Ondernemer & ZZP'er in het buitenland

 

Ondernemerschap en ondernemers in het buitenland

 

Eenmanszaak - Initiatiefnemer - Working & Digital Nomad - ZZP'er

JoHo: crossroads uit bundel

  Themapagina

Inhoud: ondernemer en ZZP'er in het buitenland

Ondernemen in het buitenland

  • Waar let je op als je een eigen bedrijf wilt starten in het buitenland?
  • Wat moet je wel en niet doen als je een zakelijke samenwerking wil aangaan met een buitenlandse partner?
  • Wat zijn extra aandachtspunten als je een eigen bedrijf of project wilt starten in een ontwikkelingsland?
  • Wat zijn aandachtspunten als je in het buitenland een bedrijf wilt overnemen?
  • Wat zijn aandachtspunten om een goede start te maken in je werkomgeving bij lang verblijf in het buitenland?
  • Welke online werkzaamheden kan je vanuit het buitenland doen als je op reis bent of daar woont, en welk werk kan je op afstand verrichten?
  • Wat kun je als expat partner ondernemen als je in het buitenland woont?

Ondernemen & Regelwerk

  • Op welke manier kan je jezelf verzekeren als digital nomad of global nomad?
  • Wat zijn fiscale aandachtspunten als je voor langere tijd in het buitenland gaat wonen, werken of reizen en een eigen onderneming in Nederland hebt?
  • Werk je als digital of working nomad altijd op zelfstandige basis?
  • Wat gebeurt er met je eigen bedrijf of eenmanszaak als je je uitschrijft uit Nederland en de BRP van de Gemeente?

 

Lees verder voor antwoorden, inspiratie, inzichten en oplossingen

Waar moet je aan denken als je een eigen bedrijf of organisatie wil starten in het buitenland: in een notedop?

Waar moet je aan denken als je een eigen bedrijf of organisatie wil starten in het buitenland: in een notedop?

Eigen bedrijf of organisatie starten in het buitenland

  • De eigenschappen die je als ondernemer een grotere kans van slagen geven in het buitenland verschillen niet zoveel van die in Nederland
  • In het buitenland wordt je kans op ondernemerssucces groter als je af durft te wijken van geijkte paden, risico's durft te nemen en je je zekerheden wilt opgeven.
  • Het hebben van een goed startkapitaal, ervaring in de betreffende branche, kennis van de taal en een doordacht businessplan (kennis van markt, behoeften, concurrentie) helpt uiteraard.

Waar moet je aan denken als je een eigen bedrijf of organisatie wil starten in het buitenland: in een notedop?

  • Check net als bij het starten van een onderneming in Nederland, o.a.:
    • welke bedrijfsrechtsvormen er zijn in je nieuwe woonland en welke vorm het beste past bij jouw werkzaamheden
    • welke instantie(s) verantwoordelijk is/zijn voor het registreren van bedrijven, welke voorwaarden worden gesteld en welke kosten worden berekend voor inschrijving. Zijn je werkzaamheden divers dan kan het voorkomen dat je je bij meerdere instanties moet registreren.
    • welke regels gelden voor het innen en afdragen van btw
    • welke eisen worden gesteld aan het bijhouden van een boekhouding
    • welke sociale voorzieningen in welke mate gekoppeld zijn aan de start van een bedrijf (ziektekosten, pensioen opbouw etc.), welke registraties daarvoor nodig zijn en waar je je eventueel voor moet bijverzekeren
  • Je kunt overwegen om gebruik te maken van een tussenpersoon die je een deel van het (administratieve) regelwerk rondom het starten van een eigen onderneming uit handen kan nemen; zoek dan uit welke werkzaamheden wel en niet zijn inbegrepen in basisservices of startpakketten
  • Heb je in Nederland al een eigen bedrijf(je)? In een aantal gevallen kan je bij emigratie je Nederlandse eenmanszaak aanhouden, met als contactadres je nieuwe woonlocatie. Voorwaarde is vaak wel dat je over de inkomsten belasting blijft betalen in Nederland. Check de Kamer van Koophandel voor details.

Wat zijn de populairste landen voor een eigen bedrijf in het buitenland?

Populaire landen om een bedrijf te starten (gunstige wet- en regelgeving, weinig bureaucratie):

1. Denemarken
2. Canada
3. Verenigde Staten
4. Zweden
5. Nieuw Zeeland
6. Ierland
7. Zwitserland
8. Noorwegen
9. IJsland
10. Nederland
Eigen bedrijf, project, ondernemerschap en zzp'er in het buitenland: vragen en antwoorden

Eigen bedrijf, project, ondernemerschap en zzp'er in het buitenland: vragen en antwoorden

Waar let je op als je een eigen bedrijf wilt starten in het buitenland?

Waar let je op als je een eigen bedrijf wilt starten in het buitenland?

  • check of er werk te vinden is als back-up/in de beginfase.
  • start alvast met netwerken.
  • vraag naar de lokale markt, behoeften en productkansen.
  • test je eigen ideeën over je (nieuwe) product of dienst in de omgeving waar je het (straks) wilt gaan verkopen.
  • verdiep je in lokale regels en vergunningen bij het starten van een eigen bedrijf.
  • onderzoek of de juiste onderdelen/ingrediënten te krijgen zijn voor je eindproduct.
  • doe onderzoek naar websites van lokale bedrijven c.q. concurrenten, zodat je je eigen site kan aanpassen aan de taal en cultuur van je nieuwe (bedrijfs)omgeving.
  • zoek Nederlandse bedrijven die net als jij een belang hebben in de betreffende regio en stel voor dat je ook voor hen marktonderzoek gaat doen, bijvoorbeeld in ruil voor vergoeding van een deel van je reiskosten. Deel je kennis en ervaring!
  • realiseer je dat je onderneming een grotere kans van slagen krijgt (en/of regelgeving soepeler loopt) als je het bedrijf lokaal opbouwt: creëer lokale werkgelegenheid, werk met lokale sub-leveranciers etc.

Na wat vervelende ervaringen met resorts die gasten bij onze duikschool onderbrachten, besloten we zelf accommodatie te gaan bouwen. Op onze eigen grond, met onze eigen business en onze eigen gasten. Heerlijk, die vrijheid. Tijdens de bouw was het wel heel makkelijk om in allerlei valkuilen te stappen. De bouwstijl en –materialen zijn bijvoorbeeld volslagen anders. Het kost tijd om materialen te bestellen en de juiste mensen te regelen. Contacten zijn essentieel. Lokale werknemers nemen vaak meerdere klussen tegelijk aan, puur om genoeg inkomsten te verzamelen. Aannemers betaal je hier nooit vooruit. Boos worden als de betonblokken op zijn doe je eenvoudig niet. Je lacht en vraagt vriendelijk wanneer je ze dan wel kunt krijgen. Het eiland is te klein om mensen tegen je in het harnas te jagen. En wat is toch het nut van al die boosheid, vragen wij ons geregeld af als we weer een vers aangekomen Nederlander met schuim op zijn mond zien vertellen hoe het volgens hem zou moeten.

Curaçao emigrant

We kozen voor vestiging in het Zwarte Woud. Deze vakantieregio is de laatste jaren nóg populairder geworden en daar waren we naar op zoek: we willen het hele jaar door gasten hebben. Bovendien heeft het gebied alles te bieden: watersport, wandelen, fietsen, mountainbiken, wintersport. Daarmee kunnen we een brede doelgroep aantrekken.

Duitsland emigratie stel

Wat moet je wel en niet doen als je een zakelijke samenwerking wil aangaan met een buitenlandse partner?

Wat moet je wel en niet doen als je een zakelijke samenwerking wil aangaan met een buitenlandse partner?

  • partnerships zijn met name handig om innovatieve producten te ontwikkelen, om nieuwe kanalen naar je klanten te krijgen of om schaalvoordelen te behalen. Focus bij internationaal ondernemen op het type partnership dat het beste je concurrentiestrategie ondersteunt.
  • presenteer jezelf als aantrekkelijk partner: formuleer duidelijk je sterke punten, je ambities en de manier waarop je een samenwerking in wilt richten.
  • doe gedegen onderzoek voordat je een partnership aangaat: de eerste partner die zich spontaan meldt kan wel eens de partner zijn die jou het hardste nodig heeft. Structureer daarom je zoektocht naar een partner, via je netwerk of via een lokale bemiddelaar. Probeer te achterhalen welke lokale bemiddelaars goed bekend staan.
  • denk niet alleen vanuit jezelf: maak helder "what's in it for them": waarom zou een bedrijf geïnteresseerd zijn om met jou samen te werken, in plaats van met één van je concurrenten?
  • leer van vergelijkbare partnerships: bepaalde aspecten en de basisvorm zouden vergelijkbaar kunnen zijn met andere, bestaande, internationale samenwerkingen in je branche. Wat zijn hun best practices?
  • onderhandel altijd zelf over de breedte en reikwijdte van de samenwerking, vergoedingen en verantwoordelijkheden. Neem pas de juristen mee als de hoofdlijnen van de samenwerking vaststaan. Dit bespaart je tijd en juridische kosten, en helpt je ook om je partner beter te begrijpen, wat extra belangrijk is in internationale partnerships.
  • besluit al voordat je een samenwerkingsovereenkomst tekent op welke wijze elk van de partijen de samenwerking kan beëindigen. Doe je dit niet of niet voldoende, dan leidt het vaak tot spanningen in de samenwerking. 
  • betrek anderen, creeër (op tijd) intern draagvlak: besteed voldoende tijd om de mensen die niet in de onderhandelingen betrokken waren voor te lichten over het doel, de structuur en de gemaakte afspraken. Besteed ook aandacht aan verschillen in cultuur en communicatiestijl. 
  • meet & monitoor: grijp tijdig in als e.e.a. niet verloopt zoals gepland; denk daarbij aan communicatie, vertrouwen, planning. De eerste financiële resultaten komen vaak pas na een half jaar of meer.
  • besteed aandacht aan training van je medewerkers: het managen van een internationale samenwerking is niet eenvoudig; ook de mensen die betrokken zijn bij de dagelijkse gang van samenwerkingszaken moeten er mee uit de voeten kunnen.
Wat zijn extra aandachtspunten als je een eigen bedrijf of project wilt starten in een ontwikkelingsland?

Wat zijn extra aandachtspunten als je een eigen bedrijf of project wilt starten in een ontwikkelingsland?

  • grootste succesfactor: lokale partner: samen met een lokale ondernemer een nieuw bedrijf opstarten is één van de kritieke succesfactoren om zaken te doen in ontwikkelingslanden, blijkt uit onderzoek onder ruim 150 projecten in ontwikkelingslanden.
  • een goede samenwerking tussen de Nederlandse ondernemer en lokale partner is essentieel voor succes en continuïteit; vertrouwen en openheid zijn daarbij belangrijk.
  • als partners elkaar goed kennen bij de start, bijvoorbeeld doordat ze al samen zakendoen, is de kans groter dat het lukt om een goed lopend bedrijf op te zetten.
  • naast regelmatige bezoeken aan het nieuwe bedrijf in het ontwikkelingsland, kan de partner ook betrokken blijven door regelmatig te overleggen via bijvoorbeeld Skype.
  • openheid over de financiële kracht van beide partners en goede afspraken over de inbreng zijn noodzakelijk.
  • het opzetten van een nieuw bedrijf kost meestal meer tijd en geld dan van tevoren gedacht.
  • een gezamenlijke onderneming heeft meer kans van slagen als beide partners een strategisch belang hebben bij het nieuwe bedrijf.
  • de motivatie om samen door te gaan is groter als de nieuwe business aansluit bij de huidige bedrijfsactiviteiten.
  • het gezamenlijk belang kan bijvoorbeeld liggen in toelevering van goederen of in uitbreiding van de markt.

Do's:

  • neem de tijd om een goede samenwerking met een lokale partner op te bouwen. Een lokale partner kan een belangrijke bijdrage leveren bij het opzetten van een bedrijf, omdat hij de lokale markt kent. Daarnaast kan hij een bruikbaar netwerk hebben in het land van opstart.
  • het is belangrijk dat beide partners dezelfde manier van zakendoen respecteren en dat beide partners een strategisch belang hebben.
  • formaliseer de samenwerking zodat duidelijk is wat van beide partners wordt verwacht en hoe verantwoordelijkheden, maar ook kosten en opbrengsten, verdeeld zullen worden.
  • wees bij de opstart duidelijk over de financiën.
  • maak afspraken over de communicatie. Zorg dat je goed op de hoogte blijft van de ontwikkelingen ter plaatse en blijf betrokken bij de besluitvorming.
  • blijf investeren in de samenwerking.
Wat zijn aandachtspunten als je in het buitenland een bedrijf wilt overnemen?

Wat zijn aandachtspunten als je in het buitenland een bedrijf wilt overnemen?

  • productassortiment: kan je door de overname aanvullende producten gaan aanbieden aan klanten?
  • internationale capaciteit: draagt de bedrijfsovername bij aan geografische marktverbreding?
  • zijn de bestaande internationale klanten eveneens over te nemen: kun je blijven leveren aan bestaande klanten van het bedrijf dat je wilt overnemen.
  • wordt een due diligence ('boekenonderzoek') gefaciliteerd door het over te nemen bedrijf: kun je voldoende onderzoek (laten) doen naar financiële, fiscale, juridische en commerciële aspecten van de over te nemen onderneming (evt. aangevuld met aspecten als intellectueel eigendom, HR, IT, milieu).
  • bij een 100% bedrijfsovername: kan je het over te nemen lokale management voldoende meenemen in de overkoepelende holding (afhankelijk van type bedrijven en scope van de overname: probeer te voorkomen dat lokale mensen alleen een aandeel houden in de lokale onderneming).
  • op welke manier kun je de wijze van boekhouden en rapporteren zo snel mogelijk uniform maken -> bevorder daarmee snel inzicht in de prestaties.
  • wanneer de financiële middelen -of de wil- voor een volledige overname ontbreken kan een joint venture ervoor zorgen dat je relatief eenvoudig je afzetmarkt kunt vergroten of producten sneller kunt doorontwikkelen: beide samenwerkende organisaties brengen een deel van hun vermogen in in een nieuw bedrijf, dat voor gezamenlijke rekening en risico een project tot ontwikkeling brengt.
  • sommige landen eisen dat buitenlandse bedrijven die hun markt op willen komen een joint venture met een lokaal bedrijf aangaat; het bevordert overdracht van kennis en technologie.

Wij hebben geleerd dat je na een overname beter niet alleen je eigen mensen op sleutelposities in het nieuwe bedrijf kunt neerzetten, we laten relatief veel aan de plaatstelijke krachten over.

Gespecialiseerd software bedrijf rondom internationaal betalingsverkeer

Bij een internationale joint venture zoek je naar hoe je elkaar kunt versterken; we komen niet onze cultuur brengen. Uitbreiding gaat op deze manier veel sneller en kostenefficiënter.

Producent van LED lampen

Wat zijn aandachtspunten om een goede start te maken in je werkomgeving bij lang verblijf in het buitenland?

Wat zijn aandachtspunten om een goede start te maken in je werkomgeving bij lang verblijf in het buitenland?

  • verdiep je zo snel mogelijk in de lokale (zaken)cultuur: wat is de stijl van werken, hoe werken besluitvormingsprocessen, welke fasen in onderhandelingen zijn er en hoe worden relaties opgebouwd.
    • in veel werkculturen buiten Nederland is men niet gewend aan het forceren van beslissingen, de "zo gaan we het doen en niet anders" cultuur. Beslissingen worden in overleg genomen, rekening houdend met uiteenlopende meningen. Is een beslissing eenmaal volgens dat proces genomen, dan kan je (meer dan in Nederland) rekenen op loyaliteit.
  • passend c.q. netjes gekleed gaan, ongeacht de temperatuur buiten, is altijd verstandig.
  • zakendoen is altijd, maar zeker in het buitenland, people business: relatie, relatie en relatie.
  • visitekaartjes zijn onmisbaar bij zakelijke contacten; hou rekening met de gangbare afmetingen van kaartjes op je bestemming als je wilt dat jouw kaartje wordt bewaard.
  • de vaak 'easy going' manier van met elkaar omgaan betekent niet dat afspraken vervolgens niet gedetailleerd in contracten en formele afspraken worden vastgelegd en nageleefd.
  • wees voorzichtig met informele omgangsvormen met collega's; de losse amicale Nederlandse manier wordt in het buitenland lang niet altijd begrepen of zelfs volledig verkeerd geïnterpreteerd. In Nederland al gevoelige zaken als pesten op het werk of intimidatie liggen buiten Nederland vaak nog vele malen gevoeliger.
  • in veel landen los je eventuele problemen met collega's niet op door er zelf op af te stappen, maar benader je juist je leidinggevende die bepaalt in welke mate er corrigerend moet worden opgetreden.
  • de scheiding die we in Nederland vaak kennen tussen 'werk' en 'privé' is in landen buiten Nederland vaak niet zo strict. Hoe je met collega's omgaat in je vrije tijd kan sneller gevolgen hebben voor arbeidsverhoudingen. Gedragsregels zijn meestal veel explicieter vastgelegd, hetgeen door veel werknemers eerder als "helder" dan als "betuttelend" wordt beschouwd.

Directe humor, ironie en sarcasme wordt in Duitsland vaak niet begrepen. Het is het buurland van Nederland, totaal anders. Een grap tijdens een vergadering komt vaak helemaal niet aan; ze staren je aan en hebben geen idee wat je bedoelt, denken dat je ze in de maling neemt. Ik heb een hekel aan mensen die zeggen dat Duitsers geen humor hebben want dat is absoluut niet zo, maar er zijn wel degelijk verschillen in type humor, ze zijn minder cynisch dan wij.

Duitsland emigrant

Formele uitingen geven aan welke plaats iemand in de samenleving inneemt, en of je een hogere of lagere plaats inneemt dan de ander. Daarvoor zijn visitekaartjes ook een must: aan de functie die daar op staat kan je afleiden hoe je hem of haar moet benaderen. Wie er dieper buigt, of hoe je elkaar moet aanspreken.

Emigrant Japan

Toen mijn eerste arbeidscontract in Nieuw-Zeeland onverwacht niet werd verlengd door de economische crisis, ontstond er bij ons allebei paniek. Wat nu? Om toch maar weer zo snel mogelijk inkomen te hebben, heb ik een baan aangenomen die niet bij me paste. Ik had het al snel niet goed naar zijn zin in die nieuwe baan. Ik sprak er niet echt over met mijn vrouw, was bang dat het voor ons allebei te moeilijk zou worden. Vooraf hadden we het ons nog zó voorgenomen: goed blijven praten als er moeilijke momenten zouden komen. Maar als je in zo’n situatie komt, is dat toch lastig.

Nieuw-Zeeland emigrant

Op mijn werk merk ik dat mensen in de VS anders met hiërarchie omgaan dan in Nederland. Als de hoofdonderzoeker de kamer binnen komt lopen, staan meerdere mensen direct op om hun stoel aan te bieden. Er heerst veel meer hiërarchie op de werkvloer. Ik leerde er mee omgaan door eerst af te wachten en de kat uit de boom te kijken. Op die manier kreeg ik inzicht in de situatie en weet ik inmiddels wanneer ik me wel en niet hoef aan te passen.

USA emigrant

Welke online werkzaamheden kan je vanuit het buitenland doen als je op reis bent of daar woont, en welk werk kan je op afstand verrichten?

Welke online werkzaamheden kan je vanuit het buitenland doen als je op reis bent of daar woont, en welk werk kan je op afstand verrichten?

Hoe kies je werkzaamheden die je online op afstand kan uitvoeren als je vanuit het buitenland wilt werken?

  • Steeds meer reizigers, expats, working nomads en global wanderers starten eigen werkzaamheden op afstand, via internet. Een mooie manier om te kunnen kiezen voor een internationale vaste of tijdelijke woonomgeving én tegelijkertijd in je eigen inkomsten te voorzien.
  • Kies bij voorkeur wel voor werkzaamheden waar je al expertise in hebt, werkzaamheden die je goed liggen en waar je voldoening uit haalt. Het is niet iets dat je 'er even bij doet' of dat je 'wel even in een paar dagen onder de knie krijgt'; je zult vooral succes krijgen als je het als (nieuw) vak benadert en wanneer je het voor langere tijd kunt en wilt volhouden.
  • Of je nu op een vaste locatie of locatie-onafhankelijk wilt gaan werken: succesvol word je vooral door er tijd in te investeren en hárd te werken.

Wat zijn de online werkzaamheden die je vanuit het buitenland kan doen?

Starten van een webwinkel vanuit het buitenland

  • Schakel een fulfillment-bedrijf in die de bestellingen ontvangen, het magazijn beheren en producten versturen per post of koerier. Zoek maar eens op de term "dropshipping".

Werken als freelancer vanuit het buitenland

  • Bied online diensten aan rondom je eigen capaciteiten: ga bijvoorbeeld aan de slag als online tekstschrijver ('content marketeer'), programmeur, virtueel assistent, webdesigner, boekhouder, vertaler, video-editor, etc.

Affiliate marketing vanuit het buitenland

  • Starten van een site, blog, vlog of ander online kanaal gericht op het verdienen van commissies via affiliates.
  • Via affiliate-netwerken vind je snel partners in voor jouw site relevante categorieën.
  • Je bezoekers, kijkers of volgers stimuleer je door te klikken naar de site van de aanbieder, offertes aan te vragen, zich ergens aan te melden, etc.

Ontwikkelen van apps vanuit het buitenland

  • Als dienst op zichzelf of om via eigen apps affiliate-commissies te verdienen uit aankopen die gebruikers van je apps maken.

Online content productie vanuit het buitenland

  • Schrijven van (e-)boeken of starten van een magazine; verdien via een abonnementenstructuur, eenmalige aanschafprijs of haal je inkomsten uit de adverteerdersmarkt.

Werken als programmeur of websitebouwer

  • Voor het programmeren van bijvoorbeeld apps, websites of online programma's is het vaak niet noodzakelijk om op een vaste locatie in Nederland te werken.
  • Ook het technisch inrichten van backoffice systemen kan je goed op afstand doen.
  • De intake van de opdracht en voortgangsbesprekingen kan je ook virtueel doen, via online meetings of applicaties die je al dan niet zelf hebt gebouwd.

Juridische diensten aanbieden vanuit het buitenland

  • Het geven van juridisch advies over contracten of het opstellen van bv. verkoop- of handelsvoorwaarden kan prima via internet.
  • De te beoordelen documenten ontvang je digitaal en ook je feedback, correcties en aanbevelingen lever je weer digitaal in.
  • Indien gewenst vul je dit aan met één of meerdere digitale adviesgesprekken.

Social media manager vanuit het buitenland

  • Verzorg social po
  • Steeds meer reizigers, expats, working nomads en global wanderers starten eigen werkzaamheden op afstand, via internet.
  • Een mooie manier om te kunnen kiezen voor een internationale vaste of tijdelijke woonomgeving én tegelijkertijd in je eigen inkomsten te voorzien.
  • Kies bij voorkeur wel voor werkzaamheden waar je al expertise in hebt, werkzaamheden die je goed liggen en waar je voldoening uit haalt. Het is niet iets dat je 'er even bij doet' of dat je 'wel even in een paar dagen onder de knie krijgt'; je zult vooral succes krijgen als je het als (nieuw) vak benadert en wanneer je het voor langere tijd kunt en wilt volhouden.
  • Of je nu op een vaste locatie of locatie-onafhankelijk wilt gaan werken: succesvol word je vooral door er tijd in te investeren en hárd te werken.

Tweedehands spullen verkopen vanuit het buitenland

  • Start met internetmarketing via online marktplaatsen en ga spullen van jezelf of die van anderen verkopen (waarbij je de inkomsten bijvoorbeeld deelt).

Starten van een online advies- of coachingsbureau vanuit het buitenland

  • In veel branches kan je prima online advies verstrekken of actief zijn als online coach.
  • Denk bijvoorbeeld ook aan branches als voeding, (mentale) of fysieke gezondheid (fitness), loopbaanplanning.
  • Maar ook iets als "emigratie" of "leven als expat" leent zich prima voor coaching op afstand.

Starten van een online trainingsbureau vanuit het buitenland

  • Zo ongeveer alles is aan te bieden via online cursussen, workshops en e-courses.
  • Veelal wordt een combinatie aangeboden van online tekst, beeld (video's) en geluid (podcasts).
  • Al dan niet te combineren met 1:1 training en coaching.

Werken als illustrator of grafisch vormgever vanuit het buitenland

  • Je kunt als vormgever op afstand prima aan de slag voor websites, magazines en social media kanalen.

Verzorgen van boekhouding, financieel advies en financiële rapportages vanuit het buitenland

  • Tegenwoordig hebben vrijwel alle bedrijven hun boekhouding digitaal ingericht.
  • Ook het aanleveren van maandelijke rapportages, btw aangiftes etc. verloopt allemaal via internet.
  • Prima mogelijkheden dus om bedrijven op afstand van advies te voorzien en/of specifieke rapportages aan te leveren.
  • Ook in de particuliere markt kan je op afstand financieel advies geven, bv. rondom hypotheken of aangiftes inkomstenbelasting.

Organiseren van (of faciliteren van) webinars vanuit het buitenland

  • Organiseer online "meetings" of trainingen over een bepaald aandachtspunt.

Werken als online adverteerder vanuit het buitenland

  • Bied je expertise aan aan bedrijven op het gebied van online marketing en advertising.
  • Je beheert dan voor één of meerdere adverteerders hun online advertenties, zet campagnes op, rapporteert periodiek omtrent bereik, conversie, etc.

Opstellen van verslagen en rapportages vanuit het buitenland

  • Opdrachten voor het opstellen van eindverslagen, tussenrapportages of andere rapporten kunnen prima virtueel worden besproken.
  • Uiteraard kun je op iedere locatie ter wereld verslagen opstellen, redigeren of van feedback voorzien.
  • Correctierondes bespreek je in een online meeting en lever je vervolgens digitaal aan.
  • Denk ook aan het online lezen en verbeteren van scripties, onderzoeksrapporten, stageverslagen, etc.

Aanbieden van online onderwijs vanuit het buitenland

  • Denk bv. aan het aanbieden van lessen in een bepaalde taal (of andere expertise) die je goed beheerst.
  • Er zijn verschillende platforms die de onderwijsomgeving al voor je klaar hebben staan, waarbij je alleen je lesinhoud nog hoeft te uploaden en waarbij zij je faciliteren om je eerste klanten te vinden (of leg voor vertrek contact met onderwijsinstellingen waarvoor je online lessen kunt verzorgen).
  • Denk ook aan het geven van bijles, examentrainingen in specifieke vakken of het maken van (online) samenvattingen.

Werken als fotograaf vanuit het buitenland

  • Allerlei tijdschriften geven fotografen wereldwijd opdrachten voor specifieke foto's.
  • Bij intakes kun je opdrachtgevers digitaal inzicht geven in je portfolio.
  • Ga pro-actief op zoek naar bv. online magazines, websites of social media kanalen waar jij vanuit jouw locatie passend beeld bij kan aanleveren.

Geven van online presentaties vanuit het buitenland

  • Waar je vroeger per definitie "op locatie" aanwezig moest zijn, worden nu steeds vaker presentaties gegeven waarbij de spreker virtueel inlogt.
  • Er zijn diverse online diensten waarbij je een online meeting kunt organiseren en zowel sprekers als toehoorders (dat kunnen ook mensen verzameld op één locatie zijn) inloggen.
  • De online presentatie wordt meer en meer toegepast als je een specifieke expertise hebt.
  • En het is mogelijk voor zowel de presentatie zelf, als voor aanvullende Questions & Anwers (Q&A) sessies.

Werken rondom data en onderzoek vanuit het buitenland

  • Data-analyses en het doorwerken van grote bestanden of onderzoeken zijn prima op afstand te doen.
  • Ook het afnemen van online of telefonische interviews kan op afstand, mits je rekening houdt met tijdverschillen en de kwaliteit van de verbinding goed is.

Afnemen van online examens vanuit het buitenland

  • Regelmatig moeten er op volumebasis mensen worden geëxamineerd; denk bv. aan examens Nederlands als 2e taal.
  • Werkgevers of trainingsinstituten zoeken dan mensen die via internet examens willen afnemen.

Werken als vertaler vanuit het buitenland

  • Voor grote of kleine vertaalklussen is concentratie en gefocust kunnen werken belangrijk.
  • Ideaal dus om op afstand te doen en je vertaling(en) via internet aan te leveren.
  • Beheers je een bepaalde specialisatie dan zijn er vaak extra mogelijkheden.
Wat gebeurt er met je eigen bedrijf of eenmanszaak als je je uitschrijft uit Nederland en de BRP van de Gemeente?

Wat gebeurt er met je eigen bedrijf of eenmanszaak als je je uitschrijft uit Nederland en de BRP van de Gemeente?

Uitschrijven uit de Basis Registratie Personen van de Gemeente en je eigen bedrijf of eenmanszaak

Als je van plan bent voor langere tijd naar het buitenland te gaan, maar wel een eigen bedrijf (of je activiteiten als ZZP'er) wilt laten doorlopen in Nederland, dan is er een aantal aandachtspunten.

  • check allereerst ook de richtlijnen omtrent Uitschrijven uit de Basisregistratie Personen of je je, vanwege jouw reisduur / verblijf in buitenland periode en geplande activiteiten, dient uit te schrijven (of niet)
  • de Kamer van Koophandel (KvK) krijgt per week een aantal tientallen meldingen vanuit de Basisregistratie Personen over Nederlanders die naar het buitenland verhuizen en bij de KvK staan ingeschreven.
  • die melding loopt dus, in de meeste gevallen, automatisch door naar de KvK op het moment dat je je, na een check van de richtlijnen, uitschrijft uit de Basisregistratie
  • natuurlijk kun je zelf ook pro-actief contact leggen met de KvK om jouw situatie toe te lichten (uiteraard stimuleert de KvK dit; zaken achteraf nog proberen aannemelijk te maken zal niet snel in je voordeel uitpakken)
  • de KvK zal bij je willen achterhalen of je je onderneming wel of niet wilt voortzetten vanuit het buitenland
  • basisuitgangspunt van de KvK is dat je inschrijving bij de KvK actief blijft, zolang er vanuit je onderneming feitelijke activiteiten in Nederland blijven bestaan
  • het is bijvoorbeeld mogelijk om ingeschreven te blijven in het Nederlandse Handelsregister, ook al is je privé-adres én je zaakadres in een land buiten Nederland; voorbeelden:
    • een bedrijfsadviseur die regelmatig naar Nederland komt om bedrijven van advies te voorzien
    • een reizende journalist geeft regelmatig lezingen in Nederland
    • een stukadoor verhuist naar Oost-Europa, maar doet nog op periodieke basis (grotere) klussen in Nederland
  • maar er zijn ook situaties waarin de KvK besluit om je onderneming uit het Handelsregister te halen:
    • een journalist verhuist naar Australië en levert teksten vanuit Australië aan Nederlandse media (activiteiten vinden feitelijk niet meer in Nederland plaats)
    • een Nederlandse webwinkel wordt volledig overgeplaatst naar Azië, zonder dat er nog activiteiten in Nederland plaatsvinden (of het webadres .nl of .com heeft, maakt niet uit)
  • de KvK doet altijd onderzoek naar de vraag of het aannemelijk is dat er feitelijk nog activiteiten in Nederland plaats zullen vinden; verhuis je naar een land dichtbij Nederland (denk aan Duitsland, België, Luxemburg, Engeland, Frankrijk) dan wordt dat aannemelijker
  • welke rechtspersoon je hebt (eenmanszaak, bv etc.), maakt in principe niet uit voor de beoordeling
  • gekeken wordt dus o.a. naar:
    • is het aannemelijk te maken dat activiteiten binnen de onderneming feitelijk nog ín Nederland worden uitgevoerd
    • worden die activiteiten periodiek ín Nederland uitgevoerd (een eenmalige, incidentele activiteit zal over het algemeen niet meetellen)
    • naar welk land ben je als ondernemer/eigenaar verhuisd
    • blijft er een woning in Nederland in het bezit
    • blijft er een zakelijk adres in Nederland in stand
    • zijn er periodiek en voor langere tijd Nederlandse opdrachtgevers
    • zijn er (arbeids)omstandigheden bij je partner waardoor jullie sowieso binnenlands belastingplichtig zouden blijven
    • neem je periodiek nog deel aan (zakelijke) beurzen of congressen in Nederland
    • hoe duurzaam is het vertrek uit Nederland (diezelfde toets wordt uiteraard rondom wel of niet uitschrijven uit de Basisregistratie Personen gedaan)

Let wel:

  • uiteraard vindt er een weging plaats van al van de bovenstaande factoren.
  • het is dus niet dat iets wel/niet is toegestaan zodra je aan één of enkele zaken voldoet
  • individuele situaties worden ook altijd individueel beoordeeld door individuele medewerkers; laat je persoonlijke situatie dus altijd goed checken, voordat je conclusies trekt.
  • en zoals altijd: krijg je toezeggingen, vraag dan altijd om schriftelijke bevestiging daarvan
Wat is offshore vestigen van je eigen bedrijf en wanneer doe je dat als je voor langere tijd gaat reizen, wonen en werken buiten Nederland?

Wat is offshore vestigen van je eigen bedrijf en wanneer doe je dat als je voor langere tijd gaat reizen, wonen en werken buiten Nederland?

  • Als je voor langere tijd gaat reizen, wonen en/of werken in het buitenland maar je ondernemersactiviteiten nog wel wilt voortzetten, dan kom je voor de afweging: bedrijf in Nederland laten voortbestaan of je elders vestigen?
  • Belastingtechnisch gezien zijn er voor- en nadelen aan het zogenaamd offshore vestigen van je bedrijf.

Wat betekent 'offshore vestigen' van je bedrijf?

  • Offshore vestigen wil zeggen dat je bedrijf is gevestigd in een ander land dan waar je 'woont'.

Wat zijn de belangrijkste punt bij het 'offshore vestigen' van je bedrijf?

  • ben je langer dan een bepaald aantal dagen per jaar buiten Nederland, dan vervalt meestal de heffingsbevoegdheid; Nederland mag dan geen belastingen meer heffen over je onderneming (let op er zijn extra criteria).
  • verdiep je goed in de regelgeving rondom (al dan niet verplicht) uitschrijven uit Basisregistratie Personen en de regelgeving rondom uitschrijven KvK.
  • vaak ga je met een offshore bedrijf lagere inkomsten- en kapitaalbelasting betalen, tot complete of tijdelijke vrijstelling van belastingen.
  • ook kun je er voor kiezen je te vestigen in een land waar geen belasting wordt geheven op inkomsten gecreëerd buiten de landgrenzen (landen als Filipijnen, Maleisië, Costa Rica, Panama).
  • je bent niet meer verplicht om btw te bereken of af te dragen; dat kan voordelig zijn al kan je er ook tegenaan lopen dat je wat meer moeite moet doen om je opdrachtgever aan te tonen dat je écht buiten de EU bent gevestigd.
  • typische offshore vestigingslocaties: de Bahama’s, Seychellen, de Kaaimaneilanden, Belize, de Britse Maagdeneilanden, Gibraltar.
  • overigens heeft het offshore vestigen van je bedrijf niets te maken met belastingontwijking of -ontduiking; immers je woont en leeft niet meer in Nederland, hebt geen Nederlandse plichten, maar ook geen rechten meer.
  • in uitzonderlijke gevallen kun je te maken krijgen met twijfelende opdrachtgevers, die niet gewend zijn aan vestigingslocaties van bedrijven op offshore locaties, of daar hun bedenkingen bij hebben. Geef ze dan, of sowieso, inzicht in de achtergronden van je digital nomad bestaan en keuzes.
  • ook is het mogelijk tegen relatief lage fees adressen en telefoonnummers in 'meer toegankelijke' landen te regelen; of gebruik te maken van 'global' services.
  • verdiep je wél in de regelgeving van je nieuwe offshore locatie; immers 'lagere belasting betalen' betekent nog steeds wel dát je belasting betaalt en ook kunnen er diverse andere regelingen van toepassing zijn die je in Nederland niet gewend was, bijvoorbeeld op het gebied van ondernemersrecht. Ook kan regelgeving worden aangepast naarmate méér digital nomads er gebruik van maken; er worden dan bijvoorbeeld extra eisen gesteld aan (jaarlijkse) rapportages.
  • voor het offshore vestigen van je bedrijf betaal je uiteraard een jaarlijkse fee in het land waar je je bedrijf vestigt.
  • je kan er wel tegenaan lopen dat internationaal bankieren lastiger wordt; banken openen over het algemeen geen rekeningen voor individuen of bedrijven zonder vaste woon- of verblijfplaats, of voor bedrijven die in een van de typische offshore bestemmingen zijn gevestigd. Uiteraard zijn er uitzonderingen en zijn er oplossingen voor wereldondernemers; zie elders (of zoek in het zoekveld op 'bankzaken').
  • diverse internationale locaties die belastingtechnisch vriendelijker zijn dan Nederland hebben internationaal ook een goed aanzien; denk aan locaties als Dubai of Hong Kong. Prima dus om je wereldzaken vanuit die locaties te runnen.
Wat zijn fiscale gevolgen als je in het buitenland gaat wonen, werken of ondernemen, en je een eigen onderneming in Nederland hebt?

Wat zijn fiscale gevolgen als je in het buitenland gaat wonen, werken of ondernemen, en je een eigen onderneming in Nederland hebt?

Waar kan je, belastingtechnisch gezien, rekening mee houden als je voor langere tijd in het buitenland gaat wonen, werken of reizen en een eigen onderneming in Nederland hebt?

Voor langere tijd naar het buitenland met een eenmanszaak in Nederland?

  • als eenmanszaak (ZZP/VOF) liggen de aandachtspunten op het gebied van de inkomstenbelasting.
  • als je als digital nomad, rondtrekkend werknemer of emigrant je eenmanszaak in Nederland voortzet (er blijven activiteiten feitelijk in Nederland plaatsvinden) dan worden de inkomsten uit de onderneming "in beginsel" in Nederland belast.
  • als ondernemer krijg je dan ook te maken met conserverende aanslagen met betrekking tot eventueel opgebouwd pensioen en lijfrenten (de belastingdienst legt dan een soort beslag op te ontvangen gelden vanuit een afrekening in de toekomst).
  • zet je de eenmanszaak volledig in het buitenland voort (of bouw je deze daar opnieuw op) dan volgt voor vertrek uit Nederland een eindafrekening met de belastingdienst. Vermogensbestanddelen die meeverhuizen naar het buitenland kunnen leiden tot een belastbare winst, die wordt afgerekend. Ook een eventuele fiscale oudedagsreserve leidt tot een belastbare winst. Voor eventueel pensioen en lijfrenten kunnen conserverende aanslagen worden opgelegd.
  • bij het voor vertrek verkopen van je eenmanszaak wordt wederom de eventuele winst uit onderneming belast binnen de inkomstenbelasting en kunnen conserverende aanslagen worden opgelegd.
  • bij het stoppen ('staken') van een eenmanszaak voor vertrek naar het buitenland wordt eventuele winst uit onderneming belast binnen de inkomstenbelasting en kunnen conserverende aanslagen worden opgelegd. Wel is het mogelijk om eventuele winst door te schuiven naar een pensioenpotje, zodat je niet direct hoeft af te rekenen met de belastingdienst (zgn. 'stakingsfaciliteiten').

Voor langere tijd naar het buitenland met een BV in Nederland?

  • als BV zijn er gevolgen omtrent inkomstenbelasting én vennootschapsbelasting.
  • als je als digital nomad of emigrant een bestaande BV in Nederland wilt voortzetten, dan moet de leiding van de BV vanuit Nederland blijven plaatsvinden. Je kan bijvoorbeeld een externe partij de dagelijkse gang van zaken van de BV laten behartigen.
  • ook in dit geval krijg je als ondernemer te maken met conserverende aanslagen op opgebouwd pensioen, lijfrenten en het aanmerkelijk belang in de BV.
  • zet je een BV volledig in het buitenland voort (zgn. zetelverplaatsing als directeur-grootaandeelhouder), dan vindt een eindafrekening met de Belastingdienst plaats over de vermogensbestanddelen in de BV (de waarde hiervan verplaatst zich immers naar het buitenland). Wel blijft in het algemeen de plicht bestaan om aangiftes vennootschapsbelasting in te blijven dienen in Nederland, omdat de BV naar Nederlands recht is opgericht. Afhankelijk van bestemming (EU land of buiten EU, er zijn enkele uitzonderingen) kan het (in eigen beheer) opgebouwde pensioen zonder of met extra heffingen meeverhuizen naar het buitenland.
  • bij het voor vertrek verkopen van de aandelen in de BV wordt een eventuele verkoopwinst op de aandelen belast in de inkomstenbelasting van jou als directeur-grootaandeelhouder. De BV komt dan op naam van een ander, die de fiscale verplichtingen rondom de BV overneemt. Eveneens kunnen er conserverende aanslagen worden opgelegd.
  • bij het voor vertrek stoppen van de BV ('staken van de activiteiten') wordt een eventuele winst worden belast met vennootschapsbelasting. Ook moet je de BV via een juridische procedure (kan een tijd duren!) liquideren, of dien je de lege BV door te verkopen. Daarnaast kunnen er ook nu conserverende aanslagen worden opgelegd.

Voor langere tijd naar het buitenland en de belastingdienst?

  • In beide gevallen is het raadzaam de Belastingdienst tijdig op de hoogte te stellen van je plannen om voor langere tijd te gaan wonen, werken of reizen in het buitenland, zodat de Belastingdienst voldoende tijd heeft om gevolgen en eventuele afrekeningen met je af te stemmen.
Wat kun je als partner van een expat of digital nomad ondernemen als je in het buitenland woont?

Wat kun je als partner van een expat of digital nomad ondernemen als je in het buitenland woont?

Wil je als (expat) partner iets ondernemen als je in het buitenland woont?

  • eerdere statistieken gaven aan dat
    • ruim 50% van de vrouwelijke partners van expats en ruim 90% van de mannelijke partners van expats graag zou willen werken.
    • desondanks zo'n 65% van de partners in het buitenland niet werkt.
  • realiseer je dat deze periode, naast alle opstart drukte, ook een unieke kans geeft om iets te gaan doen dat je altijd al wilde doen. En dat kan ook iets anders zijn dan een betaalde baan: een nieuwe studie, eigen bedrijf, vrijwilligerswerk, even niets doen of fulltime moeder of vader zijn: allerlei kansen om je leven te verrijken.
  • neem tijd om voor jezelf te inventariseren wat je zou willen doen. Kom je uit op (betaald) werken, vraag je dan eerst af wat je motivatie is voordat je in de al dan niet aanwezige vacatures duikt: onafhankelijkheid, status, kennisdeling, je eigen talent ontwikkelen, extra geld, zinvol bezig zijn, etc.
  • hou wel rekening met het feit dat, vaak anders dan in Nederland, parttime banen minder vaak voorkomen, dat je als partner van lang niet altijd (betaald) mag werken, dat de verhouding salaris versus aantal werkuren volledig anders is of dat er gewoon geen goed matchende banen te vinden zijn in de regio waar je bent komen te wonen.
  • ook kan je dagpatroon (en resterend aantal uren voor wat voor dagbesteding dan ook) er sowieso anders uit zien, wanneer je bijvoorbeeld veel meer uur kwijt bent aan praktische zaken als het halen & brengen van je kinderen, aan boodschappen doen, maar ook aan het besteden van tijd aan zakenrelaties van je werkende partner of aan het zelf ontdekken van je nieuwe woonomgeving (reizen, excursies).
  • Veel partners van in het buitenland werkende expats vinden het belangrijk om, na een periode van gewenning, de regie in eigen handen te nemen. Oók om te voorkomen dat ze in 'het beruchte zwarte gat' vallen en geïrriteerd raken over een gebrek aan daginvulling.

Wat kan je aan denken als je als partner wil ondernemen, of je wilt inzetten in het buitenland?

  • vrijwilligerswerk doen bij een ngo, bij de lokale school, in het verenigingsleven, voor expat communities.
  • zelf een (kleinschalig) ontwikkelingsproject starten.
  • vacature inventarisatiewerk: het inventariseren en gestructureerd beschikbaar maken van werk- en vrijwilligerswerk behoeftes, zodat grotere aantallen locals en internationals kunnen bijdragen. Lees ter inspiratie meer over de ontwikkeling van een Nederlands initiatief op de Filippijnen
  • starten van een webshop, bijvoorbeeld gericht op kleinschalig en duurzaam geproduceerde lokale artikelen (fairtrade).
  • adviseren van toekomstige expats en emigranten, vrijwillig of bijvoorbeeld via het opstarten van een adviesbureau of middels (betaalde) coaching services.
  • emigratieblog bijhouden: Jouw woon- & leefervaringen, je culturele verwonderingen, maar ook je ervaring met praktische regelzaken rondom het emigreren, verhuizen of leven in het buitenland is nuttig voor anderen. Informatie hieromtrent is versnipperd, dus kies zoveel mogelijk voor bijdragen aan structurele platforms.
  • activiteiten als reisbegeleiding voor kleine of grotere touroperators die graag werken met Nederlands (Duits/Frans/Engels) sprekenden.
  • ondersteunen van Nederlandse ondernemers die zaken willen doen in jouw woonland (denk aan uitzoeken van regelgeving, ondersteuning bij beursbezoek, leggen van eerste handelscontacten).
  • actief worden voor Nederlandse overheids-servicekantoren; bijvoorbeeld "Education" of "Business" offices van Nederland in het buitenland.
  • freelance (uitzoek)werk voor Nederlandse opdrachtgevers.

Tips:

  • zorg ervoor dat je, na eerste enthousiaste contacten, activiteiten concreter maakt en afbakent: hoe concreter hoe groter de kans op starten c.q. slagen.
  • sta open voor activiteiten die je niet of minder gewend bent, denk out-of-the-box; dat geeft uitdaging en vaak ook voldoening.
  • onderhoud je netwerk; wanneer je relatie met mensen goed is, gunnen ze je vaak dat leuke baantje of bellen ze jou als eerste als er iets georganiseerd moet worden.

Quotes en soundbites

"Het leven hier bevalt me erg goed. Ik geef onze zoon in de middag Nederlandse les. En ben actief als vrijwilliger op zijn school, bij een voedselbank in het dorp en bij het Rode Kruis. Tijd voor een baan heb ik niet, maar in ons geval is dat ook niet noodzakelijk."

Duitsland emigrant

"In Nederland was ik hoofd activiteitenbegeleider in een verpleeg- en verzorgingstehuis. Mijn man kreeg de kans om de China-vestiging van het consultancy bedrijf waar hij werkt te gaan leiden; ik ging mee. Ik heb net mijn eerste jaar als kleuterjuf op een internationale school afgerond. Qua niveau is het werk niet te vergelijken, maar het is leuk werk, ik heb veel vrijheid. En de banen liggen nou eenmaal niet voor het oprapen als je geen Chinees spreekt. Mijn man werkt zich in zijn carrière in een rechte lijn naar boven, ik klim langzaam op en zak steeds weer naar beneden. Maar dat wist ik van tevoren en dat is deze buitenlandervaring me ook wel waard."

China expat partner

"Ik verzorg als striptekenaar strips voor Nederlandse kranten. De grappen gaan vrijwel altijd over actuele Nederlandse thema's. Geen enkele lezer heeft ooit gemerkt dat ik als maker al ruim tien jaar op Vancouver Island woon. Ik krijg nu misschien wel meer mee van het nieuws dan toen ik nog in Nederland woonde."

Emigrant Canada

"Mijn partner is voor werk uitgezonden naar Parijs en ik ben meegegaan. Ik stelde mezelf de vraag: wat ga ik doen? Het was een logische stap mijn eigen ervaringen als expat te combineren met mijn deskundigheid als psycholoog."

Frankrijk emigrant

"Ik werkte in Nederland al lang en naar tevredenheid in het onderwijs. Plots kreeg mijn vrouw de kans om voor enkele jaren uitgezonden te worden; een kans die we met ons gezin niet wilden laten lopen. Ik zie wel wat ik straks ga doen in het buitenland; eerst moeten we als gezin wegwijs raken en heb ik uiteraard de directe zorg voor onze kinderen van nu drie en vijf."

Suriname expat partner

Project en initiatief in het buitenland: vragen en antwoorden

Project en initiatief in het buitenland: vragen en antwoorden

Wie is de "projectopzetter of particulier initiatiefnemer"?

Wie is de "projectopzetter of particulier initiatiefnemer"?

'Dé particulier initiatiefnemer' bestaat natuurlijk niet, project opzetters en initiatiefnemers zijn er in alle verschijningsvormen, van alle leeftijden en met alle achtergronden. Uit een vijf jaar durend onderzoek onder Particulier Initiatief ('PI') komen toch enkele sterk overeenkomende aspecten naar voren:

Voorbeelden van criteria die in de ontwikkelingssector worden gebruikt

  • PI's bieden op directe wijze ondersteuning in één of meerdere ontwikkelingslanden; ze zijn dus per definitie niet alleen in Nederland actief en verlenen de ondersteuning niet via een andere (Nederlandse ontwikkelings)organisatie.
  • PI's bieden structurele steun aan organisaties, gemeenschappen of groepen mensen (en dus niet om eenmalige, individuele ondersteuning).
  • PI's ontvangen geen directe financiering van het Ministerie van Buitenlandse Zaken
  • PI's zijn kleinschalig en hebben een vrijwillig karakter (ze hebben 20% of minder betaalde medewerkers, minder dan 20 vaste betrokken leden of het jaarbudget bedraagt minder dan €1 miljoen)

Het exacte aantal PI’s in Nederland varieert, vooral op basis van gehanteerde definities. Schattingen lopen uiteen van zo'n 6.400 tot 15.000.

In welke landen zijn projectopzetters van een goed doel in het buitenland actief?
Wat zijn gedeelde kenmerken, basiseigenschappen, van projectopzetters?

Wat zijn gedeelde kenmerken, basiseigenschappen, van projectopzetters?

Achtergronden initiatiefnemers

  • Hoewel e.e.a. in beweging is, zijn er voornamelijk 50-plussers actief in particuliere initiatieven (PI's).
  • De gemiddelde leeftijd van de leden van PI’s is 54 jaar. 35% wordt ook pas na zijn/haar 50e actief op het gebied van ontwikkelingssamenwerking
  • De gemiddelde leeftijd waarop mensen actief worden is 43 jaar.
  • PI’s die al langer bestaan kennen een hogere gemiddelde leeftijd dan jongere PI’s. Toch geldt ook voor de jongere PI’s dat de gemiddelde leeftijd rond de 50 jaar ligt.
  • Mannen en vrouwen zijn gelijk vertegenwoordigd, hoewel het aantal vrouwen stijgende is onder nieuwe initiatiefnemers
  • 50% van de initiatiefnemers rekent zichzelf tot een geloofsgemeenschap
  • 60% van de initiatiefnemers heeft een vaste baan in Nederland, 30% is gepensioneerd, 10% studeert, is werkeloos of is verantwoordelijk voor het huishouden
  • 70% heeft een HBO/WO opleiding gevolgd en verdient modaal tot bovenmodaal
Wat zijn motieven van initiatiefnemers om projecten op te zetten?

Wat zijn motieven van initiatiefnemers om projecten op te zetten?

  • voor zo'n 35% van de initiatiefnemers is een kort of langer verblijf in een ontwikkelingsland de primaire reden om actief te worden; meer dan 70% daarvan koos het bezochte land vervolgens ook als land voor de projectactiviteiten
  • voor 21% is het verzoek van een bekende aanleiding
  • voor 10% is de behoefte om actief een bijdrage te willen leveren primaire aanleiding
  • het werk als particulier initiatiefnemer resulteert in: een beter begrip over de wereld, het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden, het in de praktijk kunnen brengen van waarden als 'solidariteit', het uitbreiden van het eigen sociale netwerk en (met name bij jongere initiatiefnemers) het versterken van je c.v. en persoonlijke ontwikkeling
Op welke thema's richten projectopzetters zich vooral en hoe werken ze samen?

Op welke thema's richten projectopzetters zich vooral en hoe werken ze samen?

Samenwerking

  • Ruim 90% van de PI's werkt in het ontwikkelingsland samen met één of meerdere partners
  • 27% werkt samen met een lokale (ontwikkelings)organisatie, 25% met een lokaal vertrouwenspersoon, 10% met een Westers contactpersoon die terplekke woont, 13% met een onderwijsinstelling en bijna 10% met de lokale overheid

Thematiek

  • Bijna 30% van de projecten is gericht op onderwijs&opleiding, 20% op gezondheid, ruim 15% op zorg & welzijn, 10% op inkomen
  • 47% van de projecten richt zich specifiek op (de leefomstandigheden van) kinderen en jongeren
  • Hoe langer het PI bestaat, hoe groter het aantal leden, hoe groter de beschikbare budgetten en hoe groter het aantal landen waarin men actief is
  • 86% van de initiatiefnemers vindt het belangrijk te investeren in professionalisering van de partnerorganisatie; 68% doet dat ook daadwerkelijk
    • zelfstandig trainen en coachen van partners
    • investeren in lokale leraren en adviseurs die bijscholing kunnen geven
    • investeren in betere verslaglegging en zelfstandige fondsenwerving
Wat zijn kenmerken van projectopzetters als het gaat om financiering & organisatievorm?

Wat zijn kenmerken van projectopzetters als het gaat om financiering & organisatievorm?

  • Bijna 90% van de PI's staat geregistreerd bij de Kamer van Koophandel, waarvan 97% als stichting
  • Organisaties die al langer bestaan beschikken vaker over een keurmerk (ANBI, CBF e.a.) en sluiten zich eerder aan bij een netwerk dan jongere organisaties
  • In 40% van de PI's zijn vijf of minder mensen actief, in 30% zes tot 10 mensen.
  • Slechts 5% van de PI's heeft één of meerdere betaalde krachten in dienst
  • Betaalde krachten besteden gemiddeld 126 uur per maand aan het initiatief, zij die betaald en vrijwillig actief zijn 93 uur en zij die als vrijwilliger actief zijn 38 uur.
  • Naast tijd doneert 90% van de mensen die actief zijn in het PI ook zelf geld
  • 55% van de PI's beschikt over een jaarbudget van € 25.000; gemiddeld is het budget € 50.000.
  • De Nederlandse burger vormt voor de meeste PI’s de belangrijkste bron van inkomsten
  • 10% van de huishoudens in Nederland steunt kleinschalige goede doelen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, met een gemiddeld bedrag van €72.
  • Mensen voelen zich aangesproken door de kleinschaligheid, de ‘korte lijntjes’, de persoonlijke
  • contacten in de ontwikkelingslanden, de persoonlijke band met de initiatiefnemer, de concrete resultaten en de snelheid waarmee ze gerealiseerd worden
  • 37% van de initiatieven ontvangt naast donaties in Nederland ook donaties in de landen waar de projecten zijn opgezet; ook daar met name vanuit particulieren (via fondsenwervende activiteiten of door eigen bijdragen van betrokken bevolking)
  • 20% van de initiatieven ontvangt donaties van de lokale overheid, 16% vanuit religieuze instituten
  • PI's besteden gemiddeld 85% van hun budget in het ontwikkelingsland waar ze actief zijn; 26% doet dat 'volledig'
Kies je voor traditionele ontwikkelingshulp of voor modern particulier initiatief?

Kies je voor traditionele ontwikkelingshulp of voor modern particulier initiatief?

In media, op social media/fora en tijdens debatten wordt vaak een "je bent voor ontwikkelingshulp óf voor particulier initiatief" discussie gevoerd. Voorbeelden van "pro's" als hieronder worden dan aan één van beide "kampen" toegedicht:

Standaard typering Ontwikkelingshulp organisaties

  • structurele en lange termijn bijdragen; beleidsontwikkeling en -beïnvloeding
  • doordachte start van duurzame ontwikkelingsprojecten, aandacht voor behoefte onderzoek
  • aandacht voor (vergelijkbaar) werk van overheid en andere organisaties
  • werken met counterparts waarmee afspraken vooral zakelijk zijn (itt vriendschappelijk)
  • hebben ook oog voor zaken als salarissen (van lokale counterparts), onderhoud, training, begeleiding, kennisoverdracht
  • geven aandacht aan monitoring, evaluatie, effectrapportage, analyse, reflectie; hebben "lerend vermogen"

Standaard typering Particulier Initiatief

  • persoonlijke inzet en betrokkenheid, staan dichtbij de doelgroep
  • persoonlijke verantwoording voor goede besteding van het opgehaalde geld
  • snelle bijdragen aan zaken die concreet nodig zijn, snelle toezeggingen en directe acties
  • vaak geen of weinig aandacht voor bredere context, politieke, economische, historische of culturele redenen voor (achterliggende) problematiek in een land
  • slaan vaak verkennings/onderzoek fase over, gaan direct aan de slag
  • werken vaak met één lokale contactpersoon die het project soms kwetsbaar maakt en grote invloed heeft op wat er wel en niet wordt aangepakt
  • zijn lang niet altijd transparant (geen heldere verslaglegging, jaarverslag e.d.), vaak alleen inhoudelijke/resultaat gerichte verslagen
  • willen vaak alles 'zelf doen', niet samenwerken met andere initiatiefnemers of organisaties, want dat vertraagt de effectiviteit & het tempo

En o ja

  • is het eigenlijk wel goed om te gaan 'helpen'? Zijn onderwijs, zorg of nutsvoorzieningen eigenlijk niet een taak van lokale overheden?

Waar sta jij?

  • Er zijn natuurlijk goed en slecht gerunde projecten van zowel ontwikkelingsorganisaties als van particuliere initiatiefnemers en kleine ngo's.
  • De hierboven benoemde -en andere- "pro's" zijn ongetwijfeld toepasbaar op beide partijen.
  • Toch kan het soms wat uitvergroten van wederzijdse visies en het voeren van discussies met voldoende nuance zeker zinvol zijn. Niet om elkaar langs een onvergelijkbare lat te leggen, niet voor een oordeel wie "goed" en wie "fout" bezig is. Wél om van elkaar te leren, elkaars kennis te gebruiken en de wederzijdse "lessons learned" te kunnen toepassen.
  • En zeker, bepaalde activiteiten en diensten zouden primair een taak van (lokale, regionale) overheden terplekke moeten zijn. Maar dan nog kan het steunen, of in goede samenwerking mede starten van, initiatieven vanuit de bevolking zelf nuttig zijn. Net als bijvoorbeeld in Nederland, zijn maatschappelijke initiatieven nodig naast overheidsinitiatieven (en soms, al dan niet tijdelijk, sneller gerealiseerd). Ook worden projecten, bijvoorbeeld een school of kliniek, steeds vaker geïnitieerd om vervolgens alsnog overgedragen te worden aan de overheid.
  • Deel je eigen visies, reageeer op anderen en discussieer mee over zin of onzin van ontwikkelingshulp of particulier initiatief op JoHo's platform World Supporter
  • Deel ook je eigen ervaringen, geleerde lessen en ja zelfs -of juist vooral ook- gemaakte fouten...ook al is dat niet altijd even makkelijk...: JoHo World Supporter
Welke fasen doorlopen de meeste projecten van particuliere initiatiefnemers?

Welke fasen doorlopen de meeste projecten van particuliere initiatiefnemers?

In meer of mindere mate, en met meer of mindere details, zijn vaak de volgende fasen van toepassing bij het starten van een particulier initiatief en het maken van afspraken tussen stichting, ngo, projectorganisatie, lokale counterparts en andere betrokkenen. E.e.a. hangt natuurlijk wel af van de projectgrootte en het aantal betrokkenen.

1. Beleidsbepaling

  • vaststelling door initiatiefnemers en lokale projecteigenaren van de ideeën over en richtlijnen voor het projecttype dat je samen wilt opstarten
  • waar sta je voor, wat zijn je overeenkomende drijfveren en welke afwegingen maak je samen bij de projectkeuzes
  • leg de (toelichting op) de keuzes, criteria en afwegingen die ten grondslag liggen aan het projectbeleid vast in een document voor alle betrokkenen (donateurs, vrijwilligers, partnerorganisaties, begunstigden en subsidieverstrekkers)
  • maak een samenvatting hiervan als externe bron, bijvoorbeeld voor een website
  • behoud gezamenlijk altijd je flexibiliteit; afwijken van eerder vastgesteld beleid kan, bijvoorbeeld door opgedane ervaringen of nieuwe ontwikkelingen, mits goed beargumenteerd (met harde feiten, of op basis van subjectieve oordelen of voorkeuren). Leg (structurele) aanpassingen ook weer vast.

2. Identificatie

  • analyse van specifiekere behoeften (projectdoelgroep en andere stakeholders) en rollen van mogelijke partners in het project; vergelijken van alternatieven, haalbaarheden
  • motiveren van keuze voor projectonderwerp, doelgroep, plaats, periode, etc.
  • dubbelcheck of of een bepaalde gesignaleerde behoefte door meerdere direct betrokkenen wel als een probleem wordt ervaren
  • faciliteer de vorming van nieuwe ideeën, perspectieven en studie naar financiële mogelijkheden, maar laat de keuzes voor mogelijke haalbare oplossingen zoveel mogelijk over aan je lokale counterparts en de projectdoelgroep zelf: zij kennen de lokale situatie veelal beter
  • waar relevant: laat de haalbaarheid van het projectidee toetsen/beoordelen door relevante derden, ervaringsdeskundigen of thematische professionals
  • neem de tijd voor deze fase en reserveer er ruimte voor in je budget/financiering

In deze ontwikkelfase spraken we intensiever dan ooit met de diverse mensen in Uganda. Zij bleken regelmatig al veel concretere ideeën te hebben over hoe het verder moest. Wij hobbelden er vaak een beetje achteraan...

Uganda initiatiefnemer

3. Formulering

  • tot in meer detail vastleggen van gemaakte keuzes in een projectplan
  • beschrijving van het project en het bijbehorend budget in overleg met alle
  • betrokken partijen.
  • onderhandelen over en maken van afspraken welke betrokkenen wanneer welke kennis, tijd en mensen inzetten
  • vastleggen van consequenties bij het niet nakomen van afspraken
  • vastleggen van besproken alternatieven en argumentatie waarom deze niet zijn gekozen

4. Contract opstelling

  • vastlegging van wat er wordt gefinancierd, door wie en op welke manier inkomsten en uitgaven worden verantwoord.
  • vastleggen van de wederzijdse belangen van alle betrokken partijen
  • een contract helpt om onduidelijkheden, problemen en wantrouwen te voorkomen. Het is ook goed ter bescherming van de onderlinge relaties op lange termijn.

5. Uitvoering en monitoring

  • uitvoering op basis van concrete werkplannen
  • monitoring van de voortgang van alle activiteiten gevolgd
  • regelmatige tussenevaluatie om vast te stellen of de uitvoer blijft bijdragen aan het projectdoel
  • indien nodig doorvoeren van wijzigingen en verantwoording van wijzigingen aan alle betrokkenen vastleggen van veranderingen, gemaakte keuzes en onderliggende argumenten, in het kader van kennisdeling (de “lerende projectorganisatie)
  • eindverantwoordelijkheid voor monitoring en eventuele aanpassing kan het best bij de lokale counterpart liggen; te stevig ingrijpen op die eigen verantwoordelijkheid ondermijnt op de langere termijn de samenwerking tussen de betrokken partijen

6. Evaluatie en rapportage

  • beoordeling, door bevraging van alle betrokkenen -ook de kerndoelgroep- in hoeverre en op welke manier de vooraf gestelde doelen zijn gehaald
  • na afloop van het project (of afrond van een belangrijke deelfase van een project)
  • vaststellen van eventuele -onbedoelde of onvoorziene- neveneffecten
  • formuleren van aanbevelingen voor verbeterpunten en eventuele beleidsaanpassingen
  • opstellen van projectrapportage, inclusief de financiële verantwoording op
  • publicatie van een samenvatting van de rapportage voor extern gebruik en de eigen achterban
  • afsluiting van het (deel)project, bespreking en doorvoeren van verbeterpunten en aandacht voor succesvolle effecten
Hoe werk je samen en deel je je kennis en ervaring met andere initiatiefnemers of startende projecten?

Hoe werk je samen en deel je je kennis en ervaring met andere initiatiefnemers of startende projecten?

Niet samenwerken en geen kennis delen betekent ook kansen missen op vooruitgang!

  • neem deel aan (netwerk)bijeenkomsten, ontmoetingsdagen, workshops & trainingen gericht op Particulier Initiatief
  • deel je kennis en ervaringen via World Supporter, je eigen website, social media, blog, (jaar)verslag of nieuwsbrief en breng leeraspecten actief onder de aandacht van andere initiatiefnemers
  • leg contacten via social media als Twitter, Facebook en Linkedin om op de hoogte te blijven van de voortgang van andere initiatiefnemers, of om vragen te stellen en/of een discussie te starten
  • deel je ervaringen via bijvoorbeeld blogs op een of meerdere van de diverse platforms voor Particulier Initiatiefnemers
  • zoek in Nederland of ter plaatse contact met andere initiatiefnemers en stichtingen en creëer een inspirerende setting en open sfeer voor het bespreken en delen van positieve en negatieve ervaringen, lessons learned, gekozen oplossingen. Veel geleerde lessen zijn vaak onafhankelijk van regio of projectthematiek; dus kijk ook eens ruimer om je eigen netwerk heen. Voorbeelden van projectoverstijgende gedeelde thema's:
    • kun je de mensen uit je kerndoelgroep zelf ook (financieel of in middelen) laten bijdragen
    • effectief communiceren met partners in ontwikkelingslanden
    • hoe werf je creatief fondsen
    • hoe evalueer je projecten
    • hoe trek je vastgelopen contacten weer vlot
  • participeer constructief en genuanceerd aan diverse discussie fora, laat lessons learned zien en benoemd zowel de dingen die goed als minder goed of fout gaan
  • denk bij 'samenwerken' niet alleen aan relevante Nederlandse initiatieven, maar juist ook aan lokale soortgelijke organisaties

Maar realiseer je ook:

  • het opzoeken en contact krijgen met andere initiatiefnemers, stichtingen en organisaties kost vaak tijd; men is druk, heeft andere prioriteiten of de kernfocus van het initiatief ligt net anders waardoor ook kansen en problemen anders zijn
  • samenwerken is ook geven en nemen; verplaats je in de belangen van de ander en stel activiteiten voor waarbij je in elkaars belangen of prioriteiten voorziet, je van elkaar kan leren, waarbij je krachten kunt bundelen om zo samen tot nieuwe en betere projecten te komen
    • maak gebruik van gedeelde projectcoördinatoren (die daardoor een steviger bestaan kunnen opbouwen, meer profiteren van gedeelde training)
    • vraag samen offertes op waardoor de prijs wellicht iets kan zakken
    • versterk elkaars activiteiten door wederzijdse expertise in te zetten
    • wanneer je allebei ter plaatse bent en elkaars project goed kent heb je meer mogelijkheden voor inhoudelijk sparren / positief kritisch te zijn, kan je ook wederzijds een oogje in het zeil houden, eventueel werk overnemen als de een tijdelijk terug gaat naar Nederland, of verlof neemt/even bijtankt
    • deel kosten voor het vervoer van (extra) bagage of het verschepen van materialen
    • stel gezamenlijk een subsidie-aanvraag op, waardoor je de drempelcriteria wel haalt of inhoudelijk sterker staat
  • (leren) samenwerken kost tijd en volharding om vertrouwen op te bouwen, te ontdekken wat je samen (beter) kunt doen: je moet (regelmatig) contact onderhouden of bij elkaar komen. Die tijd gaat hoe dan ook ten koste van je eigen project, maar levert je als het goed is uiteindelijk meer op.
  • samenwerken werkt vaak vooral goed als je samen iets nieuws/extra's begint, in plaats van een gezamenlijke activiteit bij een van beide onder te brengen (waardoor een van de partijen de regie verliest)
  • samenwerken en samen activiteiten ontplooien betekent ook meer uitleggen aan je achterban welke partij bij welke activiteit een aandeel levert of verantwoordelijk is; focus vooral op wat je daarmee extra kan bereiken of voor elkaar kan krijgen
  • particulier inititatiefnemers zijn vaak doeners, sterk gemotiveerd en met een grote wilskracht. 'Het zelf allemaal uitzoeken en ervaren' hoort daar in beginsel ook bij.
Ervaringen met projecten opzetten en initiatief nemen in het buitenland

Ervaringen met projecten opzetten en initiatief nemen in het buitenland

Uitgevonden wielen van Jane

De volgende vragen zijn van belang om bij stil te staan voordat je een project gaat opzetten:

  • Is mijn project ontwikkelingssamenwerking? Wat wordt er ontwikkeld? Wat voegt mijn project daaraan toe?
  • Voor wie is het belangrijk dat dit project wordt uitgevoerd?
  • Waaruit bestaat de samenwerking in dit project tussen de mensen daar en de mensen hier?
  • Kan het probleem ter plaatse met lokale mensen en mogelijkheden worden opgelost?
  • Is onze hulp daarbij gewenst / noodzakelijk / onmisbaar? En waarom is dat zo?

Nuttige tips om een project goed te laten verlopen:

  • Ga niet zelf het wiel opnieuw uitvinden. Oriënteer je goed in het projectgebied en bekijk welke organisaties met vergelijkbare projecten bezig zijn. Er is lokaal vaak meer ervaring dan je denkt
  • Laat lokale organisaties of mensen bepalen wat er moet gebeuren
  • Samenwerking met een partnerorganisatie in een ontwikkelingsland moet groeien. Begin daarom liever met een klein en eenvoudig project
  • Ga na welke organisaties in Nederland werkzaam zijn in hetzelfde land en/of met hetzelfde thema, wissel ervaringen uit.
  • Bedenk dat er aan de betrokkenheid van jouw project in principe een einde komt
  • Besteed aandacht aan de vraag of en hoe het project kan voorbestaan zonder ondersteuning van buitenaf, zowel op financieel gebied als op het gebied van de uitvoering
  • Voor het voortbestaan van een project op langere termijn is het vaak noodzakelijk dat het erkend wordt door de (lokale) overheid. Voor deze erkenning gelden vaak bepaalde voorwaarden. Ga dit in een vroeg stadium na. Het is zonde als de leerlingen van het mooie schooltje niet naar het vervolgonderwijs kunnen omdat het schooltje niet erkend is
  • Afgezien van specifieke voorwaarden is officiële registratie van het project meestal verplicht. Ga er niet te gemakkelijk van uit dat de lokale organisatie dit wel heeft geregeld
  • De gemiddelde tijdsduur tussen een eerste idee voor een project en de realisatie is één jaar. Overhaasten levert zelden goede resultaten
  • Houd rekening met tegenslagen. Ook al heb je een goed plan, dingen kunnen altijd anders lopen dan gepland, zeker in ontwikkelingslanden

Jane Sijl is sinds 2005 o.a. actief bij Stichting Wanawa. Wanawa is voor haar de manier om vrouwen en kinderen in Kenia te helpen en ze uit de armoede te trekken en ze de mogelijkheden te bieden hun eigen dromen waar te maken.

Uitgevonden wielen van Camille

Al de dag na de tsunami bekeken Camille van Neer en zijn Indiase echtgenote hoe ze de getroffen inwoners van de Zuid-Indiase stad Cuddalore, waar zijn schoonfamilie woont, konden helpen. Een maand later richtten ze "Vrienden van Cuddalore". Ze stuurden voedsel en medicijnen naar het rampgebied en inmiddels bieden ze structurele hulp in de vorm van een ouderen- en landbouwproject. De stichting werkte samen met lokale, betrouwbare, partners in India.

  • Zoek een partner die het geld besteedt zoals jij en de bewoners dat wensen. Ook hier zijn platforms op het internet een goede manier (elektronisch prikbord)
  • Zorg dat de doelgroep zelf het beheer van projecten in handen houdt om het project duurzaam te maken. Zorg er bijvoorbeeld voor dat ze verantwoordelijkheid (kunnen) nemen voor de onderhoud van gebouwen
  • Wees vraaggericht en betrek de mensen bij het bedenken van projecten. Zo voelen ze zich ook verantwoordelijk. Zo had ik een gebouw ontworpen met kleine kamers, maar de mensen hadden liever een grote zaal die ze ook als huwelijkslocatie konden gebruiken
  • Werk aan je eigen professionalisering. Ben bereid om te leren van organisaties die net wat verder zijn
  • Zorg dat je een duurzame relatie krijgt met de organisaties die jou financieel steunen, dat maakt je project ook duurzamer. Voor particulieren die het liefst in het vliegtuig springen om te helpen, en liever geen grote ontwikkelingsorganisaties steunen vanwege de angst voor "strijkstokken", ben jij de tussenschakel. Maar bedenk:"Het duurt jaren om een goede reputatie op te bouwen, en een seconde om deze te verliezen"

Camille van Neer is inmiddels al weer jaren actief met Amaidi, Global Partner for Social Engagement. Via consulting, het plaatsen van vrijwilligers op vier continenten, sustainable workshops & training en kennisoverdracht worden bijdragen geleverd ontwikkeling wereldwijd.

Uitgevonden wielen van Mirjam

  • Participatie: Hulp is vaak succesvoller als je lokale gemeenschappen zelf met ideeën en initiatieven laat komen.
  • Eigenaarschap: Bij 'goede' projecten wordt de doelgroep nauw bij de projecten betrokken (zowel bij het bedenken als bij het uitvoeren): men c.q. de lokale projectorganisatie is zélf eindverantwoordelijk.
  • Capaciteitsopbouw: In 'goede' projecten wordt niet (alleen) gegeven, maar vooral geïnvesteerd in scholing en training van lokale medewerkers: opbouwen van lokale kennis en capaciteit
  • Duurzaamheid: 'Goede' projecten zijn gericht op duurzame effecten, op de langere termijn: dat betekent in de praktijk óók aandacht voor bijvoorbeeld onderwijzersalarissen, voor onderhoudskosten e.d.
  • Lerend vermogen: Goede projecten bouwen evaluatie en rapportage in, leren van fouten, delen kennis: hulp wordt daarmee een langdurig proces

Mirjams top 10 bij het starten van een project

  1. Onderschat het niet en zorg voor:
    • Voldoende tijd
    • Een netwerk van mensen die je willen helpen
    • Een flinke portie geduld
    • Verantwoordelijkheidsgevoel 
  2. Haak in op plannen van de lokale bevolking
  3. Zorg voor een capabele partner
  4. Eerst denken, dan doen
  5. Neem de tijd voor overleg en analyse.
  6. Onderzoek meerdere alternatieven.
  7. Onderzoek welke oplossingen er in het verleden al zijn geprobeerd en waarom deze niet hebben gewerkt.
  8. Leg contacten met overheden en andere organisaties.
  9. Kijk vooruit
  10. Maak een goede begroting
  11. Laat los
  12. Mobiliseer je omgeving

Mirjam Vossen is journalist, gastdocent, onderzoeker en auteur van het boek 'Eerste hulp bij ontwikkelingswerk'. Meer tips van Mirjam? Zie "Meer lezen".

Uitgevonden wielen van Stichting Civil Society

Vier brancheorganisaties in de filantropische sector - FIN, ISF, NGF en VFI - verenigden zich in een stichting. Hun "Beter Goed Doen" aanbevelingen zijn zowel toepasbaar op ontwikkelingsorganisaties als op particulier initiatiefnemers. Lees de aanbevelingen hieronder.

  • Wees helder en inspirerend
    • Maak nut en noodzaak van je doel tot brandpunt van al je activiteiten
    • Maak je organisatie transparant en leg verantwoording af aan alle stakeholders. Interveniëren in de samenleving schept verplichtingen!
    • Laat zien wat de concrete bijdrage is aan je primaire doel
  • Toon lef en neem risico
    • Wees creatief in je besteding en zoek naar kansen waar overheid en markt die laten liggen
    • De continuïteit van je eigen organisatie is geen doel op zichzelf: vernieuw of maak duidelijk wanneer je doel is bereikt en stop
    • Voor de vitaliteit van de sector, juich het ontstaan van nieuwe organisaties toe en steun die indien mogelijk en zinvol
  • Geef zelf het goede voorbeeld
    • Wees geloofwaardig en 'leef' je eigen boodschap
    • Wees een authentieke bestuurder: zichtbaar, bereikbaar, open communicerend, moedig en verantwoordelijk
    • Neem je maatschappelijke verantwoordelijkheid en kies voor duurzame oplossingen
    • Neem beslissingen ten dienste van je primaire doel en zorg dat je elk besluit kunt uitleggen op de voorpagina van de krant
    • Selecteer alleen mensen met persoonlijke betrokkenheid voor je doel
    • Ga binnen en buiten je organisatie op alle niveaus uit van de eigen verantwoordelijkheid van mensen. Ligt verantwoordelijkheid in vreemde handen, dan verliezen mensen hun betrokkenheid.
    • Deel kennis, want delen = vermenigvuldigen. Meld niet alleen successen, maar ook mislukkingen.
  • Onderzoek, ontwikkel meet- en regelsystemen en leer
    • Wek aan lerende systemen. Onderzoek voortdurend. Maak je toegevoegde maatschappelijke meerwaarde zichtbaar. Wat kan beter?
    • Focus op je kerndoelen en je primaire proces; maak dit leidend voor alle beslissingen. Ook dit leidt tot een lerende organisatie!
    • Investeer (mee) in structureel onderzoek -internationaal, op sectorniveau- naar en communicatie over de plaats van de sector in de samenleving; voor optimale slagkracht, draagvlakverbreding en bereikbaarheid.
    • Onderzoek mogelijkheden tot kennisdeling. Peil de waardering en het vertrouwen van publiek, donateurs en partners
  • Samenwerken moet, tenzij...
    • Verbeter je resultaten door onderzoek, kennisdeling en samenwerking in de sector. Werk samen als je primaire doel hierbij gediend is en een grotere kans op succes ontstaat. Durf werk buiten je kerncompetentie uit te besteden!
    • Investeer in samenwerking op sectorniveau. Werk samen aan het vertrouwen in de samenleving en bij het publiek. Benoem maatschappelijke thema's en coördineer versnipperde inspanningen.
    • Werk samen met maatschappelijke partners, bedrijven en overheid gericht op resultaat; in verrassende, innovatieve samenwerkingsverbanden. Streef naar win-win relaties die leiden tot duurzame samenwerking.
    • Zoek de knooppunten in je netwerken, de thema's waarop samenwerking loont. Maak hierbij optimaal gebruik van de sociale netwerken op internet.

Uitgevonden wielen van 1% Club

  • Maak vooraf een complete planning

    • Zorg voordat je aan je campagne begint dat alles is geregeld. Neem goed de tijd om een strategisch campagneplan uit te werken. Maak een uitgewerkte planning met doelen en subdoelen. Streef er naar je doelbedrag zo snel mogelijk te bereiken, weet dat de meest succesvolle campagnes dertig dagen duren. Een gespecificeerd budget laat zien dat je goed voorbereid bent. Start met een lijst van je netwerk en begin met inplannen van e-mails, verspreid je mailings gedurende de gehele campagne.
  • Durf om hulp te vragen

    • Ben niet te terughoudend in het vragen om hulp. Niet iedereen die geïnteresseerd is in jouw campagne kan een financiële bijdrage leveren, maar dat wil niet zeggen dat ze op andere manieren kunnen bijdragen, door bijvoorbeeld (online & offline) je campagne te delen. Ga ruim van te voren opzoek naar personen die je kunnen helpen bij je campagne zodat je direct vanaf de start een campagneteam hebt. Het is belangrijk dat je iedereen in je team een duidelijke rol toebedeelt en heldere verantwoordelijkheden geeft.
  • Identificeer je groep supporters

    • Maak een inschatting van de potentie van je netwerk. Ben niet te terughoudend in het direct benaderen van mogelijke supporters. Leg uit waarom hun support zo belangrijk is. Gebruik hierbij de twee vormen van urgentie, de inhoudelijke urgentie van je doelstelling(en) en die van je campagneperiode. Het overgrote deel van je supporters zal echt uit je eigen netwerk moeten komen. Zij kennen jou en geloven in jou en/of het doel van je campagne. Vooraf wil je een duidelijk inschatting hebben hoeveel je (financieel) van je netwerk kan verwachten, gebruik deze inschatting ook bij het stellen van je doelbedrag.
  • Vertel je verhaal

    • Het begint allemaal met jouw verhaal en je passie voor deze campagne. Daarom is het belangrijk dat de campagnepagina er helemaal tiptop uitziet. Vertel je verhaal zo concreet mogelijk en leg de urgentie van je campagne uit. De grote vraag die je moet kunnen beantwoorden: “Waarom zouden mensen deze campagne moeten supporten?” Gebruik daarbij vooral succesverhalen van anderen als inspiratiebron en pitch je idee bij de pers en andere netwerken. Vergeet nooit de kracht van mond-tot-mond reclame!
  • Maak het persoonlijk

    • Start met een email naar je goede vrienden en familie. Zij zijn je beste contacten en zullen vaak beginnen met het supporten van je idee. Je wilt niet iedereen allemaal tegelijk overstelpen met je campagne. Creëer een persoonlijk bericht voor iedere groep die je kunt identificeren binnen je netwerk. Sommige vrienden vinden het leuk om een Facebook berichtje te ontvangen, maar anderen kun je misschien beter opbellen. Geef in je berichten een korte introductie van je campagne en vergeet niet de link naar je campagnepagina bij te voegen. Op z’n tijd een herinnering sturen kan geen kwaad.
  • Deel je verhaal

    • Gedurende je campagne is het belangrijk om het verhaal achter je campagne te blijven delen. Zodra je campagne (online) is gestart, deel je het direct met iedereen. Verzamel genoeg content en gebruik ook foto’s en video’s. Schrijf bijvoorbeeld korte blogs en deel je successen. Houd de campagnepagina up-to-date met je ervaringen en het campagneproces. Deel je updates ook via e-mail, sms, WhatsApp, Facebook, Instagram, eigenlijk alle mogelijke (technologische) opties!
  • Vier successen met je supporters

    • Vier je succes(sen) door iedere supporter na een donatie direct te bedanken. Deze supporters zijn een essentieel onderdeel van je campagne community. Je wilt dat zij je campagne verder verspreiden. Wie weet, als ze een eerste keer hebben gedoneerd, doen ze dit later nog wel een keer. Vergeet niet alle eventuele vragen direct te beantwoorden en blijf daarbij 100% transparant.
  • Wees origineel

    • Gebruik al je creatieve hersencellen om extra aandacht te genereren voor je campagne. Organiseer bijvoorbeeld een evenement, dit kan een groot feest zijn of een benefietdiner. Door het organiseren van een evenement kan je gemakkelijk op grote schaal iets terug geven aan je supporters. Zorg er wel voor dat de organisatie ervan meer oplevert dan dat het je aan tijd en geld kost. Je kunt ook een online actie bedenken, zoals persoonlijke bedank foto’s of introducer een ‘Video Fridays’.
  • Geef nooit op!

    • Ja, crowdfunding is hard werken, maar met een goed verhaal en heel veel enthousiasme kun je dit.
  • Dingen die je beter NIET kan doen:

    • Er vanuit gaan dat het crowdfunden vanzelf gaat zodra je campagne online staat.
    • Ga niet ‘bedelen’. Je bent iets goeds aan het doen. Deel je enthousiasme hiervoor.
    • Geef geen geld uit dat je nog niet hebt.
    • Mensen spammen. Mensen aan je campagne herinneren is noodzakelijk en super belangrijk maar verspreid je bericht altijd weer in een andere vorm.

1% Club is hét crowdfunding platform waar je een wereld van verschil maakt

Uitgevonden wielen van Beer

Aandachtspunten als je toerisme en natuurbehoud wilt combineren

  • lokale gemeenschappen spelen vaak een essentiële rol bij natuurbehoud
  • duurzaam toerisme is daarin een krachtig middel om lokale gemeenschappen te betrekken bij natuurbehoud
  • dit kan zowel de aanwezige cultuur en natuur een economische waarde geven, waardoor ook lokale gemeenschappen belang hebben bij het in stand houden en beschermen ervan
  • voorbeeld invulling:
    • een klein toeristisch initiatief, bijvoorbeeld hostel of guesthouse opzetten
    • met slaapplaatsen voor avontuurlijke reizigers
    • gecombineerd met een informatiecentrum met info over de natuur en cultuur van de regio gericht op zowel bezoekers als inwoners
    • met ruimte voor toeristische producten van lokale ondernemers

do's:

  • onderzoek doen naar toerisme naar en in je land van je projectlocatie + inventarisatie van toeristische mogelijkheden
  • werken aan een business plan, marketingonderzoek & marketingplan
  • doorlopend en zorgvuldig onderhouden van opgedane contacten
  • onderzoeken van mogelijkheden en jurdische regelzaken voor het opzetten van een bedrijf
  • onderzoek doen naar mogelijke zakenpartners
  • locatie onderzoek doen voor vestiging van toeristische accommodatie en bedrijf
  • delen van kennis over het onderzoeksproces en obstakels via blogs, online platforms of door blogs, tips en obstakels te bundelen in bijvoorbeeld een digitaal boekje
  • fasering van de realisatie van je plannen, niet alles tegelijk en in een afgebakende periode uit de grond willen stampen
  • verschillende fasen van onderzoek, meerdere benaderingsrondes van zakenpartners, herhaald locatieonderzoek, doorlopende aanpassing van plannen op basis van voortschrijdend onderzoek, een beter wordend netwerk, meer kennis van zaken, groeiend cultureel begrip)
  • tijd nemen en doorzetten: het succes van een bedrijf is voor een deel creativiteit en voor een ander deel vastberadenheid.

uitdagingen & ervaringen:

  • kleinschalig initiatief zou zo duur worden dat bijna de prijzen van een eersteklas hotel zouden moesten worden gehanteerd om de kosten eruit te krijgen
  • vertraging en allerlei miscommunicaties, door eigen onwetendheid en te weinig onderzoek
  • bureaucratie en corruptie
  • te ambitieuze plannen, zodat van kleinschaligheid geen sprake meer kon zijn
  • continu besef van noodzaak van culturele aanpassing, maar daardoor ook verlamming en te sterk gevoel van zelfverloochening
  • verwarring over de regio en bestemming, imagoprobleem in de (toeristische) markt
  • geen respons van (Nederlandse) consulaten op vragen naar tips en trics
  • onbekendheid met digitale communicatie, problemen met internet- en telefoonverbindingen bij lokale contactpersonen
  • gebrek aan een zakelijke middenklasse
    • de elitaire minderheid, bevriend of minimaal banden met de mensen die het voor het zeggen hebben, is tegelijkertijd in meer of mindere mate corrupt
    • de intelligentsia is een veel kleiner deel en vertrekt naar het buitenland om te studeren en meestal niet meer terug te keren. Zij die wel terugkeren is vastbesloten, gedreven en ambitieus om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van hun land. Ze helpen initiatiefnemers, maar kunnen of willen vaak geen directe zakenpartner worden.
    • een grote groep mensen wil graag samenwerken, of liever gezegd een baan krijgen en geld verdienen (maar kan of wil niet mee pionieren)
    • gebrek aan (of beter: moeilijk toegang te krijgen tot) zakenmensen met eigen ideeën die niet direct afhankelijk zijn van snelle resultaten, geld wil verdienen (maar niet ten koste van mens, dier en milieu) wil samenwerken, maar niet de scepter zwaaien, etc.
  • tijdelijk terugkeren naar Nederland met het idee vooruit te zijn gekomen, om vervolgens na een paar maanden het gevoel te krijgen weer tien stappen terug te zijn

Beer Visser is al geruime tijd bezig om Adventures of Mayombe in Congo van de grond te krijgen.

Uitgevonden wielen; samengevat

  • Als je zelf een project start, zoek dan altijd eerst een betrouwbare, lokale uitvoerende organisatie om mee samen te werken.
  • Doe iets structureels, denk aan de langer termijn oplossing.
  • Verwar ontwikkelingssamenwerking niet direct met particuliere hulp, blijf bescheiden en reeël over je mogelijke (eigen) bijdragen
  • Zorg voor een goede afstemming met je ontwikkelingspartner. Bedenk niet alleen zelf wat je zou willen doen, maar laat je partner aangeven waar behoefte aan is.
  • Realiseer je dat je eigen perspectief beperkt is, luister en kijk voordat je met je eigen (beperkte) denkbeelden komt.
  • Leg concrete doelstellingen vast en formuleer ze duidelijk.
  • Wat zijn jouw eigen (privé) doelen, wat wil je zelf bereiken en hoe ga je dit volhouden.
  • Richt een stichting op om subsidie aan te kunnen vragen, let op dat jouw partner ter plaatsen ook iets dergelijks nodig heeft (NGO-Status).
  • Zorg voor steun in uw omgeving: zowel mensen die meewerken als mensen die financieel willen ondersteunen.
  • Denk na over zelfredzaamheid, hoe kun je zelf financiële middelen genereren.
  • Zorg voor goede communicatie over behaalde resultaten naar je achterban. Maak foto's of een filmpje en maak een website waarop mensen de resultaten kunnen zien.
  • Evalueer het project op effectniveau: wat is het effect van je project op het gebied van armoedebestrijding? Evalueer ook met de doelgroep, niet alleen met de partnerorganisatie.
  • Probeer lokale overheden bij het project te betrekken, om duurzaamheid van het project te vergroten.
  • Samenwerking met een partner in een ontwikkelingsland moet groeien. Begin daarom met een klein en eenvoudig project.
  • Zorg dat de lokale bevolking projecteigenaar is wanneer je een ontwikkelingsproject opzet. Dit zodat zij zich verantwoordelijk voelen voor het proces en het resultaat.
  • Je moet het wel echt doen! Gewoon aan de slag gaan! Geloof in jouw project!
  • Haak aan bij bestaande initiatieven. Die zijn vanuit de lokale bevolking gekomen en worden hen niet opgelegd. Hebben kennis en kunde soms al in huis.
  • Weet hoe een dorp of gemeente functioneert en wie de sleutelfiguren binnen de gemeenschap zijn.
  • Voorkom teleurstellingen en initieer pas projecten als het geld er is. De volgorde is heel belangrijk: eerst geld dan de uitvoering
  • Spreek naast particulieren ook juist bedrijven aan bij het werven van fondsen. Bijna elk bedrijf heeft een potje om te steunen. Doe dit via je netwerk: iedere vriend of vriendin heeft wel een werkgever die bereid is een schenking te doen.
  • Bouw op je netwerk en probeer je netwerk te vergroten middels anderen en middels organisaties.
  • Leer van anderen, je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden.
Starten van een project of initiatief in het buitenland: vragen en antwoorden

Starten van een project of initiatief in het buitenland: vragen en antwoorden

Checklist: wat zijn aandachtspunten bij het opstarten van je project(plan)?

Checklist: wat zijn aandachtspunten bij het opstarten van je project(plan)?

Zet eerst kort (en later uitgebreider) op papier wat je van plan bent. Zoom daarbij in op minimaal:

Je Persoon

  • Waarom wil je actief worden met een eigen project? Wat zijn je drijfveren?
  • Wil je er lang genoeg mee doorgaan?
  • Heb je zelf voldoende basisfinanciering om op te kunnen starten?
  • Heb je zelf voldoende tijd om een en ander te kunnen blijven coördineren, heb je hulp in je omgeving of kan je dat krijgen?
  • Wil je je vakanties de komende jaren vaak "opofferen" door daar langs te gaan?
  • Wat denk je zelf aan te kunnen: hoeveel tijd en energie heb je? Maak geen beloftes die je niet na kan komen.

Het Idee

  • Wat voor soort project wil je opstarten en waarom? Wat is de aanleiding en wat wil je ermee bereiken?
  • Ga je een eigen project opzetten en / of ga je een samenwerking aan met een bestaand lokaal project of een lokale organisatie waar je van kan leren of die je wilt gaan steunen?
  • Welke project-activiteiten gericht op welke doelgroep(en) wil je gaan uitvoeren?
  • Past je idee binnen de lokale behoeftes, prioriteiten en bestaande structuren? Heb je dat getoetst met je contactpersonen, lokale organisaties of mensen die de situatie ter plaatse kennen? Heb je de doelgroep(en) zelf geraadpleegd of actief betrokken in de planvorming? Heb je ook aandacht voor de minder zichtbare groepen betrokkenen?
  • Ben je op de hoogte van de lokale tradities en gebruiken?
  • Heb je lokaal voldoende draagvlak voor je idee?
  • Wat ga je doen als je er na een paar jaar mee op wilt houden en men vanuit Nederland je idee niet wil voortzetten, wat gebeurt er dan lokaal, kan het project straks zonder jouw geld en inspanningen verder, waar halen ze dan hun inkomsten vandaan?

De Uitwerking

  • Welke fases gaat je project doorlopen (vanaf de voorbereiding tot aan de einddatum); wat wil je concreet gaan bereiken (output), wat zijn de op lange termijn beoogde resultaten (effect), de verwachte einddatum c.q. datum dat e.e.a. zelfstandig door moet gaan?
  • Welke concrete doelstellingen zie je voor je en kun je die SMART formuleren (specifiek, meetbaar, haalbaar, relevant en tijdsgebonden)
  • Welke concrete activiteiten kun je in deze fase benoemen?
    • Denk zowel aan concrete producten als aan minder concrete processen (training, kennisopbouw etc.).
    • Werk het projectplan uit, maak een planning en draaiboek.
    • Doe dat bijvoorbeeld met de DRAM methode: van Doelstelling via Resultaten naar Plan van Aanpak tot Overzicht van benodigde Middelen.
  • Hoe zie je samenwerking met welke contactpersonen of partners voor je? Kun je samen met lokale overheden optrekken om daarmee de duurzaamheid en kans op overleving te vergroten?
  • Welke onderdelen kent je projectbegroting en hoe ga je het financieren (waar gaan de inkomsten vandaan komen, en wat is het alternatief als een subsidiegever niet door mocht gaan)?
  • Hoe ga je evalueren en hoe bied je nazorg (je moet straks verantwoording afleggen aan subsidiegevers of donateurs)?

Verder Oriënteren

  • Wie is er al actief in Nederland in dat gebied of met een vergelijkbaar idee?
  • Welke buitenlandse/lokale/internationale initiatieven zijn er al in de buurt of in het betrokken gebied actief?
  • Met welke wet- en regelgeving moet je (hier en daar) rekening houden?

De Organisatie

  • Welke organisatievorm/rechtspersoon ga je hanteren (bijvoorbeeld een nieuwe stichting)? Of hoe richt je de samenwerking met een bestaande organisatie in?
    • Met een stichting is het vaak makkelijker om subsidie te krijgen en fondsen te werven.
    • Met een stichting blijft het privé-vermogen van bestuur en vrijwilligers buiten schot, tenzij er aantoonbaar wanbeleid is gevoerd.
  • Wat neem je op in je statuten?
    • De meeste notarissen hebben kant- en klare statuten voor goede-doelen-organisaties.
    • Bij de notaris leg je de statuten vast. De kosten bedragen tussen de € 350,- en 500,-.
  • Wanneer schrijf je de rechtspersoon/stichting in bij het Handelsregister van de Kamer van Koophandel?
    • Daarvoor betaal je een jaarlijkse bijdrage van een paar tientjes per jaar.
    • Je kunt o.a. vervolgens een bankrekening op naam van de stichting openen.
  • Wil je een ANBI verklaring aanvragen bij de Belastingdienst?
    • Check de voorwaarden en extra verplichtingen; het belangrijkste voordeel is dat donateurs hun schenking dan af kunnen trekken van de inkomstenbelasting.

De Financiering

  • Op welke manier(en) wil je de opstart van je projectactiviteiten financieren? Hoe wordt het project op de langere termijn financieel zelfstandig?
    • Geld kan komen van donateurs: organiseer bijvoorbeeld voorlichtingsactiviteiten om ondersteuning te krijgen voor je organisatie.
    • Geld kan komen van plaatselijke bedrijven.
    • Geld kan komen via subsidies: Grote Nederlandse ontwikkelingsorganisaties hebben, weliswaar steeds minder, speciale "subsidieloketten" voor kleinschalige initiatieven. Er zijn ook diverse kleinere fondsen.
    • Geld kan komen van activiteiten die inkomsten opleveren.
Checklist: wat zijn aandachtspunten bij het afstemmen van motivaties en verwachtingen met lokale counterparts en contactpersonen?

Checklist: wat zijn aandachtspunten bij het afstemmen van motivaties en verwachtingen met lokale counterparts en contactpersonen?

Voorbeeld van een vragenlijst voor een gesprek met je partner over motivaties en de verwachtingen:

  • Samenwerken: om wat te bereiken? Wat is ons gezamenlijke doel/het gedeelde belang?
  • De belangstelling en motivatie voor het project: is het project echt helemaal beider prioriteit?
  • Wat is de wederzijdse inzet? Welke medewerkers kunnen zich vrij maken om aan het project te werken? Wie brengt welke middelen in?
  • Hoe lang werken we samen?
  • Is het een samenwerking op basis van gelijkwaardigheid of is er een bepaalde hiërarchie?
  • Wie valt er allemaal binnen de samenwerking en wie heeft er een stem?
  • Welke lokale bijdragen zijn er te verwachten (bijvoorbeeld van overheid) en hoe kunnen er lokaal fondsen gemobiliseerd worden?
  • Hoe gaan we samen geld voor het project proberen te werven? Hoeveel geld is nodig en hoe lang duurt het project?
  • Wat zijn de verwachtingen van de schenkers en sponsors die het project ondersteunen?
  • Wat zijn onze specifieke kennis en vaardigheden?
  • Kunnen we belangrijke contacten aanbrengen of toegang bieden tot interessante netwerken?
  • Welke toegang hebben we tot materialen, diensten of producten?
Hoe check je welke omgevingsfactoren je project of projectlocatie beïnvloeden?

Hoe check je welke omgevingsfactoren je project of projectlocatie beïnvloeden?

Voor veel Nederlandse organisaties, stichtingen en particuliere initiatieven is de situatie in ontwikkelingslanden niet hun natuurlijke omgeving. Ondanks dat het probleem vaak snel en goed duidelijk is, is het handig zo niet essentieel om sociale, culturele, economische, natuurlijke en politieke actoren en factoren in kaart te brengen: de 'contextanalyse'.

  • De grote uitdaging is om in de voorbereiding je project zo goed mogelijk in zijn context te verankeren.
  • Dit vergroot de duurzaamheid, doordat je project op een zo natuurlijk mogelijke manier door andere spelers (zoals de lokale bevolking of lokale instituties) wordt overgenomen.
  • Start met het stellen van twee basisvragen: Welke organisaties voeren aanverwante activiteiten uit? Welke relaties bestaan er tussen deze organisaties? Het antwoord op deze vragen kan behulpzaam zijn bij een goede positionering van het project en het identificeren van samenwerkingsmogelijkheden tussen het project en andere spelers (organisaties/leveranciers etc.).
  • Tijdens de uitvoering van het project is het relevant om nauw samen te werken met bestaande organisaties. Zij kunnen bepaalde activiteiten (straks of direct) overnemen; te vaak bestaan "parallelle" structuren. De bestaande organisaties functioneren al (al is het soms gebrekkig), hebben hun contacten en zullen waarschijnlijk blijven bestaan als de hulp van buitenaf stopt.
  • Een project heeft dan vaak al vele relaties met andere instituties en organisaties, zoals de overheid (van lokaal tot nationaal), ministeries en hun lokale kantoren en donoren (inclusief ambassades). Het kan hierbij gaan om formele organisaties, maar ook om informele organisaties, zoals een groep ouders van een school.

De contextanalyse

Een goede contextanalyse bestaat uit twee belangrijke stappen: de actorenscan en de factorenscan.

1. Actorenscan

  • De relevante spelers (actoren) kunnen formele en informele organisaties, netwerken, maar ook belangrijke personen zijn. Het kan dan gaan om een leider, die een spin in het web is van organisaties en activiteiten in de provincie, of een religieuze leider die een sterke invloed heeft op de ontwikkelingen van een dorp.
  • Over het algemeen, bevat een actorenscan alle spelers, die bij de planning, beoordeling, ondersteuning, samenwerking- of uitvoeringsfase een rol (kunnen gaan) spelen. Een actorenscan geeft het volgende weer:
    • Doelgroep: wie en hoe georganiseerd.
    • Bestaande organisaties die diensten en/of activiteiten leveren die gelijk zijn aan die van het project: voorkomt overlap of (te sterke) competitie en bevordert samenwerking en kennisuitwisseling.
    • Politieke, economische, sociaal-culturele en technische organisaties en spelers die van invloed kunnen zijn.
    • Welke overheden spelen een rol spelen, bijvoorbeeld in de beoordeling en besluitvorming rond vergunningen.
  • Bij het maken van de actorenscan is het belangrijk alle relevante spelers te identificeren en hun relatie tot het project in kaart te brengen. Daarmee krijg je een beeld van:
    • alle relevante spelers.
    • alle relevante relaties.
    • de intensiteit van de relaties.
    • de geschiktheid van de relaties.
  • De actorenscan kan helpen bij:
    • de positionering van je project in de context.
    • het onderkennen van mogelijkheden om relaties te verbeteren die het project effectiever en efficiënter maken.
    • het begrijpen van de complexiteit van de omgeving.
    • het niet te vroeg in het planning- en ontwikkelingsproces uitsluiten van belangrijke organisaties en spelers.
    • het identificeren van organisaties en individuen die veel formele en informele relaties hebben (en dus cruciaal zijn voor het succes van je project).
    • het uitleggen van de context aan anderen om zo een gezamenlijk begrip van de situatie te creëren.

2. Factorenscan

De omgeving van een project bestaat niet alleen uit actoren, maar ook uit factoren die het succes van het project positief of negatief kunnen beïnvloeden.

  • Veel ontwikkelingsprojecten lopen tegen een of meer van de volgende problemen aan:
    • Tekort aan fondsen van de overheid of de partnerorganisatie. De belofte om de lokale kosten te bekostigen kan niet worden gehonoreerd.
    • Het lukt niet om gekwalificeerd personeel in te huren/te houden, omdat de procedures en voorwaarden niet tegemoet komen aan de eisen van het tijdelijke project.
    • Ineffectieve overdracht van technologie en de moeilijkheid om duurzame en organisatorische capaciteit op te bouwen.
    • Inflatie.
    • Een tekort aan voorraden en materialen door algemene economische problemen.
    • Afwezigheid van financiële diensten aan de doelgroep, waardoor investeren moeilijk blijven.
    • Belasting, handelsregulaties en registratie voorwaarden beperken de economische activiteiten.
  • Dit zijn allemaal factoren, ook wel bedreigingen genoemd, die van negatieve invloed kunnen zijn op het project, maar die niet of nauwelijks door het project beïnvloed kunnen worden.
  • Naast negatieve factoren kunnen er ook positieve ontwikkelingen en/of factoren zijn die het project positief kunnen beïnvloeden, zoals
    • een groeiende interesse van de doelgroep voor diensten van het project;
    • een groeiende toewijding van de overheid om samen te werken;
    • een groeiende politieke stabiliteit;
    • een vermindering aan politieke bemoeienissen.

Het is belangrijk om zowel de negatieve (problemen, bedreigingen) als positieve factoren (mogelijkheden/kansen) te analyseren en vervolgens te benutten, ter versterking van het project. Soms is het zelfs mogelijk om deze positieve ontwikkelingen te stimuleren of te versterken door er direct activiteiten aan te koppelen (scholing, training, etc.).

Hoe bepaal je de doelgroep van je project?

Hoe bepaal je de doelgroep van je project?

"De doelgroep" bestaat vaak niet. Al snel krijgen, naast jijzelf als initiatiefnemer, verschillende groepen mensen met je project te maken:

  • primaire doelgroep die je via het project wilt 'helpen': bijvoorbeeld leerlingen, weeskinderen, patiënten, lokale ondernemers etc.
  • doelgroepen om je project heen: iedereen die 'mee-profiteert' van verbeterde voorzieningen, toeleveranciers, aannemers die werkzaamheden verrichten etc.
  • lokale contactpersoon of medewerkers van je lokale counterpart.
  • lokale belanghebbenden: bijvoorbeeld ouderraad, vrouwenvereniging, dorpsraad.
  • lokale en internationale vrijwilligers: als je de inzet van tijd, geld, kennis en middelen van anderen meeneemt in je project.
  • andere belanghebbenden: bijvoorbeeld je donateurs, financierende partijen, stichtingsbestuur.

Tip bij het vaststellen van de primaire doelgroep van je project:

  • realiseer je dat je niet iedereen kunt helpen en durf keuzes te maken.
  • let daarbij op dat het soms juist goed is niet de meest voor de hand liggende (of meest media genieke of marketingtechnisch best bruikbare) primaire doelgroep te kiezen; doe eens onderzoek naar doelgroepen die op je bestemming bijna altijd buiten de "projecthulp" boot vallen...en waarom.
Hoe financier je projecten en sociale ondernemingen in het buitenland?

Hoe financier je projecten en sociale ondernemingen in het buitenland?

Inzicht in kosten

  • stel je er op in: het vaststellen van kosten -zowel in je thuisland als in je projectland- is vaak een heel proces van schattingen, cijfers, nieuwe schattingen, tussentijds aangepaste inkoopprijzen, verlopen offertes, koersschommelingen enz.
  • voor veel mensen, waar ook ter wereld, is het maken van begrotingen en financiële ramingen niet eenvoudig, worden onbedoeld fouten gemaakt of is het gewoon lastig alles in één keer helder te overzien.
  • maak in je begrotingsopzet minimaal een onderscheid tussen 1) eenmalige investeringen (investeringsbegroting) 2) jaarlijks terugkerende kosten (exploitatiebegroting) en 3) financiële middelen waarmee je de kosten gaat dekken (dekkingsplan).
  • denk naast directe projectkosten ('exploitatie terplekke') ook aan kosten voor:
    • fondsenwerving
    • pr & publiciteit, websites, nieuwsbrieven, folders, beurzen
    • reiskosten (van jezelf, van bestuursleden, maar ook door coördinatoren terplekke); zowel kosten voor regulier ingeplande (werk)bezoeken als onverwachte kosten bij meer acute ontwikkelingen
    • salarissen (van jezelf, van andere direct actief betrokkenen)
    • training & opleiding
    • communicatie tussen 'hier' en 'daar'
    • evaluatie sessies & rapportage kosten
    • (bank)transacties
    • kosten rondom inflatie en koersverlies
    • kantoorkosten
    • onkostenvergoedingen
  • twijfel je over de hoogte van kosten, of heb je gewoon te weinig kennis en inzicht of kostenramingen reeël zijn, probeer deze dan altijd te laten checken door deskundigen, soortgelijke projectinitiatieven of andere objectieve contactpersonen: laat meerdere mensen meelezen.

De start

Is er eenmaal inzicht in de grootste projectkosten, dan kent de start van de financiering daarvan meestel geen grote hobbels. Aan financiering meestal geen gebrek; iedereen gaat graag mee in je enthousiaste plannen. Denk aan onder andere:

  • directe familie
  • kennissen
  • vrienden
  • vrienden van vrienden
  • bedrijven
  • vermogensfondsen
  • crowdsourcing: haal via internet (crowdsourcing platforms) en social media geld op bij veel mensen, die allen een relatief kleine bijdrage doen

Het duurzame(re) vervolg

  • Geld kan (nog steeds) komen van donateurs en plaatselijke bedrijven.
    • als dat de enige bron van structurele financiering blijft, dan maakt dat het project niet erg duurzaam c.q. toekomstbestendig.
  • Geld kan komen via subsidies: Grote Nederlandse ontwikkelingsorganisaties hebben speciale "subsidieloketten" voor kleinschalige initiatieven en er zijn ook diverse kleinere fondsen.
  • Geld kan komen vanuit de (lokale) overheid.
    • vaak in combinatie met eigen bijdragen en/of andere fondsen, subsidies, kerkgenootschappen of bedrijven.
  • Geld kan komen van projectactiviteiten die inkomsten opleveren.
    • hou wel rekening met een lange aanlooptijd en extra investeringen, voordat activiteiten rendabel worden.
    • de scheidslijn tussen sociale en commerciële activiteiten is niet altijd even helder meer en soms zijn eerst extra kennis of (ondernemers)vaardigheden nodig; scheiding in aansturing van beide typen activiteiten lijkt wenselijk.
    • winst maken versus fondsen en subsidies aantrekken gaat niet altijd goed samen of vertroebelt belangen.
    • winst maken die volledig terugvloeit in het sociale project kan de financiële prikkel halen uit de mensen die primair verantwoordelijk zijn voor een goed renderend bedrijf.
    • voldoende toezicht is nodig op de commerciële activiteiten en de hoogte van afdracht aan het sociale project; toezicht en controle op afstand zonder goede counterparts is vaak lastig.
    • let op dat de nieuwe commerciële activiteiten (gefinancierd vanuit het buitenland) niet volledig ten koste gaan van kansen voor lokale ondernemers.
  • Een groter deel van de financiën wordt door de projectdoelgroep zelf betaald.
    • bijvoorbeeld een verplichte bijdrage aan het schoolgeld of aan een watervoorziening.
    • vooral werkbaar waar het gaat om kleinere kostenposten.
    • organisatie en transparante administratie is noodzakelijk.
  • De afbouw van financiële steun kan goed samengaan met een juist meer duurzame inzet als projectpartner, door bijvoorbeeld te focussen op kennisoverdracht, training of begeleiding, extra pr & publiciteit, inhoudelijke hulp op afstand, etc.

Wel of geen 'strijkstok'?

  • Overhead- en organisatie kosten, directeurssalarissen, dure panden, fourwheeldrives en kostenverslindende wervingscampagnes: veel internationale hulporganisaties moeten telkens het beeld proberen te weerleggen dat het geld van hun donateurs niet goed terecht komt.
  • "Iedere euro wordt direct besteed aan de mensen waar mijn project voor is": veel particulier iniatiefnemers gebruiken juist het ontbreken van die strijkstok in hun marketing.
  • In de praktijk blijkt echter dat ook bij particuliere initiatiefnemers gemiddeld zo'n 15% van het budget niet primair kan worden besteed aan de doelgroep waarvoor het project is gestart c.q. aan kosten opgaat die gemaakt worden op een andere plaats dan de projectlocatie.
  • Factoren als projectlocatie, projectthema, projectfinanciering, communicatiebeperkingen, budgetgrootte, reikwijdte van het project, grootte van de projectdoelgroep, eisen rondom verslaglegging en projectperiode en het inbouwen van begeleiding en kennisopbouw zijn allemaal van invloed op het percentage dat niet primair wordt besteed aan de projectdoelgroep.
  • Redelijk gehanteerde organisatiekosten hebben vaak ook een positiever effect op projectkwaliteit en effectiviteit. Bijvoorbeeld het tegen een reeël bedrag op de loonlijst zetten van jezelf als initiatiefnemer en het tegen lokale salarissen belonen van je lokale medewerkers zorgt er waarschijnlijk voor dat zowel jij als zij niet alleen in kosten van levensonderhoud kunnen blijven voorzien, maar het ook langer leuk blijven vinden en volhouden.
Wat zijn aandachtspunten bij het starten van een stichting?

Wat zijn aandachtspunten bij het starten van een stichting?

  • een stichting is een rechtspersoon en geen natuurlijk persoon. Een stichting (rechtspersoon) kan schulden en bezittingen hebben, contracten afsluiten enzovoorts. Daarvoor is alleen de stichting aansprakelijk en niet diegenen die de stichting vertegenwoordigen, bijvoorbeeld het bestuur.
  • wanneer je bijvoorbeeld geen stichting opricht, maar als natuurlijk persoon een project start dan ben je voor aangegane contracten en eventuele schulden hoofdelijk aansprakelijk.
  • de oprichtingsakte, ook wel statuten, van je stichting is een document waarin je de grondregels en bepalingen verenigt.
  • de statuten dien je (of de notaris) te deponeren bij het handelsregister van de Kamer van Koophandel, zodat iedereen deze kan inzien. De statuten zijn de officiële basisdocumenten van je stichting, neem er dus de tijd voor.
  • statuten moeten in ieder geval het volgende bevatten:
    • de naam en de vestigingsplaats van de stichting
    • het doel van de stichting
    • hoe de algemene vergadering gehouden wordt
    • hoe de leden van het bestuur benoemd en ontslagen worden
    • waar het geld van de stichting naartoe gaat als de stichting wordt opgeheven

Naar de notaris

  • Nadat je de statuten van je toekomstige stichting hebt opgesteld, laat je deze goedkeuren bij de notaris. Notarissen hebben zelf vaak ook een concept waarin de statuten gegoten moeten worden. Ook wanneer je je eigen statuten opstelt, zul je deze meestal van tevoren naar de notaris moeten sturen.
  • De notaris is officiële getuige bij het tekenen van de statuten door het gehele bestuur.
  • De notaris deponeert na ondertekening de statuten en de akte van oprichting bij de Kamer van Koophandel.
  • Na een paar weken ontvang je een aantal kopieën van de statuten en een uittreksel van het Handelsregister van de Kamer van Koophandel van je stichting van de notaris. Je hebt ze bijvoorbeeld nodig bij het openen van een bankrekening voor je stichting. 
  • Vraag of de notaris je stichting wil sponsoren door je niet of maar deels te factureren. In ruil daarvoor kun je bijvoorbeeld het logo van het notariskantoor op je toekomstige website of ander communicatiemiddel zetten. Sommige initiatiefnemers lukt het zelfs om geïnteresseerde kantoormedewerkers te betrekken bij de activiteiten van hun stichting.

Naar de Kamer van Koophandel

  • Wanneer de notaris de statuten heeft goedgekeurd en het bestuur de statuten heeft ondertekend zal de notaris de statuten en een akte van oprichting deponeren bij de Kamer van Koophandel.
  • De Kamer van Koophandel registreert alle ondernemingen en rechtspersonen in Nederland. Hierdoor zijn zij een belangrijke bron van informatie voor de overheid en andere ondernemers.
  • Daarnaast is de Kamer van Koophandel een belangrijke schakel tussen overheid en ondernemers, bijvoorbeeld wanneer er iets verandert in de wet.
  • Ook wanneer je meer informatie zoekt over bepaalde regels, of tips wil, dan kun je er terecht. 
  • Het uittreksel en je Kamer van Koophandel nummer heb je nodig bij alles wat je op naam van de stichting aanvraagt, van een bankrekening tot een pasje van de groothandel.
  • Je ontvangt jaarlijks een factuur van de Kamer van Koophandel ter dekking van hun kosten; de hoogte van de rekening is afhankelijk van de activiteiten van je stichting.

Naar de bank

  • Om inkomsten te kunnen genereren en uitgaven te kunnen doen in naam van de stichting heb je een bankrekening nodig op naam van de stichting.
  • De meeste banken hebben op internet informatie staan over hun pakket voor stichtingen en verenigingen.
  • Let daarbij op wat je nodig hebt van de bank en wat dat allemaal gaat kosten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan: een lopende rekening, spaarrekening, stortingsmogelijkheden, sealbags, automatische afschrijving bij donateurs.
  • Na ondertekening van een overeenkomst met de bank (let op de tekenbevoegdheid) wordt er voor je stichting een rekening geopend.
Wat zijn aandachtspunten als je als stichting een ANBI status wilt aanvragen?

Wat zijn aandachtspunten als je als stichting een ANBI status wilt aanvragen?

  • Algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s) genieten belastingvoordeel. Er zijn regelingen opgenomen voor de giftenaftrek in de inkomsten- en vennootschapsbelasting, belastingvrijstellingen in de schenk- en erfbelasting en een teruggave regeling voor de energiebelasting.
  • Ook donateurs aan ANBI instellingen kunnen een belastingvoordeel ontvangen (en daarmee meer schenken voor hetzelfde geld, of een deel van de donatie weer terugkrijgen). Voor de aftrek van “gewone giften” geldt wel een drempelbedrag en een maximum, afhankelijk van het inkomen.
  • De criteria voor het verkrijgen van de ANBI-status hebben onder meer betrekking op bestuur en beleid, administratie, functiescheiding en werkzaamheid in het algemeen belang. Hierbij dient de instelling zowel statutair als feitelijk het algemeen belang te dienen (doelstelling en de activiteiten dienen voor 90% of meer het algemeen belang).
  • Als ANBI moet je minimaal de volgende gegevens publiceren (uiterlijk binnen 6 maanden na afloop van het boekjaar):
    • Weergave van de officiële naam en publiek bekende naam
    • KVK en/of RSIN nummer
    • Post- of bezoekadres, dan wel het telefoonnummer, dan wel het e-mailadres van de instelling
    • Doelstelling volgens de statuten en andere interne regelgeving
    • De hoofdlijnen van het actuele beleidsplan
    • Bestuurssamenstelling, het beloningsbeleid van de instelling en de namen van de bestuurders
    • Een actueel verslag van de uitgeoefende activiteit of activiteiten van de instelling
    • De balans en de staat van baten en lasten, met toelichting
  • De ANBI-status wordt geweigerd of ingetrokken indien je in gebreke blijft de vereiste informatie op internet te plaatsen.
Welke valkuilen of problemen komen initiatiefnemers zoal tegen en hoe zou je ze mogelijk kunnen oplossen?

Welke valkuilen of problemen komen initiatiefnemers zoal tegen en hoe zou je ze mogelijk kunnen oplossen?

Projectidee

  • je gaat alleen uit van je eigen denkbeelden & opvattingen over wat "nuttig" is.
  • of omarmt juist ieder idee dat vanuit de projectdoelgroep zelf komt (omdat het een lokaal idee is).
    • maak je projectinitiatief tot een 'lokaal eigendom'
    • neem de tijd om via verschillende bronnen behoeften te onderzoeken, vragen te stellen en te kijken wat er al gedaan wordt/hoe het projectprobleem tot nu toe werd opgelost
    • dubbelcheck door je contactpersoon uitgesproken projectbehoeftes of prioriteiten: ook terplekke kunnen verschillende meningen bestaan over wat de kernbehoefte is, of spelen soms andere belangen mee
    • ga discussie niet uit de weg, maar doe het wel op een voor iedereen zo waardig mogelijke manier
    • werk samen waar mogelijk: welke andere iniatieven of organisaties zijn soortgelijk bezig; kan je leren van hen
    • investeer eerder -of ook-  in kennis, training en opleiding dan in -alleen- direct en snel (materieel) resultaat

Eigen inzet

  • je gaat eerst doen en dan denken, of alleen maar denken en niet doen.
    • vergeet niet om na je eerste idee-afstemming, dat idee ook (opnieuw) te analyseren, te toetsen aan soortgelijke ideeën van anderen
    • werk daarna je idee uit in een (kort en uitgebreider) projectplan... en blijf wel flexibel "on the road" en durf je aan te passen aan nieuwe ontwikkelingen
    • laat je niet verleiden (door jezelf of door anderen) om snelle daden te gaan verrichten voortkomend uit tijdsdruk, verwachtingen of emotionele ervaringen en ambities; neem op tijd weer afstand
  • je maakt jezelf (te) belangrijk, wil alles zelf doen en overal controle op houden.
    • in sommige fasen van je projectuitvoer kan het opportuun zijn om met eigen energie de vaart erin te houden of opnieuw in te krijgen
    • teveel zelf aan de slag gaan maakt je project vaak niet erg duurzaam en toekomstbestendig; valt jouw energie weg dan valt het project al snel in duigen
    • grote valkuil van deze vaak goedbedoelde eigen inbreng is dat het verlammend gaat werken op projectpartners, dat het "lokaal eigenaarschap" in gedrang komt of dat je centrale contactpersoon zich overruled of voortdurend gecontroleerd voelt
    • maak liever afspraken over fasen in de projectuitvoer, geef in de tussentijd ruimte, evalueer samen na afloop van een projectfase en maak op basis daarvan weer vervolgafspraken (zowel inhoudelijk als financieel)

Inzet van anderen tijdens de uitvoer fase

  • je hoort (te) weinig, of alleen na voortdurend aandringen, of alleen met vage rapportages, over de voortgang ter plaatse.
    • leg persoonlijk contact, kies eerder de telefoon dan e-mail
    • probeer te achterhalen wat de reden is van weinig informatie of vertraging in informatieverstrekking
    • zijn jouw verwachtingen en die van je counterparts duidelijk, is helder hoe en waarom men moet rapporteren, rapporteer samen, maak een framework voor rapportage of investeer in kennis en training rondom het maken van bondige rapportages
    • is er in de aanpak van je project voldoende lokaal eigenaarschap: voelt men zich verantwoordelijk voor tijdige en heldere rapportage
    • zijn er veranderde omstandigheden of andere prioriteiten waardoor zaken achterblijven, wat zijn mogelijke oplossingen daarvoor
    • zorg ervoor dat je in ieder geval ook zelf op tijd aan je verplichtingen voldoet
    • blijft e.e.a. ondanks contactpogingen en doorvragen onduidelijk, overweeg dan gefaseerd verdere stappen; van een persoonlijk projectbezoek met 'live' contactmogelijkheden via het tijdelijk stopzetten van financiering tot aan volledig stilleggen van projectactiviteiten
  • communicatie verloopt stroef of er zijn misverstanden...vooral door "die verschillen in cultuur".
    • verdiep je al voor de projectstart in interculturele dimensies en zorg voor voldoende zelfinzicht (communiceren is tweerichtingsverkeer; hoe staan jouw interculturele competenties er voor?)
    • hou rekening met culturele factoren rondom bijvoorbeeld een andere tijdsbeleving, planning en andere (machts)verhoudingen
    • maar pas ook op voor veralgemeniseringen/stereotypen in contact met counterparts en projectdoelgroepen; soms heeft iets niet zozeer met "cultuur" maar meer met "persoon" of "karakter" te maken
    • deel bijvoorbeeld Engelstalige notulen van vergaderingen die je 'thuis' houdt met je counterparts; geef zelf voorbeelden van hoe je graag wederzijds zou willen communiceren
    • wees je voortdurend bewust van je eigen houding, verwachtingen en aandeel: ben je wel realistisch genoeg?
  • partnerorganisatie is van goede wil, maar kennis en kunde ontbreekt voor bijvoorbeeld eigen fundraising, opstellen van boekhoudingen of rapporten.
    • realiseer je dat de kwaliteit van de projecten uiteindelijk afhangt van hún inzet en deskundigheid, daarin investeren is vaak de sleutel tot uiteindelijk succes
    • ga het niet uit handen nemen, of goedbedoeld begrotingen bewerken of alsnog geld bijleggen: faciliteer je partner om eigen verantwoordelijkheid te (leren) dragen
    • kijk of er lokaal coaches te vinden zijn die kunnen assisteren zodat je lokale partners kennis en vaardigheden kunnen opdoen op het gebied van projectmanagement, communicatie, financieel beheer en fondsenwerving
    • check of er mogelijkheden zijn voor het geven en financieren van 'training on the spot' (meerdere ontwikkelingsorganisaties bieden die faciliteiten aan, afhankelijk van je regio en activiteiten; of werf vrijwilligers met thematische achtergrond en relevante werkervaring die een training kunnen geven)
  • de kerndoelgroep van je project, maar ook de trainers zelf, verkeren in ruwe, agressieve omstandigheden en hebben dagelijks te maken met armoede, criminaliteit en drugs; dat komt ook naar boven in projectactiviteiten.
    • hou je bij je kernuitgangspunt dat de trainers zelf, als rolmodel, verantwoordelijkheid moeten leren te nemen; blijf positief, ga je niet ergeren aan te laat komen, schelden, gebrek aan discipline
    • bij een duidellijke maar wel constructieve benadering, bijvoorbeeld door de trainers vaak een spiegel voor te houden, komt er -vrijwel altijd- een omslagpunt waarna de sfeer verbetert en men elkaar gaat corrigeren
    • blijf soepel, realiseer je dat (de voorbereiding op) een activiteit niet altijd op de manier die je zelf het meest aanspreekt hoeft te gaan om toch effectvol te kunnen zijn
  • een van de lokale medewerkers, of iemand uit je primaire projectdoelgroep, belandt in de gevangenis en de omgeving verwacht dat jij hem wel even vrijkoopt.
    • inventariseer bij meerdere bronnen de omstandigheden en achtergronden
    • maak vervolgens je eigen afweging: weegt je principe "crimineel gedrag niet belonen of vergeven" sterker, zijn er gezamenlijke manieren om bij te dragen aan het vrij krijgen, of zijn de omstandigheden zodanig (discutabel) dat je aan jezelf kan verantwoorden te betalen
    • wat je oordeel ook is, uit het niet te sterk en blijf liever wat op de vlakte; je hoeft niet de westerse moraalridder uit te hangen
  • er zijn vermoedens van fraude of misbruik door een van de centrale contactpersonen.
    • dubbelcheck hetgeen wordt gerapporteerd met je primaire projectdoelgroep (zij die de hulp hebben moeten ontvangen) of andere belanghebbenden
    • maak een afweging van de hoeveelheid geld die je terug moet zien te krijgen versus de tijd en energie die dat gaat kosten; een zware of soms onmogelijke juridische strijd voor een relatief beperkt bedrag met alle mogelijke zij-effecten is het (vaak) niet waard
    • wees transparant naar je (donateurs) achterban als zaken mis zijn gelopen en vertel welke maatregelen je hebt genomen om iets soortgelijks in de toekomst hopelijk te voorkomen
    • durf een samenwerking te beëindigen of project stop te zetten als je belangrijkse contactpersonen minder betrouwbaar bleken

Onderwijs

  • de leerling die je sponsort reageert niet (meer) op vragen omtrent vorderingen.
  • de leerling die je sponsort benut zijn of haar kansen niet of niet optimaal, zakt herhaaldelijk of gaat niet over naar de volgende klas.

Achterban

  • je (donateurs) achterban is het niet eens met de keuzes die gemaakt worden.
  • het gevoel van een kritisch meekijkende achterban geeft teveel druk.
    • wees in iedere projectfase, bij ieder contact en bij iedere update realistisch over verwachtingen en beoogde resultaten: creëer een setting waarin ook ruimte is voor fouten of zaken die anders verlopen dan verwacht. Geef inzicht en betrek je donateurs ook zelf bij de inhoud van het project; daarmee creëer je al snel meer draagvlak.

Media aandacht voor je project of stichting

  • donateurs zijn vooral bereid te doneren of in actie te komen wanneer je in tekst of beeld inzoomt op de 'zielige' verhalen binnen je projectactiviteiten.
    • framing is het gebruiken van specifieke taal om de juiste emoties en wereldbeelden aan te wakkeren, waardoor die boodschap aan overtuigingskracht wint
    • er werd en wordt veel gedicussieerd over framing binnen ontwikkelingshulp en dan vooral over het loslaten van het stereotiepe -maar vaak wel scorende- publiciteitsbeeld van 'armoede, narigheid, zieke en zielige kinderen, noodsituaties'
  • wat je wel kan doen:
    • toon respect en neem zowel de primaire projectdoelgroep als de toehoorder van je boodschap serieus
    • leg de nadruk van je boodschap op de veerkracht van die doelgroep, niet op het lijden. Laat ook creativiteit en optimisme, kansen zien.
    • laat ook zien wat al bereikt is, niet alleen wat er allemaal nog gedaan moet worden
    • vermijd generalisaties (niet 'heel Afrika' is arm en zonder kansen en niet iedereen heeft hulp nodig); toon diversiteit in verhalen, beelden en onderwerpen en betrek in een discussie of debat altijd verschillende perspectieven
    • laat de doelgroep zoveel mogelijk zelf aan het woord en benadruk zaken als verbondenheid en solidariteit
    • maak zowel de doelgroep als de toehoorder mede-eigenaar te maken van je projectuitdagingen, biedt toehoorders bijvoorbeeld handelingsperspectieven die verder gaan dan doneren
    • zoom in waar het kan, wees specifiek in de uitleg van het project en het probleem
    • gebruik ook eens humor in je boodschap in plaats van drama

Financiering

  • de verstrekte leningen (microfinancieringsprojecten of bv. leningen voor scholing) worden niet of niet volledig terugbetaald.
    • kies, als je dat risico zelf wilt vermijden, bij activiteiten rondom microfinanciering zoveel mogelijk voor ervaren en lokaal goed ingebedde projectorganisaties
  • de verwachtingen omtrent (de snelheid en hoogte van) financiële bijdragen zijn te groot.
    • wees vanaf de ontwikkeling van het projectidee helder en duidelijk in wat wel en niet binnen het bereik van je initiatief of stichting ligt; schep geen verkeerde verwachtingen
    • geef voortdurend inzicht in welke activiteiten met welke inspanningen en tijdsinvesteringen er worden uitgevoerd om fondsen te werven en geld op te halen; het gaat niet vanzelf
    • maak duidelijk wat (soms lange) looptijden van subsidie aanvragen zijn, welke criteria gelden bij beoordeling van aanvragen en hoeveel concurrerende aanvragers er zijn
Wie neemt er plaats in je bestuur bij het oprichten van een stichting?

Wie neemt er plaats in je bestuur bij het oprichten van een stichting?

  • Eén persoon kan al een stichting oprichten, het is niet verplicht om in de statuten het bestuur te benoemen.
  • Tenzij anders in de statuten is bepaald, bestaat het bestuur in de praktijk meestal uit:
    • Een voorzitter
    • Een secretaris
    • Een penningmeester
  • Daarnaast kunnen er nog ander functies bestaan, zoals een vice-voorzitter en commissarissen. De leden van het bestuur die geen specifieke taak hebben, worden ‘algemeen lid’genoemd. De wet schrijft voor dat het bestuur van een stichting bestaat uit één of meer personen.
  • Een eventuele directeur mag niet ook als bestuurder in het bestuur deelnemen. De directeur mag wel de vergaderingen bijwonen. Een bestuurder ontvangt een vergoeding die in de bestuursreglementen wordt overeengekomen en een directeur ontvangt een salaris.
  • Wil je als stichting een ANBI-status aanvragen (zie elders), hou er dan rekening mee dat je als bestuur minimaal drie bestuursleden moet hebben, waarbij geen enkel bestuurslid een doorslaggevende zeggenschap over het vermogen mag hebben. Om diezelfde reden mag er ook geen directe familierelatie tussen de meerderheid van de bestuurders zijn.
  • Tenzij anders in de statuten is bepaald, is het bestuur geen verantwoording aan anderen schuldig. Alleen het openbaar ministerie en de rechtbank zijn in bijzondere gevallen bevoegd om het stichtingsbestuur te controleren en kan, indien nodig, overgaan tot het ontslaan van bestuurders.
Waar let je op bij het selecteren van lokale counterparts en contactpersonen?

Waar let je op bij het selecteren van lokale counterparts en contactpersonen?

Hoe vind je op de projectlocatie een betrouwbare contactpersoon of organisatie?

De sympathieke reisbegeleider, de schooldirecteur die goed Engels spreekt, die ondernemende jongvolwassene met ambitieuze plannen of de village chief... bij het opstarten en runnen van een project of social business in een ontwikkelingsland is een betrouwbare lokale counterpart essentieel. Of dat nu één individu is of een reeds ervaren lokale organisatie; het inbouwen van voldoende tijd en onderzoek in het voortraject om informatie in te winnen over mogelijke samenwerkingspartners is essentieel.

Een partner kiezen is niet eenvoudig.

  • kies een partner die over de middelen (menskracht, materiaal en tijd) beschikt om het project te leiden.
  • Vaak start het project met één contactpersoon. Persoonlijk contact is de beste basis voor een goede samenwerking. Op termijn is het raadzaam dat deze samenwerking doorgroeit naar een samenwerking met een groep van mensen of een organisatie.
  • Samenwerken met één persoon maakt een project kwetsbaar en is een risico voor het voortbestaan van het project. De persoon kan wegvallen of andere bedoelingen hebben. Of misschien heeft die persoon niet de gepaste capaciteiten om het project te leiden en te beheren.
  • Samenwerken met een organisatie - en dus met meerdere mensen - zorgt voor een grotere draagkracht. Beslissingen worden genomen en gedragen door meerdere mensen, die beslissingen toetsen bij elkaar.

Let op zaken als:

  • heeft je lokale counterpart voldoende autoriteit op de projectlocatie en in de gemeenschap.
  • lijkt je contactpersoon voldoende capabel om een project te "managen" (anders dan talenkennis, ambitie of toegewezen autoriteit gaat het vooral ook om organisatietalent, overwicht, zelfstandigheid, voldoende tijd, vermogen om mensen te activeren, binden en samen te laten werken).
  • is hij of zij onderdeel van een groter verband (bijvoorbeeld schoolbestuur, dorpsraad, vrouwenorganisatie, oudervereniging) die je kan betrekken en die taken kan overnemen wanneer je contactpersoon om wat voor reden dan ook wegvalt.
  • wat is er eventueel al bekend bij andere projecten/organisaties/omliggende communities over de mensen c.q. partners waarmee je wilt gaan samenwerken: zoek referenties.

En neem ook mee in je afwegingen:

  • het "ownership" van je project, ofwel ervoor zorgen dat het project gedragen wordt door de mensen voor wie het is bedoeld, is vaak een kritische factor voor succes of falen van je project: betrek niet alleen je contactpersonen of counterparts in een vroeg stadium bij het ontwikkelen van je projectplannen, maar overleg ook in verschillende projectfasen met je projectdoelgroep zelf.
  • daarnaast is in fondsen- of subsidietrajecten het hebben van een officiële (geregistreerde) organisatie als partner vaak een voorwaarde.
  • start met een analyse van de huidige situatie. Denk na over de problemen die het project moet oplossen. Wie speelt een rol? Voor welke mensen en groepen heeft het project gevolgen? En welke consequenties zijn dit? Welke lokale organisatie zal het project trekken?
  • formuleer samen met je lokale contactpersoon of partnerorganisatie duidelijk de doelstellingen die je wilt nastreven. Wat moet bij het einde van het project bereikt zijn? Welke activiteiten zijn er nodig om deze doelstelling te behalen? Wat zal dit kosten en hoe ga je het succes meten?
  • maak ook een tijdslijn op om de fases van het project duidelijk te maken.
  • zijn er reeds lopende activiteiten van bijvoorbeeld de lokale ontwikkelingsorganisatie, van de vakbond, van de actieve vrouwenorganisatie etc. Wat wordt al gedaan, en kan je daar eventueel een bijdrage aan leveren/bij aanhaken zonder zelf iets nieuws op te starten?
  • zijn je projectactiviteiten of bedoelde eindresultaten concreet en afgebakend genoeg? Hoe sneller e.e.a. tastbaar is afgerond hoe kleiner vaak de (structurele) afhankelijkheid van je contactpersoon.
  • hoe transparant worden beslissingen bij je lokale counterpart genomen, wie neemt uiteindelijk die beslissingen en hoeveel zicht heb je op de onderlinge machtsverhoudingen?
  • zijn er lokale of regionale overheidsinstanties die je wellicht op weg kunnen helpen bij het vinden van counterparts? Zet je (eventuele) vooroordelen aan de kant; ook bij lokale overheden in ontwikkelingslanden werken ambitieuze en ervaren medewerkers die graag meedenken bij de uitvoer van goede projecten, of je beter inzicht kunnen geven in regelgeving, voorschriften, financieringsbronnen of vergelijkbare projecten.
    Waar let je op bij het samenwerken met lokale counterparts en contactpersonen?

    Waar let je op bij het samenwerken met lokale counterparts en contactpersonen?

    Tips bij het (starten met) samenwerken:

    • stel een lijst samen van redenen waarom je samenwerkt. Elke persoon of organisatie heeft een eigen motivatie en andere redenen om samen te werken. Het is belangrijk om dat op een rijtje te zetten en te zoeken wat er gemeenschappelijk is. Bekijk samen waar de meerwaarde ligt voor beide partijen.
    • stel ook een lijst samen met wederzijdse verwachtingen. Door de verwachtingen concreet te omschrijven, hoe minder snel er misverstanden kunnen komen. 
    • bespreek met elkaar, aan de hand van voorbeelden, wat beide organisaties onder een gelijkwaardige samenwerking verstaan. Integreer in dit gesprek de cultuurverschillen die mogelijk een rol kunnen spelen. Let op om niet te snel de leidersrol te nemen.
    • betrek zowel je contactpersonen als de primaire doelgroep(en) van je project in alle fasen: van ideevorming tot planbeschrijving, van uitvoer tot evaluatie en afronding.
    • maak goede afspraken met je partnerorganisatie, zodat je weet wat je van elkaar kan verwachten. Zet de afspraken eventueel op papier (maak het niet te complex en laat elkaar daarin wel in waarde). Realiseer je project in fases en evalueer tussendoor.
    • hou rekening met cultuurverschillen. Een andere kijk op de realiteit en een andere interpretatie van afspraken en werkwijzen kan zorgen voor misverstanden en problemen tijdens het verloop van het project.
    • denk vooraf na over de mogelijke neveneffecten van je project binnen een gemeenschap. Een project kan bepaalde aspecten van een gemeenschap ook onbedoeld verstoren.
    • blijf investeren in onderlinge relaties: houd contact en ontmoet elkaar af en toe.
    • als je regelmatig aanwezig bent op je project: ga niet alles zelf doen. Beperk je betrokkenheid tot het motiveren van mensen. Laat ze in hun waarde.
    • leg het eigenaarschap van het project in andere handen. Contactpersonen en projectdoelgroepen zijn zelf verantwoordelijk voor het welslagen ervan, want zij voeren het uit.

    Basisregels om beter intercultureel samenwerken mogelijk te maken:

    • Intercultureel samenwerken, gaat over relaties opbouwen met mensen.
      • Om samen te werken met mensen uit een ander land moet je tijd hebben. Neem je tijd en luister naar anderen. Door één keer op bezoek te gaan, kan je geen relatie opbouwen. De opbouw van een project is ook een leerproces. Tijdens het uitdenken, de uitvoering en de evaluatie leer je elkaar heel goed kennen.
    • Leer buiten je eigen patroon te denken.
      • Laat je niet te veel leiden door je vooroordelen. Ieder persoon vertrekt uit een bepaald referentiekader. We moeten meerdere brillen hanteren om naar de werkelijkheid te kijken, alleen op die manier kan men dingen leren begrijpen. Luister naar de andere en ga de dialoog aan. Stel veel vragen.
    • Niet alle problemen zijn te wijten aan cultuur.
      • We werken niet met een 'andere cultuur' op zich, we werken met mensen uit die andere cultuur. Problemen die opduiken, worden dikwijls al te snel toegeschreven aan cultuurverschillen. Maar misverstanden en communicatiefouten kunnen ook te maken hebben met botsende persoonlijkheden, verschil in karakters, gezinsomstandigheden, stress, gebrekkige communicatielijnen, infrastructuur, geografische, economische en politieke factoren... Bekijk het probleem eens van een afstand. Leg het probleem eens voor aan een persoon die er niets mee te maken heeft. Misschien brengt deze persoon een heel andere kijk op de zaak.
    • Een taal leren kan helpen en verdiep je in de culturele context van de partner.
      • Het is zinvol om meer te weten te komen over de cultuur van het land waar je aan het werk gaat. Maar besef dat een cultuur nooit in boeken te vangen is. Realiseer je ook dat mensen in de eerste plaats altijd individuen zijn en géén vertegenwoordigers van een cultuur.
      • Leer specifieke waarden, gedragspatronen en interactieregels kennen. Maar blijf ook steeds bewust van je eigen waarden, gedragspatronen en interactieregels.
      • Denk niet te veel in termen van problemen. Kijk vooral naar successen en sterktes die aanwezig zijn en bouw hierop verder.
      • Sommige dingen zijn niet onderhandelbaar, sommige dingen wel. Luister naar elkaar.
      • Streef naar minimale regels en afspraken. Bespreek wat er voor jouw cultuur helemaal niet kan en wat in de andere cultuur onaanvaardbaar is. Motiveer dit en geef uitleg.
      • Heb vooral oog voor gelijkenissen en verbondenheid: dit schept een band. De fixatie op verschillen zal de kloof alleen maar vergroten.
    Wat zijn aandachtspunten als je project de startfase voorbij is ?

    Wat zijn aandachtspunten als je project de startfase voorbij is ?

    • heb je een einddatum bepaald voor de eerste projectfase, start dan ruim om tijd en met voldoende aandacht de verkenning van langere termijn plannen rondom je projectinitiatief.
    • vrijwel ieder particulier initiatief start met concrete hulp (materialen, goederen, directe investeringen) om na een eerste 'hulp' fase te gaan investeren in mensen, opbouw van een organisatie of zelfs verder te groeien met participatie in lobby netwerken, belangenbehartiging of betere wetgeving.
    • bouw gedurende de verschillende projectfases momenten in waarop je om je heen kijkt: zijn er soortgelijke initiatieven of (al dan niet betere) organisaties in je omgeving ontstaan waarmee je (effectiever) kan samenwerken, kan je kennis delen met startende initiatiefnemers, wordt het tijd om ook eens nader contact te onderhouden met lokale of regionale overheden, etc. Niet dat je opeens alles samen moet gaan doen, maar het wederzijds informeren, delen van geleerde lessen en op de hoogte houden van effecten kan ook wederzijds waardevol zijn.
    • kijk ook naar mogelijke positieve of negatieve zij-effecten van je project op de primaire doelgroep of andere betrokkenen:
      • welke neveneffecten zie je
      • wat is de impact op de sociale omgeving van je project
      • hoe staat het met de doelgroepafhankelijkheid van je project
      • treedt er -onbedoeld- eventueel juist meer sociale ongelijkheid op door je project en hoe kan je dat tegengaan
    • op welke manier kan je het project minder afhankelijk van jezelf maken, welke impulsen kan je geven voor meer lokaal eigenaarschap of extra werkgelegenheid, welke mogelijkheden voor training en opleiding (capaciteitsopbouw) kan je aan wie gaan geven.
    • op welke manier kan je met bestaande of nieuwe projectactiviteiten extra inkomsten gaan generen, zodat de afhankelijkheid van subsidies kleiner wordt of donaties en fondsen anders kunnen worden ingezet dan voor de directe exploitatie?
    • welke aanpassingen moet je met nieuwe of uitgebouwde activiteiten gaan maken in fondsenwerving, in je oorspronkelijke projectplan, in je projectcommunicatie en verslaglegging naar je achterban.
    Wat zijn aandachtspunten als je anderen, bijvoorbeeld vrijwilligers, toelaat tot je projectorganisatie?

    Wat zijn aandachtspunten als je anderen, bijvoorbeeld vrijwilligers, toelaat tot je projectorganisatie?

    • Start met je te realiseren dat waarschijnlijk niemand zo ambitieus, gedreven en betrokken zal zijn bij je project als jijzelf.
    • Onderdruk de neiging om, zeker in het begin, alle geboden hulp te verwelkomen en aan te nemen; selecteer liever mensen die niet alleen willen praten en discussiëren maar óók de handen uit de mouwen willen steken.
    • Spreek wederzijds verwachtingen en behoeftes uit, maak duidelijk dat het (veelal) vrijwilligerswerk is maar niet vrijblijvend werk.
    • Groeit de groep mensen om je heen, durf dan taken te verdelen en mensen te houden aan taakoverzichten en afspraken: bij een goede c.q. professioneel opererende organisatie van vrijwilligers die resultaten behalen en effecten bereiken willen mensen graag aansluiten en worden irritaties snel en zakelijk afgehandeld.
    • Maak de groep van vaste vrijwilligers ook weer niet té groot; dat kan een gevoel van verantwoordelijkheid afremmen. Sommige taken kunnen best uitbesteed worden aan een 'adhoc' vrijwilliger, bijvoorbeeld iemand die tijdelijk bijspringt met een specifieke (vak)kennis.
    • Plan regelmatig een reflectie sessie waarin je niet zozeer over de inhoud van het projectwerk spreekt, maar juist over het functioneren van je projectorganisatie, de onderlinge werkprocessen, of waarin je opnieuw inzoomt op doelen, missie en visie.
    • Een regelmatig projectbezoek en een goede onderlinge sfeer bevordert uiteraard vrijwel altijd de motivatie van vrijwilligers om zich te blijven inzetten.
    • Merk je dat een vrijwilliger herhaaldelijk afhaakt of afspraken niet meer nakomt, maak dat dan bespreekbaar. Laat iemand zelf beslissen om alsnog door te gaan, maar durf ook voor hem of haar een knoop door te hakken.

    Extra tips bij het aantrekken van vrijwilligers:

    • Breng je verhaal duidelijk over op de mensen die je aanspreekt. Kan je hen interesseren om mee de handen uit de mouwen te steken? Je primaire boodschap kan het best niet te lang zijn en aantonen dat jouw project op duurzame wijze verandering brengt in het leven van mensen in het Zuiden. Breng je verhaal duidelijk, aanstekelijk, eerlijk en uitnodigend over.
    • Nodig mensen op een duidelijke maar vrijblijvende wijze uit om mee te helpen.
    • Breng de verschillende taken binnen de organisatie al in kaart voordat je mensen gaat uitnodigen, zodat je een goed zicht hebt op het aantal taken en de inhoud ervan, op het aantal mensen dat je nodig hebt, op hun profielen. Vervolgens kan je van daaruit meer gericht personen aanspreken.
    • Laat takenpakketten en werkzaamheden aansluiten bij hun respectievelijke profielen en interesses en maak de takenpakketten haalbaar. Zorg er ook voor dat vrijwilligers zich kunnen ontplooien in hun werk en zich erkend voelen om hun bijdrage.
    • Besteed aandacht aan de samenwerking met de andere vrijwilligers: kan die vlot en in een aangename en leuke sfeer verlopen? Kan er een groepsverband ontstaan? Kunnen de vrijwilligers bij iemand terecht met vragen en bedenkingen?
    Hoe maak je je project zo transparant mogelijk?

    Hoe maak je je project zo transparant mogelijk?

    In de wereld van ontwikkelingshulp schiet men soms wat door in controledrift (ofwel 'effectiviteitsdenken'). Ontwikkeling(shulp) wordt dan als een planbaar en controleerbaar proces gezien, gericht op concrete uitkomsten die zich vertalen naar meetbare resultaten waarover je in strakke formats kan rapporteren. Maatschappelijke organisaties en particuliere initiatieven gaan in samenwerkingen vaak juist uit van wederzijds vertrouwen, solidariteit, autonomie, eigenaarschap, zelfbeschikking en onafhankelijkheid.

    Toch is het zinvol dat ook het werk van particuliere initiatiefnemers controleerbaar is, al is het alleen maar om vast te stellen hoe effectief dat werk is.

    Intensieve controles of lokaal eigenaarschap?

    • donorsdilemma: enerzijds leg je vertrouwen en eigendom bij het project en je lokale counterparts; anderzijds heb je verantwoording af te leggen aan je achterban en mede-financierders en hou je het liefst alles 100% in de gaten.
    • sommige initiatiefnemers blijven op afstand, maar stellen wel een lokaal, objectief, vertrouwenspersoon in (bijvoorbeeld een bekende of landgenoot) die de boel in de gaten houdt
      • pas daarbij wel op voor schijnzekerheid; 'in de gaten houden' is niet hetzelfde als een project (mede) runnen.
      • het aanstellen van een alles controlerend en overal toestemming voor gevend figuur bevordert niet de zelfredzaamheid en het gevoel van eigen verantwoordelijkheid van de lokaal betrokken medewerkers.
      • je hebt een backup optie nodig voor wanneer je vertrouwenspersoon niet meer beschikbaar is.
    • intensieve controles op bonnetjes-niveau zijn vaak helemaal niet haalbaar of uitvoerbaar, bieden eveneens een schijnzekerheid of worden al snel uitgelegd als een 'motie van wantrouwen'.
    • het maken van heldere, zakelijke, afspraken omtrent verantwoording van bestedingen en een relevante, beknopte, rapportage is anderzijds logisch en essentieel voor de voortgang van een project.
    • het regelmatig aanleveren van allerlei bewijsstukken en documenten is niet altijd even uitvoerbaar, maar vaak zijn andere oplossingen wél mogelijk met min of meer hetzelfde effect.
    • bij het overmaken van geld naar de projectleiding of lokale counterpart, kan het effectief zijn om ook andere belanghebbenden (bijvoorbeeld de dorpsraad of het schoolbestuur) daarvan op de hoogte te stellen.
    • het onderling bespreken van voortgangsverslagen en steeksproefsgewijze dubbelchecks (via telefoon, e-mail of live bezoek) daarvan bij de primaire doelgroep of andere belanghebbenden kunnen ook een goed instrument zijn om tijdig fraude of misbruik te signaleren.
    Hoe meet je effecten van je projectactiviteiten?

    Hoe meet je effecten van je projectactiviteiten?

    • Maak evaluatie en methoden om te evalueren onderdeel van je hele projectstrategie; denk al bij de idee-vorming en tijdens het schrijven van het projectplan. na over manieren om effecten van je activiteiten te evalueren. Overleg met lokale counterparts en contactpersonen de evaluatie strategie en methoden; creëer op tijd draagvlak voor de vragen die antwoorden moeten gaan geven op behaalde resultaten en effecten.
    • Maak evaluatie ook onderdeel van je begroting: zinvol evalueren kost tijd en geld; investeer in de kwaliteit en duurzaamheid van je projectwerk en vergroot met evaluatie je kansen op lerend vermogen en verbetering.
    • Trek tijd uit om je project regelmatig te evalueren. Doe dat niet alleen met de mensen in je thuisland, maar ook met je partnerorganisatie ter plaatse en met de doelgroep waar je het allemaal voor doet. Gebruik de evaluatie als les voor een volgend project.
    • Evalueer het project zowel op output niveau (de directe, tastbare resultaten van je activiteiten) als op impactniveau (de effecten van die activiteiten): wat is de impact van je project op het gebied van bijvoorbeeld armoedebestrijding? Voorbeeld: wees niet tevreden met het feit dat het schoolgebouw dat je wilde realiseren er nu ook staat (output), maar vraag je ook af of de scholingskansen van de kinderen in de streek nu ook daadwerkelijk gestegen zijn (impact).
      • let er wel op dat de omvang en kosten van je evaluatie in verhouding staat tot je project zelf en het projectbudget
      • bij afgebakende projectactiviteiten gedurende een beperkte periode evalueer je kleinschaliger, dan wanneer je een project runt met langdurige, ingrijpende en kostbare projectactiviteiten
      • onderzoek vooral de effecten van activiteiten waarvan het nut niet al aantoonbaar eerder, bijvoorbeeld in vergelijkbaar en redelijk recent ander onderzoek, is bewezen
    • Zoom ook in op zaken die niet of niet volledig gelukt zijn en probeer redenen daarvan te achterhalen (de lerende organisatie).
    • Betrek in je evaluatie niet alleen resultaat en effect, maar evalueer ook het proces: de wijze en kwaliteit van projectuitvoer, samenwerking, eventuele misverstanden en verbeterpunten.
      • hou daarbij ook rekening met andere culturele waarden en normen als het gaat om evaluatie, kritiek leveren en ontvangen, het delen van je mening, onderlinge machtsverhoudingen
    • Bedenk daarbij wíe gaat evalueren: jijzelf, andere direct betrokkenen, je lokale contactpersonen, andere belanghebbenden.
      • wie hebben expertise in huis om kundig te evalueren (projectkennis, kennis van taal & cultuur, vaardigheden om te evalueren, analyseren en concluderen etc.)
      • wie is neutraal genoeg om te kunnen evalueren
      • wie beheerst gesprekstechnieken voldoende om te evalueren en alle betrokkenen in hun waarde te laten
      • ga tijdens je effectevaluatie ook in gesprek met anderen dan je directe vertrouwenspersonen; gebruik meerdere bronnen tijdens je evaluatie
    • Vraag je af hoe duurzaam je project is. Zal het project blijven bestaan als jullie er morgen mee stoppen?

    Voorbeelden van criteria waarop je effecten in je project meet

    • Relevantie: de mate waarin het projectdoel beantwoordt aan de behoeften van de doelgroep.
    • Efficiëntie: het gebruik van middelen (fysiek, mensen, geld en tijd) in relatie tot de activiteiten en het bereiken van de doelen.
    • Effectiviteit: het kloppend hebben van de projectlogica; de relatie tussen de activiteiten, resultaten en het projectdoel.
    • Duurzaamheid: is bereikt als de succesvolle uitkomsten van het project ook blijven bestaan als de externe bijdrage is gestopt.
    • Impact: de bredere effecten van het projectdoel op de maatschappelijke omgeving.

    Voorbeeld van een veel gehanteerd effectmodel

    Breng achtereenvolgens in kaart:

    • Input: alle middelen die nodig zijn om het project te laten werken; bijvoorbeeld financiering, personeelstijd, expertise die nodig is om de activiteiten te implementeren.
    • Activities: de activiteiten die binnen het project worden uitgevoerd gedurende de projectperiode; alle activiteiten die leiden naar de output en de resultaten die je graag zou willen zien.
    • Output: de producten die rechtstreeks voortvloeien uit de activiteiten; concrete resultaten die worden vermeld in de scope van het werk of werkplan. Concrete resultaten die niet zozeer als "veranderingen" worden gezien; denk aan aantal mobiliteiten, gehouden evenementen, ontwikkelde producten, gecommuniceerde berichten, presentielijsten, rapporten, echte producten.
    • Outcome ('expected impact'): de (kleinere) veranderingen die je wilt bereiken wanneer je de activiteiten hebt uitgevoerd. Dit zijn veranderingen 'die blijven'; denk aan de effecten van het project met een duurzaam karakter, die ook blijven bestaan nadat het project is afgelopen, die onmiddelijk of tot 6 maanden na het project zichtbaar worden.
    • Impact ('desired impact'): de grotere en bredere (sociale) veranderingen die ook plaatsvinden door andere actoren en factoren. Jouw project, maar niet alleen dat van jou, heeft ook bijgedragen aan deze verandering. Je kunt dit veelal niet meten, maar wel analyseren. Je project heeft er slechts een kleine invloed op. Denk bv. aan "werkgelegenheid", "actieve maatschappelijke betrokkenheid", "burgerschap", "gelijke kansen".

    Input leidt tot Activities, die leiden tot Output, die leidt tot Outcome, die uiteindelijk leidt tot (een klein beetje) Impact.

    Hoe maak je een goed jaarverslag rondom de activiteiten en effecten van je project?

    Hoe maak je een goed jaarverslag rondom de activiteiten en effecten van je project?

    Schrijf het verslag samen met je lokale contactpersoon of partnerorganisatie

    • Bij een bezoek of via e-mail kan je samen allerlei informatie vergaren om in het verslag te schrijven.
    • Een verslag wordt niet gedragen door beide partijen als het enkel is geschreven door mensen 'hier'.
    • Schrijf het verslag (ook) in de taal van je partner en/of in een gemeenschappelijke taal.
    • Je projectpartner is mede-eigenaar van en betrokkene bij de verslaglegging.

    Zorg voor een rode draad in het verslag

    • Een samenhangend verslag is belangrijk, op die manier kan de lezer het verhaal goed volgen.
    • Een belangrijk uitgangspunt voor het verslag is het werkplan van het voorgaande jaar.
    • In het verslag wordt nu duidelijk gemaakt, wat daarvan inderdaad gelukt is en wat niet. Bepaalde keuzes kunnen worden uitgelegd.

    Weet wie de lezers zijn van het verslag

    • Maak het verslag niet te technisch. De lezer is vaak een extern persoon, zoals een subsidiërende overheid, een fonds, een schenker, enz. Zij hebben een informatieachterstand waardoor zaken, die voor jou vanzelfsprekend zijn, niet altijd duidelijk zullen zijn.

    Maak de toegevoegde waarde van de eigen organisatie duidelijk

    • Wat heb je toegevoegd aan de maatschappij in het ontwikkelingsland?
    • Deze toegevoegde waarde komt voort uit de doelstellingen en missie van de organisatie en de wijze waarop deze gerealiseerd worden.
    • Benoem de capaciteit van je eigen organisatie: aantal bestuursleden, aantal actieve vrijwilligers, aantal donateurs: laat -als het reeël is- zien dat je een duurzaam initiatief bent waar allerlei mensen bij betrokken zijn.

    Werk met concrete voorbeelden van behaalde resultaten

    • Voor lezers geldt vaak dat een resultaat pas echt resultaat is, wanneer dat ook daadwerkelijk tastbaar is. Tastbare informatie, maakt informatie relevant.
    • Interview een persoon van de doelgroep, de partner, een landgenoot die er geweest is. Plaats foto's van het resultaat in het verslag of verwijs door naar filmpjes op internet.
    • Ook van processen (bijvoorbeeld de capaciteit van leerkrachten versterken in Malawi) kan je getuigenissen verwerken, filmpjes maken, foto's nemen etc.
    • Werk van klein naar groot: van de vele kleine stapjes die behaald zijn naar de grotere projecteffecten en uiteindelijke impact op de projectdoelgroep.

    Meet de resultaten die relevant zijn, niet alleen de resultaten die gemakkelijk meetbaar zijn

    • Om een verslag interessant te krijgen en te houden, moet het verslag 'ertoe doen'.
    • Het is dus verstandig om resultaten te meten op vlakken die ook in je doelstelling naar voren komen.
    • Illustreer regelmatig kwantitatieve cijfers met kwalitatieve (inhoudelijke) achtergronden: daarmee komen cijfers "tot leven".
    • Licht de resultaten goed uit; daar gaat het uiteindelijk om!

    Een mening is belangrijk, neem niet alleen feitelijke informatie op, maar ook evaluerende informatie

    • Het is nuttig een visie te laten blijken in het verslag dat je schrijft.
    • Citeer mensen van de doelgroep of van de partner zelf. Zet hun mening over het project in de schijnwerpers.
    • Interview mensen van je partnerorganisatie en/of van de directe projectdoelgroep(en): wat hebben zij gemerkt van je projectactiviteiten?

    Wees open in leer- en verbeterpunten

    • Niet alles loopt altijd zoals je dit wilt, wees daar eerlijk in. Door hierin open te zijn, kan je ook je groei zichtbaar maken. Ook donateurs weten dat men leert uit fouten.
    • Verbeterpunten die vorig jaar benoemd zijn, kunnen nu worden gerapporteerd als gerealiseerd resultaat.
    • Benoem ook zaken die nog open staan, waar extra capaciteit of specifieke kennis voor nodig is om te realiseren - wellicht meldt iemand uit je achterban zich spontaan.
    • Benoem wensen, later te realiseren zaken, fondsbehoeftes: laat zien waar je naar toewerkt en waar extra middelen voor nodig zijn.

    Geef een toelichting op de financiën: help de lezer bij het interpreteren van de cijfers

    • Durf je cijfers te tonen zet samenvattingen op internet, in de nieuwsbrief, in het jaarverslag.
    • Cijfermatige gegevens zijn pas relevant als ze voorzien zijn van een leeswijzer.
    • Deel je kosten op in verschillende posten, zodat het voor de lezer duidelijk wordt naar waar het geld gaat.

    Besteed aandacht aan stijl

    • Voorkom een wij/zij verhaal - zowel richting je partnerorganisatie(s) als richting je donateurs en andere belanghebbenden en betrokkenen.
    • Vermijd verkleinwoorden - dat kan al snel denigrerend overkomen ("school" ipv "schooltje",  "winkel" ipv "winkeltje" e.d.).
    • Overdrijf niet - zijn mensen "arm", of zijn ze "straatarm"?
    • Werk regelmatig met beeld, en/of videomateriaal bij digitale verslaglegging, als illustratie bij tekst.

    Besteed aandacht aan presentatie

    • Het uiterlijk van het verslag is een visitekaartje voor je organisatie. Zorg daarom dat het er goed uitziet, met een goede omslag.
    • Zorg er ook voor dat het verslag ook aan de buitenkant herkenbaar is als een verslag van je organisatie.

    Begin op tijd!

    • Hoe actueler het verslag, hoe groter de zeggingskracht.
    • Maak in het midden van het jaar al een planning van hoe je het wil aanpakken en wie gaat meewerken. Bepaal dan al de rode draad of de centrale boodschap van het verslag.

    Voorbeeld indeling jaarverslag

    • Voorblad: logo, naam organisatie, jaartal.
    • Inhoudsopgave: titels hoofdstukken en paginanummers.
    • Voorwoord: waarom een verslag, waarover gaat het verslag.
    • Activiteiten: wat waren de werkafspraken in het voorgaande jaar en welke activiteiten heeft de organisatie uitgevoerd.
    • Publiciteit: hoe heeft de organisatie zich naar buiten toe kenbaar gemaakt.
    • Externe contacten: met welke organisaties en instellingen is er contact geweest en waarvoor (gemeente, deelgemeente, collega-organisaties).
    • Interne organisatie: huisvesting, bestuur, vrijwilligers, beroepskrachten, enz.
    • Financiën: financieel jaaroverzicht.
    • Conclusies en aanbevelingen: wat zijn de conclusies over de activiteiten van het afgelopen jaar en wat zijn de actiepunten voor het volgende jaar.
    Hoe betrek je anderen c.q. je achterban zinvol bij de projectactiviteiten?

    Hoe betrek je anderen c.q. je achterban zinvol bij de projectactiviteiten?

    • stuur regelmatig updates naar je donateurs; bijvoorbeeld via een (digitale) nieuwsbrief. Er zijn verschillende online platforms, bijvoorbeeld Mailchimp, waar je eenvoudig met gebruik van templates fraaie nieuwsbrieven in elkaar zet en je mailadresbestand kan bijhouden (ontvangers kunnen zichzelf aan- en afmelden).
    • maak een website of weblog, waarin je (makkelijker en sneller dan in een folder of brochure) updates over statussen van projectactiviteiten kunt geven of achtergronden kan geven bij ontwikkelingen in je project of op je projectlocatie.
    • maak jezelf zichtbaar en mobiliseer enthousiaste vrijwilligers uit je achterban: bezoek beurzen, lokale evenementen of organiseer een workshop of debat in het thema van je project of projectlocatie.
    • ontwikkel kleinere subprojectjes waar je achterban een concrete bijdrage kan leveren: bijvoorbeeld extra (crowdsourcing) donaties voor concrete projectbehoeftes, maar denk ook eens aan de inzet van kennis en tijd voor online volunteering opdrachten. Meehelpen met website of nieuwsbrief, uitvoer van onderzoekjes, verdieping van kennis op een specifiek deelgebied, uitwerken van interviews met projectbetrokkenen, genereren van media aandacht, vertaling van website teksten of notulen van vergaderingen, social media campagnes, onderhouden van een youtube kanaal: er is genoeg te doen waar betrokken mensen graag bij aanhaken.
    • check waar relevante cursussen, workshops of debatten worden gehouden en creeër een groep betrokken donateurs/vrijwilligers die dergelijke activiteiten bezoekt (of online deelneemt) en er intern verslag van doet; goed voor je zichtbaarheid, goed voor de interne kennis en training, goed voor je lerend vermogen.

    Wel of geen donateursreizen maken waarin je samen je project bezoekt?

    • donateursreizen: het kan de ultieme test zijn voor je geloofwaardigheid en transparantie plus het vergroot de betrokkenheid. Mensen ter plaatse voelen zich gehoord en gewaardeerd. Tegelijkertijd kan het een (te grote) belasting zijn voor de lokale medewerkers en bezoekende donateurs kennen niet altijd alle subtiliteiten van het ontwikkelingswerk.
    • overweeg om de donateursreizen te zien als extra inkomstenbron: jij helpt met de organisatie, contacten, projectbezoeken en praktische regelzaken, een deel van de extra inkomsten komt ten goede aan je project(organisatie).
    • organiseer waar mogelijk vooraf een introductie/voorbereidingsdagdeel waarin je:
      • je donateurs updates kan geven
      • kan inzoomen op wat men terplekke gaat zien; de positieve en minder positieve kanten kan benoemen, uit kan leggen dat een dergelijke 'reis' niet de primaire activiteit van je stichting of lokale counterpart is
      • je donateurs bewust kan maken van mogelijke valkuilen in (te snelle) oordelen, beloftes of 'actieplannen'
      • afspraken kan maken over het terplekke wel of niet geld geven
      • kan uitleggen dat de lokale partners de regie moeten kunnen houden; nieuwe projectactiviteiten doorlopen altijd een ontwikkelproces waarin snelle behoeftes gecheckt worden met prioriteitstellingen, met de projectdoelgroepen zelf, met lokale counterparts etc.
      • je donateurs praktisch kan voorbereiden (meeneemlijsten, verzekeringen, inentingen, visa, tickets)
      • afspraken kan maken over hoe (als groep of als reisbegeleider) te handelen wanneer er (te felle) discussies onderling ontstaan die de sfeer te sterk beïnvloeden
    • laat vooraf, of ter plaatse, zien wat donateurs (extra) kunnen doen -met middelen, tijd of kennis- om de projecten verder te helpen. Rem de 'dadendrang', zeker tijdens een donateursreis, niet af maar laat ook zien dat je er als projectorganisatie niet voor niets bent.
    • organiseer ook een bijeenkomst na terugkeer; een donateursreis kan een mooie gelegenheid zijn voor extra fondsenwervende activiteiten, terugkerende reizigers zijn een ultieme promotor van je stichtingsactiviteiten in hun eigen achterban of worden nu wel actiever voor je stichting.
    Wat zijn aandachtspunten als je fondsen gaat werven of subsidies wilt aanvragen?

    Wat zijn aandachtspunten als je fondsen gaat werven of subsidies wilt aanvragen?

    • Bij fondsenwerving gaat het er vooral om de andere partij goed te kennen.
    • Partners besteden hun beschikbare budget vanuit een bepaalde motivatie of een bepaald belang.
    • Wanneer je fondsen werft, is het de kunst door de bril van de partner naar je eigen organisatie te kijken: wat heeft een partner als doelstelling of als motief om te geven en wat kan mijn organisatie daarin betekenen?
    • Fondsen en sponsors dragen met name bij aan projecten in plaats van aan organisaties. Laat iedereen ervaren wat het doel is waarvoor je werkt. Je creëert daarmee bewustwording en interesse.
    • Heb je een ANBI status, dan kunnen donateurs hun donaties aftrekken van de inkomstenbelasting.

    Welke soorten (particuliere) fondsenwerving zijn er?

    • het organiseren van aansprekende evenementen.
    • het opzetten en onderhouden van een donateursbestand.
    • het houden van collectes.
    • crowdfunding via social media.
    • de persoonlijke benadering.
    • het verwerven van legaten.

    Donaties

    • Een donatie is een gift van een particulier waar geen directe tegenprestatie tegenover staat.
    • Particulieren doneren vanuit verschillende motieven:
      • emotie, identificatie met het probleem: ik geef vanuit woede, liefde, verdriet, angst, schuldgevoel, teleurstelling, vreugde.
      • aanzien en ego: ik geef en zie mij eens geven.
      • communitybelang en sociale druk: ik geef omdat iedereen geeft.
      • moraal: ik geef omdat mijn religie, levensovertuiging of afkomst mij dat leerde.
      • eigenbelang: ik geef omdat ik er iets voor terugkrijg.
    • Er zijn, grof gezien, vier groepen donateurs.
      • de groep die altruïstisch doneert en niet zozeer hoeft te weten wat er met een donatie wordt gedaan.
      • de groep die altruïstisch doneert en die tegelijkertijd het wel belangrijk vindt om te weten waaraan het geld wordt besteed.
      • de groep die doneert omdat dat in de toekomst voordeel voor henzelf kan opleveren.
      • de groep die ook denkt aan eigenbelang, maar vooral kiest voor organisaties die transparant en professioneel zijn. Ze willen geïnformeerd worden over wat er met het geld gebeurt, al begrijpen ze dat een deel nodig is voor de organisatie.
    • Onderzoek dus wat de belangrijkste motieven van jouw gevers zijn en pas daar je acties, uitingen, toonzetting, boodschap en middelen op aan.
    • Donateurs werven kan op allerlei manieren; bijvoorbeeld via social media, direct mail, telemarketing, collectes etc. Voor kleine organisaties is het effectief om persoonlijke gesprekken te houden. Je kunt meer uitleggen, intonatie inzetten, emotie tonen, alle zintuigen aanspreken. Je kunt alle vragen beantwoorden en direct mogelijke belemmeringen of redenen om niet te geven wegnemen. Je kunt de gift direct regelen en bijvoorbeeld helpen de machtiging in te vullen.
    • Bij acquisitie van nieuwe donateurs is het raadzaam het eerste vraagbedrag niet te hoog te maken, bijvoorbeeld tussen de 10 en 20 euro.
    • Om donateurs te behouden, moet je investeren in de relatie. Ga zo persoonlijk mogelijk met donateurs om. Informeer hen bijvoorbeeld regelmatig over activiteiten. 
    • Een effectieve wijze is je ‘trouwe’ donateurs te vragen kennissen en vrienden donateur te maken.
    • Donateurs houden niet van overkill; toets goed hoe vaak je donateurs kunt benaderen en op welke toon. Betrek je donateurs inhoudelijk, zodat ze 'vanzelf' financieel gaan steunen.
    • Zoek regelmatig nieuwe 'kringen' donateurs en zorg dat je database onderscheid kan maken tussen verschillende categorieën donateurs. Dan hoef je niet iedere keer een beroep te doen op dezelfde groep.

    Crowdfunding

    • Crowdfunding is een vorm van fondsenwerving, waarbij je mensen via social media mobiliseert, hen in actie laat komen en hen oproept giften te doen.
    • kies een concreet en aansprekend geefobject (een concreet project of concrete activiteit) met een concreet financieel en tastbaar resultaat.
    • denk er over na wat je vraagt: een donatie, lidmaatschap, investering of lening.
    • schrijf een eerlijk en bescheiden verhaal of maak filmpje dat kan inspireren en mobiliseren.
    • zet eventueel goodies in: kleine compensaties en bedankjes voor de fondsverstrekker.
    • zoek deelnemers op via Facebook, Instagram, LinkedIn, je eigen e-mailbestanden en de bestanden van je vrijwilligers.
    • houd gevers op de hoogte van je project en de voortgang en doe dat ook zonder dat je ze opnieuw om geld vraagt.
    • lees ook de 10 uitgevonden wielen over crowdfunding.

    Grote giften

    • Grote giften kunnen gelden zijn, maar bijvoorbeeld ook kunstcollecties.
    • Laat zien dat je als instelling in staat bent zorgvuldig met een grote schenking om te gaan.
    • Een echte grote giftencampagne vraagt dat je zorgvuldig mensen benadert die veel geld kunnen besteden, bij voorkeur via anderen die hen kennen.
    • De kosten van de acquisitie van grote giften ligt rond de 8 tot 12 procent van de inkomsten. Dat is weinig in vergelijking met diverse andere methoden, zoals direct marketing.
    • Geef donateurs bij grote giften de mogelijkheid dat hun naam wordt genoemd (en geef het bedrag een symbool: diamant, goud, zilver, brons) en laat zien wat de fiscale voordelen van het doen van een gift zijn.
    • Denk na aan wie je geld vraagt: mensen geven aan mensen. Bij grote giften moet juist het persoonlijke verhaal overtuigen.

    Nalatenschappen

    • Erflaters besluiten dat een deel van hun erfenis na hun overlijden naar een goed doel gaat. Uitgangspunt is dat iemand het goede doel wil laten delen in zijn of haar nalatenschap.
    • Hoe de gehele of gedeeltelijke erfenis wordt verdeeld, kan worden vastgelegd in een uiterste wilsbeschikking.
    • In het testament kunnen onder meer erfgenamen worden aangewezen (dit is een erfstelling) en legaten worden gemaakt.
    • Nalatenschappen zijn bij uitstek iets voor kleinere lokale organisaties. Daar ken je vaak de bezoekers en donateurs, met wie de band sterk kan zijn. 
    • Maak duidelijk dat nalatenschappen ook welkom zijn. Wees niet te beducht om deze geefmogelijkheid in al je uitingen te zetten!

    Evenementen

    • Een evenement biedt de mogelijkheid om donateurs of eenmalige giften te werven. De naamsbekendheid van je organisatie kan erdoor worden vergroot en het imago kan worden verbeterd.
    • Een aansprekend evenement genereert publiciteit die de betrokkenheid van gevers bij je doelen kan vergroten.
    • Het kan het onderwerp van jouw organisatie op de agenda zetten van beleidsmakers en beslissers over geld.
    • Met een evenement kun je geld ophalen via het heffen van entreegelden, ludieke acties, een veiling, winst op consumpties of het werven van sponsors voor het event.
    • De beheersing van een groot evenement is tegelijkertijd geen gemakkelijke klus is. Een niet-geslaagd evenement is slecht voor je imago. Als de opkomst slecht is kun je met een financiële strop blijven zitten. Het organiseren van evenementen vergt veel tijd en geld. 
    • Je kunt er ook voor kiezen om derden, zoals scholen, verenigingen of Rotary’s, te vragen een fondsenwervende activiteit te organiseren: dat bespaart veel tijd!

    Mailings versturen

    • Met mailings vertel je de donateurs bij voorkeur een boeiend, persoonlijk verhaal met warmte en menselijke emotie.
    • Toets brieven en acties eerst, voordat je breed aan de slag gaat.
    • Met interviews, panels of (online-)enquêtes leer je van je doelgroepen hoe ze reageren als je gaat werven.

    Campagne voeren

    • Op basis van de inkomstenstrategie en je plan kun je bij een speciaal groot project ervoor kiezen een campagne te houden.
    • Dat betekent een plan dat zich over langere tijd uitstrekt waarbij datgene waarvoor je geld werft centraal staat door zichtbare publieksacties op social media, kranten, tijdschriften en op de radio en (lokale) tv.
    • Vaak wordt een publiekscampagne ingezet als een deel van het geld al binnen is van bijvoorbeeld overheden en fondsen. De campagne roept er dan toe op de laatste gelden bij te dragen.

    Subsidies aanvragen

    Organisaties en overheden die subsidies verstrekken hanteren verschillende criteria voor subsidieverlening. Overlappende kenmerken:

    • Subsidie wordt niet verleend aan privépersonen, maar aan in Nederland geregistreerde rechtspersonen (zoals een stichting of vereniging).
    • Bij het project in een ontwikkelingsland moet het particuliere initiatief een actieve relatie hebben met een lokale uitvoerende organisatie.
    • De aanvrager moet beschikken over een projectplan en een begroting. Sommige organisaties leveren een ‘format’ aan dat de vorm bepaald van het projectplan terwijl bij andere organisaties je vrij bent om een eigen projectplan in te dienen.
    • De meeste subsidieverstrekkers financieren een deel van de kosten, en verwachten dat je zelf in staat bent om bij andere donateurs de rest van de financiering te krijgen. Sommige subsidieverleners ondersteunen bij fondsenwerving.
    • Over het algemeen worden projecten die al gestart zijn niet gesubsidieerd. Het is dus belangrijk om subsidie aan te vragen voordat de eerste activiteiten plaatsvinden.
    • Veel organisaties die subsidie verlenen hanteren een lijst van landen waar zij projecten subsidiëren. Het is dus belangrijk om voor de aanvraag te achterhalen voor welke projecten en landen er subsidie verleend kan worden.
    Wat zijn aandachtspunten als je in je project met vrijwilligers, online of ter plaatse, wilt gaan werken?

    Wat zijn aandachtspunten als je in je project met vrijwilligers, online of ter plaatse, wilt gaan werken?

      Wil je gaan werken met vrijwilligers die bij je project ter plaatse actief worden?

      • Maak duidelijk wat ieders inbreng zal zijn (van de vrijwilliger zelf, van je stichting hier, van de lokale counterpart daar) in verschillende fasen: de voorbereiding, de begeleiding van de inzet en opdracht ter plaatse, de evaluatie bij het beëindigen van de opdracht, de duurzame betrokkenheid na terugkeer.
      • Geef aandacht aan de praktische kanten van de inzet van vrijwilligers en stagiairs: inentingen, reiskosten, verzekeringen, huisvesting, verblijfskosten, projectkosten, verblijfsvergunning, andere financiële aspecten, enz. Wie regelt wat?
      • Stel, in afstemming met je lokale counterpart en/of een bemiddelende partij, een duidelijk contract op met heldere afspraken over werkzaamheden, periode, spelregels, gedragscodes e.d.
      • Als je overweegt om vrijwilligers bij je project ter plaatse actief te laten zijn, stel jezelf dan onder andere de volgende vragen:
        • Wat verwacht je van je vrijwilligers/stagiairs?
        • Stel je bepaalde voorwaarden voorop?
        • Heb je een duidelijke opdracht en takenpakket voor ogen?
        • Wat is de rol van je lokale contacten of counterpart bij het begeleiden van vrijwilligers/stagiairs?
        • Welke concrete voorbereiding verwacht je van de vrijwilliger/stagiair?
        • Wat verwacht je van de vrijwilliger/stagiair achteraf (duurzame betrokkenheid)?
      • Laat je partner ter plaatse een belangrijke rol spelen bij het uitwerken van de opdracht, werkzaamheden en het takenpakket.
      • Geef in je werving een korte omschrijving van je project en zorg ervoor dat het takenpakket precies ingevuld is. Belangrijk is dat je ook het profiel van de vrijwilliger/stagiair zorgvuldig verwoordt, zodat je een passende kandidaat vindt. Verder is het belangrijk dat de vrijwilliger/stagiair goed zijn plaats en rol in het project begrijpt en weet op welke wijze hij/zij ingebed zit in het team van het project, wie de directe collega’s zijn en wie de direct verantwoordelijke. Een duidelijke afbakening vooraf zorgt voor minder problemen achteraf!

      Geef je vrijwilliger de volgende tips voor zijn of haar voorbereiding:

      • Lees de website (of andere infobronnen) na, bekijk verslagen, leg waar mogelijk contact met eerdere vrijwilligers.
      • Verdiep je in de activiteiten van de projectorganisatie, zowel 'hier' als 'daar'
      • Overleg voor vertrek over je opdracht, werkzaamheden en takenpakket. Doe dat nogmaals na aankomst. Wees flexibel, zaken zullen anders lopen dan verwacht en (prioriteiten in) werkzaamheden kunnen wijzigen afhankelijk van ontwikkelingen. Help mee om een positieve sfeer te creëren, denk mee om je eigen takenpakket een meer definitieve vorm te geven.
      • Informeer naar tussentijdse momenten waar je samen met de organisatie of contactpersonen ter plaatse stilstaat bij je vrijwilligerswerk/stage. Ook een eindevaluatie is noodzakelijk voor iedereen. Afhankelijk van de tijdsdruk bij de mensen ter plaatse, kan een project of stichting soms ook werken met een meer onafhankelijke (vrijwilligers)coördinator.
      • Verdiep je vooraf goed in praktische zaken en regelwerk (kosten, accommodatie, vergoeding, uitstapjes, werktijd, verzekering, enz.) en noteer afspraken over wie wat regelt én financiert.
      • Verdiep je in cultuur en gewoonten in het land en over de achtergronden van je project.
      • Informeer naar een vaste externe contactpersoon in het geval van twijfels of problemen.
      • Indien aanwezig, lees (en handel naar) de 'code of conduct' voor vrijwilligers/stagiairs

      Tips in samenwerking met je lokale counterpart:

      • Zorg dat de inzet geen last wordt voor je lokale contactpersoon of counterpart. Betrek hem bij het bepalen en opstellen van de opdracht van de vrijwilliger/stagiair
      • Geef een duidelijk beeld van wie er komt en wat de verwachtingen zijn van de vrijwilliger/stagiair zelf. 
      • Maak vooraf samen goede afspraken betreffende praktische zaken (verzekeringen, accommodatie, vergoeding, uitstapjes, werktijd, enz.).
      • Laat je partner, waar mogelijk, een rol laten spelen bij de werving van de vrijwilliger/stagiair; het maakt hen mee verantwoordelijk voor het succes van de inzet.
      • Stel samen met de vrijwilliger een overeenkomst van afspraken op in een gemeenschappelijke taal
      • Laat bij aankomst van de vrijwilliger/stagiair in het project de verwachtingen door beide partijen nogmaals benoemen en waar nodig beter op elkaar af te stemmen, zodat de inzet in optimale omstandigheden van start kan gaan.
      • Laat je partner, of een extern objectief coördinerend persoon, af en toe evaluatiemomenten inlassen, waar het vrijwilligerswerk/stage samen met de vrijwilliger/stagiair en de andere betrokken medewerkers bekeken kan worden. Op die manier kunnen er tijdig en pro-actief problemen gesignaleerd worden en kan er bijgestuurd worden.
      • Zorg altijd voor een eindevaluatie, leg dat vast en trek samen lessen voor een volgende ervaring.

      Duurzame betrokkenheid:

      • Enthousiaste vrijwilliger of stagiair? Benut het enthousiame en hou hem of haar ook na terugkeer betrokken.
      • De concrete ervaring van de vrijwilliger/stagiair zorgt voor meer enthousiasme en eventuele nieuwe vrijwilligers. Maar ook uit een minder goede ervaring kan samen veel geleerd worden.
      • Voor de teruggekeerde vrijwilliger/stagiair is de actieve betrokkenheid ook een manier om de ervaring in perspectief te zetten, een plaats te geven in haar/zijn leven en een gelegenheid om weer aansluiting te vinden bij het thuisfront.
      • Laat iemand tijdens de werving, voorafgaand aan vertrek, al nadenken over mogelijke activiteiten na terugkeer
      • Check JoHo's platform World Supporter met inspiratie voor allerlei activiteiten die vrijwilligers en stagiairs na terugkeer kunnen ondernemen, of plaats als organisatie oproepen voor duurzame betrokkenheid

      Voorbeelden van bewustmakende vragen die je vrijwilligers in voorbereidende trajecten kan voorleggen:

      • zou je ook vrijwilliger worden als je je camera niet mee mocht nemen
        • onderliggende boodschap: wees terughoudend in het maken van foto's en selfies in en om het project waar je gaat werken
      • in hoeverre sluiten de taken die je gaat verrichten in ons project daadwerkelijk aan bij kennis en ervaring die je al hebt opgebouwd
        • onderliggende boodschap: wees richting projectmatchers en/of overkoepelende staf altijd open en eerlijk in de dingen die je al kunt, maar ook in wat je nog niet kunt. Je komt om te helpen, een werkelijke bijdrage te leveren en natuurlijk ook om te leren, maar niet al het werk is wellicht even geschikt voor je huidige vaardigheden en passend bij je persoon.
      • ben je je bewust van je eigen tijdelijke plek in het grotere radarwerk van onze projectorganisatie?
        • onderliggende boodschap: het oplossen van de grotere problematiek in het project is niet binnen enkele dagen, weken of maanden te realiseren -> het kan zijn dat je tijdens jouw aanwezigheid slechts een zeer klein deel van de problemen ziet veranderen; focus op de kleine stapjes die je wél weet te zetten; geef vooral positieve energie

      Wil je gaan werken met online vrijwilligers ?

      Online volunteers can support organizations in numerous ways. They engage in…

      • Project development and management: volunteers write project proposals, share expertise, develop fundraising strategies, draft grant applications, etc.
      • Design: volunteers design logos, create the layout of publications, develop a corporate identity, illustrate training material, etc.
      • Coordination and facilitation: volunteers manage teams of other online volunteers, coordinate campaigns, moderate online discussions, act as board members, etc.
      • IT development: Volunteers develop and maintain websites, design databases, set up blogs, do Search Engine Optimization (SEO), write Cascading Style Sheets (CSS), create flash animations, etc.
      • Research: volunteers research information on development topics, funding sources, potential partners, best practices, etc.
      • Writing, editing and translating: volunteers draft newsletters and articles, translate presentations, summarize survey results, proofread reports, develop website content, etc.
      • Training and coaching: volunteers develop training material, teach online courses, provide guidance to organizations and/or their beneficiaries, etc.
      • Consulting: volunteers assess projects, provide advice on communication strategies and legal issues, evaluate software solutions, etc.
      Waar let je op als je geld gaat overmaken naar je project(partner) in het buitenland?

      Waar let je op als je geld gaat overmaken naar je project(partner) in het buitenland?

      Als particulier initiatiefnemer maak je geregeld geld over naar je projectland om kosten van activiteiten daar te kunnen betalen. Er zijn verschillende manieren om dit zo veilig en goedkoop mogelijk te laten verlopen.

      Eenmalige overboeking

      • De geijkte weg voor het eenmalig overboeken van een geldbedrag is gebruikmaken van bedrijven als Western Union en MoneyGram die zowel direct als via agentschappen werken.
      • De transactiekosten zijn per land en geldbedrag verschillend.

      Kleine bedragen overmaken

      • De goedkoopste optie is om je contact in het projectland een Nederlands bankpasje te geven; daarmee kunnen ze ter plekke geld opnemen.
      • Dat kost per transactie wel wat (enkele euro’s).
      • Je kan er eventueel voor zorgen dat je/men op die rekening niet rood mag staan, of dat er alleen geld op staat voor van tevoren afgesproken activiteiten en bedragen.
      • Je maakt je projectpartner wel volledig afhankelijk van je stichting en geeft hiermee geen verantwoordelijkheid voor een eigen financiële administratie.
      • In steeds meer landen is het mogelijk om mobiel geld over te maken.

      Structureel bedragen overmaken

      • Voor grote bedragen en voor samenwerkingsverbanden met projectpartners met eigen rekeningen en financiële verantwoordelijkheid  kan je een bankrekening openen in het projectland.
      • De kosten voor het project worden vanuit deze rekening in lokale valuta betaald naar de andere projectpartners of aannemers.
      • De lokale bankrekening wordt dan regelmatig gevuld vanuit de bankrekening van je stichting, bijvoorbeeld via overboekingen met internetbankieren.

      Wisselkoers en valuta van begroting

      • De euro is, ondanks de voortgaande eurocrisis, een stabiele munteenheid. Veel stabieler in elk geval dan veel munteenheden van ontwikkelingslanden.
      • Voor veel ontwikkelingslanden is het verstandig om de projectbegrotingen in euro’s op te stellen.
      • Door projectgelden niet in een keer over te maken, maar in porties met een zekere regelmaat, behoudt het gereserveerde geld zijn waarde.
      • Let bij het overboeken op de wisselkoersen van het moment.

      Transactiekosten en andere kosten

      • Het kost altijd geld om geld door banken te laten overboeken (transactiekosten).
      • Houdt met de keuze voor een bank altijd rekening met de hoogte van deze kosten omdat dit per bank kan verschillen.
      • Daarnaast zijn er ook lopende kosten verbonden aan een bankrekening en deze kunnen per bank verschillen.
      Welke aandachtspunten zijn er als je een project met kinderen wilt starten of runnen?

      Welke aandachtspunten zijn er als je een project met kinderen wilt starten of runnen?

      • Financierende organisaties zijn zeer terughoudend in het financieren van weeshuizen: weeshuizen zijn een dure vorm van opvang.
      • Het bouwen en de exploitatie van een weeshuis zijn kostbaar.
      • Er moeten garanties zijn dat er personeel is, dat er geld is voor voedsel en scholing voor de kinderen, dat de elektriciteitsrekening betaald kan worden enzovoorts.
      • Bovendien is de opvang van kinderen in weeshuizen vaak niet de beste oplossing; het realiseren van nieuwe weeshuizen kan een aanzuigende werking hebben voor ouders met kinderen die leven in armoede. Tevens zijn andere vormen -mits voorhanden- vaak beter: denk aan netwerk opvang of pleegzorg.
      • Ga je aan de slag, stem dan in ieder geval goed met je lokale partner af wat precies nodig is: is er onderwijs nodig, zijn er te weinig kleren, hebben de kinderen maar eens per dag te eten, is er geen drinkwater? Willen ze het liefst een stuk grond ontginnen om zelf groenten te verbouwen? 
      • Of steun bestaande initiatieven rondom bijvoorbeeld de dagopvang van kinderen die bij pleegouders verblijven (zodat die ouders overdag kunnen werken), steun campagnes die zich richten op opvang van kinderen in het eigen netwerk of grotere bekendheid van pleegzorg/werving van nieuwe pleegouders, start initiatieven waarbij (social media) correspondentie mogelijk is tussen jongeren 'hier' en 'daar' (vaak is aandacht, erkenning en 'er mogen zijn' ook een goede stap in het ontwikkelingsproces van jongeren, wereldwijd).
      • Anderzijds; er zijn natuurlijk ook talloze voorbeelden van locaties waar de problematiek groot of urgent is en alternatieve vormen van opvang (voorlopig nog) niet voorhanden zijn. Of waar het ontbreekt aan financiële middelen daarvoor. Hulp blijft dan natuurlijk wenselijk; zolang de opvang van kinderen tijdelijk is, ernaar gestreefd wordt een meer vaste woonplek te vinden binnen het netwerk van het kind (of binnen een pleegzorgomgeving) en er (lobby) inspanningen plaatsvinden om lokale, regionale of landelijke overheden bewust(er) te maken van de noodzaak van middelen en programma's voor opvang in de eigen gemeenschap.
      • Ben je van plan zelf een projectinitatief of stichting op te zetten gericht op kinderen, jongeren of jongvolwassenen, en daarbij te gaan werken met de inzet van internationale of lokale vrijwilligers? Verdiep je in vrijwilligersdilemma's en check online beschikbare codes of conducts; pas deze toe en controleer regelmatig.
      • Laat in ieder geval de primaire en meest directe zorgtaken richting de kinderen of jongeren zoveel mogelijk over aan vaste, lokale en ervaren stafmedewerkers of selecteer daarvoor alleen goed opgeleide en praktijkervaren internationale vrijwilligers die zich voor langere tijd kunnen verbinden aan een project.
      • En richt de inzet van je weeshuis in met ondersteunende vrijwilligers op de vele andere activiteiten in en om het weeshuis.
      Welke aandachtspunten zijn er als je actief wilt worden met financiële sponsoring van kinderen in ontwikkelingslanden?

      Welke aandachtspunten zijn er als je actief wilt worden met financiële sponsoring van kinderen in ontwikkelingslanden?

      • Een financiële sponsoring is een lange termijn-verbintenis waarbij een persoon een kind in een ontwikkelingsland de mogelijkheid schenkt om bijvoorbeeld naar school te gaan en een diploma te behalen. Via een periodieke bijdrage betaalt deze persoon voor 'zijn of haar' kindje.
      • 'Sponsoring' is een betere term dan 'financiële adoptie', om verwarring met 'adoptie' te vermijden. In tegenstelling tot echte adoptieouders, verwerven financiële steunouders natuurlijk geen rechten over of geen juridische band met 'hun' kind door het te sponsoren.
      • Door de tastbare band met een sponsorkind is financiële sponsoring een aantrekkelijk model om donateurs mee aan te spreken. Het toont mensen heel concreet wat ze met hun geld steunen. Maar het model houdt ook een aantal valkuilen in. Grote organisaties die veel ervaring hebben met dit systeem, hebben deze vorm van geïndividualiseerde hulpverlening om tal van redenen geleidelijk afgebouwd en omgevormd.

      Vragen, die je jezelf zou kunnen stellen voor je begint met (het organiseren van) een financiële sponsoring:

      • Hoe organiseer je zo'n systeem?
        • Er bestaan verschillende systemen.
        • Soms gaat het over het sponsoren van tientallen kinderen, soms gaat het over meer dan 1.000 kinderen.
        • Ook het bedrag dat men vraagt kan heel verschillend zijn (van 25 € per jaar tot 30 € per maand).
        • Het sponsorgeld wordt bij sommige organisaties enkel voor het onderwijs van het kind aangewend, terwijl het bij andere systemen gebruikt wordt voor voeding, gezondheidszorg en de familie.
      • Is zo'n financieel sponsoringsysteem moeilijk om te organiseren?
        • Financiële sponsoring van een kindje door een ouder is administratief veel werk en tijdsintensief om te organiseren.
        • Werk in ieder geval met een betrouwbare partnerorganisatie ter plaatse (congregatie, weeshuisdirectie, oudercomité school, directie school, enz.) die alles ter plaatse regelt.
        • Hou je bestand klein en beheersbaar. Er moet één verantwoordelijke zijn om het bestand nauwlettend in het oog te houden.
        • Ook ter plaatse moet er één persoon de sponsorbanden opvolgen. Maak duidelijke afspraken over de verwachtingen aan beide kanten.
        • Ook met het gezin van het kind moeten er duidelijke afspraken gemaakt worden over de besteding van het geld.
      • Wat zijn de gevolgen voor de gemeenschap van het gesponsorde kindje?
        • Het kind wordt individueel gesponsord. Dat schept soms sociale problemen in de omliggende gemeenschap. Zo krijgt het individuele kind een uitgesproken voorkeursbehandeling die op gemeenschapsniveau tot spanningen kan leiden.
        • Hou de bijdrage beperkt en specificeer waarvoor de bijdrage zal gebruikt worden. Laat je partnerorganisatie de ouders goed inlichten en hun medewerking vragen.
        • Gebruik een deel van het geld specifiek voor het kind, maar hou een ander deel voor gemeenschapsprojecten, die het kind ook ten goede komen. Communiceer dit ook eerlijk aan de sponsorouders.
        • Als de kosten in een bepaald gebied lager zijn dan het sponsorbedrag, kan dit restbedrag gebruikt worden voor gemeenschapsprojecten.
      • Gaat het gestorte bedrag volledig naar het desbetreffende kindje?
        • Soms werkt een organisatie in verschillende landen of gebieden waar de kosten anders zijn. Op die manier blijft er vaak een restbedrag over.
        • Daarnaast kost het ook wat om betalingen te verrichten; veilig overschrijven via een bank kost geld.
        • Als de kosten in een bepaald gebied lager zijn dan het gesteunde bedrag, kan dit restbedrag gebruikt worden voor gemeenschapsprojecten. Communiceer dit duidelijk en eerlijk naar je sponsorouders toe.
        • Werk met een afsprakennota, een charter of een lijst met enkele principes, waarin je omschrijft wat er precies met het geld gebeurt. Stuur dit altijd op bij een aanvraag. Publiceer dit op je website.
        • Geld stort je veilig via een bank. Neem dit nooit mee in je bagage naar het projectland. Je werkt tenslotte met geld van donateurs.
        • De administratieve kosten (bankkosten, kosten voor mailings, enz.) zijn prima te verantwoorden. Vermeld dit ook in je afsprakennota of charter.
      • Hoe selecteer je de kinderen?
        • Het is uiteraard moeilijk om een keuze te maken tussen wie wel en wie niet in aanmerking komt voor financiële sponsoring.
        • Bepaal die selectiecriteria niet zelf, maar doe dit samen met je contactpersoon of partnerorganistie. Op die manier zullen ze beter nageleefd worden en ontstaan er minder misverstanden.
        • Zorg ook dat de selectiecriteria duidelijk zijn, zodat de gemeenschap weet hoe kinderen worden gekozen. Baken ook de regio af om het beheersbaar te houden.
        • Zorg voor een eindleeftijd. Meestal komt die overeen met de leeftijd waarop de middelbare school eindigt in het land.
      • Welke verwachtingen kan je scheppen bij de sponsorende ouders?
        • Ouders die een kind in een ontwikkelingsland sponsoren hebben soms wensen en verwachtingen (op bezoek gaan, briefwisseling, cadeautjes sturen, enz.) die niet altijd ingevuld kunnen worden.
        • Spreek duidelijk af wat er verwacht kan worden van de organisatie en van het kind. Hou er rekening mee dat je partnerorganisatie zo weinig mogelijk administratieve last mag ondervinden van het systeem van financiële sponsoring.
        • Werk met een afsprakennota, een charter of een lijst met enkele principes. Stuur dit altijd op bij elke nieuwe aanvraag en publiceer dit op je website. Communiceer open met je sponsor en beloof geen dingen die niet kunnen waargemaakt worden. (bv. een bezoek ter plaatse, individuele briefwisselingen, enz.)
        • Gebruik internet om regelmatig nieuwe informatie te geven over de kinderen, maar bewaak altijd hun privacy.
      • Kan een ouder zomaar stoppen met de financiële sponsoring?
        • Indien een ouder plotseling stopt met betalen of niet meer geïnteresseerd is in het project, kan dit problemen opleveren voor het sponsorkindje. De continuïteit moet gewaarborgd worden.
        • Vermeld in de afspraken met de ouders altijd een soort opzegtermijn. Als ouders je tijdig op de hoogte brengen van hun intentie om te stoppen met steunen, heb je voldoende tijd om uit te kijken naar nieuwe sponsorouders voor dit kind.
        • Besef dat ook de kinderen kunnen wegvallen in de loop van het proces door te verhuizen, van school te veranderen. Dat kan een teleurstelling zijn voor sponsorouders die dit kind al enkele jaren steunen. Communiceer hier open over en biedt hen de keuze om een ander kind te steunen of hun steun stop te zetten.

      Bron: 4dePijler.be

      Welke aandachtspunten zijn er als je een project rondom onderwijs wilt starten of runnen?

      Welke aandachtspunten zijn er als je een project rondom onderwijs wilt starten of runnen?

      Goed onderwijs is uiteraard essentieel voor de ontwikkeling van een kind én van een samenleving.

      Wil je een onderwijsproject starten? Denk vooral ook aan:

      • realiseren van een openbare school.
      • samenwerking stimuleren met ouders voor de dekking van de kosten voor het onderhoud van de school;
      • garantie bevorderen van financiering van de lopende kosten (zoals salarissen) zonder buitenlandse financieringsbronnen.
      • toegankelijk maken van scholen voor kinderen met een beperking;
      • realiseren van aparte toiletten voor meisjes.

      Daarbij maakt je project vaak meer kans van slagen als:

      • het plan om de school te stichten goedgekeurd is door de overheid in het land.
      • er geen twijfel is over het grondeigendom voor de school.
      • er een deugdelijk bouwplan is (of komt) in geval er gebouwd gaat worden.
      • de nadruk van je projectactiviteiten ligt op een of liefst meerdere van onderstaande thema's:
        • infrastructuur: klaslokalen en bijgebouwen, stafwoningen, drinkwater, toiletten, meubilair, energievoorziening, etc. (zowel nieuwbouw als groot onderhoud).
        • leermiddelen voor één of meerdere klassen: boeken, schriften, rugtassen, computers, sport – en spelmaterialen, groentetuinen.
        • transportmiddelen: schoolbusjes, fietsen, motoren.
        • kwaliteitsverbetering van het curriculum.
        • opleidingen/trainingen van leraren, schoolbesturen, oudercomités.

      Wil je je inzetten voor (het verbeteren van) onderwijsprojecten in ontwikkelingslanden? Geef niet alleen aandacht aan materiële zaken, maar probeer ook onderwerpen als onderstaande te integreren in je projectactiviteiten:

      • Leren
        • Om te kunnen leren moet een kind gezond zijn, zich veilig voelen en gestimuleerd worden door zijn ouders en de omgeving.
        • Problemen die hierbij in de weg kunnen staan zijn bijvoorbeeld analfabetisme bij ouders, armoede in het gezin waardoor kinderen moeten werken of er geen extra geld voor onderwijs is.
      • Leraren
        • De opleiding en motivatie van leraren zijn essentieel voor de kwaliteit van het onderwijs. Leraren die gemotiveerd zijn, pedagogische en didactische vaardigheden hebben en op een gevarieerde manier lesgeven, prikkelen de creativiteit van kinderen. Het gaat dan om zaken als aandacht voor de praktische toepassing van de kennis en de vaardigheden, het gebruik van verschillende beoordelingsmethodieken, het aanmoedigen van het zelfvertrouwen, klassenmanagement.
        • De meeste leraren zijn op papier gekwalificeerd om les te geven. In de meeste lerarenopleidingen ligt de nadruk echter op kennis en weinig op lesgeven in de praktijk.
        • In de meeste ontwikkelingslanden kunnen leerkrachten weinig invloed uitoefenen op de plek waar zij gaan lesgeven, welk vak ze moeten doceren en voor welke klas zij komen te staan. Dit heeft effect op de motivatie en daarmee op de kwaliteit van de docent.
        • Bijscholing van en investering in leerkrachten levert vaak een stijging op in de kwaliteit van docenten.
      • Leerinhoud
        • De lesstof die kinderen krijgen aangeboden is in de meeste landen door de overheid vastgelegd in een nationaal curriculum. Een organisatie of school kan niet zelf het curriculum veranderen. Wel kunnen organisaties lobbyen bij de overheid om het curriculum te mogen aanpassen. Ook kunnen scholen extra vakken geven.
        • Leerinhoud krijgt ook vorm in lesmateriaal zoals tekstboeken en leermiddelen. Bij gebrek hieraan ontwikkelen leerkrachten soms eigen middelen van lokale materialen zoals klei en stokken.
      • Leerprocessen
        • Bij leerprocessen gaat het om de interactie tussen leerkracht en leerling en de manier waarop de lesinhoud wordt overgebracht.
        • Het leerproces kan gericht zijn op het kind (child-centred). Of het leerproces wordt bevorderd doordat een docent bepaalde methodieken gebruikt, zoals actief, participerend en ontdekkend leren.
        • Grote klassen zorgen er bijvoorbeeld voor dat in veel gevallen de meest gebruikte methode het frontaal lesgeven is; het lesaanbod afstemmen op de leerbehoefte van de individuele leerling is dan een echte uitdaging.
        • Een goed leerproces kenmerkt zich door de variatie van de leerling activiteiten, de tijd dat een kind aan leertaken besteedt en het divers gebruik van leermiddelen, zoals leer- en tekstboeken.
      • Leeromgeving
        • De leeromgeving is de klas, de leerplek, de gemeenschap en de structuur waarbinnen het onderwijs plaatsvindt.
        • In ontwikkelingslanden is deze infrastructuur vaak gebrekkig: gebouwen zijn te klein, er is te weinig licht, er zijn te weinig schoolmeubels, het is te warm of er is een tekort aan lesmateriaal. Dit heeft direct invloed op de kwaliteit van het onderwijs.
        • Ook speelt de kwaliteit van de leeromgeving mee in het besluit om wel of niet naar school te gaan: de aanwezigheid van schoon drinkwater en toiletten bepaalt of kinderen – in het bijzonder meisjes – naar school mogen van hun ouders.
        • Naast de fysieke leeromgeving zijn de structuren waarbinnen het onderwijs functioneert belangrijk: het schoolmanagement, de gemeenschap, de overheid: wie legt verantwoording af aan wie? Wanneer veel ouders zelf ongeletterd zijn, kan het zijn dat hun rol beperkt is. Trainingen kunnen de inspraak van ouders in het onderwijs sterk verbeteren. Datzelfde geldt door kinderclubs op te zetten, waarin kinderen gezamenlijk formuleren wat voor hen belangrijk is. In veel landen zou men graag zien dat de onderwijsinspectie meer in dienst staat van het versterken en ondersteunen van het onderwijs, in plaats van het onderzoeken van fouten en misstanden.
      • Leeruitkomsten
        • Leeruitkomsten hebben te maken met de einddoelen die het onderwijs nastreeft. In veel landen worden leerlingen in een nationaal examen getest op de gestandaardiseerde einddoelen. Alle lessen zijn erop gericht de examens zo goed mogelijk te kunnen maken.
        • Onafhankelijk van de nationaal geformuleerde einddoelen hebben leerkrachten, leerlingen en hun ouders ook allemaal hun eigen verwachtingen van het resultaat van het onderwijs.
        • Het is belangrijk dat alle betrokkenen het eens zijn over de gewenste leeruitkomsten. Dat bepaalt namelijk of leerlingen wel of niet naar school gaan en hoe gemotiveerd ze zijn.
      • Voorkomen van uitsluiting als gevolg van taal, geslacht, minderheidspositie of handicap
        • Nog steeds gaan zo’n honderd miljoen kinderen in de basisschoolleeftijd niet naar school, hoewel ze recht hebben op onderwijs. Zij worden uitgesloten omdat ze de taal niet spreken, omdat hun groep gediscrimineerd wordt of omdat ze gehandicapt zijn. Het is belangrijk extra aandacht te geven aan deze kinderen en hun deelname aan onderwijs te bevorderen.
      • Betrekken van overheid en andere belanghebbenden
        • Onderwijs is een zaak van de overheid. Elk land bepaalt hoe het onderwijssysteem in elkaar zit en wat kinderen moeten leren. Wanneer je via een project aan beter onderwijs wilt  werken, betrek dan altijd de lokale vertegenwoordigers van het ministerie van onderwijs, maar ook andere belanghebbenden, zoals de gemeenschap, ouders, kinderen, leraren en schooldirecteuren.
      • Oefen met nieuwe lesmethoden.
        • Bij de introductie van nieuwe lesmethoden is het belangrijk dat leraren deze ook kunnen oefenen onder begeleiding; dat vergroot de kans dat ze het geleerde ook toepassen.
        • Als organisatie kan je proberen samen te werken met de lokale/regionale lerarenopleiding, zo kan een eventuele nieuwe methode ook in de toekomst worden gestimuleerd.
      • Lesgeven in lokale taal
        • onderwijs in zowel de eigen dialecttaal als de regionale of landelijke taal bevordert dat leerlingen de lessen kunnen volgen en geeft ze het gevoel dat de eigen cultuur niet minderwaardig is aan de regionale of landelijke.
      Welke aandachtspunten zijn er als je een microfinancieringsproject wilt starten of runnen?

      Welke aandachtspunten zijn er als je een microfinancieringsproject wilt starten of runnen?

      • het lenen van gelden lijkt vaak duurzamer dan geven; het terugkomende geld kan opnieuw worden benut en je laat mensen in hun waarde.
      • het monitoren van de besteding van geleend geld is in de praktijk vaak een stuk lastiger; niet zelden wordt een lening voor een bedrijfje besteed aan bijvoorbeeld (eerste) levensbehoeften.
      • kleine leningen stimuleren vooral bedrijfjes in grotere steden (waar een afzetmarkt is voor gemaakte producten); mensen op het (afgelegen) platteland zijn meer gericht op zelfvoorziening dan op marktproductie.
      • microkredieten geeft gezinnen (en vaak de vrouwen in die gezinnen) wel de kans om levensomstandigheden iets te verbeteren en -als het af en toe ook wat geld opzij zetten in beeld komt- beter te (leren) anticiperen op onverwachte kosten in de nabije toekomst.
      • de controle op kredietverstrekking aan grotere groepen vergt vaak ook meer overhead- en organisatiekosten: denk aan het opzetten van administratieve systemen, het contact onderhouden met betrouwbare lokale counterparts, handhaving bij wanbetaling etc.
      • er is een redelijk risico op verkeerd management van verwachtingen: het door dezelfde organisatie of hetzelfde individu tegelijkertijd bieden van -praktische- hulp (die ook geld kost) én het "tijdelijk" verstrekken van middelen die juist weer terugbetaald moeten worden, kan verwarrend overkomen.
      Welke aandachtspunten zijn er als je materialen wilt inzamelen en versturen?

      Welke aandachtspunten zijn er als je materialen wilt inzamelen en versturen?

      • Transport van goederen lijkt vaak een goed idee omdat goederen in Nederland goedkoop en in overvloed aanwezig zijn.
      • Maar vaak zijn de transportkosten zo hoog dat het vervoeren van goederen uiteindelijk duurder is dan de goederen ter plaatse aan te schaffen.
      • Door de goederen ter plaatse aan te schaffen wordt ook nog de locale economie gestimuleerd. Koop liever dáár en werk zoveel mogelijk met lokale middelen en mensen.
      • In India of Afrika bijvoorbeeld is veel goede kleding voorhanden. En worden allerlei projecten gerund waarbij kleding terplaatse wordt gemaakt om inkomsten te genereren. Inzameling en gratis verspreiding werkt dan eigenlijk juist contra-productief.
      • Scholen nemen materiaaldonaties vaak dankbaar aan, maar dat betekent nog niet dat bijvoorbeeld de schoolboeken ook aansluiten op het lopende onderwijscurriculum. Gevaar bestaat dat het materiaal ongebruikt achterblijft.
      • Bij het doneren van apparatuur is het ook handig rekening te houden met begeleiding bij het gebruik van die apparatuur, leesbare handleidingen, (kosten van) onderhoud en beschikbaarheid van reserve-onderdelen.
      • Maak zo veel mogelijk een afweging of de donaties een acute situatie tijdelijk kunnen verbeteren, of dat ze juist in de weg zitten van duurzame(re) initiatieven die inkomsten of werkgelegenheid bevorderen.
      • In sommige gevallen is de aanschaf van materiaal terplaatse juist enorm kostbaar (of onmogelijk); dan is 'containerhulp' een optie.
      • Alternatief is het Kringloop idee: wél inzamelen van spullen, alleen deze niet verschepen maar juist doorverkopen: de (extra) opbrengsten van die verkoop kunnen dan bijvoorbeeld worden ingezet voor training en opleiding in een vakopleiding/werkgelegenheidsproject terplekke.
      Welke aandachtspunten zijn er als je een project rondom watervoorziening wilt starten?

      Welke aandachtspunten zijn er als je een project rondom watervoorziening wilt starten?

      • Worden de begunstigden uiteindelijk eigenaar van de installatie of dienst?
        • Zijn de begunstigden goed geïdentificeerd (zonder de armsten en de kwetsbare groepen uit te sluiten)?
        • Zijn de begunstigden geraadpleegd voor de identificatie van het project?
        • Past het project in de nationale, regionale en lokale politiek inzake water en sanitatie projecten? Wordt er nagegaan of het project past binnen de gemeentelijke ontwikkelingsplannen en hun prioriteitstelling? Risico's: twee waterputten op 100 meter afstand, terwijl andere bewoners 4 kilometer moeten lopen. Een waterput voor enkel 'favorieten' (bijvoorbeeld de makkelijk bereikbaren) in plaats van voor iedereen. Sinds een aantal jaar zijn open waterputten, zelfs met dekstel niet meer toegelaten door de Malinese Water Wet. Men schrijft boringen met een pomp voor.
        • Stemt het project overeen en is het complementair met andere acties in de zone?
        • Zijn de begunstigden betrokken bij alle stadia van het formuleren van het project?
        • Zodra de bouw is afgewerkt, zijn de begunstigden bereid en bekwaam om het beheer van de infrastructuur op zich te nemen en kunnen zij het onderhoud en herstel werkzaamheden zelf doen of laten doen en financieren?
      • Ben je als aanvrager (en partners) bekwaam genoeg?
        • Beschikt de aanvrager over voldoende ervaring in projectbeheer?
        • Is de aanvrager capabel om het project tot een goed einde te brengen (zoals ervaring in water- en sanitatieprojecten, technische- en sociale engineering)
        • Wordt voorlichting gegeven over de relatie (ongezond) water, slecht hygiënisch gedrag en gezondheid;
        • Maak je lokale eigenaren bewust dat ze hun verantwoordelijkheid zullen moeten opnemen voor latere exploitatie en onderhoud.
      • Sluit de technische en financiële oplossing het best aan op de situatie ter plekke?
        • Is de technische oplossing aangepast aan de reële behoeftes en aan de situatie ter plaatse?
        • Is het budget reëel en dekt het de totale investering evenals de kosten van de sociale engineering?
        • Zijn de nodige middelen (personeel, uitrusting, materiaal, enz.) om het project uit te voeren duidelijk omschreven?
        • Is het project goed bedacht en is het budget correct ingeschat? Waar zit er water? Hoe diep moet geboord worden? Heb je dit laten dubbel-checken? Niet eerst het budget verzamelen en dan het project bepalen!
      • Pas je wel de juiste interventiemethode toe?
        • Worden de begunstigden betrokken bij de uitwerking van het project (inschakeling van lokale arbeidskracht, de levering van lokaal materiaal, kleine financiële bijdragen)?
        • Wordt er zo lokaal mogelijk aangekocht en rekening gehouden met toekomstig onderhoud en reparaties en de nodige wisselstukken.
        • Voorziet het project acties om de technische en sociale bekwaamheid van de lokale contactpersonen te versterken?
        • Voorziet het project voorlichting aan de begunstigden in verband met het goed gebruik maken van water/de sanitaire voorzieningen en een beter gedrag op het vlak van hygiëne?
      • Zijn de producten en resultaten van het project duurzaam?
        • Is de dienst technisch duurzaam? Zijn er ter plaatse vervangstukken? Zijn er technici die de nodige vorming hebben om te voorzien in het onderhoud en de herstellingen?
        • Is de dienst financieel duurzaam? Zijn de begunstigden georganiseerd om de kosten van beheer, onderhoud en herstelling te innen?
        • Is de dienst sociaal duurzaam? Wordt een sociale tariefstelling gehanteerd om discriminatie in verband met de toegang tot de dienst te vermijden?
        • Is de dienst duurzaam op institutioneel vlak? Is de beheersverantwoordelijkheid duidelijk omschreven? In geval van problemen, zijn er doeltreffende beheersorganen die vlug kunnen ingrijpen?
        • Is de dienst duurzaam op het vlak van het milieu? Kadert het project in een geïntegreerd waterbeleid?
        • Het in werking stellen van een dienst drinkwatervoorziening of sanitatie brengt veranderingen in de maatschappij. Deze veranderingen kunnen economisch, sociaal, institutioneel of politiek zijn. Zal het project op lokaal vlak bijdragen tot de sociale en economische ontwikkeling? Zijn er maatregelen aangenomen zodat de tijd die gewonnen wordt doordat het waterhalen sneller gaat (meestal de taak van vrouwen en meisjes) gebruikt wordt om vrouwen toegang te verlenen tot economische activiteiten en de meisjes toe te laten naar school te gaan? Ambieert het project een effect dat het lokale niveau overstijgt?

      Bron: NGO Protos

      Welke aandachtspunten zijn er als je inkomsten genererende activiteiten naast je project wilt opzetten?

      Welke aandachtspunten zijn er als je inkomsten genererende activiteiten naast je project wilt opzetten?

      • Wat is je doel van de inkomsten genererende activiteiten:
        • als nevenactiviteit en inkomstenbron voor de sociale activiteit van het project (de school, kliniek, het zorgcentrum, opvangcentrum, enz.).
        • als hoofdactiviteit.
      • dragen de inkomsten genererende activiteiten bij aan de verbetering van de leefomstandigheden van groepen van kansarme mensen.
      • op welke manier ga je eventuele ‘winst’ inzetten (bijvoorbeeld ten goede laten komen aan de lokale gemeenschap, aan kansarme groepen, aan aanverwante sociale projectactiviteiten).
      • werk naast een projectplan ook een business model/bedrijfsplan uit.
      • in hoeverre staat de winst die je denkt te behalen met de inkomsten genererende activiteiten in redelijke verhouding tot de investeringen (financiën, middelen, enz.), rekening houdend met verschillende ontwikkelingsscenario's (positief, neutraal, negatief).
      • welke maatregelen kan je nemen om ongewenste neveneffecten te voorkomen (kinderarbeid, andere vormen van uitbuiting, milieubelasting, concurrentievervalsing/marktverstoring).
      • op welke manier ga je het eigenaarschap van de inkomsten genererende activiteiten verdelen (eindverantwoordelijkheid bij anderen dan je zelf leggen).
      • op welke organisatorische/juridische manier ga je de inkomsten genererende activiteiten scheiden van de sociale/project activiteiten.
      Welke aandachtspunten zijn er als je projecten gaat opzetten gericht op mensen met een beperking?

      Welke aandachtspunten zijn er als je projecten gaat opzetten gericht op mensen met een beperking?

      • voorbeelden van projectactiviteiten die je kan opzetten of ondersteunen gericht op mensen met een beperking: voorlichtingscampagnes, faciliteren van zorg aan moeders (en/of hun kinderen) met een beperking, beschikbaar krijgen van (meer) apparatuur voor operaties, ondersteunen van zorginstellingen, thuiszorg, centra voor dagbesteding, ondersteunen van faciliteiten voor vakopleidingen, onderwijs of werkplaatsen (arbeidsvaardigheden).
      • in hoeverre dragen je projectactiviteiten direct bij aan verbetering van de kwaliteit van leven van mensen met een beperking en hun directe familie?
      • in hoeverre kan je bij de planning, uitvoering en evaluatie van een project deze mensen met een beperking zélf betrekken?
      • welke activiteiten ga je ondernemen om de gemeenschap rondom mensen met een beperking eveneens te betrekken bij de projectactiviteiten?
      • hoe voorkom je in je projectactiviteiten dat mensen met een beperking als 'slachtoffer' worden beschouwd?
      Welke aandachtspunten zijn er als je projecten gaat opstarten specifiek gericht op vrouwen, meisjes en gelijkwaardigheid mannen/vrouwen (gender)?

      Welke aandachtspunten zijn er als je projecten gaat opstarten specifiek gericht op vrouwen, meisjes en gelijkwaardigheid mannen/vrouwen (gender)?

      • op welke manier kan je projectactiviteiten stimuleren die vrouwen en meisjes meer zeggenschap geven over hun eigen leven c.q. gelijke toekomstperspectieven bieden als die van mannen en jongens?
      • in hoeverre laat je vrouwen en meisjes zélf participeren in de planning, uitvoering en evaluatie van het project;
      • op welke manier gaan je projectactiviteiten vrouwen en meisjes een betere toegang tot hulpbronnen, werk, inkomen en vakopleidingen bieden?
      • onderwijs: op welke manier kan je voor meisjes veilige scholen faciliteren (denk ook aan praktische zaken als gescheiden toiletvoorzieningen).
      • voorlichting: op welke manier bevorderen je projectactiviteiten bijvoorbeeld bewustwording onder vrouwen én mannen over de impact van seksueel geweld of het bespreekbaar maken van bestaande machtsrelaties tussen mannen en vrouwen.
      • op welke manier kan je in je activiteiten vrouwelijk leiderschap en grotere participatie van vrouwen in bestuur en directie stimuleren?
      • op welke manier denk je reeds gevestigde vrouwenorganisaties te betrekken bij je projectactiviteiten?
      • op welke manier voorkom je dat meisjes en vrouwen vooral als slachtoffer worden beschouwd?
      Welke aandachtspunten zijn er als je films, documentaires of boeken wilt maken om aandacht te vragen voor een bepaald thema?

      Welke aandachtspunten zijn er als je films, documentaires of boeken wilt maken om aandacht te vragen voor een bepaald thema?

      • De productie van films, documentaires en boeken is duur.
      • Het is dus belangrijk dat de volgende vragen positief beantwoord kunnen worden, als je subsidie hiervoor aan wilt vragen:
        • Is het duidelijk welk probleem men wil laten zien?
        • Geeft de productie perspectief op een oplossing?
        • Op welk publiek richt de productie zich?
        • Staat het publiek open voor de geboden informatie?
        • Welke garantie is er dat het publiek wordt bereikt?
        • Welke actie wil je dat het bereikte publiek onderneemt, en hoe komt dat de gefilmde of beschreven projecten, mensen, activiteiten ten goede?
        • Kan er een basisbron van inkomsten worden geboden aan de gefilmde projecten, mensen, activiteiten, zonder dat dit afhankelijk is van het resultaat van de film, productie of boek?
      Welke organisaties verstrekken info als je een project, ngo of (fair) business wilt starten in het buitenland?
      Wat zijn aandachtspunten als je je project wilt stoppen of overdragen?

      Wat zijn aandachtspunten als je je project wilt stoppen of overdragen?

      Of je project nu succesvol is en daarom kan worden overgedragen aan locals, of dat je juist twijfelt over je eigen projectresultaten, je verwachtingen niet uitkomen of je energie gewoon aan het opraken is: er kunnen vele redenen zijn waarom je een project wilt afbouwen of stopzetten. Een aantal aandachtspunten als het zover is:

      Afbouwen of stopzetten kan een doel op zich zijn

      • wil je 'hulpverslaving' (afhankelijkheid van hulp, weinig eigen initiatief) voorkomen, lees dan nog eens over de uitgangspunten m.b.t. 'lokaal eigenaarschap' van de projecten en projectorganisatie... en begin op tijd met afbouwen c.q. stoppen.
      • maak, eigenlijk al in de fase van idee-vorming, heldere afspraken over einddata en einddoelen van projecten of deelprojecten; alleen daarmee voorkom je vaak al mentale moeheid, cynisme of projectafhankelijkheid.
      • realiseer je tegelijkertijd dat sommige projecten nooit afgerond zullen zijn... althans niet zolang er nog armoede is, kinderen moeten worden opgevangen, medicijnen moeten worden verstrekt. Voor sommige projectthema's is 'zelfredzaamheid' niet altijd haalbaar en hoeft een 'exit-strategie' niet een doel op zich te zijn.

      Signalen dat het tijd wordt om te stoppen

      • wees vooral eerlijk en signaleer op tijd; kijk kritisch naar je eigen aandeel en zoom ook eens 'met de kennis van nu' opnieuw in op eerdere projectdoelen en beoogde resultaten.
      • durf aan jezelf toe te geven als een project mislukt of niet volledig voldoet aan je verwachtingen.
      • houd je een gevoel van onvrede, of is het gewoon tijd voor iets anders, neem dan de tijd voor een zorgvuldige projectoverdracht of afbouw van projectwerkzaamheden en financiële hulp.

      Of toch weer doorgaan

      • zoek nieuwe projectinhoudelijke inspiratiebronnen, zaken waar je je tanden in kunt en wilt zetten.
      • soms werkt het heel verhelderend om de projectfocus te verleggen, niet alles meer aan te pakken maar een meer gedetailleerde (sub-)activiteit uit te gaan bouwen of juist meer te gaan bereiken met minder middelen (efficiency slag).
      • leg contact met andere initiatiefnemers met soortgelijke projecten in je omgeving waarmee je kunt sparren of relativeren.

      Zorgvuldig stoppen

      • maak, ruim op tijd, een projectplan 'project stoppen', met doelstellingen en een plan van aanpak.
      • investeer op tijd in goede relaties met lokale of regionale overheden; die je project in zijn geheel of delen ervan (bijvoorbeeld salarissen van de onderwijzers) kunnen overnemen.
      • investeer in de laatste projectperiode (dat kan een paar jaar zijn) vooral in training, opleiding en organisatiecapaciteit; maak jezelf en je stichting overbodig. Laat deelprojecten en werkzaamheden steeds meer overnemen, organiseer workshops voor fondsenwerving, creëer zelfstandig functionerende groepen, comités of coöperaties onder je primaire projectdoelgroepen, etc.
      • realiseer je dat er, afhankelijk van hoe je het project tot nu toe hebt ingericht, eerst soms ook een mentaliteitsverandering moet plaatsvinden voordat projectmedewerkers plannen zelf gaan oppakken, eigen verantwoordelijkheid gaan nemen. Investeer in zelfredzaamheid, en stel tegelijkertijd grenzen aan nieuwe activiteiten.
      • meld op tijd en in verschillende kanalen dat je het project wilt gaan overdragen; denk aan je lokale counterparts, ngo's in je omgeving, ambitieuze nieuwe initiatiefnemers die hiermee niet volledig opnieuw hoeven te beginnen etc.
      • laat, tot het daadwerkelijk moment van stopzetting of overdracht, tussentijds je project(organisatie) niet verzanden in uitstel, afstel of niet nagekomen beloftes; houd je commitment (en dat van andere betrokkenen) hoog totdat het project kan worden overgedragen of de direct betrokken doelgroep elders is ondergebracht.

      Steeds meer missieposten die we als stichting financieel ondersteunen komen leeg te staan. Paters of zusters overlijden, worden niet meer opgevolgd. We realiseerden ons dat er een nieuw doel ontstond voor onze stichting: samen met omwonenden nadenken over een nieuwe bestemming voor deze lege plekken.

      Tanzania initiatiefnemer

      Digital nomads en global nomads: basisvragen en antwoorden

      Digital nomads en global nomads: basisvragen en antwoorden

      Wat is een digital nomad, een global nomad en remote werken?

      Wat is een digital nomad, een global nomad en remote werken?

      Wat is remote werken?

      • Remote werken wil zeggen dat je als werknemer of zzp'er volledig onafhankelijk van je lokatie kan werken. Dat betekent dat je zowel vanuit het buitenland, als vanuit huis in Nederland je werkzaamheden zou kunnen verrichten
      • Leven en werken los van een vaste locatie was ooit alleen iets voor hippies. Daarna werd het een privilege voor de "rijken". Tegenwoordig kan een veel grotere groep mensen leven en werken waar men maar wil en is deze vrijheid een groot goed geworden. Een groeiende groep werkenden realiseert zich dat het hebben van fysieke meetings geen must meer is voor hun type werkzaamheden. Zij richten hun werk en leven in als digital en working nomad

      Wat zijn global nomads?

      Wat zijn de kenmerken van een global nomad?

      • ze zijn mobiel en reizen vaak van het ene land of locatie naar de andere
      • ze ontwikkelen vaak een gevoel van verbondenheid met meer dan één cultuur.
      • ze werken vaak in banen die niet afhankelijk zijn van de locatie
      • je komt ze tegen onder backpackers, lifestyle migranten en derde cultuur kinderen (o.a expatkinderen)
      • ze ontwikkelen soms een basic lifestyle, om zo langer hun nomadenbestaan vol te kunnen houden
      • ze kunnen in een paar dagen, weken of maanden weer hun spullen pakken en vertrekken naar hun volgende bestemming
      • ze richten zich vaak op de bredere werkervaring, niet het geld verdienen staat centraal maar de werkbeleving of de werkomgeving
      • ze zijn soms door nood gedwongen werkzaamheden te accepteren die verder af staan van de persoon, maar slagen er vaak in de ervaring ten positieve in te zetten
      • ze moeten zich een nomaden bestaan wel kunnen veroorloven; gezondheid, financiële situatie en land van herkomst spelen hierbij een rol
      • ze lopen tegen verschillende uitdagingen aan, zoals het regelen van een internationale ziektekostenverzekering met een werelddekking, lokale wetgeving, kwesties rond visa en reisdocumenten en de financiële zaken rondom hun werkzaamheden

      Wat zijn digital nomads?

      Wat zijn de kenmerken van een digitale working nomad?

      • ze maken "working in the cloud", ofwel mobiel werken, ofwel "cloud computing" tot nieuwe standaard in hun volledige werkomgeving
      • ze maken gebruik van draadloos internet, smartphones, cloud-gebaseerde applicaties om op afstand te werken, waar ze ook wonen of reizen
      • ze maken gebruik van ruimtes waar ook andere digitale nomaden aan het werk zijn: cafés en andere openbare ruimtes waar ze met hun devices kunnen neerploffen
      • ze ontmoeten collega's en elkaar vooral online
      • ze onderhouden veelal digitaal contact met opdrachtgevers
      Wat zijn de beste landen om in te wonen en te werken?

      Wat zijn de beste landen om in te wonen en te werken?

      Wat zijn de beste landen om als expat of digital nomad in te werken of als emigrant naar te verhuizen?

      In 2023 komt uit een onderzoek onder 12.000 expats en nomads een ranglijst van landen waarbij met name gekeken is naar de beste kwaliteit van leven en de prettigste integratiemogelijkheden. Zoals vrienden maken, gastvrijheid t.o.v. buitenlanders die tijdelijk in het land zijn e.d.

      Wat zijn de beste landen om als expat of digital nomad in te wonen? In 2023 komt uit een onderzoek onder 12.000 expats en nomads de volgende ranglijst van landen naar voren op basis van o.a. de beste kwaliteit van leven en de prettigste integratiemogelijkheden.

      Wat zijn de beste landen om als expat of digital nomad in te wonen? In 2023 komt uit een onderzoek onder 12.000 expats en nomads de volgende ranglijst van landen naar voren op basis van o.a. de beste kwaliteit van leven en de prettigste integratiemogelijkheden.

      De ranglijst

      Wat zijn de beste landen om als expat of digital nomad in te wonen? In 2023 komt uit een onderzoek onder 12.000 expats en nomads de volgende ranglijst van landen naar voren op basis van o.a.  de beste kwaliteit van leven en de prettigste integratiemogelijkheden.

      De ranglijst

      1. Mexico

      2. Spanje

      3. Panama

      4. Maleisië

      5. Taiwan

      6. Thailand

      7. Costa Rica

      8. Filipijnen

      9. Bahrein

      10. Portugal

      11. Verenigde Arabische Emiraten (Dubai, Abu Dhabi)

      12. Oman

      13. Indonesie

      14. Vietnam

      15. Brazilie

      16. Finland

      17. Colombia

      18. Kenia

      19. Luxemburg

      20. Australië

      21. Tsjechie

      22. Nederland

      23. Zwitserland

      24. Zweden

      25. Griekenland

      26. China

      27. Canada

      28. Saoedi-Arabie

      29. Estland

      30. Verenigde Staten van Amerika

      31. Qatar

      32. Cyprus

      33. Frankrijk

      34. Hongarije

      35. Polen

      36. India

      37. Singapore

      38. België

      39. Ierland

      40. HongKong

      41. Denemarken

      42. Oostenrijk

      43. Engeland

      44. Japan

      45. Nieuw-Zeeland

      46. Malta

      47. Italie

      48. Zuid-Afrika

      49. Duitsland

      50. Zuid-Korea

      51. Turkije

      52. Noorwegen

      53. Koeweit

       

      Wat zijn populaire bestemmingen voor digital of working nomads?

      Wat zijn populaire bestemmingen voor digital of working nomads?

      Als working, of digital, nomad kun je er natuurlijk voor kiezen om één vaste verblijfplaats in het buitenland als uitvalsbasis te hanteren. Maar een 'echte' nomad zwerft natuurlijk over de wereld of reist in een bepaalde regio en werkt op verschillende plekken.

      • Er zijn zeker 'hotspots' waar veel nomads samenkomen. Welke locaties het meest populair zijn wisselt natuurlijk periodiek, maar bekende hotspots zijn o.a. Indonesië (met name Bali), Kenia (Nairobi; weinig tijdverschil met NL), Zuid-Afrika (Kaapstad), Mexico, Spanje (Barcelona als wereldhotspot), Kroatië (naast Zagreb met name de grotere kustplaatsen), Portugal (Lissabon is een échte nomad hub geworden), Thailand (vooral Chiang Mai), Georgië (dat een speciaal digital nomad visum introduceerde), Maleisië (Kuala Lumpur is net als Bangkok een echte vlieghub in Zuidoost-Azië)
      • Ook eilanden als Gran Canaria (Spanje; hoge gastvrijheid), Madeira (Portugal, top faciliteiten), Tenerife (Spanje) en Ko Phangan (Thailand) scoren hoog op de co-working bestemmingslijst
      • Als je kijkt naar 'regio', dan vallen de volgende landen per regio op:
        • Azië: Thailand (Chiang Mai, Bangkok, Koh Lanta, Koh Tao, Ko Phangan), Indonesië (Ubud op Bali, Canggu op Bali en de Gili-eilanden) en Vietnam (Da Nang, Hanoi)
        • Latijns-Amerika: Mexico (Playa del Carmen, Puerto Vallarta, Mexico City, Puerto Escondido), Colombia (Medellin, Bogota), Argentinië (Buenos Aires)
        • Europa: Spanje (Gran Canaria, Barcelona, Malaga, Valencia), Portugal (Lissabon, Porto, Lagos), Bulgarije (Sofia, Bansko)
      • Omdat het hele 'working nomad bestaan' een behoorlijke vlucht heeft genomen, vind je tegenwoordig overal over de wereld 'working nomad' festivals: 'pop-up' plekken waar tijdelijk veel (soms héél veel) nomads samenkomen om te genieten, elkaar te ontmoeten of om in korte tijd samen veel impact te maken rondom een bepaald thema ('mensenrechten', 'milieu' etc.).
      • Ook kan je kiezen voor zgn. 'workations', waar internationale ondernemers naar een bepaalde locatie reizen op een afgesproken tijdstip om samen met plaatselijke ondernemers een verschil te maken, of van elkaar te leren.
      • Toerisme overheidsorganisaties hebben ook ontdekt dat digital nomads een goede inkomstenbron zijn; landen, regio's of eilanden organiseren heuse 'digital nomad villages' waar nomads goede (!) faciliteiten treffen om (tijdelijk) te wonen, reizen, genieten en uiteraard werken. Een voorbeeld is het Portugese eiland Madeira, dat middenin de COVID-19 periode een flinke groep nomads naar zich toe wist te halen.

      Bestemmingen voor working en digital nomads op basis van kwaliteit co-werkplekken

      • Indonesië (Bali), Nieuw-Zeeland (Auckland), Thailand (Chiang Mai), Australië (Melbourne), Vietnam (Ho Chi Minh), Filippijnen (Manila), Maleisië (Penang).

      Bestemmingen voor working en digital nomads op basis van gemiddelde kosten voor levensonderhoud

      • Indonesië (Bali), Maleisië (Penang), Thailand (Chiang Mai), Mexico (Playa del Carmen), Argentinië (Buenos Aires), Hongarije (Boedapest), Vietnam (Ho Chi Minh), Spanje (Alicante).

      Bestemmingen voor working en digital nomads op basis van internetsnelheid

      • Ook de ontwikkelingen hierin gaan natuurlijk razendsnel, maar o.a. Singapore, Zweden (Stockholm), V.S. (San Francisco, Portland), Canada (Vancouver), Duitsland (Berlijn), Hongarije (Boedapest) scoren hoog.

      Bestemmingen voor working en digital nomads op basis van lokale gastvrijheid

      • De mate van gastvrijheid die je ervaart is natuurlijk een wisselwerking met hoe je je zelf opstelt, maar over het algemeen scoren Mexico (Playa del Carmen), Malta, Nieuw-Zeeland, Filippijnen, Spanje en Canada goed.

      Bestemmingen voor working en digital nomads op basis van bezienswaardigheden & attracties

      • Op veel bestemmingen waar digital nomads komen is genoeg te doen, zien en te bereizen. Op 'lokaal activiteitenniveau' scoren extra goed bestemmingen als China (Shanghai), Duitsland (Berlijn), Argentinië (Buenos Aires), Spanje (Gran Canaria), Brazilië (Rio de Janeiro), Indonesië (Bali).

      Bestemmingen voor working en digital nomads op basis van de prijs voor een (goede) kop koffie

      • De ene kop koffie is de andere niet en het is soms even zoeken naar een betaalbare kop kwaliteitskoffie. De laagste prijzen vind je in Brazilië (Rio de Janeiro), Zuid-Afrika (Kaapstad), Indonesië (Bali), Hongarije (Boedapest), Filippijnen (Manila), Canada (Vancouver), Mexico (Playa del Carmen), Maleisië (Penang).
      Welke online werkzaamheden kan je vanuit het buitenland doen als je op reis bent of daar woont, en welk werk kan je op afstand verrichten?

      Welke online werkzaamheden kan je vanuit het buitenland doen als je op reis bent of daar woont, en welk werk kan je op afstand verrichten?

      Hoe kies je werkzaamheden die je online op afstand kan uitvoeren als je vanuit het buitenland wilt werken?

      • Steeds meer reizigers, expats, working nomads en global wanderers starten eigen werkzaamheden op afstand, via internet. Een mooie manier om te kunnen kiezen voor een internationale vaste of tijdelijke woonomgeving én tegelijkertijd in je eigen inkomsten te voorzien.
      • Kies bij voorkeur wel voor werkzaamheden waar je al expertise in hebt, werkzaamheden die je goed liggen en waar je voldoening uit haalt. Het is niet iets dat je 'er even bij doet' of dat je 'wel even in een paar dagen onder de knie krijgt'; je zult vooral succes krijgen als je het als (nieuw) vak benadert en wanneer je het voor langere tijd kunt en wilt volhouden.
      • Of je nu op een vaste locatie of locatie-onafhankelijk wilt gaan werken: succesvol word je vooral door er tijd in te investeren en hárd te werken.

      Wat zijn de online werkzaamheden die je vanuit het buitenland kan doen?

      Starten van een webwinkel vanuit het buitenland

      • Schakel een fulfillment-bedrijf in die de bestellingen ontvangen, het magazijn beheren en producten versturen per post of koerier. Zoek maar eens op de term "dropshipping".

      Werken als freelancer vanuit het buitenland

      • Bied online diensten aan rondom je eigen capaciteiten: ga bijvoorbeeld aan de slag als online tekstschrijver ('content marketeer'), programmeur, virtueel assistent, webdesigner, boekhouder, vertaler, video-editor, etc.

      Affiliate marketing vanuit het buitenland

      • Starten van een site, blog, vlog of ander online kanaal gericht op het verdienen van commissies via affiliates.
      • Via affiliate-netwerken vind je snel partners in voor jouw site relevante categorieën.
      • Je bezoekers, kijkers of volgers stimuleer je door te klikken naar de site van de aanbieder, offertes aan te vragen, zich ergens aan te melden, etc.

      Ontwikkelen van apps vanuit het buitenland

      • Als dienst op zichzelf of om via eigen apps affiliate-commissies te verdienen uit aankopen die gebruikers van je apps maken.

      Online content productie vanuit het buitenland

      • Schrijven van (e-)boeken of starten van een magazine; verdien via een abonnementenstructuur, eenmalige aanschafprijs of haal je inkomsten uit de adverteerdersmarkt.

      Werken als programmeur of websitebouwer

      • Voor het programmeren van bijvoorbeeld apps, websites of online programma's is het vaak niet noodzakelijk om op een vaste locatie in Nederland te werken.
      • Ook het technisch inrichten van backoffice systemen kan je goed op afstand doen.
      • De intake van de opdracht en voortgangsbesprekingen kan je ook virtueel doen, via online meetings of applicaties die je al dan niet zelf hebt gebouwd.

      Juridische diensten aanbieden vanuit het buitenland

      • Het geven van juridisch advies over contracten of het opstellen van bv. verkoop- of handelsvoorwaarden kan prima via internet.
      • De te beoordelen documenten ontvang je digitaal en ook je feedback, correcties en aanbevelingen lever je weer digitaal in.
      • Indien gewenst vul je dit aan met één of meerdere digitale adviesgesprekken.

      Social media manager vanuit het buitenland

      • Verzorg social po
      • Steeds meer reizigers, expats, working nomads en global wanderers starten eigen werkzaamheden op afstand, via internet.
      • Een mooie manier om te kunnen kiezen voor een internationale vaste of tijdelijke woonomgeving én tegelijkertijd in je eigen inkomsten te voorzien.
      • Kies bij voorkeur wel voor werkzaamheden waar je al expertise in hebt, werkzaamheden die je goed liggen en waar je voldoening uit haalt. Het is niet iets dat je 'er even bij doet' of dat je 'wel even in een paar dagen onder de knie krijgt'; je zult vooral succes krijgen als je het als (nieuw) vak benadert en wanneer je het voor langere tijd kunt en wilt volhouden.
      • Of je nu op een vaste locatie of locatie-onafhankelijk wilt gaan werken: succesvol word je vooral door er tijd in te investeren en hárd te werken.

      Tweedehands spullen verkopen vanuit het buitenland

      • Start met internetmarketing via online marktplaatsen en ga spullen van jezelf of die van anderen verkopen (waarbij je de inkomsten bijvoorbeeld deelt).

      Starten van een online advies- of coachingsbureau vanuit het buitenland

      • In veel branches kan je prima online advies verstrekken of actief zijn als online coach.
      • Denk bijvoorbeeld ook aan branches als voeding, (mentale) of fysieke gezondheid (fitness), loopbaanplanning.
      • Maar ook iets als "emigratie" of "leven als expat" leent zich prima voor coaching op afstand.

      Starten van een online trainingsbureau vanuit het buitenland

      • Zo ongeveer alles is aan te bieden via online cursussen, workshops en e-courses.
      • Veelal wordt een combinatie aangeboden van online tekst, beeld (video's) en geluid (podcasts).
      • Al dan niet te combineren met 1:1 training en coaching.

      Werken als illustrator of grafisch vormgever vanuit het buitenland

      • Je kunt als vormgever op afstand prima aan de slag voor websites, magazines en social media kanalen.

      Verzorgen van boekhouding, financieel advies en financiële rapportages vanuit het buitenland

      • Tegenwoordig hebben vrijwel alle bedrijven hun boekhouding digitaal ingericht.
      • Ook het aanleveren van maandelijke rapportages, btw aangiftes etc. verloopt allemaal via internet.
      • Prima mogelijkheden dus om bedrijven op afstand van advies te voorzien en/of specifieke rapportages aan te leveren.
      • Ook in de particuliere markt kan je op afstand financieel advies geven, bv. rondom hypotheken of aangiftes inkomstenbelasting.

      Organiseren van (of faciliteren van) webinars vanuit het buitenland

      • Organiseer online "meetings" of trainingen over een bepaald aandachtspunt.

      Werken als online adverteerder vanuit het buitenland

      • Bied je expertise aan aan bedrijven op het gebied van online marketing en advertising.
      • Je beheert dan voor één of meerdere adverteerders hun online advertenties, zet campagnes op, rapporteert periodiek omtrent bereik, conversie, etc.

      Opstellen van verslagen en rapportages vanuit het buitenland

      • Opdrachten voor het opstellen van eindverslagen, tussenrapportages of andere rapporten kunnen prima virtueel worden besproken.
      • Uiteraard kun je op iedere locatie ter wereld verslagen opstellen, redigeren of van feedback voorzien.
      • Correctierondes bespreek je in een online meeting en lever je vervolgens digitaal aan.
      • Denk ook aan het online lezen en verbeteren van scripties, onderzoeksrapporten, stageverslagen, etc.

      Aanbieden van online onderwijs vanuit het buitenland

      • Denk bv. aan het aanbieden van lessen in een bepaalde taal (of andere expertise) die je goed beheerst.
      • Er zijn verschillende platforms die de onderwijsomgeving al voor je klaar hebben staan, waarbij je alleen je lesinhoud nog hoeft te uploaden en waarbij zij je faciliteren om je eerste klanten te vinden (of leg voor vertrek contact met onderwijsinstellingen waarvoor je online lessen kunt verzorgen).
      • Denk ook aan het geven van bijles, examentrainingen in specifieke vakken of het maken van (online) samenvattingen.

      Werken als fotograaf vanuit het buitenland

      • Allerlei tijdschriften geven fotografen wereldwijd opdrachten voor specifieke foto's.
      • Bij intakes kun je opdrachtgevers digitaal inzicht geven in je portfolio.
      • Ga pro-actief op zoek naar bv. online magazines, websites of social media kanalen waar jij vanuit jouw locatie passend beeld bij kan aanleveren.

      Geven van online presentaties vanuit het buitenland

      • Waar je vroeger per definitie "op locatie" aanwezig moest zijn, worden nu steeds vaker presentaties gegeven waarbij de spreker virtueel inlogt.
      • Er zijn diverse online diensten waarbij je een online meeting kunt organiseren en zowel sprekers als toehoorders (dat kunnen ook mensen verzameld op één locatie zijn) inloggen.
      • De online presentatie wordt meer en meer toegepast als je een specifieke expertise hebt.
      • En het is mogelijk voor zowel de presentatie zelf, als voor aanvullende Questions & Anwers (Q&A) sessies.

      Werken rondom data en onderzoek vanuit het buitenland

      • Data-analyses en het doorwerken van grote bestanden of onderzoeken zijn prima op afstand te doen.
      • Ook het afnemen van online of telefonische interviews kan op afstand, mits je rekening houdt met tijdverschillen en de kwaliteit van de verbinding goed is.

      Afnemen van online examens vanuit het buitenland

      • Regelmatig moeten er op volumebasis mensen worden geëxamineerd; denk bv. aan examens Nederlands als 2e taal.
      • Werkgevers of trainingsinstituten zoeken dan mensen die via internet examens willen afnemen.

      Werken als vertaler vanuit het buitenland

      • Voor grote of kleine vertaalklussen is concentratie en gefocust kunnen werken belangrijk.
      • Ideaal dus om op afstand te doen en je vertaling(en) via internet aan te leveren.
      • Beheers je een bepaalde specialisatie dan zijn er vaak extra mogelijkheden.
      Wat zijn mogelijke voordelen van het werk als digital nomad of working nomad?

      Wat zijn mogelijke voordelen van het werk als digital nomad of working nomad?

      Werken als working of digital nomad  in het buitenland biedt natuurlijk een aantal voordelen, waaronder:

      • flexibiliteit, minder begrenzingen: je bent over het algemeen in staat je eigen werk en werktijden in te delen, je kunt er zelf voor kiezen de ene periode extra hard te werken om vervolgens een periode minder of niet te werken.
      • je werkt waar je bent: snelle opstarttijd, geen last meer van files en ander reistijd-leed.
      • betere balans tussen privé en werk: je kan makkelijker switchen tussen privé-tijd en werktijd (hoewel daar, afhankelijk van je vaardigheden, ook een potentieel gevaar in kan schuilen).
      • hoger gevoel van tevredenheid, geluk: je kan die ultieme droomreis met je partner of dat zo hard gewenste verblijf in het buitenland daadwerkelijk gaan realiseren, je kan het klimaat opzoeken dat het beste bij je past, je kan er zelf voor kiezen gezonder te eten (geen kantine-voedsel meer) of te leven met minder materieel bezit (alles moet in een rugzak of koffer passen).
      • kostenbesparing: naast het ontbreken van reiskosten hoef je ook minder of niets uit te geven aan bijvoorbeeld lunches-buiten-de-deur of (dure) representatieve kleding (hoewel, je zal ook regelmatig via bijvoorbeeld videoconferencing met collega's of opdrachtgever in contact zijn); daarnaast bespaar je op dagelijkse kosten als je reist, werkt en/of woont in regio's waar het leven goedkoper is.
      • meer kansen op betere gezondheid: door je flexibiliteit ervaren working nomads vaak minder stress, een betere balans en heb je meer mogelijkheden voor een wandeling tussendoor, een fitness-sessie etc. (anderzijds werk je vaker met deadlines die stressverhogend kunnen werken).
      • je werkt effectiever en/of efficiënter: minder afleiding: geen collega-praatje tussendoor, geen verplichte bedrijfslunch tussen-de-middag, geen 1.001 andere opdrachten en klussen tussendoor.
      • zelf-ontplooiing: je kan nieuwe vaardigheden en competenties opdoen; denk aan taalkennis, interculturele vaardigheden, zelfstandigheid, acquisitie-skills, maar ook aan het ontwikkelen van nieuwe hobby's, etc.
      • verbreden van je vrienden- en kennissenkring: als working of digital nomad kun je wereldwijd nieuwe vrienden opdoen uit andere culturen dan die van jezelf, je wordt onderdeel van een digital nomad community.
      Wat zijn mogelijke nadelen aan het werk als digital nomad of working nomad in het buitenland?

      Wat zijn mogelijke nadelen aan het werk als digital nomad of working nomad in het buitenland?

      Zijn er, los van alle voordelen en kansen, ook nadelen aan het bestaan als working of digital nomad in het buitenland?

      • Zeker als je op freelance basis werkt heb je het risico van tijdelijk minder inkomsten
      • Niet iedereen is even geschikt om te werken als working nomad (afhankelijk van capaciteiten rondom zelfsturing, acquisitie skills etc.)
      • Working nomads die rondreizen met het gezin geven vaker aan issues te ervaren op het gebied van balans tussen werk en gezin (er is meer overlap, vergeleken met werken op kantoor)
      • Ondanks alle internet en communicatie-techniek ben je als digital of working nomad vaak meer 'alleen', vergeleken met het werken op kantoor waar je sneller collega's ontmoet
      • Het is voor een digital of working nomad vaak wat lastiger om het algehele bedrijfsbeleid te monitoren, je hoort wat minder 'in de wandelgangen' of op de 'vrijdagmiddagborrel' (minder belangrijk als je veel werkt met losse opdrachten, maar belangrijker als je op een vast contract werkt)
      • Working nomads geven vaker aan tegen betalingsachterstanden van opdrachtgevers aan te lopen; het duurt vaak een tijd voordat ingeleverd werk op kwaliteit is beoordeeld. Cashflow issues kunnen ontstaan wanneer je sterk afhankelijk bent van betaling vanuit één opdracht.
      • Als working nomad ben je sterk afhankelijk van goed functionerende techniek en heb je meestal geen "ict afdeling" achter de hand die problemen kan oplossen; denk aan goed werkende laptops, tablets, internetverbinding, smartphone
      • Werk je als rondtrekkend werknemer voor één werkgever dan bestaat de kans dat je wat minder in beeld bent als het gaat om promotie, training en carrière-ontwikkeling; natuurlijk kan je ook goed op afstand lobby'en maar in de praktijk sta je toch veelal wat verder op afstand en kun je lastiger deelnemen aan fysieke career development bijeenkomsten
      • Overige nadelen die gelden voor reguliere freelancers gelden uiteraard ook voor digital nomads; denk aan geen zekerheid van pensioen, het moeten regelen van een eigen ziektekostenverzekering, geen of minder 13e maand, winstuitkering, geen vast aantal vakantiedagen etc.
      Waar let je op bij het kiezen van een online werkplek als digital nomad in het buitenland?

      Waar let je op bij het kiezen van een online werkplek als digital nomad in het buitenland?

      Wat zijn tips en aandachtspunten als je op een bestemming een tijdelijke werkruimte zoekt tijdens je reis of verblijf in het buitenland?

      • ben je (als ware working nomad) niet afhankelijk van een specifieke stad, zoek dan een locatie waar je een ruim aanbod van koffiezaakjes, café's of andere ruimtes hebt die zich ook of specifiek richten op working nomads.
      • de (goede) bereikbaarheid van de locatie is van primair belang, zeker als je enkele dagen achtereen de locatie gaat gebruiken.
      • uiteraard let je op de basiskosten voor het gebruik maken van de ruimte (veelal een vast bedrag per dag of dagdeel).
      • check ook goed wat inclusief en exclusief de kosten van de ruimte is; denk bijvoorbeeld aan gratis koffie- en theefaciliteiten, printmogelijkheden.
      • de internetsnelheid en betrouwbaarheid van de verbinding op de betreffende werklocatie kan je werkvreugde maken of breken; vraag er om (liefst met een vorm van bewijs) en check recensies.
      • het aantal werkplekken per ruimte is van belang, zeker op populaire locaties.
      • let op openingstijden; sommige werklocaties zijn 24/7 open, andere werken met avondsluiting.
      • de extra faciliteiten op of nabij de werkplek kunnen erg prettig zijn; denk aan printmogelijkheden, comfortabele stoelen (voor als je lange dagen moet maken), sta-werkplekken, air-conditioning, fitnessmogelijkheden, lunch-opties, de mogelijkheid een drankje te drinken na werktijd.
      • wil je geconcentreerd kunnen werken, dan is het prettig als er naast de reguliere werkplekken ook stilte- c.q. geluidsdichte ruimtes beschikbaar zijn; anderen hebben juist behoefte aan aparte belruimtes.
      • op de wat grotere werkplekken worden na werktijd ook vaak een of meerdere werkgerelateerde of sociale activiteiten georganiseerd; gratis of tegen vergoeding. Denk aan presentaties over een bepaald onderwerp of issue, maar ook aan uitstapjes, borrels, netwerkevents, e.d.
      • check de aanwezigheid van kluisjes als je spullen tijdelijk wilt kunnen opslaan en in algemenere zin de beveiliging van de werkruimte.
      • zoek je werkruimte voor een langere periode, check dan de contractmogelijkheden en bijbehorende kosten; sommige ruimtes werken met een proefperiode zodat je kunt kijken of de ruimte bij je wensen past, sommige werken met een aantal afneembare werkdagen binnen bijvoorbeeld de periode van een maand.
      • werk je met lokale opdrachtgevers op de plek waar je werkruimte zoekt, check dan de opties om een vergaderkamer af te nemen (zodat je je opdrachtgever op een nette manier kunt ontvangen).
      • heb je (tijdelijk) een auto tot je beschikking check dan de parkeermogelijkheden bij je werkruimte en of parkeerkosten inbegrepen zijn of niet.
      • ben je wat langer op één locatie check dan of er member services of -voordelen zijn; denk aan korting op de afnamekosten of bijvoorbeeld activiteiten voor leden op het gebied van sport, thema-bijeenkomsten, netwerkevents.
      • probeer ook eens de wat minder bekende of minder populaire werkruimtes; die kunnen je positief verrassen.
      Op welke manier kan je jezelf verzekeren als digital nomad, global nomad of zzp'er in het buitenland?

      Op welke manier kan je jezelf verzekeren als digital nomad, global nomad of zzp'er in het buitenland?

      Op welke manieren je jezelf kunt verzekeren als rondtrekkend werknemer of working nomad hangt af van een aantal factoren en je persoonlijke situatie. Van invloed is onder andere:

      • de aard van je activiteiten en de bijbehorende risico's.
      • de duur van je verblijf in het buitenland. Is het bijvoorbeeld een eenmalige, afgebakende en relatief korte periode of ben je langer in het buitenland, ben je regelmatig kortere periodes in het buitenland?
      • de materialen en/of apparatuur die je voor je werkzaamheden meeneemt naar het buitenland, zoals laptops en smartphones.
      • de locatie van je activiteiten; vinden deze deels nog in Nederland plaats of volledig in het buitenland?
      • de locatie van je opdrachtgever(s) en de mate waarin zij jou eigen verzekeringen kunnen -of moeten- aanbieden. Hierbij geldt ook wat deze (lokale) verzekeringen vervolgens inhouden.
      • de onderdelen die je zelf verplicht of facultatief wilt kunnen verzekeren. Denk aan: ziektekosten, bagage, aansprakelijkheid, arbeidsongeschiktheid, ongevallen, rechtsbijstand.

      Tips:

      Wat gebeurt er met je eigen bedrijf of eenmanszaak als je je uitschrijft uit Nederland en de BRP van de Gemeente?

      Wat gebeurt er met je eigen bedrijf of eenmanszaak als je je uitschrijft uit Nederland en de BRP van de Gemeente?

      Uitschrijven uit de Basis Registratie Personen van de Gemeente en je eigen bedrijf of eenmanszaak

      Als je van plan bent voor langere tijd naar het buitenland te gaan, maar wel een eigen bedrijf (of je activiteiten als ZZP'er) wilt laten doorlopen in Nederland, dan is er een aantal aandachtspunten.

      • check allereerst ook de richtlijnen omtrent Uitschrijven uit de Basisregistratie Personen of je je, vanwege jouw reisduur / verblijf in buitenland periode en geplande activiteiten, dient uit te schrijven (of niet)
      • de Kamer van Koophandel (KvK) krijgt per week een aantal tientallen meldingen vanuit de Basisregistratie Personen over Nederlanders die naar het buitenland verhuizen en bij de KvK staan ingeschreven.
      • die melding loopt dus, in de meeste gevallen, automatisch door naar de KvK op het moment dat je je, na een check van de richtlijnen, uitschrijft uit de Basisregistratie
      • natuurlijk kun je zelf ook pro-actief contact leggen met de KvK om jouw situatie toe te lichten (uiteraard stimuleert de KvK dit; zaken achteraf nog proberen aannemelijk te maken zal niet snel in je voordeel uitpakken)
      • de KvK zal bij je willen achterhalen of je je onderneming wel of niet wilt voortzetten vanuit het buitenland
      • basisuitgangspunt van de KvK is dat je inschrijving bij de KvK actief blijft, zolang er vanuit je onderneming feitelijke activiteiten in Nederland blijven bestaan
      • het is bijvoorbeeld mogelijk om ingeschreven te blijven in het Nederlandse Handelsregister, ook al is je privé-adres én je zaakadres in een land buiten Nederland; voorbeelden:
        • een bedrijfsadviseur die regelmatig naar Nederland komt om bedrijven van advies te voorzien
        • een reizende journalist geeft regelmatig lezingen in Nederland
        • een stukadoor verhuist naar Oost-Europa, maar doet nog op periodieke basis (grotere) klussen in Nederland
      • maar er zijn ook situaties waarin de KvK besluit om je onderneming uit het Handelsregister te halen:
        • een journalist verhuist naar Australië en levert teksten vanuit Australië aan Nederlandse media (activiteiten vinden feitelijk niet meer in Nederland plaats)
        • een Nederlandse webwinkel wordt volledig overgeplaatst naar Azië, zonder dat er nog activiteiten in Nederland plaatsvinden (of het webadres .nl of .com heeft, maakt niet uit)
      • de KvK doet altijd onderzoek naar de vraag of het aannemelijk is dat er feitelijk nog activiteiten in Nederland plaats zullen vinden; verhuis je naar een land dichtbij Nederland (denk aan Duitsland, België, Luxemburg, Engeland, Frankrijk) dan wordt dat aannemelijker
      • welke rechtspersoon je hebt (eenmanszaak, bv etc.), maakt in principe niet uit voor de beoordeling
      • gekeken wordt dus o.a. naar:
        • is het aannemelijk te maken dat activiteiten binnen de onderneming feitelijk nog ín Nederland worden uitgevoerd
        • worden die activiteiten periodiek ín Nederland uitgevoerd (een eenmalige, incidentele activiteit zal over het algemeen niet meetellen)
        • naar welk land ben je als ondernemer/eigenaar verhuisd
        • blijft er een woning in Nederland in het bezit
        • blijft er een zakelijk adres in Nederland in stand
        • zijn er periodiek en voor langere tijd Nederlandse opdrachtgevers
        • zijn er (arbeids)omstandigheden bij je partner waardoor jullie sowieso binnenlands belastingplichtig zouden blijven
        • neem je periodiek nog deel aan (zakelijke) beurzen of congressen in Nederland
        • hoe duurzaam is het vertrek uit Nederland (diezelfde toets wordt uiteraard rondom wel of niet uitschrijven uit de Basisregistratie Personen gedaan)

      Let wel:

      • uiteraard vindt er een weging plaats van al van de bovenstaande factoren.
      • het is dus niet dat iets wel/niet is toegestaan zodra je aan één of enkele zaken voldoet
      • individuele situaties worden ook altijd individueel beoordeeld door individuele medewerkers; laat je persoonlijke situatie dus altijd goed checken, voordat je conclusies trekt.
      • en zoals altijd: krijg je toezeggingen, vraag dan altijd om schriftelijke bevestiging daarvan
      Digital nomads en global nomads in het buitenland: vervolgvragen en antwoorden

      Digital nomads en global nomads in het buitenland: vervolgvragen en antwoorden

      Werk je als digital of working nomad altijd op zelfstandige basis vanuit het buitenland?

      Werk je als digital of working nomad altijd op zelfstandige basis vanuit het buitenland?

      Is het mogelijk om als working of digital nomad, ook op contractbasis te werken, of werk je meer als freelancer en zzp'er?

      • Natuurlijk kiezen veel digital nomads ervoor om op zelfstandige basis te werken; die vrijheid, met bijbehorende voor- en nadelen, is juist een van de kerndoelen.
      • Maar het is niet essentieel.
      • Steeds meer internationale of Nederlandse werkgevers bieden digital nomads wel degelijk een (vast) contract aan.
      • Digital nomads zijn over het algemeen flexibel en goed gemotiveerd.
      • Veelal zijn digital nomads productiever vergeleken met collega's op kantoor; je wordt over het algemeen -en met goede zelfsturing capaciteiten- minder afgeleid en je werkt op die tijden die jou het beste uitkomen.
      • Bepaalde soorten werk lenen zich sowieso ook meer voor werken buiten een vaste werklocatie / kantoorpand / kantoortuin (denk bijvoorbeeld aan het schrijven van (web)teksten); working nomads werken daarom vaak ook efficiënter en met een hogere kwaliteit van hun output.
      • Digital nomads werken vaak in andere tijdzones dan de collega's op 'de thuisbasis'; dat biedt werkgevers het voordeel hun klanten ook op andere tijden service te kunnen bieden.
      • Werkgevers krijgen niet of minder te maken met vergoeding van reiskosten; de digital nomad werknemer werkt immers op zijn of haar eigen locatie.
      • Working nomads met een vast contract bij een werkgever zijn vaak meer tevreden met de flexibiliteit van hun werkgever en daarom niet zelden loyaler vergeleken met werknemers die op een vaste locatie werken.

      Zoek je naar dergelijke vacatures-op-afstand? Een op internet veel gebruikte term voor dit type werk is 'remote job' of 'remote work'.

      Wat zijn fiscale gevolgen als je in het buitenland gaat wonen, werken of ondernemen, en je een eigen onderneming in Nederland hebt?

      Wat zijn fiscale gevolgen als je in het buitenland gaat wonen, werken of ondernemen, en je een eigen onderneming in Nederland hebt?

      Waar kan je, belastingtechnisch gezien, rekening mee houden als je voor langere tijd in het buitenland gaat wonen, werken of reizen en een eigen onderneming in Nederland hebt?

      Voor langere tijd naar het buitenland met een eenmanszaak in Nederland?

      • als eenmanszaak (ZZP/VOF) liggen de aandachtspunten op het gebied van de inkomstenbelasting.
      • als je als digital nomad, rondtrekkend werknemer of emigrant je eenmanszaak in Nederland voortzet (er blijven activiteiten feitelijk in Nederland plaatsvinden) dan worden de inkomsten uit de onderneming "in beginsel" in Nederland belast.
      • als ondernemer krijg je dan ook te maken met conserverende aanslagen met betrekking tot eventueel opgebouwd pensioen en lijfrenten (de belastingdienst legt dan een soort beslag op te ontvangen gelden vanuit een afrekening in de toekomst).
      • zet je de eenmanszaak volledig in het buitenland voort (of bouw je deze daar opnieuw op) dan volgt voor vertrek uit Nederland een eindafrekening met de belastingdienst. Vermogensbestanddelen die meeverhuizen naar het buitenland kunnen leiden tot een belastbare winst, die wordt afgerekend. Ook een eventuele fiscale oudedagsreserve leidt tot een belastbare winst. Voor eventueel pensioen en lijfrenten kunnen conserverende aanslagen worden opgelegd.
      • bij het voor vertrek verkopen van je eenmanszaak wordt wederom de eventuele winst uit onderneming belast binnen de inkomstenbelasting en kunnen conserverende aanslagen worden opgelegd.
      • bij het stoppen ('staken') van een eenmanszaak voor vertrek naar het buitenland wordt eventuele winst uit onderneming belast binnen de inkomstenbelasting en kunnen conserverende aanslagen worden opgelegd. Wel is het mogelijk om eventuele winst door te schuiven naar een pensioenpotje, zodat je niet direct hoeft af te rekenen met de belastingdienst (zgn. 'stakingsfaciliteiten').

      Voor langere tijd naar het buitenland met een BV in Nederland?

      • als BV zijn er gevolgen omtrent inkomstenbelasting én vennootschapsbelasting.
      • als je als digital nomad of emigrant een bestaande BV in Nederland wilt voortzetten, dan moet de leiding van de BV vanuit Nederland blijven plaatsvinden. Je kan bijvoorbeeld een externe partij de dagelijkse gang van zaken van de BV laten behartigen.
      • ook in dit geval krijg je als ondernemer te maken met conserverende aanslagen op opgebouwd pensioen, lijfrenten en het aanmerkelijk belang in de BV.
      • zet je een BV volledig in het buitenland voort (zgn. zetelverplaatsing als directeur-grootaandeelhouder), dan vindt een eindafrekening met de Belastingdienst plaats over de vermogensbestanddelen in de BV (de waarde hiervan verplaatst zich immers naar het buitenland). Wel blijft in het algemeen de plicht bestaan om aangiftes vennootschapsbelasting in te blijven dienen in Nederland, omdat de BV naar Nederlands recht is opgericht. Afhankelijk van bestemming (EU land of buiten EU, er zijn enkele uitzonderingen) kan het (in eigen beheer) opgebouwde pensioen zonder of met extra heffingen meeverhuizen naar het buitenland.
      • bij het voor vertrek verkopen van de aandelen in de BV wordt een eventuele verkoopwinst op de aandelen belast in de inkomstenbelasting van jou als directeur-grootaandeelhouder. De BV komt dan op naam van een ander, die de fiscale verplichtingen rondom de BV overneemt. Eveneens kunnen er conserverende aanslagen worden opgelegd.
      • bij het voor vertrek stoppen van de BV ('staken van de activiteiten') wordt een eventuele winst worden belast met vennootschapsbelasting. Ook moet je de BV via een juridische procedure (kan een tijd duren!) liquideren, of dien je de lege BV door te verkopen. Daarnaast kunnen er ook nu conserverende aanslagen worden opgelegd.

      Voor langere tijd naar het buitenland en de belastingdienst?

      • In beide gevallen is het raadzaam de Belastingdienst tijdig op de hoogte te stellen van je plannen om voor langere tijd te gaan wonen, werken of reizen in het buitenland, zodat de Belastingdienst voldoende tijd heeft om gevolgen en eventuele afrekeningen met je af te stemmen.
      Hoe kun je je verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid als je gaat werken in het buitenland?

      Hoe kun je je verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid als je gaat werken in het buitenland?

      • Indien je Nederland verlaat om te reizen, of om zonder inkomen uit werkzaamheden in het buitenland te gaan wonen, dan is er niets geregeld met betrekking tot arbeidsongeschiktheid.
      • Om toch het financiële risico te beperken na een ongeval, kan eventueel een hoge ongevallen verzekering worden afgesloten. Dan volgt een eenmalige uitkering als het gevolg van invalide raken of overlijden. Dit is natuurlijk niet hetzelfde als een arbeidsongeschiktheidsuitkering, maar geeft wel een buffer voor moeilijke tijden.
      • Een expat- of emigratieverzekering kan wél afgesloten worden met een arbeidsongeschiktheidsdekking.
      • Kijk voor meer informatie hierover op de gespecialiseerde JoHo Insurances website voor Expat- en emigratieverzekeringen
      Hoe blijf je als digital nomad of working nomad bereikbaar en regel je een werkplek in het buitenland?

      Hoe blijf je als digital nomad of working nomad bereikbaar en regel je een werkplek in het buitenland?

      Een digital nomad kan overal ter wereld de laptop openslaan, maar dient tegelijkertijd wel bereikbaar te zijn voor opdrachtgevers, klanten, collega's e.d. Tips om onderweg bereikbaar te blijven en werkplekken te regelen:

      • vergeet idyllische plaatjes van werken vanaf het strand; je laptop kan die hoeveelheid zon en zand vaak niet goed aan (je ziet bv. te weinig op het scherm). Uiteraard kan je wel een werklocatie zoeken binnen redelijke afstand van het strand, of zoek bijvoorbeeld een co-working space in een relatief rustige bar.
      • veel contact vindt per e-mail of online plaats, maar een regelmatig telefonisch contact zal ook nog steeds plaatsvinden. Verdiep je dus in (gratis) online telefoneren / videoconferencing en zorg dat je, net als in een non-digitaal werkend bestaan, op een professionele manier benaderbaar bent.
      • zoek uit of de online telefoondienst die je gebruikt, tegen welke kosten, ook mogelijkheden biedt voor een vast nummer met nummerweergave; met dat vaste nummer kun je dan onbeperkt internationaal bellen en gebeld worden. Diegene die je belt ziet dan ook een gewoon vast nummer in beeld. Schakel je mobiele nummer door naar je vaste nummer, zodat je je mobiele gesprekken kunt opnemen via de online dienst.
      • maak inzichtelijk voor anderen waar je bent en met welk tijdverschil men te maken heeft; zowel prettig voor jezelf als voor de ander. Pas je werktijden (tijdelijk) aan als het nuttig is bereikbaar te zijn wanneer anderen in andere tijdzones je nodig hebben.
      • zorg voor stabiel internet als je belangrijke werkzaamheden of online ontmoetingen inplant; werk waar mogelijk onderweg vooral met 'lichtere' programma's (die niet teveel vergen van internetverbindingen); breng altijd een of enkele alternatieve opties in kaart (koffiezaakje met goede wifi, betere accommodatie, coworking spaces etc.) als je internetverbinding het begeeft of erg traag wordt
      • heb je belangrijk werk af te ronden of nadert een deadline, kies dan tijdelijk voor een vaste, stabiele werkplek met goede verbindingen. Zorg voor goede stoelen en bureaus, zodat je je werk efficiënt kunt afronden.
      • vraag een verhuurder van een appartement vanuit waar je tijdelijk wilt werken om een screenshot van de internet-snelheidstest; zo weet je redelijk zeker dat de internetverbinding écht ok is
      • gebruik lokale SIMkaarten om je mobiele dataverbruik zo voordelig mogelijk te houden; vaak kun je op locatie zeer voordelige grote databundels aanschaffen. Zie ook de tips elders over hoe ict waarde kan toevoegen aan je reis of (langer) verblijf in het buitenland.
      Hoe ga je als digital nomad om opdrachtgevers, of andere working nomads, om elkaar live te ontmoeten?

      Hoe ga je als digital nomad om opdrachtgevers, of andere working nomads, om elkaar live te ontmoeten?

      Als working nomad of rondtrekkend werknemer kan je de vraag krijgen vanuit je opdrachtgever, of vanuit andere digital nomads, om elkaar "live" te ontmoeten.

      • denk na over standaardcommunicatie als mensen vragen naar de mogelijkheid om elkaar live te ontmoeten; leg kort uit waarom je werkt als digital nomad en biedt opties aan om elkaar online te ontmoeten die aansluiten op de (technische) mogelijkheden (of beperkingen) van de ander.
      • mede afhankelijk van waar ter wereld je bent: overweeg een tijdelijk bezoek aan Nederland (of een ander "thuis"land) als je meerdere verzoeken in dezelfde periode krijgt voor face2face ontmoetingen waar je belang aan hecht. Een (lowbudget) ticket is over het algemeen snel geregeld, bereken de kosten door waar mogelijk, combineer het bezoek met andere (sociale) verplichtingen of regelzaken die al op de planning stonden.
      • een reizend & werkend bestaand als digital nomad biedt enorme flexibiliteit maar kan soms ook eenzaam zijn. Zoek regelmatig zgn. coworking spaces op; plekken waar andere nomads werken. Let er op dan wel op dat zo'n werkplek extra activiteiten organiseert als een gezamenlijke lunch, borrel of netwerkmeeting; anders is iedereen alsnog alleen en supergeconcentreerd met zijn of haar eigen werk bezig.
      Hoe kan je als digital nomad onderweg je werkdocumenten veilig en efficiënt opslaan?

      Hoe kan je als digital nomad onderweg je werkdocumenten veilig en efficiënt opslaan?

      Tips als je onderweg je werkdocumenten veilig en efficiënt wilt opslaan:

      • werk je voor een werkgever dan kan je wellicht vanaf een wisselende werkplek inloggen op het bedrijfsnetwerk -mits je een veilige verbinding hebt.
      • werk je voor jezelf (als freelancer) of voor wisselende werkgevers dan krijg je al snel behoefte aan een altijd toegankelijke opslaglocatie, anders dan een usb-stick die je makkelijk kwijtraakt.
      • voordeel van "werken in de cloud", in dit verband het online opslaan van werkdocumenten, is dat je je documenten ook behoudt op het moment dat je laptop crasht of gestolen wordt.
      • aandachtspunten bij het selecteren van een cloud-aanbieder: o.a.:
        • maximum aan (gratis) online opslagruimte.
        • welke aanbieder sluit het beste aan bij het door jou gebruikte operating systeem.
        • werkt men met een maximale bestandsgrootte.
        • op welke locatie worden bestanden opgeslagen (fysieke locatie van de servers).
        • welke bestandssoorten kun je uploaden.
        • welke automatische synchronisatie instellingen (auto sync van nieuwe, verwijderde of gewijzigde bestanden) zijn er en in hoeverre kun je die beïnvloeden
        • biedt de cloud dienst een ondersteunende app (voor gebruik via mobiele telefoon of tablet).
        • is men gecertificeerd (ISO certificaten e.a.).
      • werk altijd (of in ieder geval zo veel mogelijk) via beveiligde verbindingen. Verdiep je in deze materie!
      • besteed aandacht aan het goed beveiligen van alle apparatuur waar je op werkt (laptop, tablet, smartphone)
        • zorg voor up-to-date virusscanners.
        • ververs regelmatig je wachtwoorden.
        • maak gebruik van een goed beveiligde online wachtwoordenkluis.
        • stel persoonlijke toegangscodes in op je devices.
        • stel in dat je laptop automatisch vergrendelt na een paar minuten inactiviteit.
        • laat data altijd backuppen; zowel in de cloud als fysiek naar een netwerkserver of NAS (een persoonlijke, of die van je vaste werkgever).
        • als je veel (bedrijfs)gevoelige data op je apparaten hebt staan, kies dan beveiligingsoplossingen-op-maat.
      Wat is de rol van bereikbaarheid, internet, telefoons en techniek tijdens je backpacktrip, wereldreis of bestaan als digital nomad?

      Wat is de rol van bereikbaarheid, internet, telefoons en techniek tijdens je backpacktrip, wereldreis of bestaan als digital nomad?

        Bereikbaarheid of onafhankelijkheid op reis: waar kies je voor?

        • Niets zo ontspannend als een reis maken zonder de toeters en bellen van alledag om je heen. Rinkelende smartphones, pushberichten versturende tablets of laptops: laat ze thuis en geniet van de relatieve rust on the road. Sla af en toe een papieren reisgids open voor je routeplanning en grip op highlights en je komt een (heel) eind..... dat is wat je hoort van de meeste backpackers uit niet een al te lang verleden...
        • Het is nog steeds mogelijk om een lange reis te maken waarbij je je ontdoet van zo veel mogelijk (mentale) bagage van het thuisfront, en je je zelf de kans geeft je te ontwikkelen, te groeien of om gewoon even weg te zijn van ouders, vrienden of andere omgevingen. In de praktijk zijn het er echter maar weinig die er in slagen om de banden tot een minimum te beperken.
        • De toegenomen bereikbaarheid en beschikbaarheid van ict onderweg heeft uiteraard ook een flink aantal voordelen, waar een iedere reiziger niet alleen gebruik van maakt, maar die zo nu en dan zelfs noodzakelijk is geworden.

        Al reizende toegang tot internet met datagebruik?

        • ICT ontwikkelingen gaan razendsnel; niet zo heel lang geleden zochten massa's reizigers eens per paar dagen (of dagelijks!) een internetcafé op om verbinding te maken met het wereld wijde web.
        • Die tijd is voorbij; tegenwoordig hebben veel reizigers hun eigen smartphone, tablet of laptop bij de hand om even snel iets online op te zoeken, een boeking te maken, het thuisfront te updaten of een werkmail te checken.
        • Natuurlijk is het bijzonder verstandig je te verdiepen in de roaming voorwaarden van je mobiele data-abonnement. Databundels worden steeds ruimer en de mogelijkheden om deze, met name binnen Europa, mee te nemen naar het buitenland worden gelukkig groter. Die ontwikkeling zal ook buiten Europa een weg vinden (of al hebben gevonden).
        • Het aanschaffen van een lokale simkaart is -zeker als je smartphone meerdere simkaarten aan kan- ook een voordelige manier om tegen lokale tarieven online te gaan. Of, als je meerdere landen aandoet tijdens je reis, via een simkaart die wereldwijd werkt.
        • Ook is het mogelijk om, tegen relatief lage eenmalige aanschafkosten, een soort (hele kleine) MIFI router aan te schaffen (M staat voor Mobile), waar je een lokale simkaart in stopt. Meerdere apparaten kunnen dan tegelijkertijd contact leggen met de router, die de data van de simkaart omzet in een Wifi signaal. Zeker handig bij het ontbreken of slecht functioneren van draadloos internet. MIFI werkt min of meer hetzelfde als de hotspot op je telefoon, maar dan in een apart kastje. Geeft vaak een sterker (beter) signaal dan je telefoon-hotspot en bijkomend voordeel is dat de accu van je telefoon niet te snel wordt leeggetrokken. Pas nog steeds wel op met dataslurpende activiteiten, zoals 'grote' updates of streaming; afhankelijk van je databundel.
        • Maar denk je op reis véél data te gaan gebruiken of reis je buiten Europa, neem dan echt voor vertrek even de tijd om de slimste data mogelijkheden uit te zoeken.
        • Het kan zijn dat je 'thuis'-aanbieder hoge kosten berekend buiten je bundel, het kan ook zijn dat je verbinding alleen trager wordt als je over je datalimiet gaat.
        • Blijf je langer in één land of regio, dan kan een lokale / regionale SIM kaart al snel veel geld schelen.
        • Die koop je gewoon terplekke, nadat je je hebt verdiept in de lokale bundels en kosten. Kijk welke providers ter plaatse veel worden gebruikt, of start bij je eigen provider als deze wereldwijd services biedt. Reizigers en hostel personeel heeft vaak ook goede suggesties (je bent niet de eerste met dit probleem...)
        • Zet de 'data roaming' optie op je telefoon altijd uit als je gaat vliegen, ook om te voorkomen dat je telefoon automatisch verbinding maakt met een eventueel wifi-netwerk in het vliegtuig. Dat kan overwachte kosten opleveren...als je niet goed oplet.
        • Na aankomst zet je 'data roaming' weer aan...op voorwaarde uiteraard dat je een oplossing hebt voor je databundel die binnen je budget valt.
        • Maak je gebruik van een lokale SIM, hou er dan rekening mee dat SMS-verkeer meestal niet meer aankomt. Handig om te weten voor je thuisfront, mochten die juist denken handig over te schakelen op SMS.
        • Zet ook je voicemail even uit, zodat mensen in je thuisland geen berichten meer kunnen achterlaten. Spreek niet in dat je je voicemail niet beluistert omdat je op vakantie bent...dat zou mensen met verkeerde bedoelingen op verkeerde gedachten kunnen brengen. Wél kan je in je standaard voicemail bericht bv. achterlaten dat je (tegenwoordig) beter bereikbaar bent via bijvoorbeeld je Skype-account; benoem dan je Skype-naam.
        • En misschien overbodig, maar: voorkom het gebruik van openbare wifi-netwerken zoveel mogelijk, tenzij je je écht goed hebt verdiept in het opzetten van VPN verbindingen. Zeker als je fraudegevoelige activiteiten op je telefoon of tablet uitvoert, zoals het betalen per creditcard of internetbankieren of het maken van boekingen waarbij je veel persoonlijke data doorgeeft.

        Reizen over de wereld en online je boekingen doen?

        • Van het beheren van je e-vliegticket(s) tot het maken van een online busboeking, van het huren van een auto op internet tot het maken van een hostelreservering in je volgende aankomstplaats en van het regelen van kaartjes voor een aankomend event in je eerstvolgende grotere stad tot het regelen van een e-visum: je smartphone of tablet plus een stabiele (wifi) verbinding zorgt voor het efficiënt, tijdig en veilig reserveren van vanalles en nog wat.
        • Wel even zorgen voor (een veilige) toegang tot je internetbankieren en/of een of meerdere online betaalmogelijkheden; van creditcard tot scanapparaat/reader van je thuisbank.
        • Beroemd -en soms berucht- zijn inmiddels de sites en apps die het online reserveren van voordelige overnachtingen bij mensen thuis, b&b's en andere local overnachtingsopties mogelijk maken; ook zijn er diverse e-faciliteiten waar bijvoorbeeld hotel- of hostelovernachtingen voor extra voordelige lastminute tarieven beschikbaar komen, of waar je kan bieden op overnachtingen, tours of hele vakanties.
        • Check ook de travel apps die het bij elkaar verzamelen c.q. bewaren van al je online reisboekingen faciliteren: alles op 1 plek en realtime aanvullende informatie rondom je reserveringen.
        • Ook de toegang tot een van de wereldwijde luchthaven lounges boek je eenvoudig online: slaap even bij, neem een douche of overbrug in alle rust de tijd tot je volgende vlucht.

        Reizen over de wereld en Travel Apps gebruiken?

        • Bedenk het en er is een reis-app voor gemaakt: van alles wat je mogelijkerwijs online zou willen reserveren (vluchten, accommodatie, events, transport, restaurants) tot het inzien van weersvoorspellingen op je volgende bestemming, van de laatste gezondheidstips van je vaccinatiedienst tot realtime zicht op je dataverbruik via je mobiele provider, van die handige vertaaldienst (ook in gesproken woord in een voor jou onbegrijpelijke taal!) tot een gratis WiFi finder op basis van je GPS locatie, van de douane-apps die uitleggen wat wel en niet mee terug naar Nederland te nemen tot een snelle valuta-omrekentool en van een handige we-delen-online-de-rekening app tot de meest recente officiële reisadviezen van het (Nederlandse of lokale) ministerie.
        • Steeds meer luchtvaartmaatschappijen bieden online check-in mogelijkheden in hun travel app of werken mee aan apps waar je je online instapkaart kan bewaren; natuurlijk heb je voor vertrek nog even de actuele vertrektijden gecheckt en weet je globaal al of de route naar de airport nog voor obstakels of vertragingen gaat zorgen.
        • Maak je veel vliegverbindingen tijdens je reis gebruik dan een van de vele apps die vluchtstatussen tonen, bijvoorbeeld om te anticiperen op overstapverbindingen.
        • Check of je (reis of ziektekosten-)verzekeraar een app onderhoudt waar je polisnummers, alarmnummers kunt bewaren maar bv. ook kunt e-claimen of online contact kunt maken met tussenpersoon of verzekeraar zelf.
        • Heb je geen inspiratie voor je volgende reisbestemming en/of werk je met een zeer beperkt reisbudget, laat een app dan voor je zoeken naar de voordeligste bestemming op jouw voorkeursdata; diverse vluchtapps bieden de mogelijkheid om gehanteerde tarieven per dag, week of maand te zien of bieden de optie om bij locatie 'overal' te selecteren en vervolgens te sorteren op prijs, oplopend.
        • Blijf je voor langere tijd op één locatie waar je de lokale taal nog niet of niet voldoende spreekt, gebruik dan een van de language apps waar je gratis of tegen lage fees de basics van een taal kunt leren, dagelijkse leersuggesties krijgt, tests kunt maken etc.
        • Een speciale vermelding voor apps die je helpen om te gaan met tijdsverschillen en jetlag; op basis van je vertrek- en aankomstbestemming, reisdata, reguliere bedtijd en opsta-tijd ontvang je persoonlijke slaapschema's.
        • In de outback beland en mis je even die essentiële vaardigheden om een dier te identificeren, vuurtje te maken, water te zuiveren of andere overlevingstactiek toe te passen? Er is een app voor, die het je stap-voor-stap uitlegt.
        • Gespot: een app voor het spotten van de dichtstbijzijnde toiletlocatie; handig bij hoge nood van een van je kinderen of bij die altijd weer onverwacht opkomende reizigersziekte nr 1: diarree.
        • Lijkt reizen met zoveel apps jou te veel op het dagelijksleven dat je had in Nederland? Ga op app-dieet en vraag andere mensen om tips, waag eens een gokje in een restaurant.

        Reizen over de wereld en communities, blogs, vlogs en reviews inzetten?

        • Het checken van recente reviews van het hostel dat je op het oog hebt, het lezen van de laatste ervaringen met die niet zo makkelijke grensovergang, het spotten van het ultieme local-feestje op je huidige locatie, het inzien van de laatste veiligheidswaarschuwingen op een door jou geplande busroute, het online zoeken van een reismaatje voor je volgende reisroute: communities, (oldfashioned) fora en review sites zijn en blijven handige tools tijdens het reizen
        • Vooral als je daarbij de meningen van anderen wat relativeert of soms met een korreltje zout neemt; een deel van de bloggende of reviewende reizigers laat zijn of haar humeur (of een incident) nogal eens meewegen in de review. Wees beducht voor betaalde reviews en posts, niet iedereen vermeld even eerlijk de onafhankelijkheid van een positieve ervaring.
        • Reisblogs (in tekst of beeld of allebei) en vlogs zijn moderne en vaak ook fraai ogende communicatiemiddelen om het thuisfront efficiënt op de hoogte te houden, met een snelle time-to-market; maak wel heldere afspraken met het thuisfront over de frequentie van updates en communiceer duidelijk wanneer je voor wat langere tijd offline gaat. Voorkom onnodige paniek aan je thuisfront en publiceer ook regelmatig om de achterblijvers betrokken te houden; niets zo vervelend als het volgen van een blog of vlog waar te lezen of luisteren valt 'het is alweer veel te lang geleden dat ik...'
        • Steeds meer reizigers kiezen voor hun blog of vlog een specifiek thema, wat e.e.a. vaak erg leuk maakt om te volgen en waardoor je wegblijft van het geijkte 'en toen en toen en toen' verhaal. Ook van een centraal thema kun je best regelmatig afwijken en wat zijsporen bewandelen!

        Reizen over de wereld en E-books lezen?

        • Je favoriete reisgids heeft tegenwoordig uiteraard downloadbare e-versies (weegt een stuk minder!), hoewel dat in de lange-afstandsbus bladeren in zo'n ouderwets dikke pil ook nog steeds wel z'n charme heeft.
        • Voor je literatuur ter ontspanning (boeken, tijdschriften) kan je nog steeds 'ouderwetse' boeken meesjouwen of die leuke boekenruil-winkeltjes opzoeken, maar het meenemen van dertig boeken-die-je-altijd-nog-een-keer-ging-lezen-als-je-tijd-had is in e-versie wel zo handzaam. Of kies voor een mix waarbij je lezen op je e-reader afwisselt met dat nog meer ontspannende lezen van een papieren boek, dat je vervolgens ergens achterlaat voor andere reizigers.
        • Ben je van plan onderweg vaak te gaan lezen, zowel binnen als buiten? Een smartphone is dan vaak net te klein, lezen op een tablet werkt vaak minder goed in de buitenlucht; zeker met fel zonlicht. De betere e-readers maken lezen ook in het fellere zonlicht mogelijk.
        • Natuurlijk is het handig al vóór vertrek een aantal e-boeken op je reader te zetten, maar tegenwoordig kost het downloaden van boeken onderweg, via eenmalige aanschaf of via je online abonnement niet zoveel data meer.

        Reizen over de wereld en Maps gebruiken?

        • Google Maps is de meest gebruikte kaartlezer en wegwijzer (hou eventuele datalimieten in de gaten), naast de altijd handige overzichtskaart in je papieren reisgids en die gratis papieren citymaps die het toeristenkantoor nog steeds offline verstrekt.
        • Probeer ook eens een van de vele alternatieve navigatie apps uit die bijvoorbeeld meer focussen op cultuur, natuur, wandelen of bijvoorbeeld beter werken als je offline bent.
        • Handig is ook de integratie met navigatiefuncties en wandel, fiets, auto of openbaar vervoer routeplanning (reistijd, afstand, vertraging etc.).
        • Denk ook aan een van de vele gratis of betaalde citymaps, cityguides en apps voor spotted-by-locals tips op straat- of wijkniveau.
        • Iedere metroleverancier heeft online overzichtskaartjes van het metrostelsel staan, maar biedt online of via apps ook functionaliteiten om uit te vinden hoe je snel van het ene naar het andere station geraakt.
        • Ook kun je apps benutten die insteken op de omgeving-om-je-heen ('places near me'), waardoor je snel(ler) grip krijgt op waar je bent, wat je ziet en wat er om je heen te vinden is.
        • Veel kaarten zijn ook offline te halen, waardoor je ze ook kunt raadplegen als je (even) geen internetverbinding beschikbaar hebt, highlights en hotspots al voor vertrek kunt markeren.

        Reizen over de wereld en smartphone of tablet inzetten?

        Veel reizigers nemen tegenwoordig minimaal hun smartphone en/of tablet mee op reis. Natuurlijk is je telefoon al jaren véél meer dan alleen een apparaat om mee te bellen. Je locatie of point-of-interest bekijken op Maps, foto's maken, filmen, je e-boeken lezen, je digitale boardingpass, ho(s)telovernachtingen boeken...dat kleine apparaatje komt erg van pas.

        Tips:

        • Zorg voor een optimale opslagcapaciteit voor nieuwe foto's en filmpjes door je bestaande te downloaden naar een vaste computer, laptop, cloud of mobiele harde schijf.
        • Verwijder apps die je al lange tijd niet hebt gebruikt; ze nemen opslagruimte in en maken je telefoon soms onnodig trager als ze mee worden opgestart. Kan je moeilijk afscheid nemen, noteer de apps dan op een lijstje voordat je ze (tijdelijk) verwijdert.
        • Voeg juist apps toe die het reizen makkelijker maakt; bv. om onderweg (vlieg)tickets te boeken, hotel- of hostelovernachtingen te reserveren, een of meerdere reisapps à la Lonely Planet, Tripit, Tripadvisor etc., een goede currency-converter, een vertaalmachine, etc.
        • Zoek voor vertrek uit wat de gangbare lokale berichten-app is en installeer deze alvast via je vaste wifi verbinding. Handig als je contact moet leggen met bv. accommodatie contactpersoon, lokale tour agent etc.
        • Heb je (min of meer) aanstootgevende content op je telefoon staan? Verwijder deze bij voorkeur als je naar of door landen reist met minder ruimdenkende normen en waarden. Het kan je onnodige overlast schelen in contact met douane, politie e.a. In sommige landen zijn apps verboden die in andere landen heel normaal zijn, zorg dat je lokale regelgeving kent over bijvoorbeeld het gebruik van bepaalde sociale media en bijvoobeeld flits-verklap-apps.
        • Maak voor vertrek ook een volledige backup van alle gegevens op je telefoon naar een vaste computer/of online in de cloud. Verlies je je telefoon op reis, dan heb je in ieder geval nog een recente kopie van je content thuis.
        • Overweeg om vóór vertrek, via de vaste wifi thuis, extra muziek, films of favoriete tv-series te downloaden naar je telefoon. De meeste apps als Netflix, Spotify e.a. staan het toe, afhankelijk van je abonnement, om ook content offline te bekijken of beluisteren.
        • Hou er rekening mee dat sommige apps overschakelen naar de content gericht op het land waar je op dat moment bent. Niet alle (bv. Apple music/tv is wereldwijd gewoon te bekijken alsof je in je thuisland bent), maar bv. Netflix schakelt wél over. Ook wel weer leuk, want het laat je nieuwe content ontdekken van het land waar je reist...en dat kan juist een leuke culturele toevoeging zijn.
        • Het lijkt wat dubbelop, en het is zeker een afweging, maar in sommige gevallen is het gewoon erg fijn én telefoon én tablet bij je te hebben. Zeker als je nogal tech georiënteerd bent, maar ook bv. om op een wat groter scherm de krant of een e-book te lezen of bv. wanneer je met kinderen reist. Het kijken van series en films op een tablet is toch vaak heel wat aangenamer dan op een telefoon.
        • Telefoon of smartphone verzekeren op reis en in het buitenland

        Reizen over de wereld en foto-opslag, video's en bewerking inzetten?

        • Door de opkomst, alweer tijden geleden, van digitale camera's en smartphone camera's is het genot van het zien en laten ontwikkelen van je foto's na thuiskomst al lang verdwenen.
        • Voordeel is wel dat het maken en vervolgens weer verwijderen van een (of honderd) foto('s) zo gebeurd is; zeker als je tijd neemt voor het selectief bewaren van de ultieme foto's. Bewaar het uitzoekwerk niet tot thuiskomst, maar verwijder onderweg regelmatig overtallige en mislukte foto's om opslagruimte te besparen en de eindselectie behapbaar te maken.
        • Of die foto's kwalitatief goed zijn daar kon en kan je uren over discussiëren, tegenwoordig kun je in ieder geval makkelijk online een e-workshop fotografie volgen, of gewoon even snel wat ultieme fototips lezen.
        • Diverse apps bieden je de mogelijkheid voor snelle fotobewerking of -verbetering; van het verscherpen van de foto tot het toevoegen van speciale effecten, van het bijsnijden tot het toevoegen van foto frames en van het verwijderen van die irritante rode ogen tot het samenstellen van een collage die je direct deelt op je blog of social media kanaal; ideale en ook nog eens nuttige tijdsbesteding tijdens lange vluchten!
        • Check de apps die het makkelijker maken om met je smartphone of tablet steady-shot-video's te maken (zonder al die vervelende schokkerige beweging waardoor kijkers afhaken).

        Back-ups: tijdig en periodiek

        • Maak periodiek back-ups van foto's en video's die je onderweg maakt; voorkom dat je alles kwijt bent door bijvoorbeeld diefstal of (onherstelbare) beschadiging.
        • Vermoedelijk zal je de automatische backup functie uitgeschakeld hebben (vanwege het regelmatige gebrek aan goedkope online verbinding), maar benut de goedwerkende Wifi omgevingen, of je ruime datalimiet, voor het (online) opslaan van je kostbare materiaal.
        • Al tijdens een eenvoudige vakantie of korte reis kan het aantal foto's snel richting de honderden gaan (met de bijbehorende gigabytes als je een redelijke kwaliteit foto maakt); maak je een lange reis of zelfs wereldreis dan is regelmatige externe opslag een must om je apparaten c.q. geheugen werkend te houden.
        • De tijd van fotorolletjes opsturen of cd's en dvd's branden en die naar huis sturen ligt al een tijdje achter ons; denk nu bijvoorbeeld aan:
          • opslaan in een of meerdere online drive(s) of cloud-opslaglocatie(s); zit je aan je maximale datalimiet maak dan eenvoudig een nieuw account. Wel nodig: een goedwerkende, relatief snelle internetverbinding. Of sla je foto's op in een kleiner formaat (sneller te uploaden!), zodat je in ieder geval nog een vorm van archief hebt.
          • gebruik van een mobiele drive (harddisk). Kies voor een drive met een groot geheugen (enkele TB's, maar ontwikkelingen gaan vliegensvlug) en een stevige cover. Check het gewicht; niet verwaarloosbaar want dit fysieke apparaat sleep je wel mee. Er zijn tegenwoordig drives die tegen een stootje of val kunnen, tegen tropische omstandigheden met hitte of flinke regen etc. Hang de drive regelmatig aan je apparaat en zorg dat je weet hoe data zo efficiënt mogelijk over te zetten.
          • gebruik van geheugenkaarten (bv. SD kaarten). Ook handig als tijdelijke eerste back-up opslag, tot het moment dat je de inhoud van de SD kaart kan overzetten naar een online opslaglocatie; wis de SD kaart als je zeker weet dat alles online staat en je kunt er weer even tegenaan.
          • gebruik van een USB stick met een groot geheugen: handzaam, snel bij de hand; ideaal ook als extra back-up. Iets risicovoller om kwijt te raken.
          • gebruik van een netwerkschijf die thuis (of op een andere veilige 'thuis'locatie) staat en via internet toegankelijk is. Voordeel is dat je niets mee hoeft te slepen met het risico van verlies of beschadiging. Nadeel is dat connectie via internet loopt; je hebt dus een stabiele, snelle en voordelige internetverbinding nodig.
          • veel reizigers gebruiken een combinatie van opslagmethoden; je foto's zijn een van je meest waardevolle herinneringen aan een (soms lange) reis en bij verlies, diefstal of beschadiging niet meer terug te halen; het backuppen van de backup is dus geen overbodige luxe.

        Reizen over de wereld en digitaal werken als global nomad?

        • Global Nomads zijn mobiel en reizen vaak van het ene land of locatie naar de andere.
        • Global Nomads werken vaak in banen die niet afhankelijk zijn van de locatie.
        • Voor digitale nomaden is betrouwbare online communicatie essentieel; ze maken gebruik van o.a.
          • draadloos internet.
          • smartphones met een abonnement van een provider met een sterk internationaal netwerk en snelle mobiele data.
          • cloud-gebaseerde applicaties om op afstand te werken.
          • online communicatie applicaties voor digitaal overleg met opdrachtgevers, collega's of andere digital nomads.
        • Global Nomads vinden elkaar in online Global Working Nomad communities.
        • Working nomad & Digital nomad: online werken vanuit het buitenland
        • Werken in het buitenland als digital nomad verzekeren

        Reizen over de wereld en een wachtwoordmanager gebruiken?

        • Maak je al gebruik van een digitale wachtwoorden management app? Of overweeg je dat te gaan doen? Zorg voor vertrek voor een up-to-date app.
        • Handig is ook om al voor vertrek in deze app digitale kopieën te bewaren van o.a. ticket(s), paspoort, visa, reisverzekeringspolis, rijbewijs en andere belangrijke documenten.
        • Verlies je de fysieke versie van deze documenten, dan heb je in ieder geval een digitale variant die je kan tonen.

        Reizen over de wereld en een mobiele harde schijf gebruiken?

        • Heb je een handzame mobiele harde schijf? Overweeg deze mee te nemen om bv. periodiek data van je telefoon op over te zetten (check de juiste kabeltjes voor vertrek!). Dat scheelt opslagruimte en capaciteit van je processor.
        • Zet een kopie van je essentiële reisdocumenten op deze harde schijf, als dubbele back-up naast online opslag. Ook kan je deze documenten nog naar jezelf e-mailen...to be sure.
        • Indien je documenten op een USB-stick of SD-kaart bewaart, is het niet handig deze in onbekende computers van bijvoorbeeld een hotel te steken. De kans op een virus is aanwezig en zo kan je ook je eigen laptop besmetten.

        Reizen over de wereld en een externe batterij of powerbank gebruiken

        • Al reizende kun je nogal eens op plekken komen of zitten waar even geen electriciteit voorhanden is. Vaak juist op het moment dat je je device hard nodig hebt.
        • Een externe batterij / powerbank / telefoonlader met meerdere USB ingangen is dan handig, één voor het opladen van je telefoon/tablet én één voor een eventueel ander device.
        • Let uiteraard op de hoofdaansluiting om je externe batterij op te laden; maak gebruik van een universele reis/wereldstekker zodat je altijd meerdere aansluitopties bij je hebt. Tegenwoordig heb je ook varianten met (meerdere typen) usb-ingangen zodat je tegelijkertijd meerdere apparaten kunt laden.
        • Ben je van plan voor langere tijd een auto te gaan huren, neem dan vanuit huis een autolader/adapter mee. Handig om al reizend een of meerdere van je apparaten op te laden en 'opgeladen' aan te komen. Natuurlijk ook handig om het apparaat tijdens je autorit te gebruiken, bijvoorbeeld als routewijzer of om tijdens de rit een luisterboek te luisteren of de favoriete film van je kids af te spelen.
        • Meer korte autoritten voor de boeg? Natuurlijk zijn er ook fast chargers in autolader-vorm. 
        • Verwacht je veel op plekken te zitten waar geen of zeer beperkte electriciteit aanwezig is, overweeg dan een solar charger mee te nemen. Daarmee kan je in ieder geval minimaal je basisfuncties op je digitale device blijven gebruiken.

        Reizen over de wereld met je In-ear oortelefoon?

        • Ben je toe aan een nieuwe koptelefoon of in-ear headphones én ga je langer of vaker op reis? Let dan extra op de 'noice-cancelling' functie. Deze filtert achtergrondgeluid extra, waardoor je geen/minder last hebt van pratende mede-passagiers, baby's of kinderen die verveeld raken van de lange reis of intercom berichten als je net lekker in slaap bent gesukkeld tijdens een lange vlucht.
        • Check wel af en toe eens de wereld buiten die van jezelf, om onaangename verrassingen te voorkomen ;-) en om de kans op aangename verrassingen te vergroten ;-)

        Reizen over de wereld met een Smart koffer?

        • OK, toegegeven, de vraag kan opkomen "waar dit eindigt", maar de frequent traveller kan tegenwoordig ook al een smart koffer aanschaffen. Die vertelt je -via een app op je smartphone- bijvoorbeeld hoe zwaar de koffer is, wáár de koffer zich bevindt (handig! als deze niet op je bestemming is aangekomen), of deze geopend is, etc. Er zijn varianten die een ingebouwde USB oplader in zich hebben: je apparaten opladen via je koffer.
        • Heb je nog een prima koffer of rugzak maar spreekt het idee van 'smart tracking' je wel aan? Er zijn ook losse apparaatjes die deels dezelfde functionaliteit bieden als de smart koffer. Deze plaats je tussen je spullen, zodat je je koffer of rugzak alsnog smart maakt.

        Reizen over de wereld en stopcontact of verlengsnoeren?

        • Ook zijn er kleine apparaatjes op de markt, lijkend op een donut, die van één stopcontact op bv. je ho(s)telkamer een stopcontact/laadstation met meerdere stekker-ingangen en USB-ingangen maken. Principe werkt hetzelfde als een verlengsnoer, maar dan in klein handzaam formaat dat makkelijk in je rugzak of koffer past. Je plugt er meerdere devices in, via stekker of USB, waardoor je dus tegelijkertijd meerdere apparaten kunt gebruiken én opladen.

        Reizen over de wereld met muziek?

        • Muzikant en geeft het reizen on-the-road je enorme inspiratie voor het schrijven van nieuwe nummers? Er zijn verschillende mobiele apparaatjes ('all-in-one recorders', 'recording interface') beschikbaar die het je heel makkelijk maken om een simpele opname (van gitaar en zang) te maken. Vrijwel alle recorders hebben jack/xlr ingangen voor gitaar, piano en/of microfoon. Aanvullend heb je een android/iOS app nodig om de opname via je smartphone, tablet of laptop vast te leggen en/of effecten toe te voegen.
        • Een goede recorder voor onderweg heeft een robuuste behuizing, kan dus tegen een stootje. De betere variant heeft ook ingebouwde speakers, zodat je het resultaat van je opname (of live spel) direct aan anderen kunt laten horen.
        • Muziek & Event: op reis en tijdens backpacken

        Reizen over de wereld met een drone in je backpack?

        • Neem je het maken van foto's en video's serieus en/of wil je mooie overzichtsopnamen maken voor zakelijke doeleinden, dan is een kleine, handzame, drone een onmisbaar gadget in je baggage.
        • Besturing loopt vaak via je smartphone (bluetooth).
        • Voegt zeker een extra dimensie toe aan je reisfotografie en/of videobeelden!
        • Check voor de zekerheid even de richtlijnen van je luchtvaartmaatschappij voor wat betreft het meenemen van een drone in cabin baggage of ingecheckte baggage. Er zijn soms ristricties aan grootte of het meenemen van een of meerdere batterijen aan boord. Sommige airlines werken met speciale waivers voor de duurdere drones; het meenemen van deze dure gear is dan expliciet op eigen risico. Haal de batterij altijd uit je drone bij transport; sommige douanemedewerkers letten daar extra op.
        • Mag je zelf de keuze maken tussen meenemen in je handbaggage of inchecken, kies dan voor handbaggage. De meeste drones zijn relatief kwetsbaar (vooral de vleugels!), minder geschikt om in koffer of rugzak mee te gaan waar niet altijd voorzichtig mee wordt omgegaan. Er zijn speciale backpacks op de markt met 'hardcase' materiaal voor extra bescherming van bv. laptop, tablet of...drone. En: neem de batterijen mits toegestaan altijd in je handbaggage mee, zodat de luchtdruk en extreme temperatuursschommelingen in het ruim je batterijen niet beschadigen.
        • Natuurlijk gelden er ook richtlijnen per land waar je reist in het gebruik van de drone; op sommige (gevoelige) locaties is gebruik niet toegestaan, maar dat geldt dan vaak ook voor het maken van foto's en andere videobeelden. Ook zijn er national parks en toeristische attracties die het gebruik van drones hebben verboden, bijvoorbeeld om de fauna niet te verstoren. In een aantal landen moet je jezelf registreren als hobby drone 'vliegenier' en ook je drone model moet worden geregistreerd. Dat is dan weer mede afhankelijk van type drone, drone grootte en gewicht van je drone. Iets om voor vertrek uit te zoeken en rekening mee te houden als je in een ander land met je drone wilt vliegen.
        • Wil je met je drone mooie beelden maken van het resort of hotel waar je verblijft, vraag dan vooraf om toestemming. Sommige accommodaties stellen het niet op prijs dat je zomaar beelden gaat maken, ook ter bescherming van de privacy van hun gasten. Wellicht kun je wel toestemming krijgen in sommige delen van de accommodatie, of op bepaalde tijdstippen.
        • Een beperkt aantal bestemmingen verbiedt het invoeren van een drone in zijn geheel. De drone wordt dan bij binnenkomst door de douane in beslag genomen; je hebt dan mazzel als deze -voor eigen kosten- naar je thuisadres wordt teruggestuurd. In andere landen heb je een speciaal permit nodig om er met een drone te vliegen.
        • Check voor vertrek ook welke extra accessoires je eventueel nodig hebt rondom het opladen van de batterijen van je drone, bijvoorbeeld andere kabeltjes of stekkers, of een mobiel oplaadgadget om onderweg naar die fraaie locatie nog even je batterijen (extra) te kunnen opladen.
        • Wil je drone beelden maken in reservaten of andere gebieden waar bijzonder wildlife aanwezig is check dan de richtlijnen vooraf, en hou je daar aan. Soms gelden er bijzondere restricties in het broedseizoen. De aanwezigheid van de drone an sich kan dan de fauna verstoren, maar ook het geluid. En hou ook altijd extra rekening met andere wildlife spotters, die de nabijheid van een verstorende drone lang niet altijd op prijs stellen. Ook zal je niet de eerste reiziger zijn die tegen heftige boetes aanloopt door je niet aan richtlijnen te houden. Of waarbij de drone wordt aangevallen en beschadigd door bijvoorbeeld roofvogels.
        • Wat zijn de risico's van een drone meenemen naar het buitenland, en wat is er wel en niet verzekerd?

        Reizen over de wereld en je digitale organisatie?

        • Een 'case' , tasje of 'cable organizer' voor het opbergen van al je kabeltjes, opladers, hoofdtelefoons/in-ears en stekkers is geen overbodige luxe. In de wat grotere varianten kun je ook kleine apparaten kwijt.
        • Alles in één houdt het overzichtelijk, voorkomt een hoop gezoek in rugzak of koffer én je kunt het bij de douane makkelijker uit je (hand)bagage halen als het door de scanner gaat. Dat kan een vaak meer tijd kostende handmatige douanecheck voorkomen, als men wil inzoomen op al die kabels en opladers.
        • Meer dan thuis kan een waterproof case voor bijvoorbeeld telefoon of tablet van pas komen. Op reis ben je vaak vaker of langer buiten; niets zo vervelend als een scherm vol waterdruppels dat nauwelijk meer functioneert. Er zijn speciale cases beschikbaar die beschermen tegen regen of ander water, waarbij je je device toch kunt blijven bedienen.
        • Ook altijd aan het hannessen met de kabel van je oortelefoontjes? Zit altijd in de war, raakt verstrikt in andere baggage enz. Er zijn eenvoudige 'cord organizers' beschikbaar die je kabel netjes bij elkaar houden of oprollen. Handig voor als je je originele verpakking niet meer hebt, of deze nooit hebt gekregen bij aanschaf van je telefoon of in-ears.

         

          Wat zijn de belangrijkste punten als je als digital nomad of working nomad naar het buitenland wil?

          Wat zijn de belangrijkste punten als je als digital nomad of working nomad naar het buitenland wil?


            Je werkdocumenten efficiënt kunnen opslaan en veilig kunnen werken

            • werk je voor een werkgever dan kan je wellicht vanaf een wisselende werkplek inloggen op het bedrijfsnetwerk -mits je een veilige verbinding hebt.
            • werk je voor jezelf (als freelancer) of voor wisselende werkgevers dan krijg je al snel behoefte aan een altijd toegankelijke opslaglocatie, anders dan een usb-stick die je makkelijk kwijtraakt.
            • voordeel van "werken in de cloud", in dit verband het online opslaan van werkdocumenten, is dat je je documenten ook behoudt op het moment dat je laptop crasht of gestolen wordt.
            • aandachtspunten bij het selecteren van een cloud-aanbieder: o.a.:
              • maximum aan (gratis) online opslagruimte.
              • welke aanbieder sluit het beste aan bij het door jou gebruikte operating systeem.
              • werkt men met een maximale bestandsgrootte.
              • op welke locatie worden bestanden opgeslagen (fysieke locatie van de servers).
              • welke bestandssoorten kun je uploaden.
              • welke automatische synchronisatie instellingen (auto sync van nieuwe, verwijderde of gewijzigde bestanden) zijn er en in hoeverre kun je die beïnvloeden.
              • biedt de cloud dienst een ondersteunende app (voor gebruik via mobiele telefoon of tablet).

            Je bereikbaarheid en je werkplek kunnen regelen

            • een digital nomad kan overal ter wereld de laptop openslaan, maar dient tegelijkertijd wel bereikbaar te zijn voor opdrachtgevers, klanten, collega's e.d.
            • vergeet idyllische plaatjes van werken vanaf het strand; je laptop kan die hoeveelheid zon en zand vaak niet goed aan (je ziet bijvoorbeeld te weinig op het scherm). Uiteraard kan je wel een werklocatie zoeken binnen redelijke afstand van het strand, of zoek bijvoorbeeld een co-working space in een relatief rustige bar.
            • veel contact vindt per e-mail of online plaats, maar een regelmatig telefonisch contact zal ook nog steeds plaatsvinden. Verdiep je dus in (gratis) online telefoneren/videoconferencing en zorg dat je, net als in een non-digitaal werkend bestaan, op een professionele manier benaderbaar bent.
            • zoek uit of de online telefoondienst die je gebruikt, tegen welke kosten, ook mogelijkheden biedt voor een vast nummer met nummerweergave; met dat vaste nummer kun je dan onbeperkt internationaal bellen en gebeld worden. Diegene die je belt ziet dan ook een gewoon vast nummer in beeld. Schakel je mobiele nummer door naar je vaste nummer, zodat je je mobiele gesprekken kunt opnemen via de online dienst.
            • maak inzichtelijk voor anderen waar je bent en met welk tijdverschil men te maken heeft; zowel prettig voor jezelf als voor de ander. Pas je werktijden (tijdelijk) aan als het nuttig is bereikbaar te zijn wanneer anderen in andere tijdzones je nodig hebben.
            • zorg voor stabiel internet als je belangrijke werkzaamheden of online ontmoetingen inplant; werk waar mogelijk onderweg vooral met 'lichtere' programma's (die niet teveel vergen van internetverbindingen); breng altijd een of enkele alternatieve opties in kaart (koffiezaakje met goede wifi, betere accommodatie, coworking spaces etc.) als je internetverbinding het begeeft of erg traag wordt.
            • heb je belangrijk werk af te ronden of nadert een deadline, kies dan tijdelijk voor een vaste, stabiele werkplek met goede verbindingen. Zorg voor goede stoelen en bureaus, zodat je je werk efficiënt kunt afronden.
            • vraag een verhuurder van een appartement vanuit waar je tijdelijk wilt werken om een screenshot van de internet-snelheidstest; zo weet je redelijk zeker dat de internetverbinding écht ok is.

             Je ontmoetingen stimuleren met andere nomads en locals stimuleren

            • denk na over standaardcommunicatie als mensen vragen naar de mogelijkheid om elkaar live te ontmoeten; leg kort uit waarom je werkt als digital nomad en biedt opties aan om elkaar online te ontmoeten die aansluiten op de (technische) mogelijkheden (of beperkingen) van de ander.
            • mede afhankelijk van waar ter wereld je bent: overweeg een tijdelijk bezoek aan Nederland (of een ander "thuis"land) als je meerdere verzoeken in dezelfde periode krijgt voor face2face ontmoetingen waar je belang aan hecht. Een (lowbudget) ticket is over het algemeen snel geregeld, bereken de kosten door waar mogelijk, combineer het bezoek met andere (sociale) verplichtingen of regelzaken die al op de planning stonden.
            • een reizend & werkend bestaand als digital nomad biedt enorme flexibiliteit maar kan soms ook eenzaam zijn. Zoek regelmatig zgn. co-working spaces op; plekken waar andere nomads werken. Let er op dan wel op dat zo'n werkplek extra activiteiten organiseert als een gezamenlijke lunch, borrel of netwerkmeeting; anders is iedereen alsnog alleen en supergeconcentreerd met zijn of haar eigen werk bezig.

            Jezelf goed verzekeren tegen ziekte en andere risico's onderweg

            • regelen van een goed dekkende internationale ziektekostenverzekering, ingesteld op (betaald) werk op wisselende bestemmingen met wisselende medische kosten/kostprijzen.
            • regelen van goed dekkende verzekering die aansprakelijkheid, bijzondere sporten en activiteiten, ongevallen, rechtsbijstand en SOS hulp dekt.
            • regelen van een voldoende dekkende bagageverzekering (laptop, smartphone e.d.).

             

            Wat is offshore vestigen van je eigen bedrijf en wanneer doe je dat als je voor langere tijd gaat reizen, wonen en werken buiten Nederland?

            Wat is offshore vestigen van je eigen bedrijf en wanneer doe je dat als je voor langere tijd gaat reizen, wonen en werken buiten Nederland?

            • Als je voor langere tijd gaat reizen, wonen en/of werken in het buitenland maar je ondernemersactiviteiten nog wel wilt voortzetten, dan kom je voor de afweging: bedrijf in Nederland laten voortbestaan of je elders vestigen?
            • Belastingtechnisch gezien zijn er voor- en nadelen aan het zogenaamd offshore vestigen van je bedrijf.

            Wat betekent 'offshore vestigen' van je bedrijf?

            • Offshore vestigen wil zeggen dat je bedrijf is gevestigd in een ander land dan waar je 'woont'.

            Wat zijn de belangrijkste punt bij het 'offshore vestigen' van je bedrijf?

            • ben je langer dan een bepaald aantal dagen per jaar buiten Nederland, dan vervalt meestal de heffingsbevoegdheid; Nederland mag dan geen belastingen meer heffen over je onderneming (let op er zijn extra criteria).
            • verdiep je goed in de regelgeving rondom (al dan niet verplicht) uitschrijven uit Basisregistratie Personen en de regelgeving rondom uitschrijven KvK.
            • vaak ga je met een offshore bedrijf lagere inkomsten- en kapitaalbelasting betalen, tot complete of tijdelijke vrijstelling van belastingen.
            • ook kun je er voor kiezen je te vestigen in een land waar geen belasting wordt geheven op inkomsten gecreëerd buiten de landgrenzen (landen als Filipijnen, Maleisië, Costa Rica, Panama).
            • je bent niet meer verplicht om btw te bereken of af te dragen; dat kan voordelig zijn al kan je er ook tegenaan lopen dat je wat meer moeite moet doen om je opdrachtgever aan te tonen dat je écht buiten de EU bent gevestigd.
            • typische offshore vestigingslocaties: de Bahama’s, Seychellen, de Kaaimaneilanden, Belize, de Britse Maagdeneilanden, Gibraltar.
            • overigens heeft het offshore vestigen van je bedrijf niets te maken met belastingontwijking of -ontduiking; immers je woont en leeft niet meer in Nederland, hebt geen Nederlandse plichten, maar ook geen rechten meer.
            • in uitzonderlijke gevallen kun je te maken krijgen met twijfelende opdrachtgevers, die niet gewend zijn aan vestigingslocaties van bedrijven op offshore locaties, of daar hun bedenkingen bij hebben. Geef ze dan, of sowieso, inzicht in de achtergronden van je digital nomad bestaan en keuzes.
            • ook is het mogelijk tegen relatief lage fees adressen en telefoonnummers in 'meer toegankelijke' landen te regelen; of gebruik te maken van 'global' services.
            • verdiep je wél in de regelgeving van je nieuwe offshore locatie; immers 'lagere belasting betalen' betekent nog steeds wel dát je belasting betaalt en ook kunnen er diverse andere regelingen van toepassing zijn die je in Nederland niet gewend was, bijvoorbeeld op het gebied van ondernemersrecht. Ook kan regelgeving worden aangepast naarmate méér digital nomads er gebruik van maken; er worden dan bijvoorbeeld extra eisen gesteld aan (jaarlijkse) rapportages.
            • voor het offshore vestigen van je bedrijf betaal je uiteraard een jaarlijkse fee in het land waar je je bedrijf vestigt.
            • je kan er wel tegenaan lopen dat internationaal bankieren lastiger wordt; banken openen over het algemeen geen rekeningen voor individuen of bedrijven zonder vaste woon- of verblijfplaats, of voor bedrijven die in een van de typische offshore bestemmingen zijn gevestigd. Uiteraard zijn er uitzonderingen en zijn er oplossingen voor wereldondernemers; zie elders (of zoek in het zoekveld op 'bankzaken').
            • diverse internationale locaties die belastingtechnisch vriendelijker zijn dan Nederland hebben internationaal ook een goed aanzien; denk aan locaties als Dubai of Hong Kong. Prima dus om je wereldzaken vanuit die locaties te runnen.
            Is het bestaan van een working of digital nomad aan leeftijd gebonden?

            Is het bestaan van een working of digital nomad aan leeftijd gebonden?

            Moet je een bepaalde minimum of maximum leeftijd hebben om als digital of working nomad te werken en reizen?

            • Uiteraard kan iedereen die zich geschikt acht om voor langere tijd in het buitenland te reizen en te werken kiezen voor een working of digital nomad bestaan.
            • 'Digital nomad' is meer een levenshouding, niet aan leeftijd gebonden, maar aan de drang om niet op één vaste locatie te wonen en werken, een wens om meer van de wereld te zien.
            • Natuurlijk vergt het digital nomad bestaan het een en ander van je vaardigheden en capaciteiten, bijvoorbeeld op het gebied van flexibiliteit, omgang met en kennis van digitale communicatie, internet, videobellen, etc. Maar ook die kennis is niet persé aan leeftijd gebonden.
            • Digital nomads bevinden zich zeker ook onder de wat oudere personen die in hun werkzame leven al veel expertise hebben kunnen opbouwen rond een bepaald thema en die expertise, al reizend, voor verschillende opdrachtgevers willen inzetten.
            Wat zijn de belangrijkste punten als je als digital nomad of working nomad met je gezin rondreist?

            Wat zijn de belangrijkste punten als je als digital nomad of working nomad met je gezin rondreist?

            Reis je als working nomad gezin in een bepaalde regio, of rond-de-wereld, dan is er een aantal extra aandachtspunten:

            • stel gezamenlijke doelen vast; wat wil je zelf, je partner en wat willen je kinderen halen uit het bestaan als rondtrekkend gezin.
            • maak goede en heldere afspraken over wie er voor de kinderen zorgt als de ander tijdens het reizen werkt (en blijf flexibel, zodat de rollen ook omgedraaid kunnen worden).
            • zoek mogelijkheden uit waarmee je kinderen onderweg (korte) sociale relaties aan kunnen gaan met andere kinderen (waak ervoor dat ze volledig afhankelijk worden van jullie gezin).
            • maak afspraken hoe je ermee omgaat als er frictie binnen het gezin is (je reist/werkt continu, 24/7, met elkaar).
            • bereid je er op voor dat je vaker 's avonds zult werken, wanneer de kinderen slapen.
            • zoek de regels rondom leerplicht uit en regel onderwijs-op-afstand.
            • stem af op welke manier ieder voor zich tijdens het reizen ook ruimte houdt voor de eigen persoon (jijzelf, je partner, je kinderen); mogelijkheid om zich even terug te kunnen trekken, 'me-time'.
            • heb je samen met je partner een grotere werkopdracht binnengehaald, zoek de opties uit om (al dan niet tijdelijk) tegen kost en inwoning een oppas mee te laten reizen (ook daar zijn specifieke platforms en Facebook groepen voor!), of onderzoek de mogelijkheid om een tijdje op een vaste locatie te blijven (kinder-opvang), totdat de opdracht is afgerond.
            • verken de mogelijkheden om je kinderen (periodiek) contact met het thuisfront te laten houden: band met opa's, oma's, ooms, tantes, eigen vriendjes etc.
            • bereid je voor op kritiek vanuit je omgeving, zeker als je met een baby gaat reizen (onveiligheid voor de kinderen, je ontneemt ze een normale en stabiele ontwikkeling, etc.).
            • besteed extra aandacht aan zaken als ziektekostenverzekering, gezondheid en veiligheid tijdens de reis.
            Hoe kan je het beste contact maken met andere working en digital nomads in het buitenland ?

            Hoe kan je het beste contact maken met andere working en digital nomads in het buitenland ?

            Echte working nomads kiezen er vaak bewust voor alleen te reizen, hoewel je uiteraard ook met een reispartner, collega of met je gezin invulling kunt geven aan het nomadenbestaan. Er zijn verschillende manieren waarop je onderweg contact kunt leggen met gelijkgestemden.

            • natuurlijk vind je online vele blogs, vlogs en websites van andere working nomads; contact via de online vermelde contactmogelijkheden is dan snel gelegd.
            • ook zijn er online diverse groepen en communities gericht op working nomads; denk aan speciale Facebook groepen en communities als Nomadlist waar je op bestemming kunt zoeken en/of deel kunt nemen aan fora.
            • fysiek is dé manier om andere nomads tegen te komen uiteraard het opzoeken van speciale co-working ruimtes (veel café's of koffiebars).
            • working en digital nomads treffen elkaar ook op festivals en meetings die specifiek worden georganiseerd voor lokatie onafhankelijke ondernemers; niet zelden op bijzondere plekken, eilanden of verlaten bergdorpjes. Je vindt deze via zoektermen als "nomads festival", "digital nomad meetup", "nomad summit".
            • ook worden er wereldwijd nomad workshops of nomad workations (soort werkvakantie) georganiseerd, vaak thematisch georganiseerd of gericht op het samenbrengen van een groep zelfstandig ondernemende reizigers om in een afgebakende korte periode lokaal impact te maken. Bij de workations reist men vanuit alle hoeken in de wereld naar een afgesproken locatie en zetten reizigers hun capaciteiten en vaardigheden in om samen met lokale ondernemers te werken aan een (sociaal-maatschappelijke) opdracht. Al dan niet gecombineerd met mindfulness sessies, city tours, community ontmoetingen, coaching sessies etc.; geheel vrijblijvend of via boekbare all-in formules waarin veel voor de deelnemers wordt geregeld.
            • zoektermen als "co-creation meetings", "e-work-exchanges", "co-working vacations", "yoga-workations", "virtual working summits", "remote workers camps" leiden je ook naar zingevende ontmoetingsmogelijkheden; vaak georganiseerd voor en door working nomads.
            • het is zelfs mogelijk de Transsiberië spoorlijn te bereizen in digital nomad groepsverband, waar je kunt deelnemen aan co-working sessies in de diverse stopover steden...

             

            Wat zijn tips van anderen die als working of digital nomad hun werkende leven online en in het buitenland doorbrengen?

            Wat zijn tips van anderen die als working of digital nomad hun werkende leven online en in het buitenland doorbrengen?

            • deel je ervaringen: maak een e-book over jouw ervaringen, positief en minder positief, als working nomad. Dat e-book maak je tegen een kleine vergoeding downloadbaar via je eigen website of blog.
            • ben je afhankelijk van opdrachten-op-afstand, zonder dat je je klant in het echt kunt ontmoeten?
              • besteed extra aandacht aan het persoonlijk maken van je website of blogsite.
              • hou het uiteraard professioneel, maar schrijf een bondige biografie over jezelf, je talenten, competenties en vaardigheden.
              • plaats er een duidelijke foto van jezelf bij, bijvoorbeeld al op de homepage, zodat een opdrachtgever direct een beeld bij je heeft.
              • stuur nieuwe klanten altijd direct een handgeschreven brief. Dat valt op, maakt het persoonlijk en tastbaar, en is een mooi contrast met jullie verdere "online" contact.
            • creeër een buffer: zorg altijd dat je het een paar maanden financieel kunt uithouden als je even geen opdrachten hebt, of een time-out nodig hebt
            • denk goed na over hoeveel uur je tijdens je reis wilt gaan werken; ga je weer voor de 40-urige werkweek of kies je bewust voor minder -welke werk/privé balans maakt je het meest gelukkig en biedt voldoende ruimte om dingen te ontdekken (uiteraard kun je ook werken met piekperiodes, rondom binnengehaalde opdrachten).
            • foto's die je al reizende toch al maakt kun je vaak tegen een vergoeding aanbieden aan online fotosites.
            • heb je een eigen bedrijf? Benut de kansen die je al reizende hebt om talenten uit de hele wereld aan je bedrijf te verbinden.
            • reis je met een partner? Zorg voor een divers inkomen, waarbij je bij voorkeur werkt in andere vakgebieden: je voorkomt dat je te afhankelijk wordt van één project, type inkomen of opdrachtgever.
            • kies je opsta-, werk-, explore- en reistijden zodanig dat je effectieve werktijd aansluit op behoeftes van je werkgever of opdrachtgever (zodat je kunt schakelen met een opdrachtgever, zodat je bereikbaar bent als dat nodig is voor je werk, etc.)
            Wat zijn ervaringen van andere digital nomads die werkend de wereld over gaan?

            Wat zijn ervaringen van andere digital nomads die werkend de wereld over gaan?

            Een regelmatig verhuizende wereldburger

            "Ik begon ooit met het verkopen van tweedehands spulletjes van mezelf en mijn vrienden op Marktplaats en vergelijkbare sites. Na een tijdje startte ik een webwinkel, die ik enkele jaren later goed verkocht. In het buitenland laat ik me leiden door het moment, ik hou van die vrijheid. Meestal werk ik vanuit huis, maar soms zoek ik een co-working-kantoor op: even anderen om me heen, sparren over elkaars activiteiten. Daarnaast draag ik graag mijn kennis over aan anderen; zo heb ik drie jaar digitaal lessen in internetmarketing gegeven. Ik werk net zo lang als vroeger in mijn vaste baan in Nederland, maar krijg als digital nomad veel meer gedaan."

            Een digital nomad in Spanje

            "Ik werk als virtueel assistent: ik verzorg onder andere online klantenservice en chat-support. Daarnaast doe ik de administratie voor een cateringbedrijf, een sportschool en verhuurbedrijf, doe ik DTP-werk voor een ontwerpstudio en verzorg ik de planning tussen zorgverleners en zorginstellingen. Ook werk ik als fotograaf; ik lever aan online wenskaartenwinkels, krijg per verkochte kaart betaald en ben vanuit Spanje geregeld op pad om nieuw beeldmateriaal te schieten. Het opstarten kostte even tijd, maar met deze combinatie van virtuele activiteiten verdien ik inmiddels een goede boterham."

            Een rondtrekkende working nomad

            " In drie jaar tijd heb ik in ruim 20 landen gewerkt. Het leek mij wel avontuurlijk, en daarom ontwikkelde ik een concept waarmee ik de wereld tot mijn werkveld kon maken. Ik bedenk namen voor nieuwe bedrijven, ontwerp logo's en beeldmerken, werk mee aan websites. Ik werk samen met webdesigners, tekstschrijvers en programmeurs over de hele wereld. Voordeel is ook dat ik klanten krijg uit de hele wereld en door mijn uitgebreide netwerk vaak snel kan schakelen."

            Spreuken, uitspraken, quotes en tips rond keuzes maken, besluitvorming en onafhankelijkheid

            Spreuken, uitspraken, quotes en tips rond keuzes maken, besluitvorming en onafhankelijkheid

            "Als je niet weet waar je heen wilt, kom je er nooit"

            Japans gezegde

             

            Heb je vaak last van keuzestress?

            0 - ja
            0 - nee 
            0 - nu wel

            Loesje

             

            Het verschil tussen slecht nieuws en goed nieuws,
            is de kans om bewust na te denken en keuzes te maken
            over dingen die voor de meeste mensen vanzelfsprekend lijken.
            (....)

             

            Geef me de moed om te veranderen wat ik kan veranderen.
            Geef me de wijsheid om te accepteren wat ik niet kan veranderen.
            Geef me het inzicht om het verschil tussen beide te zien.
            Franciscus van Assisi (1181-1226)
             
            Het geheim van een krijger is dat hij gelooft zonder te geloven...
            Geloven zonder meer zou hem ontslaan van het onderzoeken.
            Als een krijger gelooft, doet hij dat bij wijze van keuze...

            Don Juan (Carlos Castaneda)

             

            Elk gedrag moet op een bepaald ogenblik
            in een bepaalde levenssituatie
            de beste keuze zijn geweest

            (....)

             

            Vrijheid is wat je doet met wat je wordt aangedaan

            Jean-Paul Sartre

            Spreuken, uitspraken, quotes en tips rond zingeving, motivatie, activiteiten, werk en inzet

            Spreuken, uitspraken, quotes en tips rond zingeving, motivatie, activiteiten, werk en inzet

            Wat is wijsheid rond zingeving, motivatie, ervaringen, activiteiten, werk en inzet

             

            "De grootste fout van de mens is dat hij wil oogsten waar hij niet gezaaid heeft."

            (Indira Ghandi, 1917-1984)

             

            "Zij die wakker zijn, leven in een toestand van voortdurende verwondering"

            Boeddha (623 – 543 v.C.)

             

            Sommige mensen zijn als boze kinderen. Ze doen anderen pijn zonder het zelfs maar te merken. Boos zijn op deze ongelukkige mensen is als boos zijn op een vuur dat je heeft verbrand.

            (Dalai Lama)

             

            Echt belangrijke zaken werden vaak bereikt door mensen die het bleven proberen, zelfs als er geen hoop meer leek te zijn

            (Dale Carnegie)

             

            Wie werk als een reis beschouwt, en niet als een vakantie, zal ervaring rijker worden en niet een illusie armer

            (JoHoratio)

             

            Leef elke dag alsof het je laatste is. Leer elke dag alsof je eeuwig zult leven.

            (Mahatma Ghandi, 1869-1948)

             

            Werk je aan de baan waar je van houdt, dan levert dat meer energie op dan je vrije tijd.

            (JoHoratio)

             

            Succes is op weg zijn naar je droom, en genieten van de tocht

            (Waarmaker)

             

            "Zelf moet je fouten mogen maken en anderen moet je fouten niet te kwalijk nemen ...Ik heb zoveel geleerd van mijn fouten, dat ik overweeg er spoedig nog enkele bij te maken"

            (...)

             

            Klassiekers

             

            Kies een baan waarvan je houdt, en je zult nooit in je leven meer een dag hoeven werken

            Confucius (551 - 479 v.Chr.)

             

            Geef me de moed om te veranderen wat ik kan veranderen. Geef me de wijsheid om te accepteren wat ik niet kan veranderen. Geef me het inzicht om het verschil tussen beide te zien.

            - Franciscus van Assisi (1181-1226)

             

            "Een goed leraar moet zowel inspireren als irriteren…"

            Boeddha (623 – 543 v.C.)

            Ondernemen versus ondergaan: begrippen, definities en inzichten

            Ondernemen versus ondergaan: begrippen, definities en inzichten

            Wat is ondernemend zijn?

            Wat is ondernemend zijn?

            Wat betekent ondernemend zijn?

            • Ondernemen is het signaleren van kansen en deze omzetten in acties - veelal over niet gebaande wegen - die bijdragen aan betere resultaten van de organisatie.
            • Projecten opstarten en nieuwe mogelijkheden zien.
            • Proactief handelen, verantwoordelijkheid nemen of risico aangaan

            Wat zijn gerelateerde competenties aan ondernemend zijn?

            • Zaken kunnen oppakken
            • Innovatief kunnen handelen
            • Kunnen anticiperen
            • Ondernemingsgericht stimuleren

             

            Wat is ondernemend zijn, anticiperen en proactief handelen, als competentie?

            Wat is ondernemend zijn, anticiperen en proactief handelen, als competentie?

            Wat zijn vormen van ondernemend zijn?

            • De competentie 'ondernemenrd zijn' kan in verschillende vormen voorkomen, zoals  zaken kunnen oppakken  innovatief handelen en anticiperen

            Wat is zaken kunnen oppakken?

            • Zaken oppakken is het aangaan van nieuwe kansen, mogelijkheden zien, actie  ondernemen en daar verantwoordelijkheid voor dragen

            Wat is innovatief handelen?

            • innovatief handelen is vernieuwend en buiten bestaande kaders denken en doen. 

            Wat is anticiperen en proactief handelen?

            • Anticiperen en proactief handelen is het vooruitlopen op en herkennen van situaties, van te voren rekening houden met wat kan gebeuren.

            Wat is het nivo waarop je ondernemend kunt zijn?

            De mate waarin je de competentie 'ondernemend zijn' kan beheersen, is oplopend:

            1. je kunt kansen herkennen van kansen
            2. Je kunt kansen vertalen en oppakken
            3. je kunt anderen stimuleren ondernemend te zijn

            Wat is het herkennen van kansen?

            • Je staat open voor verandering, verbetering en vernieuwing.
            • Je schat signalen goed in.
            • Je speelt in op wensen van de gebruiker.

            Wat is het vertalen en het pakken van kansen?

            • Je houdt je actief bezig met de toekomst en de continuïteit van de organisatie.
            • Je zoekt kansen en neemt initiatief binnen je eigen vakgebied; je kunt naar praktische producten of diensten vertalen.
            • Je kunt inspelen op signalen vanuit de omgeving en koppelt hier acties aan, je laat geen kansen liggen.
            • Je durft (verantwoorde) risico's te nemen om bestaande oplossingen en aanpakken te verbeteren

            Wat is het aansporen van ondernemerschap?

            • Je kunt ontwikkelingen in de omgeving vertalen naar andere dan de gebruikelijke plannen, ook buiten jouw eigen vakgebied.
            • Je stuurt vernieuwende activiteiten aan en enthousiasmeert hierbij anderen; je kunt succes verkopen.
            • Je start activiteiten en stimuleert anderen tot verbetering en vernieuwing.
            Wat is durf hebben, risico nemen en verantwoordelijkheid dragen, als competentie?

            Wat is durf hebben, risico nemen en verantwoordelijkheid dragen, als competentie?

            Wat is het nivo waarop je durf kunt hebben?

            De mate waarin je de competentie 'durf hebben' kan beheersen, is oplopend:

            1. In staat zijn om beslissend te zijn
            2. In staat zijn risico's te nemen en verantwoordelijkheid te dragen
            3. Verantwoordelijkheid uitdragen

            Wat is in staat zijn om beslissend en respectvol te zijn?

            • Je kunt in diverse situaties het juiste gedrag vertonen.
            • Je bent niet bang en gaat – waar nodig - de confrontatie aan.
            • Je staat open voor feedback van anderen en laat je aanspreken op je handelingen en gedrag.
            • Je bent altijd respectvol tegenover anderen.

            Wat is risico's nemen en verantwoordelijkheid dragen wanneer dat nodig is?

            • Je neemt verantwoorde, gecalculeerde risico's.
            • Je kunt inspelen op het gedrag van anderen en kunt omgaan met verschillende soorten gedrag.
            • Je handelt vanuit zelfvertrouwen en eigen overtuiging, je neemt verantwoordelijkheid over de beslissingen die je neemt.
            • Je neemt standpunten in en dwingt hiermee respect af.

            Wat is uitstraling hebben en vertrouwen uitstralen?

            • Je bent in staat om onder druk te handelen en doelbewust en daadkrachtig zijn in risicosituaties. 
            • Je bent actief in situaties die crisismanagement vereisen en neemt het voortouw bij het leiden van dit soort situaties. 
            • Je betrekt collega's bij het beslechten van een probleem of vraagstuk en je geeft blijk van vertrouwen in de expertise van de ander.
            • Je straalt gezag en vertrouwen uit en je verwerft aanzien door krachtig, consistent, consequent en vastberaden op te treden.
            Wat is leidinggeven, coördineren, motiveren en besluitvaardigheid, als competentie?

            Wat is leidinggeven, coördineren, motiveren en besluitvaardigheid, als competentie?


            Wat is het nivo waarop je leiding kan geven?

            De mate waarin je de competentie 'leidinggeven' kan beheersen, is oplopend:

            1. Coördineren
            2. Stimuleren en motiveren
            3. Strategische besluiten nemen

            Wat is coördineren?

            • Je kunt delegeren en je draagt zorg voor een goede werkverdeling.
            • Je zorgt voor naleving van afspraken, regels, procedures en kwaliteitseisen.
            • Je vraagt naar en waardeert de inbreng van medewerkers.
            • Je bewaakt de voortgang in het realiseren van doelstellingen.
            • Je kunt prestaties (h)erkennen en je spreekt medewerkers aan op geleverde bijdragen/resultaten.

            Wat is stimuleren en motiveren?

            • Je stimuleert en motiveert anderen om zich in te zetten voor het behalen van de organisatiedoelstellingen en je biedt waar nodig ondersteuning; je kiest hierbij passende motivatiemiddelen - je weet de juiste snaar te raken.
            • Je bevordert een productieve en plezierige werkomgeving.
            • Je draagt de visie en missie van de organisatie uit en je stimuleert anderen dit ook te doen.
            • Je geeft ruimte en verantwoordelijkheid aan medewerkers voor het ontplooien van initiatieven.
            • Je complimenteert en beloont medewerkers voor individuele en gezamenlijk behaalde resultaten.

            Wat is strategische besluiten nemen?

            • Je kunt leidinggeven aan discussies over het strategische beleid en het lange termijn perspectief van de organisatie.
            • Je creëert commitment in de organisatie (of het organisatieonderdeel) door een aansprekende visie neer te zetten, plannen en doelen te stellen en hier consequent naar toe te werken.
            • Je hebt oog voor en anticipeert op relevante ontwikkelingen in de omgeving van de organisatie en je kunt deze vertalen naar een strategisch beleid.
            Wat is creatief zijn, oplossingsgericht denken en omdenken, als competentie?

            Wat is creatief zijn, oplossingsgericht denken en omdenken, als competentie?

              Wat betekent de competentie: creatief zijn?

              • Het benaderen van vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken, waarbij je met originele en nieuwe ideeën en oplossingen komt. 
              • Het vermogen om efficiënt en automatisch te worden in het denken en het oplossen van problemen. 
              • Je kunt gevestigde denkpatronen doorbreken.

              Wat is het nivo waarop je creatief kunt zijn?

              De mate waarin je de competentie 'creatief zijn' kan beheersen, is oplopend:

              1. Anders kunnen kijken
              2. Innovatief zijn
              3. Oplossingsgericht zijn:

                Wat is anders kunnen kijken en omdenken?

                • Anders kunnen kijken, of omdenken wil zeggen dat je vanaf een andere kant een kwestie, probleem of vraag kan benaderen, dat je ook kritisch en doordacht kan reageren
                  • Je kunt vraagstukken benaderen vanuit verschillende invalshoeken.
                  • Je bent niet gebonden aan vaste patronen en (denk)kaders.
                  • Je kunt bestaande werkwijzen verbeteren.
                  • Je kunt inhaken op nieuwe zienswijzen.
                  • Je merkt problemen/knelpunten tijdig op en draagt oplossingen aan.

                Wat is innovatief zijn?

                • Innovatief zijn is het hebben en stimuleren van nieuwe, originele ideeën, werkwijzen en toepassingen. Je richt je met een onderzoekende en nieuwsgierige geest op toekomstige vernieuwing van strategie, producten, diensten en markten (synoniemen: vernieuwingsgerichtheid).
                  • Je kunt vraagstukken benaderen vanuit nieuwe en onverwachte invalshoeken.
                  • Je denkt conceptueel na over vraagstukken.
                  • Je kunt bestaande ideeën en oplossingen met elkaar in verband brengen om tot een nieuwe oplossing of nieuw idee te komen.
                  • Je komt regelmatig met ongebruikelijke en innovatieve voorstellen en ideeën.

                Wat is oplossingsgericht zijn?

                • Oplossingsgericht zijn is het kunnen denken in termen van oplossingen, problemen worden niet genegeerd en niet nodeloos geproblematiseerd.
                  • Je ondersteunt en inspireert anderen in een vernieuwend denkproces
                  • Je maakt van samenwerken een win-win-situatie, waarbij eigen ideeën en ideeën van anderen samenkomen, en komt tot vernieuwende voorstellen.
                  • Je draagt ertoe bij dat vernieuwende ideeën tot uitvoering worden gebracht.
                  • Je schept een klimaat waarin creativiteit gestimuleerd wordt.

                Wat zijn aanwijzingen en indicatoren voor je creativiteit?

                • nieuwsgierigheid, concentratie, humor, een hoog energieniveau, aanpassingsvermogen, onafhankelijkheid, speelsheid, non-conformiteit, risicogedrag, aantrekkingskracht tot het complexe en mysterieuze, bereidheid tot fantaseren en dagdromen, inventiviteit en intolerantie voor verveling.
                • Deze indicatoren kunnen echter ook worden gebruikt bij het identificeren van begaafde of getalenteerde kinderen.
                Organisaties en rechtspersonen: begrippen en definities

                Organisaties en rechtspersonen: begrippen en definities

                Wat is een besloten vennootschap of BV?

                Wat is een besloten vennootschap of BV?

                Besloten vennootschappen in Nederland

                • In Nederland wordt veel gebruik gemaakt van de besloten vennootschap (BV).
                • Op dit moment zijn er ongeveer 900.000 BV’s. BV’s worden onder meer gebruikt voor het runnen van een onderneming, zoals het drijven van een snackbar met vijf personeelsleden of zeer grote ondernemingen met duizenden medewerkers.
                • Er worden echter ruim 200.000 BV’s niet gebruikt voor het runnen van een onderneming, maar wel voor bijvoorbeeld het fiscaal voordelig opbouwen van een pensioen.

                Definitie

                • In art. 2:175 lid 1 BW staat de definitie van de BV.
                • Een kenmerk van een BV is, dat de BV een rechtspersoon is die een in één of meerdere overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal heeft (art 2:175 lid 1 BW).
                • Het is alleen mogelijk om deel te nemen in de BV wanneer men een of meerdere aandelen bezit, daarom wordt de BV ook geschaard onder de kapitaalvennootschappen (ook wel kapitaalassociaties genoemd).

                Aandelen

                • Een vereiste dat in acht genomen moet worden is dat er minimaal één aandeel dient te worden uitgegeven. Het nominale bedrag van de aandelen en het te storten bedrag hoeft niet hoog te liggen, omdat er bij de BV geen vereist minimumkapitaal (meer) geldt. Bij een BV mogen de aandelen in handen zijn van een enkele aandeelhouder in het Nederlandse recht.
                • Het aandeel vervult verschillende functies:
                  • Het is een middel om vermogen aan te trekken
                  • Winstverdeling (art. 2:216 BW). De winstuitkering op een aandeel wordt ook wel dividend genoemd.
                  • Stemrecht (art. 2:228 BW)
                  • Voor de aandeelhouder is het aandeel een vermogensobject, omdat het vatbaar is voor overdracht
                • Een BV is in beginsel besloten. Dit betekent dat de uitgegeven aandelen niet zomaar kunnen worden overgedragen. Op grond van art. 2:195 lid 1 BW dient een aandeelhouder die zijn aandelen wil overdragen deze eerst aan te bieden aan de overige aandeelhouders. De statuten kunnen echter bepalen dat de overdracht van aandelen kan plaatsvinden zonder aanbieding van de aandelen aan de overige aandeelhouders. De in art. 2:195 lid 1 BW neergelegde regeling wordt ook wel een blokkeringsregeling genoemd. Er moet nog bij worden vermeld dat de overdracht van aandelen alleen bij notariële akte kan plaatsvinden. Volgens art. 2:194 BW moeten alle houders van aandelen in de BV worden opgenomen in een door het bestuur bijgehouden register, zodat de BV weet wie haar aandeelhouders zijn. De BV is in Nederland populair, omdat de aandeelhouders en bestuurders in beginsel niet aansprakelijk zijn voor handelingen die zijn verricht door de BV. Voor de aandeelhouder is dit uitgedrukt in art. 2:175 BW.

                Bevordering ondernemerschap

                • Per 1 oktober 2012 is het BV-recht flink herzien. De gedachte achter deze flinke herziening, is het bevorderen van het ondernemerschap. De wetgever wilde door deze herziening de BV aantrekkelijker maken voor startende ondernemers. Hiervoor zochten diverse Nederlandse ondernemers hun toevlucht in buitenlandse rechtsvormen, zoals de Engelse limited company.
                • Een van de opvallendste veranderingen is de schrapping van het verplichte minimumkapitaal van €18.000. Verder zijn alle blokkeringsregelingen niet langer meer verplicht.
                Wat is een naamloze vennootschap (NV)?

                Wat is een naamloze vennootschap (NV)?

                Wat is een naamloze vennootschap (NV)?

                • In Nederland bestaan naar verluidt ongeveer 4000 naamloze vennootschappen (NV). Dit komt, omdat de NV vooral wordt gebruikt door grote ondernemingen. Een aantal NV’s is genoteerd op een effectenbeurs, zoals Euronext Amsterdam.
                • Volgens art. 2:67 lid 2 BW bedraagt het minimumkapitaal van de NV € 45.000. De NV is daardoor minder aantrekkelijk dan de BV. Net als de BV kent de NV volgens art. 2:64 BW een in aandelen verdeeld maatschappelijk kapitaal. De NV is evenals de BV een kapitaalassociatie en het aandeel vervult dezelfde functies.
                • Bij een NV hoeven de aandelen niet op naam te luiden. Dit betekent dat een NV aandelen aan toonder kan uitgeven die tevens vrij overdraagbaar zijn.

                Structuur- en eenpersoons-NV

                • Wanneer een NV of BV aan bepaalde criteria voor de omvang voldoet (art. 2:153/263 BW), worden zij een structuur-nv/bv genoemd en geldt een structuurregime. Zij zijn verplicht om een raad van commissarissen in te stellen.
                • Sommige NV’s en BV’s worden vrijgesteld van het structuurregime, hiervan is sprake wanneer zij een afhankelijke maatschappij zijn van een structuurvennootschap (art. 152/262 jo 2:153/263 lid 2 onder a BW). Ook zijn er vennootschappen die slechts gedeeltelijk onder het structuurregime vallen (art. 2:155/265 BW en art. 2:155a/265a BW).
                • Een NV of BV waarbij één persoon alle aandelen houdt wordt een eenpersoons-nv of bv genoemd. Hiervoor gelden enkele aparte regels. Een voorbeeld is art. 2:137/247 BW, dat eist dat transacties tussen de nv of de bv en de enige aandeelhouder schriftelijk worden vastgelegd, op straffe van vernietigbaarheid. Er wordt verlangd dat de naam van de aandeelhouder (of de namen van de deelgenoten in een huwelijksgemeenschap waartoe de aandelen in de bv of nv toebehoren) in het handelsregister wordt opgenomen. Ook moet de woonplaats worden vermeld.
                • Er waren de nodige bezwaren tegen deze verplichting, maar dit kan in de praktijk worden opgelost door een aandeel van de vennootschap over te dragen aan een betrouwbare derde.
                Hoe worden de BV en de NV opgericht?

                Hoe worden de BV en de NV opgericht?

                Hoe worden de BV en de NV opgericht?

                • De BV en de NV worden bij notariële akte opgericht.
                • Zowel de BV en de NV kunnen door een of meerdere personen worden opgericht (art. 2:64/175 lid 2 BW). De notaris speelt daarbij een cruciale rol.
                • Tot 1 juli 2011 was voor oprichting van een BV en NV ook een verklaring van geen bezwaar vereist. Een verklaring van geen bezwaar werd alleen door het ministerie van justitie afgegeven als het beleid van de vennootschap niet werd gebruikt om ongeoorloofde activiteiten te verrichten of de antecedenten van de personen die de BV of NV wilden oprichten geen aanleiding gaven tot bezwaren. Het preventieve toezicht was echter niet zo succesvol, want dit toezicht was makkelijk te omzeilen door het gebruiken van zogeheten katvangers of stromannen of door het kopen van aandelen van een al reeds opgerichte BV of NV. Vanaf 1 juli 2011 is er een systeem van doorlopend toezicht op alle rechtspersonen en op de functionarissen die daarbinnen een rol spelen, het is echter de vraag of dit een effectievere vorm van toezicht is.

                Rol van notaris

                • In de door de notaris te verlijden akte van oprichting moeten de eerste statuten van de te oprichten BV of NV worden vastgelegd. Volgens art. 2:66/177 BW moeten deze statuten onder meer de naam en de zetel (gemeente in Nederland) bevatten. Voor een aantal van deze geregelde zaken is directe binding mogelijk, zie art. 2:93/203 lid 4 BW. Dit houdt in dat in de akte van oprichting al verplichtingen voor de BV/NV opgenomen zijn. Per 1 oktober 2012 is direct binding bij de BV ook mogelijk voor kosten die met de oprichting verband houden (zoals de notariskosten). Dit kan nog niet voor de NV, maar de verwachting is dat een wijziging van art. 2:93 lid 4 dit in de nabije toekomst wel mogelijk maakt.
                • Als een BV of NV wordt opgericht, moet de notaris een aantal aandachtspunten in acht nemen. De notaris moet er bijvoorbeeld op letten dat de statuten niet in strijd zijn met de wet. Verder geldt er voor de NV een aanvullende eis. Bij de NV moet worden voldaan aan de minimumkapitaaleis van art. 2:67 lid 2 en lid 3 BW. Daarnaast moet de notaris erop toezien dat de bankverklaring aan hem wordt afgegeven bij oprichting van de NV (art. 2:93a BW). De notaris moet de bankverklaring aan de akte van oprichting nieten. Het niet naleven van dit voorschrift levert een oprichtingsgebrek op. Dit houdt in dat de rechtbank de NV op verzoek van een belanghebbende of het openbaar ministerie de NV ontbindt (art. 2:21 lid 1 onder a BW). Indien aan de NV of BV een oprichtingsgebrek kleeft, bestaat zij rechtens nog wel in de systematiek van Boek 2 BW; zij is nietig noch vernietigbaar, maar voor ontbinding vatbaar (hetgeen geen terugwerkende kracht heeft). Hierdoor heeft niet elke fout die bij een oprichting wordt gemaakt fatale gevolgen voor derden.

                Minimumkapitaalvereiste BV

                • Voor de BV is er sinds 1 oktober geen minimumkapitaalvereiste meer. Dit houdt in dat de oprichters van de BV in principe vrij zijn om het beginkapitaal van de BV in de oprichtingsakte zelf te bepalen. Het kan bijvoorbeeld gaan om een bedrag van €1,-.
                • Door schrapping van het minimumkapitaalvereiste ging de wetgever ervan uit dat de BV aantrekkelijker werd voor startende ondernemers. De wetgever wilde ervoor zorgen dat minder startende ondernemers naar goedkope buitenlandse rechtsvormen, zoals de Engelse limited company, zouden uitwijken.
                • De BV moet wel nog steeds de verplichte bijstand van de notaris moeten inroepen; een bedrag dat aardig kan oplopen.

                Preconstitutief handelen

                • Tijdens deze fase, dus nog vóór de BV/NV rechtens bestaat, kan men al handelen namens de nog op te richten BV/NV (preconstitutief handelen); art. 2:93/203 BW. Dit wordt beschouwd als een vertegenwoordiging van de nog niet-bestaande vennootschap.
                • Om de BV/NV tegen deze handelingen te beschermen is de BV/NV die wordt opgericht alleen gebonden aan de rechtshandelingen als deze bekrachtigd worden na de oprichting. Daarnaast dient er een document opgesteld te worden waarin de te bekrachtigen rechtshandelingen worden beschreven of deze dienen op te worden genomen in de akte van oprichting.
                • Voordat de rechtshandelingen zijn bekrachtigd, is de wederpartij al wel gebonden; hetgeen voor deze partij een onzekere situatie oplevert. Ter bescherming van deze wederpartij bepalen art. 2:93 lid 2 en art. 203 lid 2 BW dat hij degenen die namens de op te richten BV/NV handelden kan aanspreken. Zij zijn (in beginsel) hoofdelijk aansprakelijk totdat de rechtshandeling bekrachtigd is. Na de bekrachtiging vervalt in beginsel deze gebondenheid van degene die hebben gehandeld. Tegen het vervallen van deze gebondenheid biedt lid 3 van art. 2:93/203 BW de wederpartij eventueel bescherming.
                • De bestuurders zijn na de oprichting ieder voor zich gehouden de vennootschap te doen inschrijven in het handelsregister; dit is echter geen voorwaarde voor het ontstaan van de nv of de bv. De wet verbindt echter wel een strenge aansprakelijkheidssanctie aan schending van deze plicht (art. 2:69/190 lid 2 BW maakt de bestuurders hoofdelijk aansprakelijk voor elke rechtshandeling in het tijdsframe voordat de deponering en inschrijving hebben plaatsgevonden). Dit is noodzakelijk, omdat de inschrijving zeer belangrijk is voor een geordend rechtsverkeer en het toezicht op vennootschappen.
                Wat zijn de Vennootschap onder firma (vof) & Maatschap?

                Wat zijn de Vennootschap onder firma (vof) & Maatschap?

                • Een maatschap is een samenwerkingsovereenkomst tussen twee of meerdere personen van obligatoire aard. In beginsel is het sluiten van een maatschapsovereenkomst vormvrij. Het doel van de maatschap is door middel van samenwerking het behalen van vermogensrechtelijk voordeel dat ten goede komt aan de vennoten. Er kan dus geconcludeerd worden dat de maatschap, net als de NV en BV, streeft naar winst. Bij de maatschap is er sprake van samenwerking voor gemeenschappelijke rekening ten behoeve van een gemeenschappelijk doel. De winsten die de maatschap behaalt, worden volgens een afgesproken verdeelsleutel verdeeld over de vennoten in de maatschap. Voordat er überhaupt een maatschap kan worden gestart, moeten de vennoten iets inbrengen in de maatschap. Deze inbreng kan bijvoorbeeld bestaan uit kapitaalgoederen of arbeid. De maatschap is geregeld in Boek 7A BW, artikelen 1655-1688.
                • Wanneer een maatschap onder gemeenschappelijke naam (firmanaam) een onderneming drijft of voert, dan gelden naast de bepalingen van Boek 7A: 1655-1688 BW, ook art. 16-34 K. Deze maatschap wordt dan de vennootschap onder firma (vof) genoemd. Het verschil tussen de vof en de gewone maatschap is onder meer dat bij een vof de vennoten hoofdelijk aansprakelijk zijn op basis van art. 18 K, terwijl bij de maatschap de vennoten voor gelijke delen aansprakelijk zijn op grond van art. 7A:1680 BW.
                • Wat betreft de samenwerking bij een maatschap en de vof valt het volgende te zeggen: de vennoten dienen op basis van gelijkheid samen te werken. Dit houdt in dat er geen sprake mag zijn van een positie van ondergeschiktheid, want dit zou kunnen wijzen op een arbeidsovereenkomst. De vennoten dienen gezamenlijk het beleid te bepalen van de maatschap of vof. Er wordt ook gezegd dat een maatschap of vof intuitu personae wordt genoemd. Dit betekent dat de samenwerking hoogstpersoonlijk wordt aangegaan. De maatschap en de vof worden ook wel personenassociaties of personenvennootschappen genoemd.
                • Een maatschap kan onder meer worden gebruikt voor het gezamenlijk uitoefenen van het beroep van advocaat of plastisch chirurg. Diverse advocaten en chirurgen oefenen hun professie uit voor gemeenschappelijke rekening. Dit houdt in, dat zij onderling hun winsten en verliezen verrekenen. De inbreng bestaat meestal uit arbeid. De beroeps- of bedrijfsuitoefening kan bij een maatschap stil plaatsvinden. Dit houdt in dat er naar buiten niets blijkt van een gezamenlijk beroeps- of bedrijfsuitoefening. Stille maatschappen komen onder meer voor in de agrarische sector. De zoon van de boerenfamilie oefent voor de buitenwereld het boerenbedrijf uit, maar intern heeft de zoon overleg met zijn vader over de stukken land. Een openbare maatschap is het type maatschap dat op duidelijke wijze naar buiten toe onder een gemeenschappelijke naam optreedt, dit gebeurt veelal in de advocatuur.
                • Het onderscheid tussen beroeps- en bedrijfsuitvoering kan zeer gemakkelijk worden gemaakt. Bij beroepsuitoefening is er sprake van persoonlijke dienstverlening. Dit houdt in, dat de persoonlijke kwaliteiten van de dienstverlener voorop staan. Een beroepsuitoefenaar dient de belangen van zijn cliënt te behartigen. Voorbeelden van beroepsuitoefenaars zijn advocaten, artsen en notarissen. Het beroepsgeheim geldt voor beroepsuitoefenaars en is neergelegd in de beroepsregels. Bij bedrijfsuitoefening staat het uitoefenen van het bedrijf centraal. Dit houdt in, dat persoonlijke dienstverlening en vertrouwelijkheid minder prioriteit hebben. De bakker, slager en de snackbarhouder zijn voorbeelden van beroepen die een bedrijf uitoefenen. Het verschil tussen bedrijf en beroep is echter in rap tempo aan het vervagen. Dit komt onder meer doordat beroepsuitoefenaars in toenemende mate gebruik maken van een BV-vorm. Vele grote Nederlandse advocatenkantoren maken zelfs gebruik een NV-vorm. De NV was oorspronkelijk opgezet voor bedrijfsuitoefening. Het verschil tussen beroep en bedrijf vervaagt steeds meer, omdat beroepsbeoefenaren steeds meer gebruik maken van rechtsvormen die bestemd zijn voor bedrijfsuitoefening,
                • Er zijn twee verschillen te noemen tussen de vof en de maatschap.
                  • Het eerste verschil is te vinden in de vertegenwoordigingsbevoegdheid. Bij een vof heeft op grond van art. 17 lid 1 K elke vennoot vertegenwoordigingsbevoegdheid. Dit houdt in dat elke vennoot namens de vof mag handelen. Er is wel een optie mogelijk dat de vertegenwoordigingsbevoegdheid wordt beperkt door middel van een vennootschapsovereenkomst. Bij een maatschap mag op basis van art. 7A:1679 BW een vennoot alleen vertegenwoordigen als de overige vennoten hem daarvoor een volmacht hebben verleend. De maatschap is meer intern gericht dan de vof; dit verklaart waarom de overige vennoten bij een maatschap een volmacht moeten verlenen voordat een vennoot mag vertegenwoordigen. Er worden ook bij een maatschap minder profijtelijke transacties afgesloten.
                  • Het tweede verschil heeft te maken met de aansprakelijkheid. Bij een vof zijn alle vennoten volgens art. 18 K hoofdelijk aansprakelijk. Voor de maatschap is de aansprakelijkheidsregeling wat soepeler, omdat art. 7A:1679 en 1680 BW aangeven dat de vennoten bij een maatschap slechts voor gelijke delen aan te spreken zijn voor vennootschapsschulden.
                • Ook op de maatschap en de vof is de Wet op de ondernemingsraden van toepassing (als er een ondernemingsraad moet worden ingesteld). Verder is de Handelsregisterwet 2007 van toepassing op de maatschap en de vof. In het bijzonder wijzen wij op art. 29 K. Dit strenge artikel is van toepassing wanneer de inschrijving van de vof in het handelsregister niet heeft plaatsgevonden. Het gevolg hiervan is dat de vof bij het achterwege laten van inschrijving in het handelsregister geacht wordt alle handelingen te zijn aangegaan voor onbepaalde tijd. Een ander gevolg is dat dan de vertegenwoordigingsbevoegdheid onbeperkt is. Dit betekent dat diegene die handelt namens de vof zijn medevennoten ook kan binden aan de transacties. Dit is zeer risicovol. Er kan een nuancering worden aangebracht, want de vof en haar vennoten zijn niet gebonden wanneer de wederpartij van de vof op de hoogte was van een beperking of uitsluiting van de vertegenwoordigingsbevoegdheid.
                Wat is een eenmanszaak?

                Wat is een eenmanszaak?

                • Een eenmanszaak is een onderneming waarbij de ondernemer zelf hoofdelijk aansprakelijk is voor schulden die namens of door hem zijn aangegaan met zijn privé vermogen.
                • Er kunnen wel werknemers in dienst zijn bij de eenmanszaak.
                • Een eenmanszaak moet in het handelsregister worden ingeschreven (art. 5, onder b Handelsregisterwet).
                • Een eenmanszaak kan in zijn geheel verkocht worden, maar niet als een geheel geleverd worden, omdat een eenmanszaak geen goed is in de zin van art. 3:1 BW. Dit houdt concreet in dat elk deel van de zaak op zijn eigen wijze geleverd zal moeten worden.
                Wat is een stichting?

                Wat is een stichting?

                Doel van de stichting

                • Art 2:285 lid 3 bepaalt: ‘het doel van de stichting mag niet inhouden het doen van uitkeringen aan oprichters of aan hen die deel uitmaken van haar organen noch ook aan anderen tenzij wat deze laatsten betreft de uitkeringen een ideële of sociale strekking hebben’. Er geldt dus een uitkeringsverbod voor de stichting.
                • Slechts uitkeringen beperkt tot het ideële of sociale terrein zijn toegestaan aan anderen. Het is ook mogelijk om uitkeringen te doen aan oprichters etc. van de stichting voor zover zij onder de algemene regels vallen die de stichting heeft gesteld om tot uitkering over te gaan. Dit geldt echter niet wanneer oprichters etc. de enigen zijn die onder de algemene regels vallen. Wanneer een stichting of vereniging uitkeringen doet die niet zijn toegestaan, kunnen zij deze op grond van onverschuldigde betaling terugvorderen. Een uitzondering op het uitkeringsverbod geldt voor onkostenvergoeding aan oprichters bestuurders etc. mits deze reëel zijn.

                Organisatie van de stiching

                • Bij de stichting geldt er een ledenverbod (2:285). Wel heeft zij een bestuur (2:291). Wanneer in statuten over leden wordt gesproken, betekent dit niet dat het ledenverbod is overschreden, mits aan hen geen zeggenschapsrechten zijn toegekend.

                Oprichting van de stichting

                • Oprichting geschiedt bij notariële akte 2:286 of door middel van een testament gemaakt bij notariële akte 2:286 lid 2. Indien er sprake is van een onderhands testament en niet van een bij notariële akte gemaakt testament, dan bepaalt 4:135 lid 2 dat de erfgenamen de last hebben om de stichting op te richten. 
                • De notariële akte (a) moet worden verleden in de Nederlandse of Friese taal en (b) statuten bevatten die aan de eisen van art 2:286 lid 4 moeten voldoen. Wanneer er niet is voldaan aan de eisen van art 2:286 is er sprake van een oprichtingsgebrek die tot persoonlijke aansprakelijkheid van de notaris kan leiden lid 5.
                • Een stichting/vereniging waarvan de statuten zijn opgenomen in een notariële akte moeten worden ingeschreven in het Handelsregister (art 6 Hrgw). De inschrijving is geen oprichtingsvereiste. Wanneer inschrijving achterwege blijft, is wel iedere bestuurder voor een rechtshandeling waardoor hij de stichting verbindt, naast de stichting hoofdelijk aansprakelijk (2:29/289 lid 2). De artikelen 9-14 en 17 Hrgw bepalen welke gegevens moeten worden ingeschreven. De artikelen 2:6 BW en 25 Hrgw bieden bescherming aan derden. Zo mogen derden alles wat in de registers is ingeschreven als juist aannemen en kan er tegenover derden geen beroep worden gedaan op feiten die niet zijn ingeschreven en waarvan zij onkundig waren.
                Wat is een vereniging?

                Wat is een vereniging?

                Organisatie van de vereniging

                • Bij een vereniging moet er volgens art 2:26 sprake zijn (1) van leden, (2) van regels volgens welke zij willen samenwerken, (3) er moet een bestuur zijn (2:44) en ook (4) een algemene vergadering (2:40). Voor het ontstaan van een vereniging geldt er geen vormvereiste. Het probleem is echter dat het lastig is om een grens te trekken tussen de (in)formele vereniging en de niet rechtspersoonlijkheid bezittende groep. Wanneer een organisatie aan de hierboven genoemde voorwaarden voldoet en niet al een andere rechtsvorm is, dan is er sprake van een vereniging en dus van een rechtspersoon. Dit volgt uit art. 2:26 jo. 2:30.
                • Van een informele vereniging is sprake wanneer een vereniging niet bij notariële akte is opgericht. Ook deze informele vereniging heeft rechtspersoonlijkheid, maar wel in beperkte mate. Art.2:30 bepaald namelijk (1) dat ze geen registergoederen kan verkrijgen. Wel kan zij een koopovereenkomst sluiten, maar nu de vereniging geen notarieel vastgelegde statuten heeft kan er geen uitvoering aan de overeenkomst worden gegeven. (2) Daarnaast kan een informele vereniging geen erfgenaam zijn. (3) Verder zijn de bestuurders hoofdelijk aansprakelijk. Dit betekent dat degene die bestuurder is op het moment van het opeisbaar worden van een schuld van de vereniging naast de vereniging hoofdelijk verbonden is. Wanneer er geen bestuurder is op het moment van het opeisbaar worden, dan zijn de bestuurders hoofdelijk aansprakelijk tijdens wier bestuur de rechtshandeling werd verricht. De beperkte rechtspersoonlijkheid wordt opgeheven wanneer de informele vereniging alsnog haar statuten in een notariële akte laat opnemen. Dan wordt zij een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid.
                • De vereniging van eigenaars is geen boek 2 vereniging. Dit is een rechtspersoon die ontstaat bij het verlijden van de notariële akte van splitsing. De appartementseigenaren zijn van rechtswege lid van de vereniging (5:125 lid 2). Het is mogelijk dat aan het lidmaatschap van de ‘vereniging van eigenaars’ een ander lidmaatschap van een andere vereniging is verbonden. Dit wordt ook wel een gekoppelde vereniging genoemd, waarvoor wel de bepalingen uit boek 2 gelden (5:112 lid 3). De bepalingen van boek 2 zijn slechts van toepassing op de vereniging van eigenaars indien er in boek 5, titel 9, afdeling 2 naar wordt verwezen. Voorbeelden hiervan zijn (1) art 5:125 die art 2:40 lid 2 van toepassing verklaard en er dus sprake moet zijn van een vergadering van eigenaars, (2) van een bestuur (3) en van een voorzitter van de vergadering van eigenaars (5:133).

                Doelstelling van de vereniging

                • Een vereniging mag geen coöperatief doel hebben of een verzekeringsbedrijf uitoefenen waarin zij verzekeringsovereenkomsten sluit met haar leden (art 2:26 lid 1). Daarnaast mag ze geen winst verdelen onder haar leden (2:26 lid 3). De vereniging moet goed onderscheiden worden van de maatschap (7A:1655). Van een maatschap is sprake wanneer alle deelnemers iets inbrengen ten einde daarmee winst te behalen onder de leden. Wanneer hier geen sprake van is, is er sprake van een vereniging nu winstverdeling onder de leden daar niet is toegestaan.
                • Het is een vereniging overigens vrij een commercieel doel na te streven. De winst die behaald wordt mag slechts niet aan de leden worden uitgekeerd, maar wel aan derden. Uitkeringen met een ideële of sociale strekking mogen wel aan leden worden gedaan.
                • Opvallend is dat de wet geen precieze doelomschrijving geeft, maar slechts de beperkingen.

                Oprichting van de vereniging

                • Om een vereniging op te kunnen richten is een (1) notariële akte vereist 2:27. De notariële akte moet (a) worden verleden in de Nederlandse of Friese taal en (b) statuten bevatten lid 3. Wanneer niet aan een eis van art 2:27 is voldaan is er sprake van een oprichtingsgebrek waarvoor een notaris persoonlijk aansprakelijk kan zijn lid 5.
                • Wanneer een vereniging niet bij notariële akte wordt opgericht spreken we van een informele vereniging. (1) Voor de oprichting van een informele vereniging is een meerzijdige rechtshandeling vereist, welke vaak moeilijk vast te stellen is. Het ontbreken van een expliciete oprichtingshandeling staat er niet aan in de weg dat het bestaan hiervan kan worden aangenomen. De voor de rechtshandeling vereiste wilsverklaring kan immers vormvrij geschieden en dus besloten liggen in 1 of meer gedragingen, verklaringen of mededelingen (3:33 jo 3:37 jo 3:59). Voor het aannemen van de oprichting is allereerst vereist (a) dat de vereniging in het maatschappelijke verkeer optreedt als een zelfstandige eenheid en (b) er sprake is van een interne, de essentialia van de vereniging weerspiegelende organisatie.
                • Wanneer een organisatie bijv. een coöperatie wil oprichten, en dit is niet gelukt, dan kan er geen informele vereniging zijn ontstaan omdat de daarop gerichte rechtshandeling ontbreekt. Ze had immers de bedoeling een andersoortige rechtspersoon op te richten. Wanneer de organisatie echter een vereniging op wilde richten en dit is niet gelukt, ontstaat er wel een informele vereniging.
                • Een stichting/vereniging waarvan de statuten zijn opgenomen in een notariële akte moeten worden ingeschreven in het Handelsregister (art 6 Hrgw). De inschrijving is geen oprichtingsvereiste. Wanneer inschrijving achterwege blijft, is wel iedere bestuurder voor een rechtshandeling waardoor hij de vereniging verbindt, naast de vereniging hoofdelijk aansprakelijk (2:29/289 lid 2). De artikelen 9-14 en 17 Hrgw bepalen welke gegevens moeten worden ingeschreven. De artikelen 2:6 BW en 25 Hrgw bieden bescherming aan derden. Zo mogen derden alles wat in de registers is ingeschreven als juist aannemen en kan er tegenover derden geen beroep worden gedaan op feiten die niet zijn ingeschreven en waarvan zij onkundig waren.
                Wat is een concern?

                Wat is een concern?

                Concerns in Nederland

                • De meeste ondernemingen in Nederland vormen een concern of groep. Art. 2:24b BW zegt dat een groep een economische eenheid is waarin rechtspersonen en personenvennootschappen organisatorisch zijn verbonden. Hierbij worden verschillende rechtsvormen gecombineerd in één onderneming. Deze groep (dochtervennootschappen ex art. 2:24a BW) staat onder centrale leiding van een moedervennootschap. Een concern kan bestaan uit alle rechtspersonen en vennootschappen die in de voorgaande paragrafen behandeld zijn.
                • Technisch gezien zijn een dochtermaatschappij en een groepsmaatschappij niet gelijk. Voor een groepsmaatschappij geldt een feitelijk criterium (daadwerkelijk economische eenheid, centrale leiding of organisatorische verbondenheid) en voor een dochtermaatschappij geldt een juridisch criterium (hoeveel potentiële zeggenschap er is). Het kan dus zijn dat niet aan het feitelijk criterium wordt voldaan, er wel sprake is van een dochtermaatschappij, maar niet van een groep en andersom.

                Waarom worden concerns gevormd?

                • Er zijn een legio redenen waarom bedrijven een concern willen vormen. Deze hangen allemaal samen met de spreiding van economische en aansprakelijkheidsrisico’s.
                  • Elke vennootschap is in beginsel aansprakelijk voor eigen schulden.
                  • Het levert schaalvoordelen op
                  • Overzichtelijkheid en flexibiliteit
                  • Afgebakende onderneming kan vervreemd worden.
                  • Fiscale voordelen.

                Hoe werkt concernvorming?

                • Een concern kan op verschillende wijzen worden gevormd. Een manier is bijvoorbeeld dat de ene onderneming een andere onderneming opricht, maar het gebeurt meestal door middel van een fusie van aandelen. Dit wordt ook wel een overname genoemd. Een NV neemt bijvoorbeeld de aandelen van een BV over. Om aandelen te kunnen krijgen, moet er eerst een bod uitgebracht worden op de aandelen. Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen een openbaar bod en een bod met een onderhands karakter. Als de bieder de houders van aandelen kent, kan hij zijn bod aan hen uitbrengen, men spreekt dan van een onderhands bod. Maar als de bieder deze aandeelhouders niet kent, omdat het gaat om beursgenoteerde aandelen, moet hij een bod doen gericht tot het publiek. Dit wordt wel een openbaar bod genoemd. Op dit openbare bod zijn de art. 5:70-83 van de Wet financieel toezicht 2007 met bijbehorende uitvoeringsbesluiten van toepassing. Dit was aan de orde bij AMN AMRO holding NV.
                • Naast het onderscheid tussen een openbaar en een onderhands bod bestaat er een onderscheid tussen een vriendelijk en een vijandelijk bod. Soms is het bestuur van de vennootschap waar het bod zich op richt het eens (vriendelijk bod) en soms is het bestuur niet eens met de inhoud van het bod (dit bod wordt dan een vijandelijk bod genoemd). Het bestuur kan de bieder dwarsliggen door middel van de zgn. beschermingsconstructies. Art. 2:359b BW is sinds september 2007 van toepassing op beursvennootschappen en schept extra regels en uitzonderingen omtrent de beschermingsconstructies bij een vijandige overname.
                • Hoofdstuk 2 van de SER fusiegedragsregels 2000 geeft voorschriften voor het vriendelijke én het vijandelijke bod. Deze voorschriften beschermen de werknemers bij een fusie, dat wil zeggen als men (in)directe zeggenschap over een deel van een onderneming verwerft. Bijvoorbeeld door middel van een activa-passiva-transactie of door het doen van een bod. Vakbonden en ondernemingsraden moeten ingelicht en geraadpleegd worden als men van plan is te fuseren. Dit is niet vereist als beide ondernemingen minder dan 50 werknemers hebben.
                • Een concernrelatie kan ook ontstaan door afsplitsing art. 2:334a BW. In art. 2:334a BW staat dat het mogelijk voor een BV of een NV door middel van afsplitsing van een NV of BV twee NV’s of BV’s te maken. Dit wordt dan een moedervennootschap en een dochtervennootschap. De moedermaatschappij moet een geconsolideerde jaarrekening opnemen in de toelichting van haar jaarrekening volgens art. 2:406 BW. Volgens art. 2:405 BW worden de financiële gegevens van de moedermaatschappij en van alle dochtermaatschappijen tezamen vermeld.
                Wat zijn de Commanditaire vennootschap (CV) en Coöperatie?

                Wat zijn de Commanditaire vennootschap (CV) en Coöperatie?

                De commanditaire vennootschap

                • De commanditaire vennootschap (CV) en de coöperatie zijn rechtsvormen die tussen de BV/NV en de stille en openbare vennootschap instaan.
                • De commanditaire vennootschap is net als de stille en openbare vennootschap een samenwerkingsovereenkomst. Eén of meer hoofdelijk verbonden vennoten (de besturende vennoten) sluiten een overeenkomst met één of meer geldschieters die beperkt aansprakelijk zijn (commanditaire vennoten).
                • Er zijn slechts drie bepalingen die specifiek gericht zijn op de commanditaire vennootschap: art. 19, 20 en 21 K. Deze artikelen gaan met name over handelingen die een commanditaire vennoot naar buiten toe verricht.
                • Alleen de besturende vennoten mogen externe handelingen verrichten. Wanneer een commanditaire vennoot zich hier niet aan houdt en wel externe handelingen verricht is, wordt hij jegens derden als besturende vennoot beschouwd en is hij daardoor, net zoals een besturende vennoot, hoofdelijk aansprakelijk voor de verbintenissen die tijdens of na zijn verboden handeling zijn ontstaan. De Hoge Raad heeft dit verzwakt in een arrest van 29 mei 2015 (NJ 2015/380), door te beslissen dat de aansprakelijkheid moet worden verlicht, als deze in een onevenredige verhouding staat tot de aard en de ernst van de overtreding van het beheersverbod.
                • De commanditaire vennoot mag wel naar binnen toe bepaalde gedragingen verrichten, zoals samen met de besturende vennoten het interne beleid bepalen. Verder is een commanditaire vennoot niet tot meer gehouden dan het bedrag van zijn inbreng. In het handelsregister wordt het bedrag opgenomen van de commanditaire inbreng, maar daarbij wordt niet vermeld van wie deze inbreng afkomstig is, omdat zij in beginsel niet door de schuldeisers van de CV aangesproken kunnen worden.

                De coöperatie

                • Op de coöperatie zijn de bepalingen art. 2:53 – 63j BW van toepassing.
                • De coöperatie moet bepaalde overeenkomsten sluiten met haar leden (art. 2:53 lid 1 BW), omdat zij haar werkzaamheden ten dienste van haar leden moet verrichten (Boek 2 BW). Een coöperatie mag winst uitkeren aan haar leden (art. 2:53a BW) en mag onder bepaalde omstandigheden ook overeenkomsten sluiten met derden (art. 2:53 lid 3 BW). Met derden mogen alleen overeenkomsten worden gesloten, als de overeenkomsten met de leden hierdoor niet van ondergeschikte betekenis geraken (bijvoorbeeld meer derden dan leden).
                • De coöperatie moet als het ware de economische belangen van haar leden behartigen. De coöperatie heeft als doel te voorzien in stoffelijke behoeften van haar leden. Het regime van de aansprakelijkheid van de coöperatie is niet zo streng, aangezien de aansprakelijkheid lijkt op die van de NV en BV. De uitsluiting van de aansprakelijkheid moet de coöperatie echter wel in de naam duidelijk maken (U.A. of B.A). Veel bepalingen die van toepassing zijn op een vereniging zijn ook van toepassing op een coöperatie, omdat de coöperatie door is opgezet als vereniging. Het is echter geen bijzondere soort van vereniging, maar een aparte rechtsvorm. Een belangrijke uitzondering vormt het artikel over het uitkeren van winst. Dit mag een vereniging niet, in tegenstelling tot een coöperatie (art. 2:26 lid 3 BW).
                Wat is een onderlinge waarborgmaatschappij?

                Wat is een onderlinge waarborgmaatschappij?

                Wat is een onderlinge waarborgmaatschappij?

                • De onderlinge waarborgmaatschappij is een vereniging van ondernemers die zich met verzekeren bezig houden.
                • Van een onderlinge waarborgmaatschappij is sprake wanneer:
                  • (1) een bij notariële akte als onderlinge waarborgmaatschappij opgerichte vereniging,
                  • (2) zich statutair ten doel stelt met haar leden verzekeringsovereenkomsten te sluiten.
                • Wanneer je als verzekeringnemer een verzekering afsluit bij de onderlinge waarborgmaatschappij, wordt je van rechtswege lid, tenzij in de statuten anders is bepaald (2:62). Ook kan de onderlinge waarborgmaatschappij met derden overeenkomsten sluiten, mits iedere verplichting van leden of oud-leden om bij te dragen in de tekorten is uitgesloten (2:53).

                Oprichting van een onderlinge waarborgmaatschappij

                • Een rechtspersoon is een coöperatie/onderlinge waarborgmaatschappij indien deze (1) ‘bij notariële akte als coöperatie/onderlinge waarborgmaatschappij’ is opgericht 2:53 lid 1/2 jo 2:54 lid 1.
                • Verder is vereist (2) dat de naam van de coöperatie of onderlinge waarborgmaatschappij het woord ‘coöperatief’ of ‘onderling’ of ‘wederkerig’ omvat en aan het slot de letters WA, BA of UA.
                • Tot slot (3) bepaald art 2:53a dat er bij de oprichting ook aan de eisen van art 2:27 moet zijn voldaan.
                Wat is het handelsregister?

                Wat is het handelsregister?

                • Het handelsregister is een volledig geautomatiseerde databank voor ondernemingen.
                • Art. 2 Hrgb 2008 geeft een definitie van onderneming: 'Van een onderneming is sprake indien een voldoende zelfstandig optredende organisatorisch eenheid van één of meer personen bestaat waarin door voldoende inbreng van arbeid of middelen, ten behoeve van derden diensten of goederen worden geleverd of werken tot stand worden gebracht met het oogmerk daarmee materieel voordeel te behalen.' In essentie: het moet gaan om een bedrijf waarmee winst wordt beoogd. Deze definitie is gebaseerd op rechtspraak van de Hoge Raad (o.a. Coöperatieve Flatexploitatievereniging 'Mariahoeve, HR 13-01-1996 en Hirschmann, HR 12-12-1989). In twee beleidsregels is uitgewerkt hoe de Kamer van Koophandel (KvK) deze definitie moet toepassen, waarbij het uitgangspunt is dat er vrij snel sprake is van een onderneming.
                • Art. 25 Hrgw 2007 bevat twee belangrijke regels:
                  • Een derde mag afgaan op hetgeen in het handelsregister is opgenomen.
                  • Als een feit er niet in het handelsregister staat, maar er wel in had moeten staan, mag degene aan wie de onderneming toebehoort zich niet op dat feit beroepen jegens iemand die dat feit dan ook niet kende (Damen/Geho, HR 09-02-1984).
                • Op het arrest Damen/Geho is wel een uitzondering mogelijk. In HR 18 juni 1952, NJ 1953/530 heeft de Hoge Raad overwogen dat iemand geen beroep kan op art. 25 Hrgw 2007 wanneer diegene een vordering heeft op iemand uit hoofde van bijvoorbeeld onrechtmatige daad. De reden hiervan is dat art. 25 Hrgw 2007 alleen dient om derden te beschermen die transacties afsluiten. Het slachtoffer van de onrechtmatige daad kan de oud-ondernemer simpelweg niet aanspreken omdat de oud-ondernemer niet diegene kan zijn die de onrechtmatige daad heeft gepleegd. Het is immers niet mogelijk om het handelsregister te raadplegen voordat de onrechtmatige daad wordt begaan.
                • Om als onderneming ingeschreven te staan in het handelsregister dient de ingeschrevene jaarlijks een bedrag te betalen aan de Kamer van Koophandel.
                Wat is handelsrecht?

                Wat is handelsrecht?

                Wat is het handelsrecht?

                • Het juridische aspect van de handel zit hem vooral in het afsluiten van internationale commerciële contracten. Handelskoop is de grondslag; vervoer, betaling en verzekering zijn daarbij onmisbaar. De commerciële contracten in deze deelgebieden kunnen gezien worden als de schakels die samen de keten van de goederenstroom vormen. Bij handelsverkeer is er meestal sprake van een koopcontract, die vervolgens zorgt voor een goederen-, geld- en documentenstroom.
                • In de handel is zekerheid vereist. Er worden pas goederen overhandigd wanneer de betaling van die goederen verzekerd is. Aan de andere kant wil de koper ook waar voor zijn geld (value of money). Om deze reden zijn er documenten in het leven geroepen, waarbij geabstraheerd wordt van onderliggende rechtsbetrekkingen (wissel en cheque, documentair krediet, cognossement etc.).
                • Het handelsrecht bevat dan ook regelingen over - onder andere - het voeren van een bedrijf (boekhouding), vervoer (vervoersrecht), verzekeringen (verzekeringsrecht), faillissement (faillissementsrecht).

                Wat is internationaal handelsrecht?

                • Het internationale handelsrecht beoogt in hoofdzaak door liberalisering van de handel in goederen en diensten bij te dragen aan de groei en ontwikkeling van de economie. Het bepaalt in hoofdzaak bevoegdheden, rechten en plichten van staten en internationale organisaties op het gebied van internationale handel. Het handelsrecht wordt beheerst door zowel mondiale als regionale organisaties.

                Wat zijn de vijf kenmerken van het handelsverkeerrecht?

                1. Het beginsel van rechtszekerheid. De risico’s van handelsovereenkomsten worden verwerkt en berekend op grond van het toepasselijke recht. Internatonale verdragen, die toepasselijk zijn op zakelijke contracten, zijn vaak de bronnen van het handelsrecht. Nationaal recht is over het algemeen niet afgestemd op internationale rechtsverhoudingen, waardoor internationale regelingen een beter perspectief bieden op rechtszekerheid.
                2. Het beginsel van vertrouwensbescherming. Vertrouwensbescherming van derden is in de handel cruciaal. Houders van toonder- en orderpapieren kunnen niet worden bestookt met verweren uit de onderliggende rechtsverhouding in het kader waarvan het papier is uitgebracht.
                3. Vlot handelsverkeer. Het is van groot belang dat de goederenstroom spoedig en zonder juridische barrières plaatsvindt. Daarom zijn er een aantal hulpmiddelen tot stand gekomen die dit proces bevorderen, zoals de toonder- en orderpapieren die zorgen voor een eenvoudigere overdraagbaarheid van vorderingen aan derden. Derden mogen zich baseren op de schijn van recht die het papier laat zien; hetgeen niet kenbaar is aan derden, kan niet aan hen worden tegengeworpen.
                4. Drie en meer partijenverhoudingen. Derden zijn veelal nauw betrokken bij handelstransacties in het handelsverkeer. En het is daarom belangrijk dat deze derden beschermd worden.
                5. Internationale dimensie. Bij handelsrecht is er behoefte aan internationale overeenstemming, voor het nationale recht is er slechts een bescheiden rol weggelegd. Verdragen zijn daarom van groot belang.

                Bronnen

                Wat is ondernemingsrecht en waarom bestaat rechtspersonenrecht?

                Wat is ondernemingsrecht en waarom bestaat rechtspersonenrecht?

                Wat zijn de kernvragen van ondernemingsrecht?

                • In het ondernemingsrecht bevinden zich de rechtsvormen waarmee ondernemingen gedreven kunnen worden.
                • Het regelt drie onderwerpen: Hoe wordt de interne structuur van een onderneming geregeld? Wie zijn bevoegd om als vertegenwoordigers van de onderneming rechtshandelingen te verrichten? Hoe is de aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid van bijvoorbeeld bestuurders geregeld?

                Waarom is ondernemingsrecht relevant?

                • De rechtsvorm is in feite een gereedschap om de onderneming goed te kunnen laten functioneren. Het eerste doel van het ondernemingsrecht is dan ook facilitair. Dit betekent dat de juridische ondernemingsvormen sterk beïnvloed worden door het functioneren van een onderneming. Een voorbeeld hiervan is de efficiency van een onderneming.
                • Ondernemingsrecht is dan ook noodzakelijke kost voor mensen die zich bezig houden met het opzetten van een bedrijf of andere rechtspersoon; actief en betrokken deelnemen in een rechtspersoon; of juristen, bedrijfskundigen, mediators, bestuurskundigen of anderen die conflicten binnen en tussen rechtspersonen proberen op te lossen.

                Meer informatie

                De 24 vaardigheden voor een zinvolle en succesvolle werk- en leefomgeving

                De 24 vaardigheden voor een zinvolle en succesvolle werk- en leefomgeving

                Activiteiten als backpacken, betaald werken, stagelopen en vrijwilligerswerk in het buitenland verzekeren: startpagina's

                Activiteiten als backpacken, betaald werken, stagelopen en vrijwilligerswerk in het buitenland verzekeren: startpagina's

                Werken, stagelopen en vrijwilligerswerk in binnen- en buitenland per activiteit en functie: startpagina's

                JoHo zoekt medewerkers die willen meebouwen aan een tolerantere wereld

                Werken, jezelf ontwikkelen en een ander helpen?

                JoHo zoekt medewerkers, op verschillend niveau, die willen meebouwen aan een betere wereld en aan een zichzelf vernieuwende organisatie

                Vacatures en mogelijkheden voor vast werk en open sollicitaties

                Vacatures en mogelijkheden voor tijdelijk werk en bijbanen

                Vacatures en mogelijkheden voor stages en ervaringsplaatsen

                Aanmelden bij JoHo om gebruik te maken van alle teksten en tools
                 

                Aansluiten bij JoHo als abonnee of donateur

                The world of JoHo footer met landenkaart