Gezond blijven en medische problemen bij wonen of lang verblijf in het buitenland: vragen en antwoorden
Hoe krijg je grip op lokale medische werkwijzen en zorgstandaarden bij lang verblijf in het buitenland?
Begrijpen hoe zorgsystemen werken bij een lang verblijf in het buitenland
Wie voor langere tijd in het buitenland woont of werkt, krijgt te maken met een zorgsysteem dat anders is ingericht dan je gewend bent. Grip krijgen op lokale medische werkwijzen gaat niet over één behandeling of zorgvorm, maar over het begrijpen van het geheel: hoe zorg is georganiseerd, welke routes gebruikelijk zijn en wat je wel en niet kunt verwachten als je zorg nodig hebt.
Wat valt onder medische werkwijzen en zorgstandaarden bij lang verblijf in het buitenland?
Als je je als expat, emigrant of working nomad voorbereid op een verblijf in een (nieuw) woonland, dan is het handig te weten hoe het systeem werkt. Probeer al voor vertrek grip te krijgen op o.a.
- hoe het zorgsysteem in grote lijnen is opgebouwd
- welke rol publieke en private zorg spelen
- hoe en wanneer toegang tot zorg verloopt voor 'buitenlanders' die langer tijd in het land verblijven
- welke behandelroutes gebruikelijk zijn
- hoe kwaliteit, opleidingsniveau en standaarden worden geborgd
Hoe verschillen zorgsystemen per land of regio?
Medische werkwijzen zijn sterk cultureel en organisatorisch bepaald. Daarom is vergelijken zonder context vaak misleidend.
- sommige landen werken met een duidelijke eerste lijn (huisarts, in veel landen in een kantoortje in het ziekenhuis)
- andere landen kennen directe toegang tot specialisten (die inloopspreekuren hanteren)
- de rol van ziekenhuizen, klinieken en artsen verschilt per land
- opleidingsmaatstaven in de zorg verschillen per land
- wachttijden en triage zijn altijd onderdeel van het systeem, maar verschillen per land
- verwachtingen rond eigen regie en wat moet je zelf in de zorg organiseren (bv. verzorging, voeding, hulpmiddelen) lopen uiteen
- hoe werkt het betalingssysteem als je geholpen wilt worden bij het ziekenhuis, de huisarts, tandarts, verloskundige, kraamzorg of consultatie bureau? In sommige landen moet je rekeningen eerst zelf voorschieten, voor of na het consult. In andere landen worden rekeningen onderling geregeld tussen dienstverlener, (lokaal) ziektekostensysteem of internationale ziektekostenverzekeraar.
Wat is handig om vooraf rondom het zorgsysteem in je woonland te begrijpen als expat, emigrant of working nomad?
Bij lang verblijf in het buitenland helpt het om vooraf een aantal basisvragen te kunnen beantwoorden:
- waar meld je je als je zorg nodig hebt
- hoe loopt verwijzing naar vervolgzorg
- wat wordt als 'spoed' gezien en wat niet
- hoe transparant zijn kosten en procedures
- hoe wordt binnen het systeem met buitenlanders omgegaan
- heb je een internationale ziektekostenverzekering: met welke ziekenhuizen of klinieken heeft je verzekeraar een contract gesloten
- zijn er uitwijkmogelijkheden naar (welke) ziekenhuizen met een hogere internationale standaard, bij bijzondere behandelingen of ingrepen? Hoe werkt dat? En wat is hierin het beleid van je (internationale) ziektekostenverzekeraar?
- in hoeverre het mogelijk is om een second opinion of prijsindicatie aan te vragen, als je niet zeker bent van een bepaalde procedure of standaard
Dit voorkomt dat je moet uitzoeken hoe het werkt op het moment dat je zorg nodig hebt.
JoHo’s landenoverzichten gaan per land en regio specifiek in op het zorgsysteem, inclusief aandachtspunten voor expats, emigranten en mensen die voor langere tijd in het buitenland verblijven.
Quotes en ervaringen
Ik dacht dat zorg zorg was, overal ongeveer hetzelfde. Pas toen ik hier een afspraak nodig had, merkte ik hoe anders de routes en verwachtingen zijn.
Spanje expat
Ik was verrast hoe snel en direct ik bij een specialist terechtkon. Geen verwijzing, gewoon binnenlopen. Dat gaf snelheid, maar ook het gevoel dat ik zelf veel moest afwegen. Geen huisarts om nog even mee te overleggen.
Mexico working nomad
De kwaliteit van zorg was goed, maar anders gestructureerd. Artsen namen minder tijd, maar waren heel praktisch. Ik merkte dat mijn verwachtingen nog sterk waren gevormd door mijn vorige woonland.
Duitsland expat
Ik had geen idee wat hier als spoed werd gezien en wat niet. Daardoor twijfelde ik te lang. Achteraf bleek dat ik eerder had mogen komen. Dat inzicht kwam pas toen ik het systeem beter begreep.
Frankrijk emigrant
Omdat ik rondreis, probeer ik vooraf globaal te snappen hoe zorg ergens werkt. Niet alles hoeft vast te liggen, maar weten waar je aanklopt geeft rust.
Wereldreiziger
Waar op te letten als je een medische keuring moet ondergaan rondom lang verblijf in het buitenland?
Wat je als emigrant, nomad of expat kunt verwachten van een medische keuring bij lang verblijf in het buitenland
- In welke situaties als speelt een medische keuring een rol?
- Waar let een immigratiedienst op bij een medische keuring voor lang verblijf in het buitenland?
- Wat betekent een medische keuring via je werkgever als je gaat werken in het buitenland?
- Waar moet je als emigrant, nomad of expat op letten bij een medische keuring voor je ziektekostenverzekering?
- Waarom is het belangrijk de juiste route te volgen bij een medische keuring voor lang verblijf in het buitenland?
- Wat zijn vaak standaard onderdelen van een medische keuring als je gaat wonen en werken in het buitenland?
- Waar moet je op letten bij medische dossiers en verklaringen?
- Welke kosten en praktische aandachtspunten spelen voor expats, nomads en emigranten mee rondom een medische keuring?
- Wat als je twijfelt over de uitkomst van een medische keuring rondom lang verblijf in het buitenland?
- Quotes en ervaringen
In welke situaties als speelt een medische keuring een rol?
Een medische keuring kan vanuit verschillende hoeken verplicht of gevraagd worden.
- Een keuring kan onderdeel zijn van een visumaanvraag.
- Soms stelt een nieuwe werkgever een medische keuring verplicht.
- Ook (ziektekosten)verzekeraars kunnen een keuring eisen.
- De aanleiding bepaalt wie de keuring organiseert en beoordeelt.
- De eisen verschillen ook per land, sector en soms ook verblijfsduur. Binnen de EU wordt niet heel vaak om een medische verklaring of keuring gevraagd, tenzij er specifieke omstandigheden zijn (werk, verlengen rijbewijs etc.) om dat wel direct te doen.
Waar let een immigratiedienst op bij een medische keuring voor lang verblijf in het buitenland?
Bij visa en verblijfsvergunningen ligt de focus op toelating tot het land.
- Landen willen voorkomen dat nieuwe inwoners snel zorg nodig hebben of snel beroep doen op sociale voorzieningen.
- Ook bescherming tegen besmettelijke ziekten speelt een belangrijke rol.
- De keuring is, afhankelijk van je bestemming, vaak verplicht bij lang verblijf of emigratie.
- Je krijgt pas een oproep als je visumaanvraag inhoudelijk kansrijk is.
- Alleen keuringen via aangewezen artsen worden geaccepteerd.
Wat betekent een medische keuring via je werkgever als je gaat werken in het buitenland?
Bij werken in het buitenland kan een werkgever aanvullende eisen stellen.
- Sommige functies vragen om medische geschiktheid. Dit komt bijvoorbeeld vaker voor bij fysiek belastend werk of risicoberoepen.
- Ook expats in internationale functies kunnen hiermee te maken krijgen.
- De keuring richt zich dan vaak op inzetbaarheid en veiligheid; soms ook op mentale stabiliteit.
- Resultaten worden meestal gedeeld met de werkgever, binnen afgesproken grenzen.
Waar moet je als emigrant, nomad of expat op letten bij een medische keuring voor je ziektekostenverzekering?
Ook verzekeraars kunnen medische informatie opvragen of een keuring eisen.
- Bij langdurig verblijf wordt je gezondheidsrisico opnieuw beoordeeld, vooral bij internationale ziektekostenverzekeringen.
- Soms is een medische vragenlijst voldoende. In andere gevallen kan een (uitgebreide) medische keuring worden gevraagd.
- Bestaande aandoeningen kunnen gevolgen hebben voor dekking of premie.
- Niet alles hoeft automatisch te leiden tot uitsluiting, maar transparantie is belangrijk.
Waarom is het belangrijk de juiste route te volgen bij een medische keuring voor lang verblijf in het buitenland?
Niet elke medische keuring is uitwisselbaar.
- Een keuring voor een visum of verblijfsvergunning is niet automatisch geldig voor een verzekeraar.
- Een werkgeverskeuring voldoet vaak niet aan immigratie-eisen.
- Zelf vooraf een keuring regelen kan leiden tot afwijzing. Volg altijd de instructies van de instantie die de keuring vraagt. Zo voorkom je dubbele keuringen en onnodige kosten.
Wat zijn vaak standaard onderdelen van een medische keuring als je gaat wonen en werken in het buitenland?
De inhoud van zo'n medische keuring is vaak breder dan verwacht.
O.a. kan aan bod komen:
- algemeen lichamelijk onderzoek
- vragen over medische voorgeschiedenis
- aandacht voor erfelijke aandoeningen
- beoordeling van psychische gezondheid
- röntgenfoto’s van de longen
- bloed- en urineonderzoek
Vaak geldt de keuring voor alle gezinsleden.
Waar moet je op letten bij medische dossiers en verklaringen?
Voorbereiding helpt, ook als je de keuring niet zelf regelt.
- Er kan worden gevraagd om medische dossiers van huisarts of specialist. Verzamel relevante informatie dus tijdig.
- Denk ook aan medicatieoverzichten en behandelverslagen.
- Laat documenten waar relevant vertalen naar Engels of de lokale taal. Zo kun je vragen tijdens het keuringsgesprek beter toelichten.
Welke kosten en praktische aandachtspunten spelen voor expats, nomads en emigranten mee rondom een medische keuring?
Medische keuringen zijn vrijwel nooit kosteloos.
- Denk aan kosten voor consult, onderzoeken en röntgenfoto’s of scans.
- Vaak is er geen vergoeding door je werkgever of verzekeraar.
- De keuringsarts wordt meestal aangewezen door ambassade, werkgever of verzekeraar.
- Je krijgt het rapport vaak niet automatisch te zien.
- Soms is een herkeuring of aanvullende test nodig.
Wat als je twijfelt over de uitkomst van een medische keuring rondom lang verblijf in het buitenland?
Twijfel betekent niet meteen dat je kansloos bent.
- In sommige gevallen is een informeel pre-advies mogelijk. Dit kan vaak bij een door immigratie of verzekeraar aangewezen arts. Zo krijg je inzicht in mogelijke aandachtspunten.
- De uiteindelijke beoordeling ligt altijd bij de betreffende instantie.
- Openheid en goede voorbereiding verkleinen verrassingen tijdens de keuring, of achteraf.
Quotes en ervaringen
Ik dacht dat een medische keuring alleen bij specifieke visa hoorde. Pas later ontdekte ik dat mijn internationale ziektekostenverzekeraar ook medische informatie wilde zien. Dat had ik liever eerder geweten.
Japan emigrant
De keuring via immigratie voelde formeler dan ik had verwacht. Alles liep via vaste artsen en procedures. Zelf iets regelen bleek geen goed idee.
Australië expat
Mijn werkgever vroeg om een medische keuring voordat ik kon starten. Het ging vooral om mijn huidige inzetbaarheid en veiligheid, niet om alles uit mijn verleden. Dat stelde me gerust.
Canada expat
De keuring zelf was uitgebreider dan verwacht, vooral de vragenlijst. Het hielp dat ik mijn medische gegevens al bij elkaar had.
Nieuw-Zeeland emigrant
Ik twijfelde of mijn medische situatie een probleem zou zijn voor mijn visum. Door vooraf een informeel advies te vragen, wist ik beter waar ik aan toe was.
Zuid-Afrika emigrant
Wat betekent het als je langdurig afhankelijk wordt van chronische zorg bij een lang verblijf in het buitenland?
Continuïteit van behandeling, medicatie en specialistische afstemming bij langdurig wonen en werken in het buitenland
- Hoe regel je vervolgzorg bij een bestaande aandoening tijdens een lang verblijf in het buitenland?
- Kun je specialistische zorg combineren met Nederland bij een lang verblijf in het buitenland?
- Hoe zit het met toegang tot medicatie bij lang verblijf in het buitenland?
- Wat als je terug naar Nederland moet of wil voor een second opinion of ingreep?
- Quotes en ervaringen
Lang verblijf in het buitenland met een chronische aandoening vraagt om een andere blik dan tijdelijk reizen. Het gaat niet om één consult, maar om jarenlange continuïteit.
Hoe regel je vervolgzorg bij een bestaande aandoening tijdens een lang verblijf in het buitenland?
Langdurige zorg vraagt uiteraard om regie. Niet alles wordt automatisch overgenomen.
- zorg voor een volledig medisch dossier in het Engels of lokale taal
- bespreek met je arts in Nederland een overdrachtsplan
- onderzoek welke specialisten in je nieuwe woonland ervaring hebben met jouw aandoening
- check of behandelrichtlijnen vergelijkbaar zijn met wat je in Nederland gewend was
- informeer hoe vaak controleconsulten gebruikelijk zijn
- leg vast wie jouw vaste eerste aanspreekpunt wordt
- onderzoek of je online consulten met Nederland kunt behouden (hoe, kosten)
- houd zelf overzicht over je afspraken en uitslagen
Kun je specialistische zorg combineren met Nederland bij een lang verblijf in het buitenland?
Een hybride zorgmodel kan soms werken, maar vraagt om uitzoekwerk en duidelijke afspraken.
- sommige expats kiezen voor jaarlijkse controles in Nederland
- internationale verzekeringen dekken soms -maar zeker niet altijd- behandeling in meerdere landen
- digitale consulten maken grensoverschrijdende afstemming mogelijk
- wachttijden en vergoedingen verschillen per systeem
- stem vooraf met je (internationale) verzekeraar af wat wordt vergoed
- bespreek met beide artsen wie eindverantwoordelijk is: voorkom dat adviezen elkaar tegenspreken zonder overleg
Hoe zit het met toegang tot medicatie bij lang verblijf in het buitenland?
Medicatiecontinuïteit is vaak kwetsbaarder dan gedacht:
- controleer of jouw medicatie lokaal geregistreerd (en toegestaan) is
- zo nee, onderzoek dan of er gelijkwaardige alternatieven bestaan
- informeer naar maximale hoeveelheden die je mag invoeren
- check of herhaalrecepten digitaal geregeld kunnen worden
- houd rekening met prijsverschillen per land
- vraag je arts om een internationale medicatieverklaring
- bouw een kleine voorraad op, binnen wettelijke grenzen en bespreek wat te doen bij plotselinge leveringsproblemen
Wat als je terug naar Nederland moet of wil voor een second opinion of ingreep?
- onderzoek of je verzekering tijdelijke zorg in Nederland dekt
- check of -en zo ja hoe- je nog toegang hebt tot het Nederlandse zorgstelsel
- houd rekening met wachttijden bij specialistische centra
- bespreek vooraf met je lokale arts waarom een second opinion wenselijk is
- zorg dat alle onderzoeksresultaten internationaal overdraagbaar zijn
- plan voldoende tijd voor reis, herstel of nazorg
- stem af hoe je vervolgcontroles weer in je nieuwe woonland plaatsvinden
Quotes en ervaringen
In de Verenigde Staten merkte ik dat mijn diabeteszorg veel technischer was dan in Nederland. Alles draaide om data en meetwaarden. Ik besloot mijn jaarlijkse controle in Nederland te blijven doen, omdat ik daar mijn vaste specialist heb. Die combinatie werkt beter voor mij.
Verenigde Staten expat
In Kenia bleek mijn medicatie lang niet altijd beschikbaar. Ik moest leren vooruitdenken en tijdig bestellen. Dat gaf me het gevoel dat ik zelf meer verantwoordelijkheid moest nemen dan vroeger.
Kenia expat
Toen mijn klachten verergerden in Duitsland, wilde ik een second opinion in Nederland. Dat gaf me zekerheid. De organisatie eromheen was -ondanks de nabijheid- complex, maar het gevoel gehoord te worden maakte het de moeite waard.
Duitsland working nomad
In Chili combineer ik lokale controles met online overleg met mijn Nederlandse specialist. Het kost extra afstemming, maar ik voel me daardoor minder afhankelijk van één systeem. Dat geeft rust.
Chili emigrant
Wat vraagt het mentaal van je als meekomende partner bij een lang verblijf in het buitenland als expat, emigrant of working nomad?
Mentale aandachtspunten en veerkracht voor partners die voor langere tijd wonen, werken en reizen in het buitenland
- Welke uitdagingen ervaren meekomende partners als expat of emigrant bij een lang verblijf in het buitenland?
- Welke mentale signalen kun je als expat-partner herkennen bij een lang verblijf in het buitenland?
- Hoe beïnvloedt een lang verblijf in het buitenland je identiteit als emigrant of working nomad?
- Wat als het romantische beeld van wonen in het buitenland tegenvalt voor een expat-gezin of emigrant?
- Hoe kun je als meekomende partner blijven groeien bij voor langere tijd wonen, werken en reizen in het buitenland?
- Quotes en ervaringen
Een lang verblijf in het buitenland als meekomende partner gaat niet alleen over visa, verzekeringen en huisvesting. Het raakt ook aan identiteit, eigenwaarde en persoonlijke groei.
Welke uitdagingen ervaren meekomende partners als expat of emigrant bij een lang verblijf in het buitenland?
Veel partners die meeverhuizen herkennen één of meer van deze situaties:
- je partner werkt lange dagen of reist veel
- je bent vaak alleen in een nieuw land
- je netwerk bestaat vooral uit collega’s van je partner en hun partners
- jij regelt huisvesting, internet, scholen en andere voorzieningen
- je spreekt de taal nog niet goed
- familie en vrienden begrijpen je situatie niet altijd
- je mist je eerdere werk of professionele rol
- je zoekt een nieuwe invulling van je dagen
Dit zijn geen zwakke plekken. Het zijn signalen dat je midden in een overgang zit.
Welke mentale signalen kun je als expat-partner herkennen bij een lang verblijf in het buitenland?
Wanneer spanning of onzekerheid langer blijft hangen, kunnen klachten ontstaan zoals:
- vermoeidheid of slaapproblemen
- prikkelbaarheid of stemmingswisselingen
- gevoelens van leegte of stilstand
- paniek of aanhoudende onrust
- minder initiatief nemen dan je gewend bent
- veranderingen in eetgedrag
Herkennen is een eerste stap. Het helpt om eerlijk te kijken naar wat er speelt. Veel partners bouwen na verloop van tijd opnieuw iets op:
- een eigen netwerk, los van hun partner
- betere taalvaardigheid
- vrijwilligerswerk of studie
- een nieuw project of creatief initiatief
- meer zelfvertrouwen in hun nieuwe omgeving
Kom je er zelf niet uit, dan kan begeleiding helpen. Er zijn coaches die ervaring hebben met emigreren en lang verblijf in het buitenland, specifiek voor meekomende partners.
Hoe beïnvloedt een lang verblijf in het buitenland je identiteit als emigrant of working nomad?
Een nieuwe omgeving kan onverwachte kanten van jezelf zichtbaar maken. Dat proces is zelden eenduidig.
- Soms merk je dat je zachter wordt:
- een rustiger leefritme kan spanning verminderen
- meer natuur of ruimte kan je vertragen
- afstand van je oude omgeving kan relativeren
- je leert loslaten wat minder belangrijk blijkt
- Tegelijk kan het ook een andere kant oproepen:
- frustratie over taal of bureaucratie kan je een korter lontje geven
- een gevoel van afhankelijkheid kan je defensiever maken
- eenzaamheid kan je prikkelbaarder maken
- het missen van erkenning kan je harder maken in je reacties
En het bijzondere is: beide kunnen tegelijk aanwezig zijn: je kunt milder worden naar het leven terwijl je juist scherper wordt in wat je niet meer accepteert. Je kunt meer rust ervaren terwijl er onderhuids spanning blijft.
Wat als het romantische beeld van wonen in het buitenland tegenvalt voor een expat-gezin of emigrant?
Vooraf lijkt emigreren vaak een droom. In de praktijk kan het ook confronterend zijn:
- heimwee kan sterker zijn dan verwacht
- eenzaamheid kan onverwacht toeslaan
- het verschil tussen verwachting en werkelijkheid kan pijn doen
- opmerkingen van thuisblijvers kunnen wringen
- je kunt twijfelen aan je keuze
- wanneer iedereen zegt 'dat je toch een geweldig leven hebt', kan dat juist afstand creëren
Een moeilijke beginperiode betekent niet dat je keuze verkeerd was. Het betekent dat je midden in een aanpassingsproces zit.
Hoe kun je als meekomende partner blijven groeien bij voor langere tijd wonen, werken en reizen in het buitenland?
Sommige partners ervaren dat hun eigen ontwikkeling tijdelijk lijkt stil te staan. Maar groei kan verschillende vormen aannemen:
- de taal leren, als stap naar zelfstandigheid
- vrijwilligerswerk doen als nieuwe vorm van betekenis
- een opleiding of online cursus volgen
- bijdragen aan een creatief of maatschappelijk project
- bewust investeren in je relatie
- tijd nemen voor persoonlijke reflectie
Lang verblijf in het buitenland als expat, emigrant of working nomad vraagt om actief onderhoud van je eigen balans:
- bouw bewust aan een eigen netwerk
- maak duidelijke afspraken over werktijden en gezamenlijke tijd
- blijf in gesprek over verwachtingen en veranderende rollen
- geef ruimte aan heimwee, zonder dat het alles overheerst
- blijf onderzoeken wat jou energie geeft
Quotes en ervaringen
Ik merkte dat ik in Nieuw-Zeeland zachter werd. In Nederland was ik vaak gejaagd en kortaf. Hier voelde ik ruimte, letterlijk en figuurlijk. De natuur en het tempo hielpen me om rustiger te worden. Ik ben hier een aangenamer mens én partner geworden.
Nieuw-Zeeland emigrant
Verhuizen naar Griekenland klonk als een droom. Maar met kleine kinderen in een appartement, terwijl mijn man veel weg was voor werk, voelde ik me vaak opgesloten. Ik keek veel tv en miste mijn eigen mensen. Die eerste maanden waren zwaar en eenzaam. Daarna veranderde dat, juist omdat ik mezelf steeds beter aanpaste.
Griekenland expat
Ik had een mooie carrière opgebouwd voordat we naar Thailand vertrokken. Daar viel dat ineens weg. Mijn partner groeide enorm in zijn werk, terwijl ik opnieuw moest beginnen. Dat voelde confronterend. Pas later zag ik dat mijn groei een andere vorm kreeg, minder zichtbaar maar wel echt.
Thailand expat
Wat kun je doen als je bij lang verblijf in het buitenland mentaal in een dip raakt?
Omgaan met mentale dips bij wonen, werken en ondernemen in het buitenland
- Wanneer is een mentale dip bij lang verblijf in het buitenland niet ongewoon?
- Welke mentale issues worden vaak genoemd als je voor langere tijd in het buitenland woont, werkt of reist?
- Wat kan 'Hollandse houvast' betekenen bij wonen en werken in het buitenland?
- Waarom kan het helpen ervaringen te delen met ervaringsdeskundigen bij mentale dips in het buitenland?
- Wanneer is professionele ondersteuning helpend bij mentale dips tijdens een lang verblijf in het buitenland?
- Wat is belangrijk om mee te nemen als je als expat, emigrant of nomad een mentale dip voelt?
- Quotes en ervaringen
Wie voor langere tijd in het buitenland woont of werkt, zet een grote stap. Die vraagt energie in verschillende fases. Als je je mentaal minder goed voelt, hoeft dat niet meteen te betekenen dat je keuze verkeerd was of dat terugkeren de enige oplossing is. Mentale dips komen vaker voor bij expats, emigranten en working nomads, juist omdat veel tegelijk verandert.
Wanneer is een mentale dip bij lang verblijf in het buitenland niet ongewoon?
Een dip is vaak tijdelijk en hangt samen met overgangsmomenten.
- de opstartfase kost meer energie dan verwacht
- het sociale netwerk moet opnieuw worden opgebouwd
- dagelijkse vanzelfsprekendheden en routines vallen weg
- verwachtingen en realiteit lopen soms uiteen
- succes of avontuur sluit mentale kwetsbaarheid niet uit
Het helpt om een dip te zien als signaal, niet als falen.
Welke mentale issues worden vaak genoemd als je voor langere tijd in het buitenland woont, werkt of reist?
Natuurlijk treden onderstaande uitdagingen niet bij iedereen op. Ieder mens is anders. Maar...het komt wel regelmatig voor. Je er op voorbereiden, issues herkennen als ze zich voor (dreigen te) doen en weten hoe te handelen is al deel van de oplossing. Hou ook je eventuele partner en kinderen in de gaten.
- afstandelijkheid: spelregels en omgangsvormen zijn (en blijven) vaak totaal anders dan je gewend was; 'vrienden' en collega's blijven wat op afstand, het is lastig om écht contact te maken. Dat kan een gevoel van eenzaamheid geven.
- aanhoudende culture shock: het treedt bij vrijwel iedereen op, maar soms houdt het gevoel lang aan en belemmert het je teveel in de dagelijkse bezigheden.
- heimwee: het gemis van familie en vrienden, het gemis van die typisch Nederlandse gewoontes
- alcohol: in veel landen is alcohol makkelijk verkrijgbaar. Ook is het gebruikelijk(er) om tijdens de lunch, de belangrijkste maaltijd van de dag, een of meerdere glazen alchohol te nuttigen. Dat gegeven, in combinatie met een gevoel van eenzaamheid of heimwee, kan gevaarlijk zijn.
- overschot aan tijd: zeker bij partners van expats. De kinderen hebben een nanny, voor het vervoer is er een chauffeur, huishoudelijk werk wordt gedaan, je partner is aan het werk. Een gebrek aan zinvolle tijdsbesteding kan snel leiden tot mentale uitdagingen.
Wat kan 'Hollandse houvast' betekenen bij wonen en werken in het buitenland?
Soms helpt het om even terug te grijpen op wat vertrouwd voelt:
- jezelf toestaan om heimwee te hebben
- bewust ruimte maken voor je vertrouwde taal en cultuur
- contact zoeken met andere Nederlanders in je omgeving
- kleine rituelen uit je voormalige woonland herinvoeren; verwen jezelf met echte Nederlandse producten die je al even hebt moeten missen. Bestel eventueel met andere Nederlanders in je omgeving om de verzendkosten te beperken, of achterhaal, bijvoorbeeld via de Nederlandse vereniging of een online expatforum, of iemand spullen voor je mee kan nemen. Denk ook aan het bewust opzoeken of zelf organiseren van vieringen als Koningsdag en Sinterklaas.
Dit gaat niet over krampachtig vasthouden aan het verleden, maar over even weer opladen.
Waarom kan het helpen ervaringen te delen met ervaringsdeskundigen bij mentale dips in het buitenland?
Praten met mensen die iets vergelijkbaars meemaken kan relativeren.
- je merkt dat je niet de enige bent met twijfels
- ervaringen krijgen context en normaliteit
- verschillen tussen landen en fases worden zichtbaar
- praktische tips ontstaan vaak vanzelf in gesprek
Delen vermindert vaak je gevoel van isolatie, ook als oplossingen niet direct voorhanden zijn.
Wanneer is professionele ondersteuning helpend bij mentale dips tijdens een lang verblijf in het buitenland?
Soms is extra begeleiding nodig, los van je sociale netwerk.
- gespecialiseerde coaches of psychologen kennen de emigratiedynamiek
- gesprekken kunnen vaak online plaatsvinden
- begeleiding in je eigen taal kan veiligheid geven
- trajecten verschillen in duur en intensiteit
- je loopt niet het risico dat mensen zeggen 'ja, maar jij wilde toch naar het buitenland'...
Wat is belangrijk om mee te nemen als je als expat, emigrant of nomad een mentale dip voelt?
Niet elke mentale dip heeft dezelfde oorsprong.
- klachten kunnen ontstaan door verandering, niet door het buitenland zelf
- bestaande kwetsbaarheden verdwijnen niet automatisch door vertrek naar het buitenland
- het buitenland kan spanningen juist versterken
- teruggaan is altijd een optie, maar zeker niet altijd de eerste stap
Bewust kijken naar wat er speelt helpt om vergaande keuzes minder impulsief te maken.
Quotes en ervaringen
Ik dacht dat het aan mij lag, dat ik niet sterk genoeg was. Pas later hoorde ik hoe normaal dit gevoel is in het eerste jaar. Dat gaf lucht.
Spanje emigrant
Alles leek goed geregeld, maar mentaal voelde ik me leeg. Het hielp om te horen dat anderen dit ook hadden, zelfs mensen die hier al langer woonden.
Frankrijk expat
Ik miste niet zozeer Nederland, maar het gevoel dat dingen vanzelf gingen. Dat inzicht maakte dat ik milder naar mezelf kon kijken.
Zuidoost-Azië reiziger
In gesprekken met iemand die zelf was geëmigreerd voelde ik me sneller begrepen. Ik hoefde minder uit te leggen en kon meteen naar de kern. Dat maakte het verschil.
Canada emigrant
Achteraf zie ik dat ik dacht dat een nieuw land ook een nieuw begin zou zijn. Sommige dingen nam ik gewoon mee. Dat besef was confronterend, maar ook helpend.
Suriname expat
Hoe ga je als expat, emigrant of nomad om met psychische zorg en therapie bij lang verblijf in het buitenland?
Toegang tot mentale ondersteuning, culturele verschillen en verzekeringsvragen bij langdurig wonen in het buitenland
- Kun je toegang tot Nederlandstalige psychologen krijgen bij een lang verblijf in het buitenland?
- Hoe wordt mentale zorg lokaal benaderd in je woonland?
- Vergoedt je internationale verzekering therapie bij langdurig wonen in het buitenland?
- Hoe combineer je online mentale zorg met lokale therapie tijdens een lang verblijf in het buitenland?
- Quotes en ervaringen
Soms kan een culturele mismatch in psychologische zorg in het buitenland groter zijn dan verwacht. Wat je eerder 'normaal' beschouwde, kan elders ongebruikelijk of zelfs taboe zijn.
Kun je toegang tot Nederlandstalige psychologen krijgen bij een lang verblijf in het buitenland?
Taal beïnvloedt vaak hoe diep je kunt gaan in therapie.
- in grote steden zijn soms Nederlandstalige therapeuten beschikbaar; in kleinere regio’s is de kans uiteraard kleiner
- online therapie vanuit Nederland is vaak een alternatief
- sommige internationale netwerken bieden Nederlandstalige ondersteuning
- wachttijden kunnen wel sterk verschillen per land
- check of jouw (internationale) verzekeraar online consulten vergoedt
- informeer altijd naar BIG-registratie of internationale accreditatie
- check vooraf of jouw Nederlandse psycholoog voldoende cultureel sensitief is, ervaring heeft met mensen die internationaal wonen en werken
- onderzoek of sessies in het Engels als 'second best' voor jou voldoende comfortabel zijn
Hoe wordt mentale zorg lokaal benaderd in je woonland?
Wat jij als 'open gesprek' ziet, kan lokaal soms als privé of zwak worden gezien.
- in sommige landen is therapie heel laagdrempelig en wellicht al veel gangbaarder dan in je voormalige woonland
- in andere culturen rust nog stigma op psychische klachten
- de focus kan meer medisch of juist meer coachend zijn; sommige systemen werken sneller met onderdrukkende of kalmerende medicatie
- wachttijden in publieke systemen kunnen soms lang zijn
- informeer hoe je kunt worden verwezen: via welke procedures
- vraag andere expats naar hun ervaringen of tips voor een goede psycholoog of coach
- verdiep je voorafgaand aan sessies in de culturele kijk op emoties en hulpvragen
Vergoedt je internationale verzekering therapie bij langdurig wonen in het buitenland?
Mentale zorg is niet in elk verzekeringspakket vanzelfsprekend.
- internationale zorgverzekeringen vergoeden therapie vaak beperkt, maar uiteraard wisselt dat afhankelijk van verzekeraar en type verzekering
- er kan bv. een maximum aantal sessies per jaar gelden, soms is een medische verwijzing verplicht of kunnen eigen bijdragen aanzienlijk zijn
- online therapie wordt niet altijd gelijkgesteld aan fysieke sessies
- lees de polisvoorwaarden zorgvuldig door en vraag vooraf schriftelijke bevestiging van vergoeding
- onderzoek of werkgevers aanvullende dekking bieden of een eigen netwerk hebben
Hoe combineer je online mentale zorg met lokale therapie tijdens een lang verblijf in het buitenland?
Hybride zorg kan soms goed werken, mits rollen helder zijn en blijven:
- je kunt bestaande therapie in Nederland vaak online voortzetten, als je therapeut daar voor open staat
- lokale huisartsen kunnen dan eventuele medicatie voorschrijven
- overleg tussen behandelaars vraagt wel om expliciete toestemming en tijdzones kunnen planning beïnvloeden
- stem noodscenario’s af in je woonland: crisisopvang moet altijd lokaal, dichtbij jou, geregeld zijn
- maak duidelijke afspraken over wie hoofdbehandelaar is
- zorg dat medische informatie veilig wordt gedeeld
Quotes en ervaringen
In Dubai vond ik niet zo snel een Nederlandstalige psycholoog. Online therapie vanuit Nederland bleek een uitkomst. Toch merkte ik dat mijn context hier anders was dan die van mijn therapeut.
Verenigde Arabische Emiraten expat
In Brazilië is praten over emoties heel normaal. Ik vond hier sneller een therapeut dan in Nederland. De aanpak was warmer en minder protocolgericht. Dat paste verrassend goed bij mij.
Brazilië emigrant
In Peru werd mentale zorg vooral nog medisch benaderd. Medicatie werd snel voorgesteld. Ik wilde eerst praten, niet meteen pillen. Dat verschil in benadering zette me aan het denken over culturele verwachtingen.
Peru working nomad
Waar op te letten rondom zwangerschap en bevalling bij een lang verblijf in het buitenland als emigrant of expat?
Verschillen in zorg, keuzes en regelgeving bij bevallen als je voor langere tijd in het buitenland woont en werkt
- Welke verschillen in zorgcultuur en medische benadering kun je ervaren bij bevallen in het buitenland?
- Hoe zit het met thuisbevalling en kraamzorg bij een lang verblijf in het buitenland?
- Hoeveel invloed heb je als emigrant, nomad of expat op bevallingsprocedures in het ziekenhuis?
- Wat betekent tijdelijk terugkeren naar Nederland voor je bevalling, als je woont en werkt in het buitenland?
- Welke nationaliteit krijgt je kind bij geboorte in het buitenland?
- Quotes en ervaringen
Een bevalling tijdens een lang verblijf in het buitenland vraagt om meer dan medische voorbereiding. Het raakt ook aan cultuur, autonomie, regelgeving en praktische keuzes.
Welke verschillen in zorgcultuur en medische benadering kun je ervaren bij bevallen in het buitenland?
Zwangerschap wordt in veel landen standaard als een medische gebeurtenis gezien:
- je staat meestal onder controle van een specialist in een ziekenhuis
- er wordt sneller gekozen voor een keizersnede
- pijnbestrijding zoals een ruggenprik wordt sneller aangeboden
- geboortegewichten worden soms anders beoordeeld dan in Nederland
- je hebt vaak het recht om keuzes te maken, maar de ruimte die je krijgt verschilt per land en ziekenhuis
Hoe zit het met thuisbevalling en kraamzorg bij een lang verblijf in het buitenland?
- thuisbevallen is in veel landen ongebruikelijk of niet mogelijk
- bevallen gebeurt standaard in het ziekenhuis
- ook je kraambed breng je vaak in het ziekenhuis door
- kraamzorg zoals in Nederland is, afhankelijk van je woonlocatie, lang niet altijd beschikbaar
Hoeveel invloed heb je als emigrant, nomad of expat op bevallingsprocedures in het ziekenhuis?
- protocollen rond couveuseplaatsing verschillen
- direct huid-op-huidcontact is niet overal vanzelfsprekend
- borstvoeding wordt soms anders begeleid
- aanwezigheid van je partner tijdens de bevalling verschilt per instelling
- wisseling van dienstdoende arts kan invloed hebben op gemaakte afspraken
Als eigen regie belangrijk voor je is:
- zoek tijdig een arts die aansluit bij jouw visie
- bespreek je wensen vooraf uitgebreid
- vraag hoe flexibel het ziekenhuis omgaat met vooraf opgestelde geboorteplannen
Wat betekent tijdelijk terugkeren naar Nederland voor je bevalling, als je woont en werkt in het buitenland?
Terugkeren naar Nederland om te bevallen kan vertrouwd voelen, maar vraagt vaak veel extra organisatie:
- na de zevende maand mag je meestal niet meer vliegen
- je partner kan niet altijd langdurig verlof opnemen
- tijdelijke huisvesting moet geregeld worden
- je verzekering moet tijdelijke terugkeer en bevalling in Nederland dekken
- inschrijving en zorg moeten opnieuw worden afgestemd
Welke nationaliteit krijgt je kind bij geboorte in het buitenland?
- de nationaliteit van je kind hangt af van beide ouders
- ook je huwelijkse status kan invloed hebben
- sommige landen kennen volledig andere regels dan Nederland
- regelgeving kan veranderen of onduidelijk zijn
- tijdig contact met ambassade of consulaat over regelgeving en 'hoe te handelen' kan hier veel onzekerheid voorkomen
Quotes en ervaringen
Hier word je bijna gek verklaard als je op natuurlijke wijze wilt bevallen. Wie wil er nu de pijn van weeën doorstaan als het makkelijker kan, zeiden ze. Het kostte me veel moeite om een arts te vinden die mijn wens respecteerde. Uiteindelijk liep het toch nog anders omdat een andere arts dienst had.
Mexico emigrant
Ik had me ingesteld op een ziekenhuisbevalling, maar niet op het idee dat ik daar ook dagen moest blijven. Kraamzorg zoals in Nederland bestaat hier niet. Alles voelde medisch en strak georganiseerd. Dat gaf veiligheid, maar ook afstand.
Verenigde Arabische Emiraten expat
In het ziekenhuis werd veel besloten zonder dat ik het gevoel had dat ik echt werd meegenomen in de keuzes. Ik merkte hoe belangrijk het is om vooraf duidelijke afspraken te maken.
Thailand emigrant
Pas bij de geboorte realiseerden we ons dat de nationaliteit van ons kind niet automatisch geregeld was. We moesten documenten vertalen en meerdere instanties benaderen. Het voelde ineens heel juridisch, terwijl wij vooral bezig waren met ons kind.
Zuid-Afrika emigrant
Hoe werkt kraamzorg bij lang verblijf in het buitenland en wat verandert er na de geboorte?
Verschillen in ondersteuning, rolverdeling en zorg na bevalling in het buitenland
- Welke rol heeft je partner rondom de bevalling en kraamtijd bij lang verblijf in het buitenland?
- Wat kun je als expat, nomad of emigrant verwachten van medische begeleiding na de geboorte?
- Hoe ziet de eerste week thuis in het buitenland eruit, zonder Nederlands kraamzorgsysteem?
- Kun je Nederlandse kraamzorg naar het buitenland halen als je daar lang verblijft?
- Hoe vind je op afstand ondersteuning bij borstvoeding en opvoeding, als je voor langere tijd in het buitenland verblijft?
- Quotes en ervaringen
Het Nederlandse kraamzorgsysteem is vrij uniek in de wereld. Wie tijdens een lang verblijf in het buitenland bevalt, merkt vaak dat de eerste weken er anders uitzien dan verwacht.
Welke rol heeft je partner rondom de bevalling en kraamtijd bij lang verblijf in het buitenland?
De betrokkenheid van je partner hangt sterk af van lokale cultuur en ziekenhuisbeleid:
- in veel landen heeft de partner een minder actieve rol tijdens de bevalling
- aanwezigheid bij medische handelingen is niet altijd vanzelfsprekend
- sommige ziekenhuizen laten partners pas op het laatste moment toe
- emotionele ondersteuning is soms meer privé dan medisch geïntegreerd
Wat kun je als expat, nomad of emigrant verwachten van medische begeleiding na de geboorte?
- artsen zijn niet in elk land 24 uur per dag fysiek aanwezig
- bevallingen worden waar mogelijk overdag gepland
- bij complicaties kan beschikbaarheid van specialisten verschillen
- flesvoeding wordt soms sneller aangeboden dan in Nederland
- borstvoeding vraagt soms om actieve en herhaalde communicatie van jouw kant:
- geef je wens duidelijk vooraf aan
- herhaal je wens tijdens de opname
- vraag naar ondersteuning door een lactatiekundige
Hoe ziet de eerste week thuis in het buitenland eruit, zonder Nederlands kraamzorgsysteem?
- professionele kraamzorg aan huis is in veel landen niet gebruikelijk
- familie van je partner kan juist intensief betrokken zijn
- bezoek kan direct na de bevalling in sommige culturen talrijk zijn, inclusief de zakelijke vrienden van je partner
- (schoon)familie neemt in sommige culturen tijdelijk het huishouden over. Dat kan steunend voelen, maar ook overweldigend.
- het helpt om vooraf grenzen te bespreken
- stem verwachtingen met je partner af
- geef respectvol aan wat je wel en niet prettig vindt
Kun je Nederlandse kraamzorg naar het buitenland halen als je daar lang verblijft?
- het is soms mogelijk om een Nederlandse kraamverzorgende over te laten komen
- je meldt je tijdig aan bij een gespecialiseerde organisatie
- jij regelt verblijf, zij regelen planning en reis
- meestal is de kraamhulp binnen 24 tot 48 uur na de bevalling aanwezig
- qua kosten:
- een Nederlandse basisverzekering -als je die nog hebt- vergoedt soms (deels) de zorgkosten
- reis- en verblijfskosten betaal je meestal zelf
- internationale zorgverzekeringen vergoeden Nederlandse kraamzorg vaak niet
- werkgevers vergoeden soms een deel van de kosten
- ben je al zwanger bij het afsluiten van een verzekering, dan kan vergoeding zijn uitgesloten
Hoe vind je op afstand ondersteuning bij borstvoeding en opvoeding, als je voor langere tijd in het buitenland verblijft?
Digitale informatie en internationale gemeenschappen maken het wennen aan je nieuwe gezinssituatie in het buitenland vaak iets toegankelijker:
- er zijn internationale netwerken voor borstvoeding
- lactatiekundigen bieden online begeleiding
- er zijn cursussen en lokale groepen in veel regio’s
- veel Nederlandse informatie van het consultatiebureau over bv. voeding en veilig slapen is online beschikbaar
Quotes en ervaringen
In Singapore merkte ik dat mijn man tijdens de bevalling vooral toeschouwer was. Het medische team nam het volledig over. Dat gaf vertrouwen, maar ik miste soms de gezamenlijke beleving zoals we die in Nederland eerder gewend waren.
Singapore expat
Na de geboorte in Marokko stond de hele familie van mijn man aan mijn bed. Iedereen bedoelde het goed, maar ik raakte uitgeput. Het kostte me moed om mijn grenzen aan te geven. Achteraf was ik blij dat ik dat toch had gedaan.
Marokko emigrant
Wij lieten een Nederlandse kraamverzorgende overvliegen naar Brazilië. Dat gaf herkenning in een onbekende omgeving. Tegelijk was het anders dan thuis, want je zit toch in een ander land met andere gewoonten.
Brazilië working nomad
In Zweden werd kunstvoeding al snel voorgesteld omdat mijn zoon wat afviel. Ik wilde graag borstvoeding blijven proberen. Pas toen ik zelf actief om een lactatiekundige vroeg, kreeg ik de begeleiding die ik nodig had.
Zweden emigrant
In Kenia bestond kraamzorg zoals in Nederland helemaal niet. Gelukkig vond ik online veel Nederlandse informatie over babyzorg. Dat gaf me houvast in de eerste onzekere weken, zeker omdat het mijn eerste kind was.
Kenia expat
Wat als je kind extra ondersteuning of zorg nodig heeft bij een lang verblijf in het buitenland?
Passend onderwijs, gespecialiseerde jeugdzorg en woonkeuzes bij langdurig wonen in het buitenland
- Hoe regel je passend onderwijs bij een zorgbehoefte rondom je kind tijdens lang verblijf in het buitenland?
- Hoe toegankelijk is gespecialiseerde jeugdzorg in je woonland bij een lang verblijf in het buitenland?
- Kun je internationale jeugdzorg combineren met Nederlandse expertise bij een lang verblijf in het buitenland?
- Kun je met deze behoefte aan extra ondersteuning voor je kind in het buitenland blijven wonen en werken?
- Quotes en ervaringen
Wanneer een kind extra ondersteuning nodig heeft, verandert de dynamiek van je lang verblijf in het buitenland. Er ontstaat behoefte aan structurele begeleiding, therapie of aangepast onderwijs.
Hoe regel je passend onderwijs bij een zorgbehoefte rondom je kind tijdens lang verblijf in het buitenland?
Niet elk onderwijssysteem kent hetzelfde niveau van inclusie of aanpassing.
Onderzoek, of vraag naar o.a.:
- of internationale scholen extra ondersteuning bieden
- ervaring met specifieke diagnoses
- mogelijkheid tot individuele begeleidingsplannen
- of er gespecialiseerde leerkrachten beschikbaar zijn
- mogelijkheid voor taalondersteuning, indien nodig
- ervaringen van andere ouders in vergelijkbare situaties
- het gevoel bij een school, voordat je beslist
- hoe overgang van of naar een ander land wordt begeleid
Hoe toegankelijk is gespecialiseerde jeugdzorg in je woonland bij een lang verblijf in het buitenland?
Toegang tot (specifieke) jeugdzorg kan sterk verschillen, zeker tussen publieke en private systemen.
Je kunt inzoomen op de volgende vragen:
- zijn er kinderpsychologen of orthopedagogen beschikbaar
- bestaan er gespecialiseerde behandelcentra
- hoe lang zijn wachttijden
- hoe is de financiering geregeld; check of je internationale ziektekostenverzekering deze zorg dekt
- is er ervaring met internationale gezinnen
- zijn er eventuele taalbarrières in behandeling
- wordt de al bekende diagnostiek erkend
Kun je internationale jeugdzorg combineren met Nederlandse expertise bij een lang verblijf in het buitenland?
- online consulten met Nederlandse specialisten zijn vaak mogelijk en behandelplannen kunnen gezamenlijk worden afgestemd
- bestaande diagnoses kunnen digitaal worden gedeeld
- Nederlandse therapeuten kunnen aanvullend coachen op afstand
- zorg dat alle betrokken professionals elkaar goed informeren; maak tegelijkertijd duidelijke afspraken over wie de hoofdbehandelaar is: voorkom dubbele of tegenstrijdige adviezen
Kun je met deze behoefte aan extra ondersteuning voor je kind in het buitenland blijven wonen en werken?
Soms bevestigt goede ondersteuning je keuze om te blijven. En soms wordt terugkeer naar Nederland een reële overweging.
Afwegingen daarbij:
- sluit het lokale systeem voldoende aan bij de behoeften van je kind (en bij die van jou als ouder)
- is continuïteit van begeleiding gewaarborgd
- hoe zwaar weegt sociale stabiliteit en vertrouwde mensen
- wat betekent een nieuwe verhuizing voor het welzijn van je kind
- kun je als ouder de benodigde energie blijven opbrengen
Quotes en ervaringen
Onze dochter heeft dyslexie. In Singapore bleek extra ondersteuning beperkt binnen de internationale school. We hebben aanvullend online begeleiding vanuit Nederland georganiseerd. Dat werkte, maar vroeg wel veel afstemming.
Singapore expat
In Zuid-Afrika vonden we sneller gespecialiseerde jeugdzorg dan verwacht. De aanpak was praktisch en oplossingsgericht. Dat gaf vertrouwen en hielp bij de beslissing om hier te blijven wonen.
Zuid-Afrika emigrant
Toen onze zoon met autisme in Zwitserland naar school ging, merkten we dat het systeem minder flexibel was dan in Nederland. We hebben serieus overwogen terug te keren. Net op tijd vonden we toch een passende school.
Zwitserland working nomad
In Costa Rica combineren we lokale therapie met online begeleiding vanuit Nederland. Dat geeft ons het gevoel dat we het beste van twee werelden benutten. Toch blijft het een voortdurende afweging of dit op lange termijn de juiste plek is.
Costa Rica emigrant
Wat moet je regelen bij een overlijden tijdens een lang verblijf in het buitenland als emigrant, expat of working nomad?
Procedures, repatriëring en keuzes bij overlijden voor langere tijd wonen, werken en reizen in het buitenland
- Wat gebeurt er direct na een overlijden in het buitenland?
- Welke keuzes heb je rond begrafenis, crematie of vervoer naar Nederland?
- Wat komt er kijken bij repatriëring van het lichaam naar Nederland?
- Welke verschillen zijn er bij overlijden in of buiten het ziekenhuis?
- Wat is de gangbare procedure er bij een niet-natuurlijke dood tijdens een lang verblijf in het buitenland?
- Welke persoonlijke keuzes spelen mee bij overlijden tijdens een lang verblijf in het buitenland?
- Quotes en ervaringen
Een overlijden tijdens een lang verblijf in het buitenland is emotioneel ingrijpend. Tegelijk komen er direct praktische en juridische stappen op je af.
Wat gebeurt er direct na een overlijden in het buitenland?
- aangifte van een overlijden doe je in de plaats van overlijden
- een arts geeft eerst een medische verklaring af
- in veel landen volgt daarna standaard een autopsie
- lokale autoriteiten starten hun eigen wettelijke procedure; het lichaam wordt tijdelijk ondergebracht in een mortuarium
- neem zo snel mogelijk contact op met een alarmcentrale of repatriëringsbedrijf: zij kunnen adviseren over vervolgstappen en lokale formaliteiten
Welke keuzes heb je rond begrafenis, crematie of vervoer naar Nederland?
Er zijn globaal drie opties:
- begraven of cremeren ter plaatse
- dan kun je de overledene lokaal laten opbaren
- houd rekening met verschillen in rituelen en gebruiken
- in sommige landen vindt een begrafenis binnen 24 uur plaats
- crematie ter plaatse en de as meenemen naar Nederland
- de asbus mag meestal zonder invoerbeperkingen naar Nederland
- vervoer kan via repatriëringsbedrijf of zelf, maar is wel afhankelijk van regels van bv. de luchtvaartmaatschappij: check dit vooraf
- een verklaring van overlijden en crematie kan controles vergemakkelijken
- repatriëring van het lichaam naar Nederland
- bij voldoende verzekering wordt transport vaak door de verzekeraar geregeld
- zonder dekking moet een gespecialiseerd repatriëringsbedrijf worden ingeschakeld
- als je langdurig werkt in het buitenland check dan of een werkgever soms (een deel van) de kosten vergoedt
Wat komt er kijken bij repatriëring van het lichaam naar Nederland?
- het paspoort blijft meestal bij de overledene
- sieraden en waardevolle spullen neem je beter zelf mee
- een 'laissez-passer' wordt afgegeven voor vervoer
- een financiële garantie kan vereist zijn voordat transport wordt toegestaan
- het lichaam wordt vaak gebalsemd, afhankelijk van het land
- bij kortere afstanden kan vervoer per auto sneller zijn dan per vliegtuig
Bij vervoer per vliegtuig:
- het lichaam wordt eerst in een zinken kist geplaatst
- daarna volgt een houten kist
- de kist wordt verzegeld na controle door de Inspectie van Volksgezondheid
- douaneformaliteiten moeten worden afgehandeld: uitklaren en vervolgens inladen in het vliegtuig
- het mortuarium op de luchthaven van bestemming biedt aanvullende diensten en hulp met administratieve en juridische afwikkeling rondom repatriëring (onder andere met de douane en Koninklijke Marechaussee)
- voor de begrafenis of crematie moet de zinken kist weer worden verwijderd
Welke verschillen zijn er bij overlijden in of buiten het ziekenhuis?
De eerste stap is altijd medische vaststelling van overlijden.
- bij overlijden in het ziekenhuis stelt een arts een overlijdensakte op
- bij overlijden buiten het ziekenhuis moet eerst een arts worden gewaarschuwd
- aangifte gebeurt in de gemeente van overlijden
- soms volgt aanvullende registratie in Nederland
Wat is de gangbare procedure er bij een niet-natuurlijke dood tijdens een lang verblijf in het buitenland?
- bij een ongeluk of misdrijf worden zowel arts als politie ingeschakeld
- het lichaam wordt meestal in beslag genomen voor onderzoek; pas na afronding van onderzoek wordt het lichaam vrijgegeven
- soms is een verklaring van geen bezwaar nodig voor begraven of cremeren; dit kan het proces afhankelijk van je woonlocatie aanzienlijk vertragen
Welke persoonlijke keuzes spelen mee bij overlijden tijdens een lang verblijf in het buitenland?
Het helpt om als partners of gezin vooraf met elkaar te spreken over wensen, hoe ongemakkelijk dat ook kan voelen:
- wil je in het land blijven waar je woont
- wil je terug naar Nederland
- waar voelt afscheid het meest passend
- hoe betrek je familie in Nederland bij de keuzes
- wat had de overledene zelf gewild
Quotes en ervaringen
Na het overlijden van mijn partner in Zuid-Afrika kwam alles tegelijk. De politie, het ziekenhuis, formulieren in een taal die ik niet volledig beheerste. Ik merkte hoe afhankelijk je bent van lokale instanties. Pas toen de repatriëring werd geregeld, voelde ik een klein beetje rust.
Zuid-Afrika emigrant
In Japan verliep alles extreem zorgvuldig en formeel. De procedures waren strak, bijna ceremonieel. Dat gaf structuur in een chaotische tijd. Tegelijk voelde het afstandelijk, alsof mijn verdriet niet helemaal paste binnen het protocol.
Japan expat
Wij kozen in Mexico voor crematie ter plaatse. De familie wilde hem eigenlijk terug naar Nederland halen, maar dat bleek financieel ingewikkeld. Het afscheid hier was intiemer dan ik had verwacht. Toch voelde het vreemd om zonder graf in Nederland achter te blijven.
Mexico working nomad
Na een verkeersongeluk in Australië duurde het lang voordat het lichaam werd vrijgegeven. Het onderzoek had prioriteit. Rationeel begreep ik dat, maar emotioneel voelde het als een eindeloze wachttijd.
Australië expat
We hebben het er in Canada regelmatig over, ook al zijn we nog gezond. Wat doen we als één van ons hier overlijdt? Blijf ik dan hier of keer ik terug naar Nederland? Ik merk dat mijn antwoord verandert naarmate ik hier langer woon.
Canada emigrant
Wat verandert er bij scheiding of overlijden van je partner bij een lang verblijf in het buitenland?
Keuzes over wonen, kinderen, werk en toekomst bij relatiebreuk of verlies als je voor langere tijd woont of werkt in het buitenland
- Blijf je wonen waar je bent of kies je voor een terugkeer naar Nederland?
- Wat zijn gevolgen rondom kinderen en gezag bij scheiding tijdens een lang verblijf in het buitenland?
- Hoe zit het met visum, werk en financiële haalbaarheid als je alleen verder moet in het buitenland?
- Wat gebeurt er met een gezamenlijk bedrijf of eigendom in het buitenland?
- Hoe kijk je naar je toekomstperspectief als individu bij scheiding of overlijden van je partner in het buitenland?
- Quotes en ervaringen
Je vertrekt samen naar het buitenland met een plan. Maar het leven laat zich niet altijd plannen. Scheiding of overlijden tijdens een lang verblijf in het buitenland zet alles in een ander licht.
Blijf je wonen waar je bent of kies je voor een terugkeer naar Nederland?
Sommige emigranten, nomads of expats blijven omdat hun wortels inmiddels verplaatst zijn. Anderen merken dat de oorspronkelijke motivatie vooral bij hun partner lag.
Denk aan het vinden van antwoorden op vragen als:
- voel je dat jouw leven inmiddels echt in het buitenland is opgebouwd
- of merk je dat je vooral samen was geëmigreerd, en niet als individu
- welke banden zijn voor jou doorslaggevend, lokaal of in Nederland
- hoe sterk is je netwerk ter plaatse
- hoe realistisch is een nieuwe start in Nederland
Wat zijn gevolgen rondom kinderen en gezag bij scheiding tijdens een lang verblijf in het buitenland?
Internationaal familierecht kan complex zijn. Visumregels en verblijfsstatus kunnen een extra rol spelen.
- mag je met je kinderen terug naar Nederland
- of bepaalt een rechter dat zij in de buurt van de andere ouder blijven
- hoe wegen school, studie en sociale contacten mee
- wat willen je kinderen zelf, afhankelijk van hun leeftijd
- mag je kinderen meenemen naar Nederland voor vakantie, en zo ja onder welke voorwaarden
Hoe zit het met visum, werk en financiële haalbaarheid als je alleen verder moet in het buitenland?
Bij overlijden of scheiding kan je verblijfsrecht plots onzeker worden. Het is verstandig om vroegtijdig te onderzoeken welke rechten je zelfstandig hebt opgebouwd. Denk o.a. aan:
- had je een partnervisum dat afhankelijk was van je partner
- mag je zelfstandig betaald werken
- kun je het huis alleen financieren
- hoe zijn bezittingen en vermogen juridisch geregeld
- loopt er een bedrijf dat moet worden overgenomen, verkocht of beëindigd
Wat gebeurt er met een gezamenlijk bedrijf of eigendom in het buitenland?
Wanneer jullie samen een onderneming runden, zoals een hotel of agrarisch bedrijf, kan voortzetting in je eentje soms een zware beslissing zijn.
Probeer grip te krijgen op vragen als:
- wie wordt eigenaar bij overlijden
- hoe zijn zaken juridisch vastgelegd
- is het bedrijf overdraagbaar of verkoopbaar
- kunnen -en willen- kinderen of familie het overnemen
- wat zijn de fiscale gevolgen bij overdracht
Hoe kijk je naar je toekomstperspectief als individu bij scheiding of overlijden van je partner in het buitenland?
Soms verandert verlies of scheiding niet alleen je relatie, maar ook je relatie met het land waar je woont:
- gelden de oorspronkelijke emigratiemotieven nog voor jou alleen
- waar zie je jezelf over vijf jaar wonen
- hoe belangrijk is nabijheid van familie
- ben je bereid opnieuw een sociaal netwerk op te bouwen
- wat betekent “thuis” voor jou, na alles wat is gebeurd
Quotes en ervaringen
Ik wilde niet terug naar Nederland, maar kon in Australië niet blijven na de scheiding. Mijn verblijfsrecht hing vast aan mijn partner. Dat voelde als dubbel verlies. Uiteindelijk ben ik tijdelijk teruggegaan naar Nederland om opnieuw richting te vinden. Maar ik weet dat ik weer naar het buitenland wil.
Australië emigrante
Na het overlijden van mijn vrouw keerde ik terug naar Nederland. Ik dacht dat dat logisch was. Maar daar bleek alles veranderd. Vrienden waren verder gegaan met hun leven. Ik voelde me nergens meer helemaal thuis. Achteraf denk ik dat ik misschien beter in Spanje had kunnen blijven.
Spanje emigrant
Toen mijn man overleed in Canada waren mijn kinderen 14, 17 en 20. Het bedrijf van mijn man, een melkveehouderij, kwam ineens op mijn schouders terecht. Twee jaar later verkochten we het bedrijf. Nu wonen alle kinderen verspreid over de wereld. Ik denk steeds vaker na over terugkeer naar Nederland.
Canada emigrant
Na onze scheiding in Kenia bleek dat ik mijn kinderen niet zomaar mee terug mocht nemen naar Nederland. Dat gaf veel spanning. We moesten via de rechter afspraken maken. Het was emotioneel zwaar om juridische procedures te combineren met een breuk.
Kenia expat
Wij hadden samen een kleine lodge in Costa Rica. Na de scheiding moest ik beslissen of ik alleen verder kon. Financieel was het spannend, maar ik koos ervoor te blijven. Het bedrijf werd mijn manier om opnieuw betekenis te geven aan mijn leven.
Costa Rica emigrant
Wat betekent ouder worden bij een lang verblijf in het buitenland als emigrant of expat?
Langdurige zorg, woonkeuzes en terugkeeropties bij langdurig verblijf in het buitenland
- Hoe ziet langdurige ouderenzorg eruit bij lang verblijf in het buitenland?
- Kun je als expat of emigrant in het buitenland blijven wonen als je meer zorg nodig hebt?
- Hoe zijn verpleeg- of verzorgingshuizen geregeld in je huidige woonland?
- Wanneer overweeg je als ouder wordende expat of emigrant een terugkeer naar Nederland?
- Quotes en ervaringen
Wie niet tijdelijk maar duurzaam in het buitenland woont, krijgt vroeg of laat te maken met een nieuwe fase: ouder worden buiten Nederland. Dat roept na verloop van tijd vragen op.
Hoe ziet langdurige ouderenzorg eruit bij lang verblijf in het buitenland?
De kwaliteit kan uitstekend zijn, soms wellicht zelfs beter dan dat je in een eerder woonland gewend was. Maar de organisatie en financiering verschillen sterk per land.
Breng stapsgewijs in kaart:
- bestaat er een publiek systeem voor langdurige zorg
- is thuiszorg breed beschikbaar, of vooral particulier
- hoe zijn wachttijden geregeld
- zijn er Engelstalige of Nederlandstalige zorgverleners
- hoe worden zorgkosten gefinancierd en valt langdurige zorg binnen je verzekering; gelden er eigen bijdragen of aanvullende premies
- vraag andere expats of emigranten naar hun ervaringen rondom lokale ouderenzorg
Kun je als expat of emigrant in het buitenland blijven wonen als je meer zorg nodig hebt?
Sommige landen stellen eisen aan 'buitenlanders' voor wat betreft inkomen of zelfstandigheid. Dat kan invloed hebben op je verblijfsrecht:
- staat je verblijfsstatus langdurige zorg toe
- mag je er blijven wonen als je niet meer werkt
- is je woning geschikt bij verminderde mobiliteit
- heb je lokaal een netwerk dat kan ondersteunen
- hoe afhankelijk wil je zijn van particuliere hulp
- heb je voldoende vermogen om (een deel van) de kosten zelf te dekken
Hoe zijn verpleeg- of verzorgingshuizen geregeld in je huidige woonland?
Ouderenzorg is sterk cultuurgebonden. Wat in Nederland normaal is, kan elders anders worden ingevuld. Dat kan positief voor je uitvallen, of minder positief.
- zijn er publieke voorzieningen of vooral private instellingen
- hoe zijn kwaliteit en toezicht georganiseerd
- is er culturele aansluiting bij jouw achtergrond, zijn er voorzieningen voor andere buitenlanders (en wil je dat?)
- hoe zijn wachtlijsten en toelatingscriteria
- wat zijn de maandelijkse kosten en welk deel moet je daar zelf van financieren
- bezoek voorzieningen ruim voordat ze nodig zijn, zodat je een indruk krijgt en kunt vergelijken
- informeer ook naar taal en communicatie: belangrijk, juist als je ouder wordt
- onderzoek hoe familie 'op afstand' betrokken kan blijven
Wanneer overweeg je als ouder wordende expat of emigrant een terugkeer naar Nederland?
Terugkeer is nooit, maar al helemaal niet in deze situatie, een mislukking. Het kan een bewuste keuze zijn in een nieuwe levensfase.
Bijvoorbeeld:
- als zorg in je woonland financieel niet haalbaar is
- als je medische situatie complexer wordt
- als je sociale netwerk dunner wordt
- als je familie in Nederland intensiever betrokken wil zijn
- als je je veiliger voelt binnen het Nederlandse zorgstelsel
- onderzoek:
- of en hoe je opnieuw toegang krijgt tot het Nederlandse zorgstelsel
- wachttijden bij terugkeer
- welke wensen je zelf hebt en bespreek deze tijdig met partner en familie
Quotes en ervaringen
In Frankrijk voelde het leven lichter dan in Nederland. Maar toen mijn mobiliteit achteruitging, merkte ik hoe belangrijk toegankelijkheid is. Mijn huis op het platteland bleek minder praktisch dan ik dacht. Dat zette me aan het denken over mijn toekomst hier.
Frankrijk emigrant
In Thailand is particuliere zorg écht goed. Maar wel volledig afhankelijk van je financiële mogelijkheden. Dat maakt ouder worden hier een kwestie van planning en voldoende eigen middelen.
Thailand expat
Na twintig jaar in Canada dacht ik dat ik hier zou blijven tot het einde. Totdat mijn gezondheid veranderde en ik merkte hoe ver mijn familie eigenlijk weg was. De gedachte aan terugkeer naar Nederland voelt nu minder als opgeven en meer als goed voor mezelf zorgen.
Canada emigrant
Wat als je zorgbehoevende ouders in Nederland hebt tijdens een lang verblijf in het buitenland?
Mantelzorg op afstand, plotselinge terugkeer en emotionele impact bij langdurig verblijf in het buitenland
- Hoe regel je mantelzorg op afstand, terwijl je in het buitenland woont?
- Wat als je bij lang verblijf in het buitenland plotseling voor mantelzorg moet terugkeren naar Nederland?
- Hoe combineer bij lang verblijf in het buitenland je verblijfstitel en werk met een zorgverantwoordelijkheid?
- Wat doet een situatie van 'mantelzorg-op-afstand' mentaal met je tijdens lang verblijf in het buitenland?
- Quotes en ervaringen
Lang verblijf in het buitenland voelt vaak (niet altijd) als een gezamenlijke keuze. Maar wanneer ouders in Nederland kwetsbaar worden, verandert opeens het speelveld.
Hoe regel je mantelzorg op afstand, terwijl je in het buitenland woont?
Mantelzorg op afstand vraagt om structuur én vertrouwen.
- bespreek met je ouders -of anderen voor wie je zorg zoekt- wat zij zelf willen en verwachten
- leg vast wie lokaal aanspreekpunt is, bijvoorbeeld een broer, zus, goede gezamenlijke vriend of buur
- zorg dat je (online) toegang hebt tot medische informatie indien nodig
- onderzoek of er professionele thuiszorg of casemanagement mogelijk is
- plan vaste bel- of videomomenten voor periodiek contact
- maak een overzicht van belangrijke contactpersonen
- bespreek noodscenario’s vooraf
- verdeel verantwoordelijkheden eerlijk binnen de familie en hou elkaar op de hoogte via een gezamenlijke online omgeving
Wat als je bij lang verblijf in het buitenland plotseling voor mantelzorg moet terugkeren naar Nederland?
- onderzoek liefst ruim vooraf al of je verblijfsstatus tijdelijke afwezigheid toestaat: check hoe lang je weg mag blijven zonder gevolgen voor je visum
- bespreek met je werkgever de mogelijkheid van tijdelijk verlof
- houd rekening met kosten van last-minute reizen
- denk na over opvang van kinderen of werkverplichtingen in je nieuwe woonland
- zorg dat belangrijke documenten digitaal beschikbaar zijn
- maak een noodplan voor het geval je onverwacht moet vertrekken
- bespreek vooraf in welke omstandigheden het “noodzakelijk” wordt om terug te reizen
- hou er rekening mee dat een plotselinge terugkeer praktisch én emotioneel ontregelend kan zijn
Hoe combineer bij lang verblijf in het buitenland je verblijfstitel en werk met een zorgverantwoordelijkheid?
De combinatie van juridische status, werkverplichtingen en familieverantwoordelijkheid kan, bewust of onbewust, druk geven.
Besteed liefst op een rustig moment aandacht aan o.a.:
- informeer tijdig naar formele regels: hangt je verblijfsrecht in je (nieuwe) woonland bv. af van je werkcontract
- mag je langere tijd afwezig zijn -zo ja: hoe lang maximaal
- wat betekent tijdelijke terugkeer voor je inkomen
- kun je wellicht tijdelijk hybride werken, vanuit Nederland: hoe flexibel is je werkgever bij familieomstandigheden? Bespreek openlijk je situatie met je werkgever en onderzoek of langdurig onbetaald verlof mogelijk is.
Wat doet een situatie van 'mantelzorg-op-afstand' mentaal met je tijdens lang verblijf in het buitenland?
Zorg op afstand raakt vaak dieper dan je vooraf denkt:
- je kunt schuldgevoel ervaren omdat je niet fysiek aanwezig bent (bedenk wel: in hoeverre was je dat in Nederland in de drukte van alledag wél geweest?)
- je kunt je verscheurd voelen tussen twee landen
- je kunt angst ervaren bij elk onverwacht telefoontje
- je kunt verwijten krijgen van ouders of andere familieleden
- je kunt gaan twijfelen aan je keuze om voor langere tijd naar het buitenland te gaan
- je kunt juist ook merken dat afstand soms rust geeft; erken dat dubbele loyaliteit normaal is
- zoek steun bij andere emigranten in vergelijkbare situaties
- wees mild voor jezelf in keuzes die nooit perfect zullen zijn
Quotes en ervaringen
Mijn vader kreeg Parkinson terwijl ik in Zweden woonde. Ik voelde me machteloos omdat ik er niet dagelijks kon zijn. We hebben duidelijke afspraken gemaakt met mijn zus en vaste belmomenten ingepland. Dat gaf houvast, maar het schuldgevoel bleef soms knagen.
Zweden emigrant
Toen mijn moeder in Nederland plotseling werd opgenomen, zat ik in Zuid-Afrika. Mijn visum van dat moment stond geen langdurige afwezigheid toe. Ik moest in korte tijd keuzes maken die zowel praktisch als emotioneel zwaar waren.
Zuid-Afrika expat
In Nieuw-Zeeland woon ik prachtig, maar toen mijn ouders hulpbehoevend werden merkte ik hoe groot de afstand is. Ik heb mijn werk deels online ingericht zodat ik iets vaker naar Nederland kan. Dat vraagt flexibiliteit, ook van mijn gezin en werkgever, maar geeft me rust.
Nieuw-Zeeland working nomad
Ik dacht dat ik het allemaal rationeel kon organiseren vanuit Singapore. Totdat ik merkte dat elke ziekenhuisopname van mijn moeder me emotioneel volledig ontregelde. Het besef dat je niet zomaar even langs kunt gaan, doet iets met je.
Singapore emigrant
Account - Bereikbaarheid - Contact - Gegevens - Vacatures - Zoeken
