarlijk zijn. Als een luipaard het gevoel heeft dat je haar kleintjes bedreigt, wordt ze ook zeer agressief. Daarom is het ook niet aan te raden een spoor van een luipaard te volgen omdat het dier dan kan denken dat je haar naar haar nest toe volgt.
  • Oude en/of zieke luipaarden kunnen ook mensen aanvallen omdat zij de kracht niet meer hebben om op wilde levende prooien te jagen.
  • Als je dicht in de buurt komt van een luipaard, zorg dan dat je het dier niet aankijkt en probeer hem te negeren. Als een luipaard door heeft dat je hem gezien hebt, kan hij zich bedreigd voelen en je aanvallen. Als het dier je waarschuwt door te brullen, loop dan langzaam, zijwaarts van het dier weg. Het dier eten geven moedigt zijn agressie alleen maar aan.
  • Wanneer een luipaard aanvalt, kan alleen een gericht schot hem tegenhouden. Schreeuwen en veel geluid maken kun je proberen, maar het wil niet altijd helpen het dier af te schrikken. Sommige luipaarden in natuurreservaten zijn immers gewend aan de aanwezigheid van mensen.

Wat moet je doen als je een leeuw tegenkomt?

  • Leeuwen gaan mensen meestal uit de weg. Er zijn echter ook situaties waarin leeuwen wel aan kunnen vallen, namelijk wanneer je te dichtbij komt, wanneer ze achtervolgd of lastiggevallen worden, wanneer ze aan het paren zijn, wanneer ze aan het eten zijn, wanneer ze jongen hebben en wanneer ze ziek en/of oud zijn.
  • De aanwezigheid van leeuwen is te herkennen aan verse sporen, gieren, gebrul, zebra’s die aarzelen wat te gaan drinken en giraffen of zebra’s die naar het struikgewas staren. Vermijd dicht en lang struikgewas dicht bij waterplaatsen en rivieren en ga ’s nachts niet op pad, want dan jagen de leeuwen. Wanneer je kampeert in de buitenlucht, heb dan altijd een groot kampvuur aan en laat om beurten iemand op wacht zitten.
  • Een boze leeuw is te herkennen aan platte oren, een lage houding en een snel heen en weer zwiepende staart. Als je oog in oog komt te staan met een leeuw ren dan niet weg, want dan zal de leeuw je instinctief achterna rennen en aanvallen. Loop rustig achteruit, maar wanneer het dier aangeeft dat de beweging hem niet bevalt door grommende geluiden te maken, blijf dan stilstaan tot de leeuw zelf wegloopt.
  • Als de leeuw aanvalt, zijn er twee dingen die je kunt doen. Een manier is volkomen stil staan en je blik ononderbroken op de aanvallende leeuw gericht houden. De leeuw kan dan een paar meter voor je stoppen met de aanval, op de grond gaan liggen en brullende geluiden maken. Deze vertoning kan enkele seconden duren, waarna de leeuw zich omdraait en wegloopt. Een andere manier is hiernaast agressieve geluiden maken en takken en stenen naar de aanvullende leeuw gooien. Ook dan is het mogelijk dat de leeuw zich omdraait en wegloopt. In beide gevallen is het van belang dat je nadat de leeuw is weggelopen rustig achteruit loopt en rekening houdt met het feit dat de leeuw nog een keer kan aanvallen.

Wat moet je doen als je een neushoorn tegenkomt?

  • De witte neushoorn is over het algemeen veel rustiger dan de zwarte neushoorn. De witte neushoorn zal wegrennen wanneer je in de buurt komt, maar uiteraard zijn er altijd uitzonderingen, dus wees voorzichtig!
  • De zwarte neushoorn staat bekend om zijn nerveuze en onvoorspelbare gedrag en kan extreem gevaarlijk zijn. Hij ziet zeer slecht, maar daarentegen is zijn reuk- en hoorvermogen extreem goed! Wanneer de neushoorn gestoord wordt, gaan zijn oren overeind staan en zijn hoofd omhoog. Vervolgens zal hij of wat geluidjes maken, zich omdraaien en weglopen of wanneer je pech hebt, een aanval starten.
  • Als je oog in oog komt te staan met een neushoorn ren dan niet weg, maar houd stil en loop vervolgens langzaam met de wind mee weg van de neushoorn. Zoek ondertussen naar een dichtbijzijnde boom om in te klimmen. Als er geen bomen in de buurt zijn, trek dan artikelen los of kleding uit die je naar het dier kan gooien (bv. een rugzak). Indien aanwezig lost je gids een schot in de lucht en anders probeer je zo hard mogelijk te schreeuwen. Als het dier nu nog steeds niet is afgeschrikt, gooi je de losgehaalde artikelen en uitgetrokken kleding richting de neushoorn en stap je op het laatste moment van de aanval naar de zijkant. Vervolgens ga je plat op de grond liggen en houd je je zo stil mogelijk.

Wat moet je doen als je een nijlpaard tegenkomt?

  • Het nijlpaard is een rustig en kalm dier wanneer het met rust gelaten wordt, maar wanneer het wordt uitgelokt of bedreigd, kan het zeer gevaarlijk worden. Eenzame mannetjes of vrouwtjes met jongen worden snel agressief wanneer je te dichtbij komt.
  • Een nijlpaard laat zien dat hij boos is door zijn bek te openen zodat al zijn imposante tanden te zien zijn.
  • Als een nijlpaard je aanvalt, is het beste wat je kunt doen opzij springen. Om deze situatie te voorkomen, kun je het beste dicht struikgewas langs de oever en paden die gebruikt worden door nijlpaarden vermijden.

Wat moet je doen als je een olifant tegenkomt?

  • Net als de meeste dieren is de olifant een rustig dier dat normaal gesproken de confrontatie met een mens uit de weg gaat. Wanneer ze te dicht benaderd worden, lastig worden gevallen of er jongen of zieke olifanten aanwezig zijn in de groep kunnen olifanten aanvallen. Individuele olifanten die ziek of gewond zijn of vroeger zijn lastiggevallen, kunnen ook zeer agressief zijn.
  • Als een olifant de aanval inzet, zijn zijn oren plat tegen zijn hoofd gedrukt en zijn slurf omhoog gekruld. Als er op deze manier een olifant op je af komt gerend, ren dan voor je leven om buiten het zicht van de olifant te komen. Let op! Dit kan ook een schijnaanval zijn. Juist als de olifant zijn slurf tussen of achter zijn voorste benen verstopt, is het echt menens. Probeer met de wind mee te rennen en sla plotseling links- of rechtsaf, in de hoop dat de olifant met zijn 40 km/h langs je heen raast.

 

Reptielen, Insecten en andere Kriebelbeestjes

 

Wat moet je doen als je een slang tegenkomt?

  • Slangen zijn meestal ongevaarlijk, maar soorten als de ratelslang en de cobra echter niet, daarom kan het handig zijn om een boekje mee te nemen waarin de belangrijkste soorten staan afgebeeld (te krijgen in de JoHo centers).
  • Het merendeel van de slangen is niet giftig
  • Slangen zijn zelden agressief. Ze bijten een mens alleen als ze zich bedreigd voelen en spuiten dan in een schrikreactie hun gif in de huid.
  • Er zijn maar enkele slangen echt heel gevaarlijk voor de mens: bijvoorbeeld de Afrikaanse cobra, mamba, reuzenadder, de Aziatische cobra en kraits en de Amerikaanse koraal- en ratelslang.
  • Slangen komen boven een hoogte van 4000m niet meer voor.

Hoe te voorkomen dat je gebeten wordt?

  • Gebruik een zaklamp als je in het donker loopt waar slangen voorkomen
  • Zie je een slang, blijf dan rustig; hij zal sneller verdwijnen dan jij
  • Draag hoge schoenen en een lange broek
  • Stop nooit je hand in een hol
  • Als je door hoog gras loopt maak dan enig lawaai of sla met een stok voor je uit, zodat de slang op tijd weg kan gaan
  • Check altijd eerst je schoenen voordat je ze aantrekt
  • Pas op met tassen en rugzakken, ook hier altijd even checken voordat je ergens je hand insteekt
  • Wees voorzichtig als je bij meertjes of riviertjes gaat zwemmen waar een dichte vegetatie is
  • Wees voorzichtig met hout sprokkelen of het verplaatsen van hout

Algemene verschijnselen

  • Zwelling op de plek waar je gebeten bent
  • Blaarvorming op de plek waar je gebeten bent
  • Opgezwollen lymfeklieren
  • Koorts
  • Misselijkheid, braken
  • Snelle hartslag
  • In een later stadium flauw vallen, verlammingen, afsterven van lichaamsweefsel, etc.

Behandeling

  • Probeer rustig te blijven
  • Probeer zoveel mogelijk informatie over de slang te verzamelen, kleur, lengte, huidtekening en dergelijke zijn daarbij belangrijk (maar pak hem niet op!), zodat ze in het ziekenhuis weten wat voor tegengif ze moeten gebruiken
  • Houd het lichaamsdeel laag zodat het gif niet te snel verspreidt over de rest van het lichaam
  • Eventueel paracetamol tegen de pijn (geen aspirine)
  • Er zijn verschillende adviezen om het gif uit te zuigen en te snijden in de beet, maar meestal wordt het toch afgeraden dit te doen. Het kan vooral gevaarlijk zijn om een slangenbeet met de mond uit te zuigen. Het gif kan door het mondslijmvlies de bloedbaan bereiken!
  • Het gebruik van een goed werkend anti-slangen uitzuigpompje (te verkrijgen in de JoHo centers) is aan te raden als je er binnen een minuut na de beet mee aan de slag gaat, daarna heeft het niet veel zin meer

Wat moet je doen als je een spin tegenkomt?

Spinnen zijn meestal ongevaarlijk (zelfs de tarantula), maar soorten als de black widow spin (VS & Zuid-Amerika) echter niet, daarom kan het handig zijn om een boekje mee te nemen waarin de belangrijkste soorten staan afgebeeld (te krijgen in de JoHo centers).

  • De meeste spinnen zijn ongevaarlijk.
  • Twee van de beruchtste gevaarlijke spinnen zijn de zwarte weduwe, die ook in bijvoorbeeld Zuid-Europa voorkomt, en de red-back spider uit Australië.
  • Een beet van een spin is meestal niet pijnlijk, de pijn begint pas 10 minuten later. Eerst op de plek waar gebeten is, daarna over de rest van het lichaam. Waar de spin gebeten heeft ontstaat een blaar.
  • Je kunt ijs op de beet doen tegen de zwelling. Ga liefst meteen naar het ziekenhuis want een tegengif moet snel (vaak binnen een uur) gegeven worden!
  • Je kunt je been spalken of je arm in een mitella doen om te voorkomen dat het gif zich te snel verspreidt.
  • Neem een boekje mee waarin de belangrijkste soorten staan afgebeeld (te krijgen in de JoHo centers)

Algemene verschijnselen

 

  • Misselijkheid, braken
  • Spierkramp
  • Hoge bloeddruk
  • Angst
  • Onrust
  • Psychose

 

Behandeling

  • Je kan ijs op de beet doen tegen de zwelling
  • Acuut naar het ziekenhuis want tegengif moet binnen een uur gegeven worden!
  • Been spalken of arm in een mitella, om te voorkomen dat het gif zich te vlug verspreidt

Wat moet je doen als je een schorpioen tegenkomt?

  • Er zijn verspreid over de hele wereld 1500 soorten schorpioenen. Een steek van de meeste soorten is onschuldig en te vergelijken met de steek van een bij of een wesp. Dertig soorten zijn echt gevaarlijk; niet behandelen heeft bij deze soorten vaak een fatale afloop. De gevaarlijke soorten komen voor in Zuidelijk en Midden-Amerika, Noordelijk en Zuidelijk Afrika en het Midden-Oosten. Deze gevaarlijke soorten hebben een voorkeur voor droge en warme gebieden en herken je bovenal aan de dikke staart (in een dikke staart past meer gif). Schorpioenen zijn vaak 's nachts actief en verstoppen zich voor de overige tijd op donkere plekken.
  • Alleen als een schorpioen zich aangevallen voelt, zal deze een mens steken met de staart. Als men zich in gebied bevind waar schorpioenen leven, is het aan te raden in ieder geval 's avonds niet op blote voeten te lopen, je schoenen leeg te schudden voor je ze aantrekt en voorzichtig te zijn met het pakken van spullen waarbij je hand uit je directe gezichtsveld grijpt.

Wat moet je doen als je een mier tegenkomt?

  • De meeste mieren zijn ongevaarlijk en bijten zelfs niet of nauwelijks pijnlijk. Wat harder bijtende mieren kunnen wel erg irritant zijn.
  • In Zuid-Amerika leven verschillende soorten die enigszins gevaarlijk kunnen zijn. De Bullet Ant (zeer grote mier, tot wel 2,5 cm groot) kan zeer pijnlijke beet geven welke wel 24 uur pijn kan doen en te vergelijken schijnt te zijn met een schotwond (vandaar de naam). Verder zijn er nog de Army Ants welke in grote groepen jagen en zeer agressief kunnen bijten.

Wat moet je doen als je een kakkerlak tegenkomt?

  • Kakkerlakken komen in grote getale voor in de meeste hotels en hostels. Ze zijn niet gevaarlijk maar zien er niet echt lekker uit. In sommige landen vliegen zelfs jongens van 5 cm door je kamer. Een extra reden om lekker onder een klamboe te gaan liggen.

Wat moet je doen als je een mug, vlo of vlieg tegenkomt?

Wat moet je doen als je een teek of bloedzuiger tegenkomt?

 

Gevaarlijke dieren in zee

Kwallen

Giftige vissen

Zee-egels en zeesterren

(Witte) haaien

Crossroads

 Crossroads

  • Crossroads lead you through the JoHo web of knowledge, inspiration & association
  • Use the crossroads to follow a connected direction

 

Footprint toevoegen
 
   
Hoe werkt een JoHo Chapter?

 JoHo chapters

Eigen aantekeningen maken?

Zichtbaar voor jezelf en bewaren zolang jij wil

Memberservice: Make personal notes

Ben je JoHo abonnee dan kun je je eigen notities maken, die vervolgens in het notitieveld  worden getoond. Deze notities zijn en blijven alleen zichtbaar voor jouzelf. Je kunt dus aantekeningen maken of bijvoorbeeld je eigen antwoorden geven op vragen