Wat voor werk kan je doen in Australië?

  Chapter 

Wat voor werk kan je doen in Australië?

  • Het soort werk dat je kunt doen op het platteland verschilt heel erg van het werk in de steden.
  • Om de exotische kant van Australië te leren kennen, moet je toch echt het platteland in.
  • Terwijl sommige ervaren reizigers zeggen dat de grote steden de enige plaatsen zijn waar je vast werk kunt vinden, adviseren anderen juist om Sydney weer achter je te laten zodra je de haven hebt gezien.
  • Bij werk op het platteland of in het binnenland zit vaak accommodatie inbegrepen terwijl de huur die je in de stad moet betalen (en het sociale leven dat je daar leidt) een behoorlijke aanslag op je inkomsten kan zijn.

Waar kun je fruitplukken in Australië?

  • Er groeien allerlei soorten gewassen in Australië.
  • Hoewel de fruitboerderijen op vruchtbaardere grond staan dan de boerderijen in the outback, schuilen ook hier dezelfde gevaren/risico’s: de hitte, de geïsoleerdheid die je als negatief kunt ervaren en de gevaarlijke dieren. De standaard uren voor fruitplukken zijn vaak van zes tot zes met twee of drie uur vrij midden op de dag. Tijdens bepaalde oogsten zijn boeren wanhopig op zoek naar medewerkers en plaatsen ze oproepen in kranten, op mededelingenborden, over de radio, bij arbeidsbureaus en online.
  • Vooral een korte blik op het internet zal je veel informatie verschaffen omdat de nood zo hoog is
  • Je kunt op allerlei websites kijken en contact opnemen met de officiële National Harvest Information Service, een landelijke informatiedienst over werken tijdens de oogsten. De oogstseizoenen verschillen per regio en per gewas
  • Vaak zullen boeren je een hut of een caravan aanbieden, gratis of tegen een kleine vergoeding.
  • Niet alle boeren kunnen onderdak bieden, dus als je serieus op zoek bent naar plukwerk, neem dan een tent mee.
  • Aan de andere kant zijn hostels vaak niet al te ver weg en wordt er soms zelfs vervoer geregeld tussen hostel en boerderij.
  • Vrouwen ondervinden vaak weerstand van boeren en seksistische ideeën komen voor.
  • Bepaald werk zoals het werken in de schuur of het knippen van abrikozen wordt in het algemeen als vrouwenwerk gezien.    

De druivenoogst

  • Australische wijnen beginnen een verrassende impact op de rest van de wereld te krijgen, aangezien het volume, de kwaliteit en de consumptie elk jaar toenemen. Naast de kwaliteit die de druiven hebben, is het voor werknemers vooral interessant dat er een grote kwantiteit aan druiven geplukt moet worden. De belangrijkste centra voor het plukken van druiven zijn het Milduragebied in Victoria, het riviergebied van Zuid Australië en de Hunter Valley van New South Wales. Meestal gaan de oogsten rond februari van start en duren ze tot maart/april.
  • Er groeien veel verschillende soorten druiven in Australië die elk een andere manier van plukken vereisen. Het kost, voordat je groot geld kunt gaan verdienen, eerst aardig wat tijd om aan te leren. Plukken voor een wijnhandel is het makkelijkst: de druiven mogen enigszins geplet aankomen. Als druiven geplukt worden om erna gedroogd te worden moet je ze met veel zorg behandelen. Je wordt betaald per blik/emmer of voor het gewicht.
  • De vraag naar druivenplukkers is groot in veel regio’s. Druiven plukken is niet voor iedereen weggelegd, maar er ontstaat vaak een groepsgevoel onder de werknemers en meestal wordt van het druivenplukken een soort spel gemaakt. Werk wat erop lijkt is snoeiwerk en het inpakken van de druiven.

De appeloogst

  • Voor een beginner is het langzaam werk, maar als je eenmaal gewend bent aan het plukken van appels begint het werk te lonen. In West-Australië zijn voor bepaalde seizoenen en vooral tussen november en mei (met de piek van de oogst in de zomer) plukkers nodig. De uurlonen zijn daar redelijk. Het kan tussen een paar uur en 10 dagen duren om ter plaatse werk te vinden. Vaak kun je bij hostels en campings hulp krijgen bij het vinden van seizoenswerk in het plukken van fruit. Afhankelijk van de klimaatomstandigheden is het handig om bepaalde spullen mee te nemen: water, zonnebrand en een pet/hoed met een klep in de zomer. In de frisse herfst zijn vooral warme kleren fijn. Per hoeveelheid appels betaald worden is vaak een goede motivatie om lang en hard te werken. Verder moeten appelgaarden uitgedund en gesnoeid worden tussen half december en het begin van het plukken in maart, daar is soms ook werk in te vinden. Tasmanië is eveneens een goede plaats om appels (en ander fruit) te plukken.

Andere oogsten

  • Van asperges tot courgettes: er is in Australië grote veelzijdigheid aan gewassen die geplukt moeten worden, dus elke rondreizende plukker met een beetje enthousiasme komt wel aan zijn trekken. Australië heeft zo'n grote landbouweconomie dat er altijd wel banen zullen zijn.

Queensland

  • Naarmate je verder naar het noorden gaat, wordt de productie, net als de weersomstandigheden, steeds exotischer. In de tropische gebieden zijn niet altijd duidelijke oogstseizoenen, eigenlijk groeien de gewassen het hele jaar door. Hostels hebben een sterke monopolie op het werk in de oogsten van Queensland. De werving van personeel en het vervoer gaat vooral via de hostels. Zorg dat je redelijk betaald krijgt en niet te veel betaalt voor accommodatie en vervoer. Het plukwerk en het pakwerk wordt meestal per uur betaald, maar als je meer ervaring hebt, verdien je vaak meer als je afspreekt dat je per hoeveelheid krijgt betaald. Voor als de hostels vol zijn, is het handig om een tent te hebben.
  • Het werken in Queensland lijkt nogal een gevaarlijke bedoening: als je ananassen gaat plukken, draag dan lange mouwen en lange pijpen als bescherming tegen de punten en stekels. Als je meloenen inpakt, draag dan handschoenen, want anders schaaft het ruwe oppervlak je handen open. Bij mango’s is het probleem dat een derde van de mensen allergisch is voor het sap. Wat verder een goede plek is om fruit te plukken, is het zuiden van Queensland.

New South Wales

  • Het zuidelijke deel van de staat rond Wagga Wagga is bekend als de Riverina. Mogelijkheden voor seizoenswerk zijn te vinden in Batlow, Jugiong, Leeton and Young, Darlington Point, Gundagai, Hay enzovoorts. In verschillende gebieden zijn mogelijkheden voor het plukken van kersen, asperges of in de katoenoogst.

Victoria

  • De fruitoogsten in de zomer in het noorden van Victoria trekken veel mensen die op werkvakantie zijn. De beste tijd om aan te komen, is halverwege/eind januari en het werk zal tot het einde van maart duren. Er zijn verschillende arbeidsbureaus actief in Victoria.
  • De boeren in Victoria staan er om bekend dat ze beter dan de boeren op andere plaatsen voor accommodatie zorgen, hoewel iedereen met campingspullen makkelijker geplaatst worden. Ook hier verdienen sommige mensen veel terwijl anderen klagen over de lage inkomsten.
  • Goede plaatsen om naar werk te zoeken zijn Mooroopna, Mildura en Cardross. Werk is vanwege het zonnige klimaat en vanwege irrigatiemogelijkheden het hele jaar door beschikbaar.
  • Dichterbij Melbourne is ook werk beschikbaar op de kwekerijen in de Danderong Ranges (het hele jaar door) en als fruitplukker in november/december. Hoewel werk tijdens de oogsten niet moeilijk is om te vinden, vinden sommigen het erg moeilijk ermee te verdienen. Veel gretige beginnelingen realiseren zich niet hoe zwaar het werk fysiek is en geven het al op voordat hun lichamen er aan gaan wennen. Je moet echter vertrouwen hebben dat de snelheid waarmee je plukt snel zal toenemen.

Zuid Australië

  • De Rivierland regio van Zuid Australië (niet te verwarren met de Riverina in NSW) bestaat uit Renmark, Loxton en Waikerie, maar het voornaamste gebied is Berri. Daar is de meeste accommodatie voor backpackers en zijn ook de meeste uitzendbureaus te vinden. In de laatste jaren is gedurende het hele jaar werk beschikbaar geweest vanwege de uitbreiding van de wijnindustrie en de citrusvruchtenindustrie. De belangrijkste werkgevers van Berri zijn: Angas Park, Simarloo, Solora en Yandilla Park. Daarnaast zijn er nog honderden kleinere oogstgebieden van families die plukkers kunnen gebruiken.

West Australië

  • Het gebied rond Donnybrook is goed voor het plukken van appels, maar niet alleen dat. Er worden ook veel groenten geteeld in dit gebied wat veel banen op het veld en in pakschuren oplevert. Er zijn ongeveer 100 groenten en bananenplantages rond de steden Geraldton en Carnarvon. De ontwikkeling van de landbouw rond Kununurra, in de bananen, meloenen, citrusvruchten, of groentenoogst is groot.
  • Reizigers worden meestal ingehuurd tijdens het eerste deel van het droge seizoen (wat van mei tot juli duurt). Je kunt onder andere werk vinden via hostels. Er is veel meer werk voor mannen dan voor vrouwen in Kununurra, vooral in het plukken van meloenen en bananen. Inpakwerk is meestal minder ruimschoots beschikbaar, dus sneller vergeven. Je kunt ook proberen werk te vinden in het ‘toppen’ of ontbloesemen van maïs.

Kun je werken in de mijnen in Australië?

  • De mijnindustrie van Australië biedt wat mogelijkheden voor reizigers, vooral voor mensen met een achtergrond in de catering. West Australië heeft een aantal mijndorpen (Dampier, Karattha, Port Hedland, Kalgoorlie). Sommigen mensen gaan daarheen en vragen direct om werk, anderen proberen het via de hoofdkantoren in Perth. De lonen bij de mijnen zijn vaak hoog, ter compensatie van de verafgelegen ligging.
  • Er zijn nog steeds goudmijnen in West Australië en je hoeft bijna nooit lid te zijn van de bond om daar te mogen werken. Kalgoorlie is een plaats die wordt aangeraden.
  • Werk in het zoeken en drillen is beschikbaar, als je zekere voorbereidingen treft. Je moet een drugstest ondergaan, laten nagaan bij de politie of je een strafblad hebt, en een cursus over veiligheid doen waarvoor je moet betalen. Dan kun je bijvoorbeeld relevante bedrijven opzoeken in de Gouden Gids en rond gaan bellen. Het is mogelijk om opalen te vinden door bergen slakken te zeven. Je kunt ook werk vinden in gebieden gerelateerd aan mijnwerk, bijvoorbeeld werk op een laboratorium.

Kan je werken in de bouw en industrie in Australië?

De industrie

  • Er worden soms in kranten advertenties voor fabriekswerk geplaatst of je kunt via andere reizigers horen over ingangen. Uitzendbureaus/arbeidsbureaus in de steden zijn meestal een goede manier.

De mijnen

  • Darwin is altijd het walhalla geweest voor iedereen die als arbeider aan de slag wil, hoewel er minder advertenties in de lokale kranten lijken te staan dan eerst.
  • Rond mei, als de regen wegtrekt, komt de grootste stroom werkzoekenden binnen en wordt de concurrentie groot, dus het is beter om rond april in de buurt te zijn en alvast iets te regelen.
  • Als je in de bouw komt te werken, zou het kunnen dat je wat meepikt van de gunstige regelingen die er zijn sinds onderhandelingen met de bonden.
  • Klusjesmannen en handwerkers van allerlei soorten vinden het meestal niet moeilijk om werk te vinden in Australië, zeker als ze papier en gereedschap meenemen. Loodgieters, elektriciens en timmermannen treffen het, vooral in Sydney. Laarzen met stalen neuzen kunnen een bruikbare accessoire zijn.
  • Er is ook grote vraag naar mecaniciens.  

Kun je werken in het toerisme & in de horeca in Australië?

Queensland

  • Queenslandis een ontzettend populaire bestemming voor allerlei soorten mensen die Australië bezoeken. De anderen met wie je concurreert voor werk, zijn dus voornamelijk reizigers die zich vooral graag willen vermaken en niet zozeer gekomen zijn om rijk te worden. De lonen in Queensland zijn dan ook erg laag. En als werknemers iemand nodig hebben, dan huren ze iemand in die toevallig die dag voorbijkomt, in plaats van uitgebreid allerlei sollicitaties te bekijken. Als je hierheen belt om naar de mogelijkheden te informeren, zul je te horen krijgen dat je maar langs moet komen.
  • Als je werk wilt waarbij je bij een familie inwoont, moet je het bij de kustgebieden als Surfers Paradise en Noosa proberen. Daarnaast zijn er nog veel meer gebieden vol toeristencomplexen waar je eventueel zou kunnen werken. Je zou je zoektocht kunnen beginnen bij arbeidsbureaus op het vasteland, maar vaak zal je toch ook persoonlijk het eiland moeten bezoeken. Zelfs al vind je geen fulltime baan, dan moet het vast lukken om ergens een paar uur werk in ruil voor accommodatie te regelen.
  • Voyages Hotels & Resorts domineren de markt voor vakantieverblijven van hogere prijsklasse en hebben parken/verblijven op allerlei plaatsen in Australië. Op hun website kun je informatie over het leven en werken in deze vakantiegebieden en contactdetails over alle vestigingen.
  • Wees gewaarschuwd dat werkgevers in Queensland er om berucht zijn dat ze hun personeel zonder compensatie of vakantiegeld plotseling kunnen ontslaan. 

Gold Coast

  • Aan de Gold Coast liggen meerdere themaparken waar je eventueel ook zou kunnen werken, in de voedsel/dranktentjes of winkels op het park. Het wordt wel moeilijk sparen omdat je niet veel verdient en zelf het vervoer naar je hostel moet betalen. Avertenties hiervoor kun je onder andere zoeken in de Gold Coast Bulletin van de zaterdagen. Er is daar verder een casino dat wellicht mogelijkheden biedt.

Kun je werken bij een duikschool of in de watersport in Australië?

  • De duikindustrie biedt heel veel mensen werk. Er zijn zelfs mogelijkheden voor mensen zonder duikdiploma’s om andere klusjes te doen.
  • De duikgebieden in Australië en de South Pacific zijn plaatsen waar veel mensen die al duiktraining hebben gehad, komen om meer ervaring op te doen.
  • Verder kunnen reizigers met kwalificaties op het gebied van zeilen in aanmerking komen voor werk als instructeur.
  • Het seizoen duurt van oktober tot april met het hoogtepunt in december.
  • Het heeft geen zin om in de winter naar werk te zoeken.
  • Er zijn mogelijkheden om korte cursussen te doen zodat mensen met zeilervaring daarnaast ook leren om les te geven aan kinderen.  

Kun je werken in skigebieden in Australië?

  • Een ander vakantiegebied om te overwegen zijn de Australische Alpen. De skigebieden daar breiden steeds meer uit en worden alsmaar populairder. Gezien de winter in Australië tegelijk met onze zomer valt, loopt het skiseizoen in Australië van juni tot oktober.
  • Perisher en Thredbo zijn de twee grootste skiresorts in New South Wales, maar het zijn zeker niet de enige plaatsen waar mogelijkheden liggen. Solliciteren kan vanaf februari.
  • Iedereen die gekwalificeerd ski-instructeur is, zou naar de clinics moeten gaan die worden gehouden om personeel in te huren, niet al te lang voor het seizoen begint. Op de websites van skibedrijven vind je ook informatie over wervingsprocedures.

Kun je werken in Melbourne?

  • Melbourne is geschikter voor het zoeken/vinden van werk dan Sydney, deels omdat Melbourne minder wordt overladen met werkende reizigers en ook omdat de kosten voor levensonderhoud daar iets lager zijn. Uitzendbureaus zijn een prima plek om langs te gaan als je werk zoekt, hoewel steeds meer tegenwoordig online gebeurt. Mogelijkheden voor tijdelijk werk komen voor bij restaurants, cafés, pubs, clubs, op cricketvelden, in theaters, bij jachtclubs en in Sydney op cruises. Als je echt specifiek beroepswerk zoekt, dan kun je dat het beste doen via meer specialistische bureaus, als je tenminste de nodige ervaring hebt.

Kun je werken in Perth?

  • In Perth is het vinden van werk niet altijd gemakkelijk, zeker niet als je geen werkvisum hebt. Waarschijnlijk heb je meer kans van slagen in een buitenwijk/voorstad (behalve als ze al overspoeld worden door backpackers) van Sydney. De beste mogelijkheden voor bar/bedieningspersoneel in Perth liggen in het centrum, Fremantle en Northbridge, het gebied rond. In Darwin, waar niet zo heel veel mensen wonen, zijn toeristenbars en restaurants erg afhankelijk van tijdelijke werknemers. Het is niet alleen makkelijker dan in Sydney en Melbourne om daar werk te vinden, accommodatie is ook een stuk goedkoper.

Kun je werken in de kinderopvang in Australië?

  • De vraag naar kinderopvang in Australië is enorm, zowel voor inwonend personeel als voor meer sporadische opvang. Je kunt vanuit huis via een bureau werk proberen te regelen, maar het ter plaatse gaat dat erg makkelijk. Sollicitanten worden vaak één of twee dagen nadat ze zich inschrijven geïnterviewd en beginnen dan direct met werken.
  • Er zijn een hoop bureaus die Europese en Aziatische vrouwen met werkvisa op een inwonende positie plaatsen, meestal voor minimaal drie maanden. Er is niet eens altijd ervaring in de kinderopvang voor nodig. De meeste bureaus zullen eerst een interview willen en referenties willen checken voordat ze iemand ergens plaatsen. Een rijbewijs is ontzettend handig.
  • Er zijn plaatsen voor een langere periode, maar er zijn ook mogelijkheden voor tijdens de vakanties (in de zomer van december tot februari en tussen juni en oktober tijdens het skiseizoen)

Kun je werken in de visserij of op het water in Australië?

  • Soms  is het mogelijk om werk te vinden op garnalenboten uit Broome, Darwin, Cairns, Townsville, Bowen of zelfs Karumba. In de Cairns Post (vooral op woensdag en zaterdag) staan advertenties voor werk op jachten en trawlers, en daarnaast vind je advertenties op mededelingenborden in dorpen. Elke reiziger die aan het begin van het seizoen naar de haven gaat, maakt zelfs zonder ervaring goede kans om meegenomen te worden op een korte trip, hoewel je dan wel een stuk minder verdient dan als je wel veel gevaren hebt.
  • Op garnalenboten zijn de voornaamste taken het repareren van de netten en het sorteren van de garnalen. Vrouwen worden meestal aangenomen als koks. Het kan nog wel eens voorkomen dat ze door de rest van de crew nogal vrouwonvriendelijk worden behandeld.
  • Als het je niet lukt om je bij een crew aan te sluiten, probeer dan werk te krijgen in de fabrieken waar de vis wordt verwerkt. Daarnaast zijn er binnen de visindustrie nog meer opties, bijvoorbeeld het werk als oesteropener.
  • Vanuit de backpackerspers gaat wel een waarschuwing uit: ‘als je op zee bent, hoort niemand je schreeuwen’. De advertentie bestaat om backpackers te beschermen tegen booteigenaren die mensen ompraten in pubs en clubs en ze vervolgens in boten de zee op sturen die helemaal niet zeewaardig zijn. Let, om deze problemen te voorkomen, op het WCBIA certificatiemerkteken.
  • Parelvissen is een industrie in verafgelegen plaatsen en waar veel gebruik gemaakt wordt van reizigers als medewerkers omdat ze gewillig en sterk zijn. Op internet vind je op sites voor reizen en werken aparte kopjes voor parelvissen. De belangrijkste stad is Broome, waar je simpelweg rond kunt vragen naar bedrijven die oesters kweken. Het kan zijn dat je echt op de boten moet leven, dat is niet altijd zo. Hoe dan ook is het werk fysiek zwaar en moet je erg vroeg op.  

Kun je Engelse les geven in Australië?

  • Reizigers met een TEFL-certificaat kunnen tijdens profiteren van de grote vraag naar Engelse les die tijdens bepaalde seizoenen gecreëerd wordt door studiereizen, populair onder Japanse, Indonesische en andere Aziatische studenten tijdens hun herfst en wintervakanties.
  • De vraag naar dit soort cursussen Engels tijdens de vakanties wordt steeds groter. Via Australische zoekmachines zijn op het internet al veel potentiële werkgevers op dit gebied te vinden.

Zijn er nog speciale werkmogelijkheden Australië?

  • Speciale gelegenheden als oefenwedstrijden, auto-/motorraces, tentoonstellingen, paardenraces die in Australië in alle grote steden worden gehouden, en reisbeurzen, kun je ook zien als mogelijke bronnen voor werk.   

 

    De hele tekst lezen? Alle JoHo tools gebruiken? Sluit je dan aan bij JoHo en log in!
     

    Aansluiten bij JoHo als abonnee of donateur

    The world of JoHo footer met landenkaart

      Aansluiten bij JoHo met een JoHo abonnement

      JoHo abonnement (€20,- p/j)

      • Voor wie online volledig gebruik wil maken van alle JoHo's en boeksamenvattingen voor alle fases van een studie, met toegang tot alle online HBO & WO boeksamenvattingen en andere studiehulp
      • Voor wie gebruik wil maken van de gesponsorde boeksamenvattingen (en er met zijn pinpoints 10 gratis kan afhalen in een JoHo support center of bij een JoHo partner)
      • Voor wie gebruik wil maken van de vacatureservice en bijbehorende keuzehulp & advieswijzers
      • Voor wie gebruik wil maken van keuzehulp en advies bij werk in het buitenland, lange reizen, vrijwilligerswerk, stages en studie in het buitenland
      • Voor wie extra kortingen wil op (reis)artikelen en services (online + in de JoHo support centers)
      • Voor wie extra kortingen wil op de geprinte studiehulp (zoals tentamen tests en study notes) in de JoHo support centers

       of met een JoHo donateurschap

      JoHo donateurschap (€5,- per jaar)

      • Voor wie €10,- korting wil op zijn JoHo abonnement
      • Voor wie JoHo WorldSupporter en Smokey projecten wil steunen
      • Voor wie gebruik wil maken van alle gedeelde materialen op WorldSupporter
      • Voor wie op zoek is naar de organisatie bij een vacature

       

      Aanmelden & Aansluiten bij JoHo 

      JoHo & Partnernieuws

      Solliciteren? JoHo zoekt medewerkers die willen meebouwen aan een betere wereld en een zich vernieuwende organisatie

      Werken, jezelf ontwikkelen en een ander helpen?

      JoHo zoekt medewerkers, op verschillend niveau, die willen meebouwen aan een betere wereld en een zich vernieuwende organisatie

      Vacatures en mogelijkheden voor vast werk en open sollicitaties

      Vacatures en mogelijkheden voor parttime werk en bijbanen

      Vacatures en mogelijkheden voor stages en ervaringsplaatsen

      Partners: verzekering kiezen
       
      Regel jij via JoHo je reis- of zorgverzekering bij een duurzame of gespecialiseerde partner?
       
       
       
       

      JoHo: paginawijzer

      Hoe werkt een JoHo Chapter?

       

      Wat vind je op een JoHo Chapter pagina

      •   JoHo Chapters zijn tekstblokken en hoofdstukken rond een specifieke vraag of een deelonderwerp

      Crossroad: volgen

      • Via een beperkt aantal geselecteerde webpagina's kan je verder reizen op de JoHo website

      Crossroad: kiezen

      • Via alle aan het chapter verbonden webpagina's kan je verder lezen in een volgend hoofdstuk of tekstonderdeel.

      Footprints: bewaren

      • Je kunt deze pagina bewaren in je persoonlijke lijsten zoals: je eigen paginabundel, je to-do-list, je checklist of bijvoorbeeld je meeneem(pack)lijst. Je vindt jouw persoonlijke  lijsten onderaan vrijwel elke webpagina of op je userpage
      • Dit is een service voor JoHo donateurs en abonnees.

      Abonnement: nemen

      • Hier kun je naar de pagina om je aan te sluiten bij JoHo, JoHo te steunen en zelf en volledig gebruik te kunnen maken van alle teksten en tools.

      Abonnement: checken

      • Hier vind je wat jouw status is als JoHo donateur of abonnee

      Aantekeningen: maken

      • Dit is een service voor wie bij JoHo is aangesloten. Je kunt zelf online aantekeningen maken en bewaren, je eigen antwoorden geven op tests, of bijvoorbeeld checklists samenstellen.
      • De aantekeningen verschijnen direct op de pagina en zijn alleen voor jou zichtbaar
      • De aantekeningen zijn zichtbaar op de betrokken webpagine en op je eigen userpage.

      Prints: maken

      • Dit is een service voor wie bij JoHo is aangesloten.  Wil je een tekst overzichtelijk printen, gebruik dan deze knop.
      JoHo: footprint achterlaten