Leerplicht en thuisonderwijs bij lang verblijf in buitenland of emigratie

Kinderen en onderwijs bij lang verblijf in buitenland of emigratie

Leerplicht - Lesgeven - Schoolkeuze - Staatsexamen - Thuisonderwijs

 

Inhoud: o.a.

  • Wat zijn de aandachtspunten als je je gaat oriënteren op onderwijs voor je kinderen in het buitenland?
  • Wat zijn aandachtspunten rondom de leerplicht als je voor langere tijd naar het buitenland vertrekt?
  • Wat zijn tips als je Nederlandse les wilt geven aan je kinderen bij een lang verblijf in het buitenland?
  • Wat zijn do's en don'ts in gesprek met de leerplichtambtenaar als je voor langere tijd naar het buitenland gaat, maar je niet uitschrijft uit Nederland?
  • Wat overwegen sommige ouders als de leerplichtambtenaar geen toestemming geeft om met kind(eren) voor langere tijd naar het buitenland te gaan?
  • Hoe werkt het als je kind vanuit het buitenland een staatexamen moet doen?

Onderwijs en vertrek naar het buitenland

  • Waar let je op bij het kiezen van een school bij lang verblijf in het buitenland?
  • Waar let je op bij het kiezen van een organisatie die onderwijs verzorgt in de Nederlandse taal?
  • Stimuleer je Nederlandse les voor je kinderen wel, of niet, bij een lang verblijf in het buitenland?
  • Kun je zelf een Nederlandse school in het buitenland starten?
  • Wat zijn aandachtspunten als,je kind nog niet of nauwelijks Nederlands spreekt en je deze kennis wilt stimuleren?
  • Wat zijn ervaringen van anderen met onderwijs en cursusse n bij lang verblijf in het buitenland of emigratie ?
  • Wat zijn de beste voorbeeldlessen die je kunt gebruiken als je lesgeeft, of kinderen helpt in het buitenland

 

Lees verder voor antwoorden, inspiratie, inzichten en oplossingen

Wat zijn eerste aandachtspunten als je je gaat oriënteren op onderwijs voor je kinderen in het buitenland?

Wat zijn eerste aandachtspunten als je je gaat oriënteren op onderwijs voor je kinderen in het buitenland?

Leerplicht & uitschrijven

  • als je je niet uitschrijft uit Nederland, is je kind nog steeds leerplichtig in Nederland
  • als je verwacht dat je kind later in Nederland een beroeps- of universitaire opleiding gaat volgen, is een Nederlandse vooropleiding belangrijk
  • als je je voor de duur van je buitenlandverblijf uitschrijft uit Nederland, is de Leerplichtwet niet langer van kracht. Je krijgt dan te maken met de wetgeving van het land waar je je inschrijft, die af kan wijken van de Nederlandse wetgeving.
  • als je je niet uitschrijft uit Nederland (check de voorwaarden of dit überhaupt kan) neem dan ruim voor vertrek contact op met de leerplichtambtenaar van de gemeente waar je ingeschreven blijft. Je moet kunnen aantonen dat je kind tijdens de afwezigheid onderwijs krijgt dat voldoet aan de wettelijke eisen; bijvoorbeeld een combinatie van lokaal onderwijs met moedertaalpakketten, onderwijs op afstand of een totaal Nederlands onderwijspaket.

Tips

  • speciale faciliteiten als logopedie, fysiotherapie en remedial teaching zijn in het buitenland veel minder voorhanden
  • schoolgeld voor internationaal onderwijs kan hoog oplopen
  • vraag op tijd de huidige school van je kind in Nederland om een overdrachtsdossier samen te stellen. Waar het kan c.q. al bekend is, is het handig om vooraf contact op te nemen met de onderwijsinstelling in je nieuwe  woonomgeving. Vraag welke informatie daar nodig is, zodat de huidige school daar rekening mee kan houden bij het samenstellen van het dossier.
  • besteed, eenmaal in het buitenland, sowieso extra aandacht aan huiswerk, sommige scholen in het buitenland geven veel huiswerk op
Hoe werkt de leerplicht en welke keuzes heb je rondom onderwijs bij een lang verblijf in het buitenland?

Hoe werkt de leerplicht en welke keuzes heb je rondom onderwijs bij een lang verblijf in het buitenland?


Regels en praktijk rond uitschrijven, onderwijskeuzes en afstandsonderwijs als je voor langere tijd gaat wonen, werken of reizen in het buitenland

Met leerplichtige kinderen naar het buitenland gaan raakt direct aan wetgeving én aan de ontwikkeling van je kind. Hoe je dit aanpakt, hangt sterk af van je situatie en keuzes.

Wat betekent de Nederlandse leerplicht als je met kinderen voor langere tijd naar het buitenland vertrekt?

  • leerplicht geldt vanaf de maand nadat een kind 5 jaar wordt; deze loopt door tot een startkwalificatie (havo/vwo diploma of mbo-diploma vanaf niveau 2) of tot 18 jaar
  • ouders zijn uiteraard verantwoordelijk voor het volgen van passend onderwijs door hun kinderen
  • overtreding kan leiden tot aanzienlijke boetes en juridische gevolgen (rechtszaak, strafblad)
  • regels zijn niet vrij interpreteerbaar, maar wettelijk vastgelegd
  • in Nederland is er niet alleen leerplicht, maar ook 'schoolplicht': kinderen moeten fysiek een school bezoeken
  • er zijn uiteraard nuanceverschillen: het maakt uit of je voor een aantal jaren als emigrant- of expatgezin naar het buitenland vertrekt, of een wereldreis maakt van enkele maanden
  • heb je plannen om als gezin langer op reis te gaan, probeer dit dan te doen vóórdat je kinderen in groep 3 belanden
    • soms is het mogelijk om met school af te spreken dat de kinderen het jaar over kunnen doen
    • meedenkende scholen geven vaak schoolwerk mee
    • je kunt, binnen afspraken en regels, kinderen zelf lesgeven met materiaal dat je van school meekreeg

Wat verandert er rondom leerplicht als je je uitschrijft uit Nederland bij lang(er) verblijf in het buitenland?

  • de afweging wel/niet uitschrijven is aan wetgeving gebonden; het is niet een "vrije keuze" en heeft allerlei gevolgen, ook rondom zorgverzekering, hypotheek, bankzaken en pensioen
  • moet je je uitschrijven, dan is de Nederlandse leerplichtwet is niet langer van toepassing; je valt veelal onder de onderwijswetgeving van je nieuwe woonland
  • controle vanuit Nederland is na uitschrijving vaak beperkt
  • thuisonderwijs of afstandsonderwijs wordt in veel landen geaccepteerd
  • zorg dat je kind aantoonbaar onderwijs volgt: kies bijvoorbeeld voor een erkende aanbieder van afstandsonderwijs of combineer een lokale school met Nederlands onderwijs
  • sommige ouders kunnen met de school in Nederland afspreken dat hun kinderen bij terugkomst weer kunnen instromen

Goede documentatie voorkomt discussie achteraf of het besluit van een school dat je kind een of meerdere jaren moet overdoen.

Bij terugkeer naar Nederland:

  • kan een school vragen naar het gevolgde onderwijs
  • kunnen aanvullende toetsen worden afgenomen
  • kan niveau-inschatting invloed hebben op plaatsing

Wat betekent het voor de leerplicht als je je niet uitschrijft en formeel in Nederland blijft wonen?

  • neem (ruim) vóór vertrek contact op met de leerplichtambtenaar van je gemeente (waar je woont, niet waar de school staat -mocht dat anders zijn)
  • je moet aantonen dat je kind onderwijs volgt dat aan de eisen voldoet; dit kan via een buitenlandse school of erkend afstandsonderwijs
  • vaak wordt een vrijstelling per schooljaar verleend
  • lever -zodra daar om wordt gevraagd- bewijs van inschrijving aan en zorg dat er sprake is van regelmatig schoolbezoek of onderwijsdeelname
    • word je bv. als expatgezin uitgezonden naar het buitenland dan lever je een inschrijfbewijs van de nieuwe school in het buitenland aan. Je ontvangt dan een vrijstelling van de inschrijvingsplicht op een school in Nederland. Die vrijstelling wordt veelal per schooljaar afgegeven. Het hoofd van de school kan tussentijds of achteraf gevraagd worden een verklaring af te geven dat er sprake is (of was) van "geregeld schoolbezoek".
    • in een aantal gevallen kan je ook een organisatie die onderwijs-op-afstand verzorgt aanwijzen als "school in het buitenland"; deze moet wel een erkenning hebben voor die specifieke doelgroep bv. "expats" en er moet een vrijstelling worden afgegeven van de plicht tot voldoende fysiek bezoek aan de school.
    • "op wereldreis gaan" terwijl je kinderen leerplichtig zijn is formeel (nog) niet toegestaan; het is aan de leerplichtambtenaar een beslissing te nemen (maar die zal in veel -zo niet alle- gevallen uiteraard de wet volgen); er zijn experimenten waarbij thuisonderwijs of onderwijs-op-afstand toegestaan wordt
  • vraag tijdig verlenging van vrijstellingen aan

Hoe werkt afstandsonderwijs bij wonen, werken of reizen in het buitenland?

Voor o.a. working nomads en wereldreizigers is dit vaak een goede oplossing, mits het juridisch is toegestaan binnen je situatie.

  • er zijn Nederlandse organisaties die onderwijs op afstand aanbieden
  • lesprogramma’s sluiten aan op het Nederlandse curriculum
  • begeleiding gebeurt online, met vaste leermomenten
  • ouders spelen vaak een actieve rol in de dagelijkse begeleiding
  • combineer waar mogelijk afstandsonderwijs met lokale (les)ervaringen
  • zorg voor structuur in de weekplanning
  • bewaak balans tussen leren en ontdekken

Meer lezen?

Quotes en ervaringen

Wij schreven ons uit toen we naar Spanje emigreerden. Onze kinderen gingen naar een lokale school en volgden daarnaast Nederlands onderwijs op afstand. Bij terugkeer naar Nederland konden ze goed aansluiten, juist omdat we dat hadden bijgehouden.
Spanje emigrant

Als expatgezin in Singapore regelden we alles via de leerplichtambtenaar voordat we vertrokken. De internationale school voldeed aan de eisen. Het gaf rust dat het formeel goed geregeld was.
Singapore expat

Wij reizen als gezin door Zuid-Amerika en combineren dat met afstandsonderwijs. Inhoudelijk werkt dat goed, maar qua wetgeving is het toch ingewikkelder. Dat was iets waar we vooraf wat te makkelijk over dachten.
Wereldreiziger

Wat zijn praktische tips als je Nederlandse les wilt geven aan je kinderen bij een lang verblijf in het buitenland?

Wat zijn praktische tips als je Nederlandse les wilt geven aan je kinderen bij een lang verblijf in het buitenland?


Praktische tips voor ouders die zelf Nederlandse les willen geven aan hun kinderen bij verblijf in het buitenland

Welke Nederlandse les, onderwijsopties en keuzes heb je voor kinderen in het buitenland?

  • Maak eerst een afweging welke vorm van onderwijs het beste past bij je gezin en je individuele kinderen.
  • Mogelijke opties zijn:
    • een Nederlandse school in het buitenland
    • een internationale school met Nederlandse taalondersteuning
    • afstandsonderwijs vanuit Nederland
    • zelf Nederlandse les geven
    • of een combinatie daarvan
  • Veel internationale scholen vinden het belangrijk dat kinderen hun moedertaal goed blijven ontwikkelen, omdat dit helpt bij het leren van andere talen. Informeer daarom welke mogelijkheden een school biedt voor onderwijs in de Nederlandse taal.
  • Informeer ook naar online lesprogramma’s en digitale lespakketten die speciaal ontwikkeld zijn voor Nederlandse kinderen in het buitenland. Veel organisaties bieden tegenwoordig interactieve lessen en digitale werkboeken.
  • Sommige gezinnen combineren lokaal onderwijs met online Nederlandse lessen via videobellen of digitale klaslokalen.
  • Denk ook na over de lange termijn: het onderhouden van het Nederlands kan helpen bij een eventuele terugkeer naar Nederlands onderwijs of later werk in Nederland.

Hoe organiseer je in het buitenland zelf Nederlandse les, hoe hou je structuur en blijven je kinderen gemotiveerd?

Veel ouders merken dat een duidelijke structuur helpt om Nederlandse les een vanzelfsprekend onderdeel van het gezinsleven te maken.

  • Maak vanaf het begin duidelijk dat Nederlandse les onderdeel is van het weekritme.
  • Werk met een vaste lesplek en een herkenbaar lesmoment, bijvoorbeeld op een vaste dag of tijd.
  • Overweeg een beloningssysteem om kinderen te motiveren, vooral in het begin.
  • Kies zo nodig een aanpak per kind:
    • wekelijks thuis lesgeven
    • lesblokken tijdens schoolvakanties
    • of een kort lesmoment tijdens een vrij uur op school
  • Gebruik digitale hulpmiddelen zoals taalapps, online oefenprogramma’s of interactieve spelling- en woordenschatoefeningen. Veel kinderen vinden leren via apps motiverender dan alleen werken uit een boek.
  • Plan korte, regelmatige lesmomenten in plaats van lange sessies. Moderne leerapps en online oefeningen lenen zich goed voor korte dagelijkse oefenmomenten.
  • Heb je jongere kinderen? Begin dan bij voorkeur met het leren lezen en schrijven in het Nederlands iets eerder of juist iets later dan op de lokale school, zodat kinderen niet in twee talen tegelijk leren lezen.
  • Wordt je kind in het buitenland geboren en vind je het belangrijk dat hij of zij Nederlands leert? Start dan direct met het communiceren van Nederlandse woordjes en hou de verschillende talen goed uit elkaar (voorkom gemixte zinnen).

Hoe kun je bij lang verblijf in het buitenland thuis Nederlands oefenen en contact met Nederland stimuleren?

Door Nederlands op verschillende manieren terug te laten komen in het dagelijks leven blijft de taal voor kinderen vaak vanzelfsprekend.

  • Spreek thuis regelmatig Nederlands met je kinderen.
  • Stimuleer dat kinderen onderling ook Nederlands blijven praten.
  • Nodig andere Nederlandstalige kinderen uit om samen te spelen of te logeren.
  • Gebruik Nederlandse streamingdiensten, (luister)boeken, films, podcasts en televisie zodat kinderen de taal spelenderwijs blijven horen. Dat kan ook goed tijdens langere autoritten.
  • Voorleesmomenten zijn vaak een leuke en ontspannen manier om taalontwikkeling te stimuleren.
  • Gebruik online media zoals Nederlandse kinderwebsites, nieuws voor jongeren of educatieve YouTube-kanalen om de taal levend te houden.
  • Besteed aandacht aan spelling, lidwoorden, werkwoorden en het schrijven van korte verhaaltjes.
  • Stimuleer contact met familie en vrienden in Nederland via videobellen of berichtenapps zodat kinderen regelmatig Nederlands blijven spreken.
  • Een vakantie in Nederland kan helpen om de taal en cultuur levend te houden.

Quotes en ervaringen

Los van dat het een eis was van de leerplichtambtenaar in Nederland, vonden we het uiteindelijk ontzettend leuk om zelf les te geven. In één-op-één situaties pikten de kinderen heel snel nieuwe dingen op. Het leek soms zelfs een beetje op opvoeden: structuur geven, uitleggen en consequent blijven. Als de lessen klaar waren, konden we samen iets leuks gaan doen. Dat maakte het voor iedereen een stuk makkelijker vol te houden.
Wereldreiziger gezin

Wat moet je doen en laten bij een leerplichtambtenaar als je een kind mee op wereldreis of naar het buitenland wil nemen?

Wat moet je doen en laten bij een leerplichtambtenaar als je een kind mee op wereldreis of naar het buitenland wil nemen?


Gesprek voeren, argumenten voorbereiden en mogelijke uitkomsten bij onderwijs en reizen met leerplichtige kinderen

Wanneer je met leerplichtige kinderen voor langere tijd naar het buitenland wilt, kan de leerplichtambtenaar contact opnemen. Dat moment vraagt om voorbereiding, realisme en duidelijke keuzes.

Waarom is toestemming vaak lastig bij langdurig reizen in het buitenland met leerplichtige kinderen?

Voor gezinnen die een lange reis of wereldreis willen maken is dit vaak een van de grootste struikelblokken vooraf.

  • blijf je ingeschreven in Nederland, dan geldt de leerplichtwet volledig
  • de wet schrijft voor dat kinderen fysiek onderwijs volgen op een erkende school
  • de leerplichtambtenaar heeft weinig tot geen ruimte om hiervan af te wijken: de rol van de ambtenaar is het handhaven van de wet, niet het maken van uitzonderingen
  • toepassing van de regels kan per gemeente wel iets verschillen
  • bereid je goed voor, juist omdat interpretatie lokaal kan verschillen maar maak het gesprek niet persoonlijk: de ruimte van de ambtenaar is beperkt

Welke argumenten kun je gebruiken in het gesprek met de leerplichtambtenaar als je je kind mee wilt nemen voor reis of verblijf in het buitenland?

De kern van de wet is dat er geen leerachterstand ontstaat.

  • je borgt onderwijs via een organisatie voor erkend afstandsonderwijs
  • de huidige school staat achter je plannen (check dit uiteraard vooraf!), mits het onderwijs doorgaat
  • je kunt aantonen dat je kind op niveau blijft
  • andere gemeenten hanteren vergelijkbare situaties soms soepeler
  • een verblijf in het buitenland draagt bij aan brede ontwikkeling
  • laat zien dat onderwijs geen bijzaak van de reis is, maar een kernonderdeel
  • onderbouw je keuzes met concrete voorbeelden
  • voorkom dat het gesprek alleen over “reizen” gaat

Hoe bereid je het gesprek met de leerplichtambtenaar goed voor?

Denk je dat je kinderen in aanmerking komen voor thuisonderwijs, afstandsonderwijs, of gaan ze onderwijs in het buitenland volgen? Bereid het gesprek met de leerplichtambtenaar dan goed voor.

  • bepaal vooraf of je eerst met school of eerst met de gemeente spreekt
  • een meewerkende school kan soms ondersteunen richting de gemeente (maar speel die twee partijen nooit tegen elkaar uit)
  • kom met een concreet en uitgewerkt onderwijsplan

Denk daarbij aan:

  • wie geeft les en wat is jullie achtergrond
  • hoeveel uur per week wordt er onderwijs gevolgd
  • hoe ziet de weekindeling eruit
  • welke lesmaterialen gebruik je
  • hoe scheid je lestijd en vrije tijd
  • hoe volg je voortgang en resultaten

Hoe concreter je plan, hoe serieuzer het wordt genomen. Zeker als je gebruik maakt van een erkende organisatie voor afstandsonderwijs, zijn er betere kansen.

Wat zijn mogelijke uitkomsten van het contact met de leerplichtambtenaar?

De leerplichtambtenaar handhaaft de wet. De uitkomst hangt vaak minder af van je motivatie, en meer van de wettelijke ruimte. Het besluit kan o.a. worden:

  • toestemming, bijvoorbeeld bij inschrijving op een erkende school in het buitenland
  • afwijzing, bijvoorbeeld omdat fysiek schoolbezoek verplicht blijft volgens de wet
  • acceptatie van erkend afstandsonderwijs, afhankelijk van situatie en gemeente
  • mogelijkheid tot bezwaar of beroep (hou rekening met beperkte kans op succes)

Wees voorbereid op een uitkomst die niet aansluit bij je plannen.

Quotes en ervaringen

Wij wilden een jaar reizen door Azië terwijl we in Nederland ingeschreven bleven. Het gesprek met de leerplichtambtenaar was helder maar streng. Onderwijs op afstand vonden wij goed geregeld, maar juridisch bleek dat niet voldoende. Dat was een reality check.
Azië reiziger

In Nederland werkten we actief samen met de school en de gemeente voordat we vertrokken naar Zuid-Afrika. Omdat alles vooraf al goed onderbouwd was, kregen we toestemming. Die voorbereiding maakte echt het verschil.
Zuid-Afrika expat

We dachten dat een goed onderwijsplan genoeg zou zijn. Maar voor onze langere werkreis door Latijns-Amerika kregen we toch geen toestemming, omdat we ingeschreven wilden blijven in Nederland. Dat dwong ons om ons opnieuw te verdiepen in de regels rondom wel/niet uitschrijven. Lastig dilemma, want uitschrijven heeft ook weer andere gevolgen. Uiteindelijk bleek "niet uitschrijven" helemaal geen optie.
Working nomad gezin

Wat kan je doen als de leerplichtambtenaar geen toestemming geeft om met je kind op wereldreis of lang naar het buitenland te gaan?

Wat kan je doen als de leerplichtambtenaar geen toestemming geeft om met je kind op wereldreis of lang naar het buitenland te gaan?


Mogelijke routes en risico’s bij onderwijs en regelgeving als je met leerplichtige kinderen naar het buitenland wilt

Wanneer toestemming uitblijft, kom je in een spanningsveld tussen wetgeving en je plannen. Er zijn verschillende routes die ouders verkennen, elk met eigen gevolgen en risico’s.

1- Je kind uitschrijven, terwijl je zelf ingeschreven blijft in Nederland

  • sommige ouders overwegen het kind uit te schrijven uit de BRP, terwijl zij zelf ingeschreven blijven
  • dit kan alleen als het kind aantoonbaar een adres in het buitenland heeft, bijvoorbeeld bij familie of vrienden waar het tijdelijk verblijft
  • maar: volgens de regels volgt het kind in principe de woonplaats van de ouder; dit kan juridische problemen opleveren bij controle
  • deze route is niet echt geschikt als je als gezin samen een langere (wereld)reis wilt maken
  • het lijkt wellicht een oplossing, maar brengt duidelijke risico’s met zich mee

2- Je hele gezin uitschrijven bij lang verblijf in het buitenland

  • bij volledige uitschrijving vervalt de Nederlandse leerplichtwet
  • je valt onder de wetgeving van het land waar je verblijft
  • uitschrijven is, met enkele uitzonderingen, sowieso verplicht bij verblijf in het buitenland van 8 maanden of langer; hou er wel rekening mee dat uitschrijven ook allerlei andere gevolgen heeft
  • gemeenten kunnen extra vragen stellen over je plannen en er kan kritisch gekeken worden naar de reden van vertrek: vooral als het lijkt alsof je de leerplicht wilt omzeilen

3- Je kind ingeschreven houden op een school in Nederland

  • een school mag maximaal 10 dagen extra verlof geven; langer verblijf in het buitenland is formeel niet toegestaan
  • ouders en school lopen risico op boetes en sancties
  • de onderwijsinspectie kan de school aanspreken
  • soms worden constructies zoals “flexischoling” geprobeerd (waarbij je als ouders in afstemming met de school als zgn. onderwijsassistent van de school functioneert), maar formeel moet het kind dan ook fysiek aanwezig zijn op school
  • de leerplichtambtenaar neemt uiteindelijk de beslissing
  • deze route lijkt praktisch, maar is juridisch heel kwetsbaar

4- Tijdelijk onderwijs in het buitenland regelen

  • inschrijving op een lokale school kan, maar is alleen praktisch bij verblijf op één plek
  • taalachterstand kan een grote uitdaging zijn en overstappen naar een ander schoolsysteem kost veel energie
  • terugkeer naar Nederland kan leerachterstand geven
  • een combinatie met afstandsonderwijs werkt vaak beter; soms kunnen kinderen op de school in het buitenland dan deelnemen aan praktische vakken (gym, tekenen, handvaardigheid, scheikunde, natuurkunde)
  • oudere kinderen kunnen deels zelfstandig werken
  • voor working nomads of tijdelijke expats kan dit een tussenoplossing zijn

5- Een maatwerkoplossing afspreken met een buitenlandse school

  • de meeste scholen in het buitenland krijgen, net als in Nederland, een vergoeding vanuit de overheid voor kinderen die ingeschreven staan in de gemeente van de school en zich hebben ingeschreven bij de school.
  • ben je op reis dan schrijf je je kind normaliter niet in een buitenlandse gemeente in. Wil je je kind toch aanmelden bij een school, dan ontvangt de school dus geen subsidie voor jouw kind.
  • sommige scholen zijn bereid om tegen een vergoeding toch een bewijs van inschrijving af te geven
  • een bewijs van inschrijving is niet altijd voldoende: hou er alsnog rekening mee dat het schoolhoofd door de leerplichtambtenaar gevraagd kan worden een verklaring af te geven dat het kind de school daadwerkelijk fysiek en met voldoende regelmaat heeft bezocht
  • sommige scholen zijn bereid maatwerk te bieden (vaak tegen betaling); je kind kan (gedeeltelijk) deelnemen, zonder volledige inschrijving
  • dit gebeurt dan vaak buiten reguliere financiering om

Quotes en ervaringen

We dachten dat de school in Nederland wel zou meedenken, maar dat bleek ingewikkelder. De regels zijn strikter dan je verwacht. Uiteindelijk moesten we een andere route kiezen.
Wereldreis gezin

Aan de leerplicht kan je ook als nomad gezin wel voldoen. Maar aan de schoolplicht niet, met onderwijs op reis. Wij willen graag zelf ons leven invullen, maar tegelijk vinden we onderwijs voor onze kinderen ook heel belangrijk. We kozen voor een officiële, erkende, digitale onderwijsmethode voor passend basisonderwijs. 
Azië working nomad gezin

Hoe werken staatsexamens, toetsen en tests vanuit het buitenland bij een lang verblijf in het buitenland?

Hoe werken staatsexamens, toetsen en tests vanuit het buitenland bij een lang verblijf in het buitenland?

Wanneer je kind in het buitenland woont maar een Nederlands diploma of niveau wil behouden, krijg je te maken met examens, toetsen en tests op afstand. Dat vraagt om planning en afstemming.

Waar legt je kind examens en toetsen af als je in het buitenland woont of reist?

De plek van afname verschilt per type examen en onderwijsroute.

  • officiële examens, zoals staatsexamens, worden meestal niet thuis afgenomen
    • binnen Europa leggen veel leerlingen examens af in Nederland (dat kan dan in een aantal steden)
    • buiten Europa kan het schriftelijk deel soms nog via een ambassade of erkende locatie, al zijn de mogelijkheden beperkt
  • mondelinge examens (het 'College examen' als onderdeel van het staatsexamen) vinden in Nederland plaats
  • toetsen en voortgangsmetingen via afstandsonderwijs gebeuren meestal online
  • check dus per examen welke locaties toegestaan zijn en informeer tijdig bij aanbieders van afstandsonderwijs
  • houd rekening met reistijd en verblijfskosten

Welke deadlines en planning moet je in de gaten houden rondom examens bij lang verblijf in het buitenland?

Een gemiste deadline betekent vaak een aantal maanden of jaar vertraging -check deadlines dus tijdig.

  • inschrijving voor staatsexamens is vaak tussen half oktober en uiterlijk eind december (voor het staatsexamen van het volgende jaar); examengeld moet op tijd betaald worden: houd rekening met internationale overboekingen
  • gebruik bij voorkeur een correspondentie-adres in Nederland, vanwege soms trage verzending van poststukken van & naar het buitenland
  • relevante werkstukken en opdrachten moeten meestal in het voorjaar worden ingeleverd (literatuurlijsten, profiel- of sectorwerkstukken en alle overige zaken vaak voor april)
  • schriftelijke examens vinden vaak plaats in mei/juni
  • mondelinge examens ('College examen') volgen meestal in juni/juli/augustus
  • herexamens zijn ook veelal in juni
  • check deadlines elk jaar opnieuw, ze kunnen veranderen
  • reis je met je kind naar Nederland, plan dan ruim vooruit

Hoe combineer je afstandsonderwijs en examenvoorbereiding bij reis of lang verblijf in het buitenland?

  • afstandsonderwijs sluit meestal aan op het Nederlandse curriculum: leerlingen werken met vaste leerlijnen en toetsmomenten
  • ouders spelen ook rondom examens vaak een rol in structuur en planning
  • begeleiding gebeurt online, soms met extra coaching
  • maak samen met je kind een realistische weekplanning richting het examen
  • bewaak balans tussen reizen en studietijd en bouw ritme in, ook tijdens verplaatsingen
  • zeker voor wereldreizigers en working nomads vraagt dit in examentijd extra discipline

Wat als je kind extra ondersteuning nodig heeft bij examens?

  • aanpassingen (bv. vanwege dyslexie, slechtziendheid) zijn vaak mogelijk, maar niet vanzelfsprekend
  • voorzieningen zoals extra tijd of aangepaste toetsen zijn mogelijk; dit moet wel ruim vooraf schriftelijk worden aangevraagd
  • medische of psychologische onderbouwing is nodig: de aanvraag moet ruim voor de examendata binnen zijn
  • verzamel tijdig alle benodigde documenten en stem een aanvraag af met school of onderwijsaanbieder
  • check welke regels gelden per examenorganisatie

Hoe verlopen uitslag en herkansing bij examens vanuit het buitenland?

  • uitslagen volgen vaak enkele weken na het schriftelijk examen of snel/direct na het mondeling examen
  • herkansingen vinden meestal in juni of vroeg in de zomer plaats
  • planning kan dus krap zijn als je vanuit het buitenland terug naar Nederland moet reizen; houd ruim vooraf rekening met extra verblijf in Nederland
  • bespreek scenario’s vooraf met je kind

Quotes en ervaringen

Onze dochter deed haar staatsexamen terwijl we in Canada woonden. Voor het mondeling moesten we naar Nederland. Dat vroeg planning, maar gaf ook focus. Ze wist precies waar ze naartoe werkte.
Canada emigrant

Tijdens onze reis door Azië combineerden we afstandsonderwijs met voorbereiding op toetsen. Dat was voor onszelf en onze puberkinderen soms zoeken naar ritme. Juist door vaste studiemomenten in te bouwen bleef het haalbaar.
Azië wereldreiziger

In Spanje deden onze kinderen hun toetsen grotendeels online, maar voor het examen moesten ze naar Nederland. Dat maakte het ineens heel concreet. Het gaf extra planning, maar ook motivatie.
Spanje expat

Waar let je op bij het kiezen van een school voor je kind bij lang verblijf in het buitenland?

Waar let je op bij het kiezen van een school voor je kind bij lang verblijf in het buitenland?

Welke schoolkeuze, type onderwijs en toekomstplannen spelen mee?

  • De keuze voor een school hangt vaak af van meerdere factoren:
    • de leeftijd en persoonlijkheid van je kind
    • het schoolniveau en de leerstijl van je kind
    • het type scholen in de buurt van je nieuwe woonplek
  • Ook je eigen toekomstplannen spelen een rol. Denk bijvoorbeeld aan:
    • een definitieve emigratie
    • een eventuele of al bekende latere terugkeer naar Nederland
    • een volgende internationale verhuizing
  • Daarnaast kan het beschikbare budget invloed hebben op je keuze, omdat internationale scholen vaak hogere schoolkosten hebben.
  • In sommige gevallen kan het nuttig zijn om je kind vóór vertrek te laten testen op ontwikkeling, schoolniveau of intelligentie. Gespecialiseerde kinderpsychologen kunnen helpen om te beoordelen welk type onderwijs het beste aansluit bij je kind.
  • Door deze factoren ruim vooraf te bekijken kun je beter inschatten welke schoolomgeving het meest geschikt is.

Waar kan je op letten bij de keuze uit lokale scholen, internationale scholen en Nederlandse scholen?

  • Bij het kiezen van een lokale school kun je grotendeels letten op dezelfde zaken als bij een school in Nederland.
  • Informeer bijvoorbeeld bij Nederlandse verenigingen of expatgroepen in de buurt naar ervaringen met bepaalde scholen.
  • Kijk ook naar de ervaring van de school met leerlingen die een andere moedertaal hebben.
  • Sommige scholen bieden speciale programma’s om nieuwe leerlingen sneller de lokale taal te leren.
  • Internationale scholen zijn vaak gewend aan kinderen die regelmatig verhuizen. Tegelijk vertrekt daar jaarlijks een relatief groot deel van de leerlingen, waardoor vriendschappen soms vaker veranderen.
  • Bij een keuze tussen lokaal, internationaal of Nederlands onderwijs speelt vooral de vraag hoe lang je verwacht in het land te blijven.
  • Een school die goed aansluit bij de toekomstplannen van je gezin kan latere overstappen makkelijker maken.

Welke praktische schoolzaken, kwaliteit en schoolomgeving kun je vooraf onderzoeken?

Door een school te bezoeken, een rondleiding te krijgen of een proefdag te doen, kun je vaak beter de sfeer en cultuur van de school ervaren.

  • Kijk daarbij vooral naar praktische zaken zoals:
    • reistijd van huis naar school
    • beschikbaarheid van schoolbus of ander vervoer
  • Informeer naar voorzieningen op school:
    • mogelijkheden om over te blijven
    • naschoolse opvang of huiswerkbegeleiding
    • buitenschoolse activiteiten zoals sport of muziek
  • Onderzoek het onderwijsniveau en de kwaliteit:
    • welke vakken worden aangeboden en op welk niveau
    • hoe groot zijn de klassen
    • welke onderwijsmethoden worden gebruikt (individueel, groepsgericht of een combinatie).
    • zijn er op dit moment buitenlandse kinderen op de school aanwezig
    • kun je de sfeer op school proeven, is er bijvoorbeeld veel onderlinge competitie
  • Kijk ook naar ervaringen van andere ouders, vooral ouders met buitenlandse kinderen en vraag of de school data heeft rondom kwaliteit van het onderwijs.
  • Let daarnaast op:
    • hoeveel huiswerk leerlingen krijgen
    • welke vakantieperiodes de school hanteert
    • welke mogelijkheden er zijn voor vervolgonderwijs na deze school.

Quotes en ervaringen

Het onderwijs op de Duitse school bleek veel traditioneler dan we gewend waren in Nederland. Veel lessen worden nog gegeven met krijtbord en stencils in plaats van computers of digitale lesmethoden. Onze zoon leert daar bijvoorbeeld heel grondig grammatica, maar digitale vaardigheden komen minder aan bod. Dat verschil merkten we pas echt toen hij eenmaal op school zat.
Duitsland emigrant

Wij kozen ervoor om zelf onderwijs te geven met behulp van lespakketten en online begeleiding. Naast de standaardvakken voegden we zelf ook vakken toe zoals gym, handvaardigheid, muziek en natuur. Onze oudste volgt daarnaast Chinese les. In het begin gaven we alleen ’s ochtends les, maar later ook ’s middags. Wat we al snel ontdekten was dat een duidelijk dagritme heel belangrijk is. Met een eenvoudig schema per dag werd het voor ons en voor de kinderen veel overzichtelijker.
China emigrantengezin

Waar let je op bij het kiezen van een organisatie voor Nederlands onderwijs in het buitenland?

Waar let je op bij het kiezen van een organisatie voor Nederlands onderwijs in het buitenland?

Welke onderwijsopties, afstandsonderwijs en lesprogramma’s bestaan voor Nederlands onderwijs?

  • Er zijn diverse organisaties die online lessen Nederlands aanbieden voor kinderen die in het buitenland wonen.
  • Deze lessen worden vaak gevolgd naast lokaal of internationaal onderwijs, omdat het vak Nederlands daar niet altijd wordt aangeboden.
  • Sommige gezinnen gebruiken afstandsonderwijs juist als volledig alternatief voor lokaal onderwijs, bijvoorbeeld:
    • wanneer de kwaliteit van het lokale onderwijs onvoldoende aansluit op het Nederlandse systeem
    • wanneer het gezin regelmatig van locatie wisselt
    • wanneer kinderen tijdelijk reizen of op meerdere plekken wonen
  • Veel programma’s bieden verschillende mogelijkheden:
    • alleen het vak Nederlands
    • meerdere losse vakken
    • of een volledig onderwijsprogramma voor basis- of voortgezet onderwijs.
  • De studiebelasting verschilt per niveau. Gemiddeld geldt bijvoorbeeld:
    • ongeveer 3 uur per week voor het vak Nederlands
    • ongeveer 4 uur per week voor vakken zoals wiskunde.
    • circa 2 tot 3 uur per week voor andere vakken
  • Wanneer een kind een volledig lesprogramma volgt, kan de totale studiebelasting oplopen tot ongeveer 25 tot 30 uur per week.

Waar kun je op letten bij kwaliteit, inhoud lesprogramma en aansluiting op Nederlands onderwijs?

Een programma dat goed aansluit op het Nederlandse onderwijssysteem kan een latere overstap naar een school in Nederland makkelijker maken.

  • Controleer waar mogelijk dus altijd of de lesprogramma’s aansluiten bij de leerdoelen en referentieniveaus van het onderwijs in Nederland.
  • Kijk of het onderwijs op verschillende niveaus wordt aangeboden, bijvoorbeeld vmbo, havo en vwo in het voortgezet onderwijs.
  • Informeer welke vakken beschikbaar zijn en of het mogelijk is om losse vakken te volgen.
  • Dit kan bijvoorbeeld handig zijn wanneer:
    • een kind extra uitdaging nodig heeft
    • het lokale onderwijs bepaalde vakken niet aanbiedt
    • je je als gezin voorbereidt op terugkeer naar Nederland
  • Informeer ook: 
    • hoe opdrachten en toetsen worden afgenomen en hoe docenten feedback geven.
    • of docenten een onderwijsbevoegdheid hebben en ervaring hebben met lesgeven aan kinderen in het buitenland
    • of de organisatie werkt met een leerlingvolgsysteem waarin ouders de voortgang kunnen volgen

Welke praktische organisatie, begeleiding en flexibiliteit zijn belangrijk rondom afstandsonderwijs voor je kinderen in het buitenland?

  • Zoek vooraf uit hoe je kennis kunt maken met een aanbieder, bijvoorbeeld via:
    • online informatiebijeenkomsten
    • kennismakingsgesprekken
    • proeflessen of introductiemodules
  • Zoek ook uit:
    • wanneer je kind kan instromen. Sommige programma’s starten op vaste momenten, andere bieden meer flexibiliteit.
    • hoe flexibel het studietempo is en of kinderen deels hun eigen planning kunnen maken
    • hoe ouders betrokken worden bij het onderwijs. Vaak wordt verwacht dat ouders een begeleidende rol hebben, bijvoorbeeld als coach of studiebegeleider.
    • of er handleidingen of ondersteuning beschikbaar zijn voor ouders die hun kind begeleiden bij het onderwijs
    • hoe makkelijk contact met docenten mogelijk is, bijvoorbeeld via online platforms, videobellen of berichten
    • of het onderwijs volledig afhankelijk is van een stabiele internetverbinding of dat er ook offline lesmateriaal beschikbaar is
  • Voor gezinnen die reizen of op meerdere locaties wonen kan flexibiliteit in planning en lesmateriaal extra belangrijk zijn.

Welke extra ondersteuning, faciliteiten en doorstroommogelijkheden kunnen belangrijk zijn rondom onderwijs op afstand?

  • Sommige aanbieders bieden extra ondersteuning, zoals:
    • niveautesten om het juiste startniveau te bepalen
    • begeleiding bij studievertraging
    • advies over vervolgonderwijs of schoolkeuze
  • Bij leerlingen die meerdere vakken volgen kan een mentor of vaste begeleider helpen om overzicht te houden.
  • In examenjaren kan er extra begeleiding beschikbaar zijn, bijvoorbeeld via een examencoördinator.
  • Sommige programma’s leveren aanvullend lesmateriaal zoals werkboeken, oefenmateriaal of praktische leermiddelen.
  • Kijk ook of het onderwijs geschikt is voor kinderen die niet op een vaste locatie wonen, bijvoorbeeld tijdens een langere reis.

Quotes en ervaringen

We zochten een programma dat aansloot bij het Nederlandse onderwijs, omdat onze kinderen mogelijk later weer in Nederland naar school gaan. Het gaf ons rust dat het lesprogramma dezelfde leerlijnen volgt als scholen in Nederland.
Spanje expatgezin

Onze dochter volgt alleen Nederlands als vak via afstandsonderwijs, naast haar internationale school. Dat kost ongeveer drie uur per week, wat goed te combineren is met haar gewone schoolwerk.
Singapore expatgezin

Voor ons was flexibiliteit het belangrijkste. We reizen veel en zijn dus nooit lang op dezelfde plek. Het helpt dat de lessen volledig online zijn en dat we het tempo deels zelf kunnen bepalen.
Wereldreiziger gezin

Stimuleer je Nederlandse les voor je kinderen bij een lang verblijf in het buitenland?

Stimuleer je Nederlandse les voor je kinderen bij een lang verblijf in het buitenland?

Waarom kan het verstandig zijn om Nederlands te onderhouden bij een lang verblijf in het buitenland?

  • Vaak is het verstandig om het Nederlands van je kinderen op peil te houden, ook bij lang(er) verblijf in het buitenland.
  • Pas na een paar jaar in het buitenland wordt vaak duidelijker of terugkeer naar Nederland ooit nog een optie is.
  • Wanneer kinderen het Nederlands blijven beheersen, wordt een eventuele terugkeer naar Nederlands onderwijs of studie later makkelijker.
  • Het helpt kinderen bovendien om contact te houden met familie en vrienden in Nederland.

Hoe helpt het onderhouden van de Nederlandse taal bij meertalige ontwikkeling van kinderen?

  • Verwarring tussen talen blijkt meestal beperkt, vooral wanneer het gebruik van talen consequent is. In meertalige gezinnen wordt vaak de strategie gebruikt waarbij iedere ouder consequent één taal spreekt met het kind.
  • Contact houden met hun (van oorsprong) vertrouwde taal en cultuur kan kinderen sowieso helpen zich sneller aan te passen in een nieuwe omgeving.
  • Onderzoek laat zien dat een sterke moedertaal vaak juist helpt bij het leren van andere talen.
  • Als ouders kun je de taalontwikkeling stimuleren door thuis regelmatig Nederlands te blijven spreken.
  • Hou wel rekening met het feit dat, ondanks de voordelen van meertalig opvoeden, bij jonge kinderen soms juist taalproblemen kunnen ontstaan als zij meertalig worden opgevoed.

Welke mogelijkheden zijn er voor kinderen om Nederlandse les in het buitenland te volgen?

  • De beste oplossing verschilt per gezin en hangt af van tijd, reden van verblijf in het buitenland, motivatie en de terplekke beschikbare onderwijsopties.
  • Nederlandse les wordt vaak enkele uren per week gevolgd naast lokaal of internationaal onderwijs.
  • Dit kan bijvoorbeeld via een NTC-school (Nederlandse Taal en Cultuur).
  • De kwaliteit van deze NTC-scholen wordt gecontroleerd door de Nederlandse onderwijsinspectie.
  • Een andere mogelijkheid is afstandsonderwijs vanuit Nederland, waarbij ouders hun kinderen thuis (of onderweg) begeleiden.
  • Sommige gezinnen kiezen voor een combinatie van school, online les en thuis oefenen.

Hoe kun je het Nederlands van je kinderen oefenen in het dagelijks leven, als je in het buitenland woont?

  • Door taal op een natuurlijke manier onderdeel van het dagelijks leven te maken blijft het leren vaak leuker voor kinderen.
  • Blijf thuis regelmatig Nederlands spreken met je kinderen.
  • Laat kinderen spelen of logeren bij andere Nederlandstalige kinderen in de omgeving.
  • Maak (ook) gebruik van Nederlandse boeken, media, nieuws en televisie.
  • Online communicatie maakt het makkelijker om contact te houden met familie en vrienden in Nederland.
  • Er bestaan ook zomerkampen in Nederland voor kinderen die in het buitenland Nederlands onderwijs volgen.

Quotes en ervaringen

In het begin wist ik niet goed wanneer ik nog tijd moest vinden om Nederlandse les te geven. Uiteindelijk koos ik voor een andere aanpak per kind. Voor mijn oudste dochter ging ik één keer per week naar haar school, omdat ze daar een paar uur vrij had in haar rooster. Mijn jongste dochter gaf ik vooral les in blokken tijdens schoolvakanties en op vrijdagmiddag wanneer ze eerder uit was. Zo vonden we uiteindelijk een ritme dat voor iedereen werkte.
Frankrijk expatouder

We merkten dat onze kinderen thuis automatisch Nederlands bleven praten, ook al gingen ze naar een internationale school. Zo bleven ze beide talen gebruiken.
Singapore expatgezin

Onze zoon sprak na een jaar bijna alleen nog Engels met zijn vrienden. Door thuis consequent Nederlands te blijven praten bleef zijn Nederlands gelukkig goed genoeg om later weer in Nederland naar vervolgonderwijs te kunnen.
Verenigd Koninkrijk emigrant

Voor ons werkte het goed om Nederlandse boeken en televisie te blijven gebruiken. Daardoor bleef de taal onderdeel van het dagelijks leven en voelde het niet als extra schoolwerk.
Australië expatgezin

Kun je zelf een Nederlandse school starten bij een lang verblijf in het buitenland?

Kun je zelf een Nederlandse school starten bij een lang verblijf in het buitenland?

Als er meerdere Nederlandstalige gezinnen in een regio wonen, kan het ontstaan van een eigen Nederlandse school een logische stap zijn. Zeker voor emigranten en expats die waarde hechten aan aansluiting met het Nederlandse onderwijs.

Waarom zou je een Nederlandstalige school willen opzetten in het buitenland?

  • het vergemakkelijkt aansluiting van je kinderen bij terugkeer naar Nederland
  • het versterkt taalontwikkeling en culturele identiteit
  • een sterke moedertaal helpt bij het leren van andere talen
  • het vergroot kansen op studie of werk na terugkeer in Nederland
  • het biedt structuur voor gezinnen die ergens langer blijven of permanent wonen
  • het geeft ouders meer grip op de onderwijskwaliteit
  • het creëert een gemeenschap van betrokken gezinnen

Wat komt er kijken bij het oprichten van een Nederlandse school in het buitenland?

Het oprichten van een school is geen klein project, eerder het opbouwen van een organisatie.

  • je richt een rechtspersoon op, zoals een stichting
  • je onderzoekt lokale wet- en regelgeving
  • je zoekt een geschikte leslocatie
  • je werft gekwalificeerde leerkrachten
  • je zorgt voor passend lesmateriaal
  • je regelt financiering en administratie
  • je bouwt een bestuur en vrijwilligersstructuur op
  • je maakt afspraken over kwaliteit en continuïteit
  • je onderhoudt contact met lokale en internationale partijen

Hoe bepaal je welke onderwijsvorm past bij de situatie van je kinderen in het buitenland?

De keuze hangt sterk af van de omvang en samenstelling van de Nederlandse gemeenschap. Probeer vooraf antwoorden te vinden op vragen als:

  • kies je voor enkele uren per week Nederlandse Taal en Cultuur (NTC) of voor een volledig Nederlands curriculum
  • hoeveel Nederlandstalige kinderen zijn er beschikbaar
  • hoe sterk is het bestaande lokale of internationale onderwijsaanbod
  • hoe lang blijven gezinnen gemiddeld in de regio

NTC-onderwijs sluit vaak aan op een internationale of lokale school; volledig Nederlands onderwijs vraagt uiteraard meer organisatie en schaal.

Waarom is samenwerking met bestaande scholen in het buitenland vaak verstandig?

Samenwerking maakt het initiatief vaak duurzamer en verlaagt de drempel om te starten aanzienlijk:

  • je kunt gebruikmaken van bestaande huisvesting
  • afstemming met dagscholen verbetert de leerervaring
  • integratie van programma’s maakt het minder belastend voor kinderen
  • bestuurlijke en organisatorische lasten kunnen gedeeld worden
  • internationale scholen staan soms open voor samenwerking

Hoe start je concreet met een initiatiefgroep en draagvlak voor een nieuwe Nederlandse school in het buitenland?

Draagvlak is bepalend voor het slagen van het initiatief.

  • begin met een groep ouders die de behoefte ook zien
  • onderzoek hoeveel gezinnen interesse hebben
  • inventariseer beschikbare leerkrachten
  • verken mogelijke locaties en partners
  • bouw een netwerk met bedrijven, overheid, ambassade, lokale organisaties en eventuele ngo's
  • een minimum van circa tien leerlingen wordt vaak als startpunt gezien
  • peil bereidheid van ouders om actief bij te dragen (schoolvrijwilliger, bestuurslid, relatiebeheerder)

Welke rol speelt aansluiting bij o.a. Stichting NOB bij het starten van een Nederlandse school in het buitenland?

Aansluiting bij een ervaren organisatie maakt het verschil tussen pionieren en professioneel opbouwen:

  • je krijgt ondersteuning op organisatorisch en onderwijskundig vlak
  • er is toegang tot bestaand lesmateriaal en scholing voor leerkrachten
  • je kunt gebruikmaken van verzekeringen en pensioenregelingen
  • de school valt onder toezicht van de Nederlandse Inspectie van het Onderwijs; dit geeft nieuwe ouders vertrouwen in de kwaliteit
  • het vergemakkelijkt instroom bij terugkeer naar Nederland

Quotes en ervaringen

In Dubai merkten we dat er genoeg Nederlandse gezinnen waren om samen iets op te zetten. We begonnen klein, met een paar uur per week taalonderwijs. Inmiddels is het uitgegroeid tot een serieuze school waar nieuwe gezinnen graag op aansluiten.
Verenigde Arabische Emiraten expat

In Zwitserland kozen we bewust voor samenwerking met een internationale school. Daardoor hoefden we niet alles zelf te organiseren. De combinatie van twee systemen werkte verrassend goed voor onze kinderen.
Zwitserland emigrant

Wij overwogen in Tanzania een Nederlandse school op te zetten, maar kwamen erachter hoeveel organisatie daarbij komt kijken. Uiteindelijk sloten we ons aan bij een bestaand internationaal initiatief. Dat gaf rust en continuïteit.
Tanzania expat

Hoe stimuleer je Nederlands als je kind in het buitenland nog nauwelijks Nederlands spreekt?

Hoe stimuleer je Nederlands als je kind in het buitenland nog nauwelijks Nederlands spreekt?

Waarom kan Nederlands leren toch handig zijn, als je kind volledig buiten Nederland opgroeit?

  • Sommige kinderen spreken weinig of geen Nederlands omdat ze in het buitenland zijn geboren of op jonge leeftijd zijn meeverhuisd.
  • Het opbouwen van basiskennis van het Nederlands kan later extra mogelijkheden bieden.
  • Denk bijvoorbeeld aan:
    • makkelijker contact met familie in Nederland
    • toegang tot studie of stages in Nederland
    • het begrijpen van Nederlandse cultuur en achtergrond van ouders.
  • Voor veel gezinnen is het doel niet volledige tweetaligheid, maar dat kinderen zich redelijk kunnen redden in het Nederlands wanneer dat nodig is.
  • Door het Nederlands geleidelijk op te bouwen blijft de taal een optie voor de toekomst zonder dat het een te grote belasting wordt voor het kind.

Waar moet je als expat- of emigrantengezin op letten bij NT2 onderwijs, online Nederlandse lessen en begeleiding?

  • Voor kinderen die nauwelijks Nederlands spreken bestaan speciale NT2-programma’s (Nederlands als tweede taal).
  • Deze programma’s zijn vaak anders opgebouwd dan reguliere Nederlandse les. De nadruk ligt eerst op woordenschat en spreekvaardigheid.
  • Let bij het kiezen van een programma bijvoorbeeld op:
    • leeftijdsgroepen waarvoor het onderwijs bedoeld is
    • de balans tussen spreken, lezen en schrijven
    • begeleiding door een docent via online lessen of feedbackmomenten
    • hoeveel zelfstandige studie verwacht wordt
    • hoe ouders betrokken worden bij de lessen
  • Kijk ook naar doorstroommogelijkheden wanneer je kind later regulier Nederlands onderwijs wil volgen.
  • Een programma dat aansluit bij het taalniveau van het kind voorkomt dat de lessen te moeilijk of juist te eenvoudig worden.

Hoe kun je bij lang verblijf in het buitenland laagdrempelig kennis van het Nederlands als tweede taal opbouwen?

Voor kinderen die een nieuwe taal leren werkt het vaak beter wanneer taal gekoppeld wordt aan echte situaties en ervaringen.

  • Begin klein en maak het leren van Nederlands onderdeel van herkenbare situaties.
  • Laat kinderen bijvoorbeeld oefenen met praktische taal rondom dagelijkse activiteiten, zoals boodschappen doen of reizen.
  • Werk met korte, regelmatige oefenmomenten in plaats van lange lessen.
  • Kies onderwerpen die aansluiten bij de interesses van je kind, zodat de taal betekenis krijgt.
  • Stimuleer nieuwsgierigheid naar woorden, uitdrukkingen en verschillen tussen talen.
  • Stimuleer je kinderen om regelmatig (online) Nederlandse tv te kijken (denk bv. ook aan het jeugdjournaal)
  • Lees je kinderen voor uit traditionele Nederlandse kinderboeken
  • Zing met je kinderen regelmatig typisch Nederlandse kinderliedjes
  • Humor werkt altijd goed; vertel af en toe Nederlandse moppen of geef je kind een Nederlands moppenboek cadeau
  • Besteed in het gezin aandacht aan Nederlandse tradities rondom Sinterklaas, Kerst, Koningsdag etc.
  • Neem met je kinderen regelmatig deel aan activiteiten van de Nederlandse vereniging, als die in de buurt is

Quotes en ervaringen

In het begin spraken onze kinderen helemaal geen Nederlands. Toch vonden we het belangrijk dat ze in elk geval een basis kregen, zodat ze later zelf kunnen kiezen of ze er meer mee willen doen.
Spanje emigrant

Onze dochter begon met online NT2-lessen toen ze acht was. In het begin was het wennen, maar omdat de lessen speciaal waren aangepast voor kinderen die nog geen Nederlands spreken, pakte ze het verrassend snel op.
Verenigde Arabische Emiraten expatgezin

We probeerden het leren van Nederlands niet te zwaar te maken. Af en toe nieuwe woorden leren en kleine gesprekken oefenen bleek uiteindelijk veel effectiever dan lange lessen.
Thailand digital nomad gezin

De keuze voor Nederlandse les via een online lespakket was gemakkelijk, want voor onze kinderen was het belangrijk dat de Nederlandse les op het niveau van een gewone middelbare school in Nederland zou zijn. Ze doen een internationaal eindexamen (Cambridge), maar zullen daarnaast een aantekening Nederlands moeten halen om toegelaten te worden tot de meeste opleidingen in Nederland. Voor onze jongens is het soms niet gemakkelijk om voldoende tijd en aandacht te besteden aan de Nederlandse les, in combinatie met hun reguliere school en huiswerk. Maar wat ons opvalt is dat ze allebei, als ze eenmaal gefocust bezig zijn met de Nederlandse les, het maken van de opdrachten ontzettend leuk vinden.
Ghana emigrantengezin

Tips & ervaringen rondom Onderwijs & cursus bij lang verblijf in het buitenland & emigratie

Tips & ervaringen rondom Onderwijs & cursus bij lang verblijf in het buitenland & emigratie

  • Taalcursus: Ondanks dat Nederlands de voertaal is, leerden we al voor vertrek Papiaments en Spaans, met name de spreekvaardigheid. Voor ons was dat essentieel voor een goede integratie. Bonaire emigrant
  • Onderwijs: Los van dat het een eis was van de leerplichtambteanaar in Nederland: het is écht onzettend leuk om zelf les te geven en je kinderen zo te zien groeien. In één-op-één situaties pikken ze ook ontzettend snel wat op. Verder lijkt het lesgeven wel wat op opvoeden, Je moet structuur bieden, consequent zijn, liefde geven en dingen uitleggen. Als we klaar waren, konden we wat leuks gaan doen. Waren ze op school geweest, dan hadden ze nog tot 3 uur moeten blijven zitten. (Wereldreis)

Waar moet je aan denken als je gaat reizen of backpacken met kinderen tijdens een wereldreis of verre reis?

Waar moet je aan denken als je gaat reizen of backpacken met kinderen tijdens een wereldreis of verre reis?


Reizen of backpacken met kinderen tijdens een wereldreis of verre reis

Wat zijn de voordelen van een lange reis of wereldreis met kinderen?

  • Voor langere tijd met je gezin en kinderen op reis kan een goede manier zijn om als gezin hechter te worden, maar het kan ook fungeren als een mooi en gedenkwaardig afsluitend moment als je kind(eren) na de reis op eigen benen gaan staan omdat ze bijvoorbeeld gaan studeren of samenwonen.
  • Je kinderen beleven en ervaren zaken die ze thuis nooit hadden meegemaakt. Ze zien "biologie" in het echt (bezoek een wildlife reservaat), "geschiedenis" komt tot leven als je door een echte piramide loopt, "gymnastiek" wordt opeens leuk door te leren kanoën of surfen, de lessen "maatschappijleer" waarbij je leert over respect voor andere culturen en tradities kun je in de praktijk toepassen. Je kinderen worden wereldburgers.
  • Zeker met relatief jonge kinderen is de impact op je kind niet gigantisch; zo lang papa en mama maar in de buurt zijn is het oké (de blijvende herinneringen aan de reis zullen ook wat kleiner zijn als je kinderen nog echt jong zijn).
  • Al reizende ontwikkelen kinderen vaardigheden die ze thuis niet of niet zo snel zouden hebben ontwikkeld. Denk uiteraard aan taalvaardigheden, maar bijvoorbeeld ook aan (verfijning van) zwemtechnieken, het vermogen zich te verplaatsen in anderen, zelfstandigheid of leren samenwerken.
  • Veiligheid: als reizend gezin ben je enerzijds kwetsbaar (maar realiseer je dat er ook thuis overal potentiële gevaren zijn) en anderzijds gaan er juist extra deuren open doordat je met kinderen reist; mensen zijn behulpzamer, waarschuwen je eerder voor mogelijke gevaren, etc. Hou in je routeplanning wel nog meer dan anders rekening met politieke stabiliteit en gezondheidsrisico's.
  • Juist door met kinderen te reizen en je reistempo aan hen aan te passen beleef je een reis vaak intenser; contacten met lokale bevolking worden sneller gemaakt.

Wat zijn de uitdagingen en aandachtspunten bij een lange reis of wereldreis met kinderen?

  • Betrek je kinderen tijdig bij het besluit met het gezin een lange of wereldreis te maken; laat ze meedenken en geef ze taken.
  • Afhankelijk van de leeftijd van je kinderen hebben ze in het voortraject moeite met het begrip "lang" op reis, met het referentiekader van een gemiddelde vakantie van een tot drie weken; hou daar rekening mee.
  • Het langdurig samenzijn kan al reizende niet alleen zorgen voor meer hechting maar natuurlijk ook tot extra confrontaties leiden; soms kan je zelfs gaan terugverlangen naar het relatief drukke en soms hectische gezinsleven "thuis", waarin je kinderen ook gewoon een flink deel van de week op school zaten en jullie als ouders andere dingen konden doen.
  • Het reistempo van kinderen is veelal anders dan dat van volwassenen; hou er rekening mee in je routeplanning en bouw voldoende rustpunten in.
  • Gezondheid: neem extra voorzorgsmaatregelen rondom vaccinaties, malaria, ehbo.
  • Een van de belangrijkste aandachtspunten (en regelzaken!) als je met kinderen voor langere tijd naar het buitenland gaat is onderwijs; in het geval van een lange reis heb je het dan over onderwijs-op-afstand waarbij je kind digitaal les volgt aangevuld met lessen van de eigen ouders.
  • Besteed voldoende aandacht aan (afscheid nemen van) thuisblijvers; niet iedereen zal direct en onvoorwaardelijk enthousiast zijn bij je plannen om met de kleinkinderen voor langere tijd op reis te zijn.
  • Ook heimwee kan een serieus thema worden als je met kinderen lang op reis gaat. Afhankelijk van hun leeftijd kunnen ze vriendjes, vriendinnetjes, opa, oma, een favoriete oom of tante érg gaan missen. Zorg voor voldoende contactmogelijkheden met het thuisfront en kies een positieve insteek: laat ze bijvoorbeeld periodiek bloggen of vloggen met achterblijvers en stimuleer reacties vanuit de achterblijvers.
Wat zijn de beste voorbeeldlessen die je kunt gebruiken als je lesgeeft, of kinderen helpt in het buitenland

Wat zijn de beste voorbeeldlessen die je kunt gebruiken als je lesgeeft, of kinderen helpt in het buitenland


Voorbeeldlessen die je kunt gebruiken als je lesgeeft, of kinderen helpt op een school in het buitenland

Wat zijn praktische tips voor en tijdens de les op je school in het buitenland?

Voor de les

  • Probeer te achterhalen in welk lokaal je les zult gaan geven en neem enkele dagen van te voren al eens een kijkje in het lokaal. In ontwikkelingslanden zijn leslokalen namelijk niet altijd zoals wij ze kennen. Probeer jezelf daarom vooraf vertrouwd te maken met de ruimte. Stel jezelf o.a. de volgende vragen;
    • Waar sta ik als docent?
    • Waar zitten mijn leerlingen. Zitten ze allemaal in rijen naast elkaar? Zitten ze in een U? Zitten ze per paar aan - tafels?
    • Welke voorzieningen heb ik tot mijn beschikking? Is er een schoolbord, schrijfmateriaal, papier etc, etc.?
    • Waar zitten de ramen en de deur?

De eerste les is altijd super spannend!

  • Haal diep adem.
  • Adem met je buik en niet met je borst.
  • Vertrouw in je eigen kunde/kunnen. Zeg desnoods tegen jezelf; "Ik weet het beter dan de leerlingen, want ik ben de docent". Pas wel op dat je door deze gedachte niet te arrogant overkomt.
  • Handel zo zelfbewust mogelijk. Dit versterkt het gevoel van het vorige punt.
  • Wees aanwezig in het lokaal wanneer de leerlingen binnenkomen.
  • Zoek andere docenten/collega's op voor een praatje. Dit haalt je gedachten even van de les af. Je hebt de laatste dagen al genoeg aan je lessen gedacht.

Tijdens de les

  • Een vol bord leidt af. Zorg er daarom voor dat je regelmatig je bord schoon veegt. Zorg er dan ook voor dat je geen strepen achterlaat en maak het hele bord schoon. Sommige docenten maken alleen het bord schoon waar ze willen schrijven. De rest van de tekst laten ze gewoon staan. Dit ziet er dan rommelig en smerig uit. Het leidt veel leerlingen af.
  • Bedenk relevante vragen die je de klas kunt stellen. Bedenk voor jezelf niet alleen de juiste maar ook de foute antwoorden. Wees niet verbaasd wanneer leerlingen antwoorden weten te bedenken waar jij als docent nog nooit aan gedacht had.
  • Geef leerlingen genoeg tijd om na te denken over de vraag en de mogelijke antwoorden en stimuleer ze een antwoord te geven. Geef als docent niet te snel zelf het antwoord. Het nadenken over de vraag en de antwoorden helpt leerlingen bij het verwerken van de inhoud. Niet te snel voorzeggen dus!!
  • Wees niet bang voor de stilte die na het stellen van de vraag kan vallen. Deze stilte geeft aan dat jouw leerlingen bezig zijn met nadenken. Als duidelijk blijkt dat niemand het antwoord gaat geven, dan zijn er twee mogelijkheden: Geef het juiste antwoord of geef een hint om je leerlingen op de juiste weg te helpen.
  • Wat doe je wanneer je een goed antwoord op je vraag krijgt? Wat doe je eigenlijk wanneer je een (totaal) verkeerd antwoord krijgt?
  • Lach de leerling niet uit om zijn of haar foute antwoord.
  • Geef een compliment wanneer het antwoord juist is. Probeer wel gepaste complimenten te geven en het aantal juist te doceren. Niets irriteert zo erg als een docent die bij elk antwoord zegt: "Geweldig antwoord ...".
  • Probeer tijdens de les oogcontact te maken met iedere leerling in je lokaal. Met de leerlingen in het midden, maar vooral ook met de leerlingen achterin en aan de rand. Geef iedere leerling het gevoel dat je hem persoonlijk hebt aangekeken en dat jij hebt meegekregen dat hij of zij in je lokaal heeft gezeten. Dit schept een band tussen jou en de leerlingen die de sfeer ten goede komt.

Wat zijn introductiespellen en lesactiviteiten in het Engels?

Team Games

  • Everyone loves competitive games. This type of game can involve running and writing the answer on the board, throwing balls, or the quieter tabletop version of simply holding up the correct answer. Don’t forget: adults can be just as competitive as children, so introduce these games to all age ranges. They take little preparation and can be used as a starter or a main activity in your lesson. This version tests listening skills and comprehension of directions, but can equally be used for numbers, items of clothing, or even animals.
    • Go over directions (turn right, turn left, go round the corner, take the second right etc) in class
    • Next, split class into 2 or 3 teams, line each team up in front of board
    • Shout out a direction; the first student from each team must then run to the board and draw the corresponding diagram. The first person to draw the correct diagram wins a point.
  • If you prefer, you can have the diagrams pre-prepared so the student selects the correct diagram and pins it to the board, but students gain more from the process of drawing out the direction.

Quizzes

  • Quizzes are always popular and are great for testing the what/ where/when questions. Ask students to write their own questions in teams, or form questions using a simple text. A firm favourite with teachers and students, quizzes can be invaluable for practising superlatives (biggest/longest/widest) and can also be modelled on popular TV shows.

Bingo

  • This game requires little explanation. Play bingo with numbers, or for a more creative approach, use flashcards and vocabulary. The grids can be prepared easily beforehand and given out at the beginning of the lesson.

Who am I? (10-15 mins)

  • This is a fantastic ice-breaker and a good game for both children and adults.
    • For this game you’ll need Post-it, Sticky tape (just in case) and Pens
    • Hand out a post-it to each of the students.
    • Tell your students to write the name of someone famous that everyone in the class knows on their post-it; this person can be dead or alive. It is important to keep the name on the post-it secret!
    • Stick the post-it onto the back of the person sitting next to you (this is where sticky tape can be handy!)
    • Split the class into pairs; each person must find out who they are by asking questions. Here are some examples:
    • Am I dead or alive?
    • Am I male or female?
    • Where do I live?
    • What do I do?
    • Note: The only question your students are not allowed to ask is, of course, ‘what is my name?’! Once each person from the pair has found out their name, they can swap post-its with another person. A simpler version of this game is adaptable for younger children, using animals in the place of famous people. You can also make this game a bit harden by allowing only question that can ben answered with a 'yes' or a 'no'.

Twister

  • Twister? Yes, Twister. This is a great game for learning body parts, colours, right and left, giving instructions and having a giggle at the same time! A good activity to set a small group, and children love the silly aspect of this game. The child who falls down must then take the place of the person who twirls the arrow.

Wat zijn introductiespellen en lesactiviteiten in het Nederlands?

  • Je baan in het buitenland is geregeld. Je geeft een half jaar Engelse les geven in China. Maar hoe houd jij in de zinderende hitte de leerlingen bij de les nadat jij een uur hebt uitgetrokken om hun het verschil tussen de ‘past-simple’ of de ‘past perfect’ bij te brengen. Met andere woorden wat doe jij als de kinderen op het punt staan om met propjes te schieten, je ontwetend aanstaren of in slaap dreigen te vallen?
  • Hieronder vind jij een paar spelletjes en activiteiten die leerzaam en leuk zijn om samen te ondernemen. Goed voor de afwisseling en sfeer en tevens goed voor de ontwikkeling van hun Engels.

Vangbal

  • (voor 8-12 scholieren)
  • Benodigdheden: bal
  • Dit balspel bevordert het reactievermogen van de student. Hij leert snel en goed antwoorden. De studenten vormen een cirkel en de leraar gaat met de bal in het middelpunt van de cirkel staan (of hij helpt de student die in het midden plaatsneemt).
  • De leraar stelt een vraag en gooit vervolgens de bal naar één van de leerlingen. Deze leerling beantwoord de vraag en gooit de bal terug naar de leraar. Bijvoorbeeld:
  • What are you having for dinner tonight? (hij gooit de bal naar een de scholier)
  • Scholier: I’m having vegetables with potatoes (hij gooit de bal terug naar de docent).
  • Als de scholier langer dan vijf seconden nadenkt voordat hij antwoord geeft moet de scholier in het midden van de cirkel de plaats van de docent innemen en de vragen stellen aan zijn team- of klasgenoten. Totdat een volgende klasgenoot het antwoord niet meer weet. Deze activiteit bevordert niet alleen de Engelse mondelinge vaardigheden maar zijn ook goed voor de motoriek en de sfeer in de groep.

Geheugenspel

  • Een geheugenspel helpt kinderen met het leren van moeilijke woorden en verbetert hun uitspraak. Het helpt tevens bij het oefenen van de zinsopbouw. Benodigdheden zijn niet noodzakelijk maar het kan handig zijn voorwerpen in de buurt te hebben (bijvoorbeeld een stoel, landkaart, lamp...).
  • Leerkracht: What are you doing tomorrow?
  • Eerste Scholier: Tomorrow, I will visit my grandmother.
  • Tweede scholier: Tomorrow, I will visit my grandmother and bake some cookies.
  • Derde scholier: Tomorrow, I will visit my grandmother, bake (some) cookies and eat breakfast....

of:

  • Leerkracht: What do you see in the classroom?
  • Eerste scholier: In the classroom I see a table.
  • Tweede scholier: In the classroom I see a table and a pencil
  • Derde scholier: In the classroom I see a table, a pencil and a paper

Kennismakingspel

  • Dit spel is bedoeld om kennis met elkaar te maken en de uitspraak te verbeteren. Je kan hierbij ook grappige bewegingen verzinnen die de scholieren moeten uitbeelden. De docent zet op het einde alle activiteiten en namen nog eens op een rijtje (leuk voor de leerlingen om te zien). Je kan dit het beste met maximaal 15 personen spelen (en dat is al best veel).
    • Scholier 1: My name is Louise and I like to read a book (beeld uit dat jij een boek leest).
    • Scholier 2: Her name is Louise and she likes to read a book (beeld uit dat jij een boek leest) and my name is Mark and I like to jump (springt)
    • Scholier 3: Her name Louise and she likes to read (beeld uit), his name is Mark and he likes to jump (beeld uit) en my name is Carol and I like to swim (beeld uit).
    • Etc...

What’s the time Mr. Wolf?

  • Bij dit spel moeten de kinderen aan de overkant komen, in het veilige gebied, zonder dat zij door de wolf worden gegrepen. Hierbij hebben de kinderen veel plezier terwijl ze goed leren om de tijd in het Engels aan te duiden.
  • Benodigdheden: krijt of grens die aangeeft waar de ‘schapen’ veilig zijn voor de ‘wolf”.
  • Eén persoon speelt de wolf en de andere scholieren zijn de schapen. De wolf staat met zijn rug naar de schapen toe en kijkt dus naar de veilige haven. De schapen staan ongeveer tien meter van de veilige thuishaven vandaan.
  • Een schaap vraagt: What’s the time Mr. Wolf? En de wolf antwoordt. Hij noemt een willekeurig tijdstip op de klok. Bijvoorbeeld: It’s 2 o’clock. De schapen mogen dan twee stappen naar voren lopen. Als de wolf bijvoorbeeld zegt: It’s 5 o’clock mogen de schapen vijf stappen naar voren zetten.
  • Maar als de wolf zegt: It’s dinner time... mag de wolf zich omdraaien en schapen vangen die nog niet veilig in hun huis gekomen zijn. Want de schapen moeten zorgen dat zij zo snel mogelijk aan de overkant komen bij ‘dinnertime’. Als jij gevangen wordt door de wolf ben je af.

Wat zijn activiteiten voor sociale projecten met kinderen?

  • Je helpt drie maanden de medewerkers in een weeshuis in Tanzania. Elke dag heb jij een groepje van tien kinderen onder je hoede. Maar Sabar gaapt nu al voor de tiende keer binnen vijf minuten terwijl jij toch echt dacht dat dit een spannend voorleesverhaaltje was. Je voelt en hoort dat de aandacht van de kinderen verslapt want het rumoer in de klas neemt toe. Wat te doen?
  • Tijd om spelletjes uit de kast te trekken. Hieronder vind jij een paar activiteiten die je samen met kinderen heel gemakkelijk kan ondernemen. Leerzaam en spannend om te doen.

Waterdragen

  • Twee kleutertjes leggen één parcours af met kleine hindernissen. In de hand houden ze een bekertje water vast en proberen dit heelhuids en vol naar de overkant te brengen. De kleuter met het meeste water in het bekertje aan de eindstreep heeft gewonnen.

Stand en de mand

  • Eén leerling gooit een bal in de lucht terwijl ze roept 'stand in de mand en de bal is voor...'. Vervolgens roept hij/zij een naam van iemand in de groep, bijvoorbeeld Sade. Sade moet dan zo snel mogelijk de bal pakken. Als zij de bal heeft roept zij stop en moet iedereen stilstaan. Sade mag nog drie stappen zetten en probeert dan de bal door iemands benen te rollen. Lukt dat dan mag degene bij wie de bal door de benen rolt ‘stand in de mand’ roepen lukt dit niet danmoet Sade dit doen.

Flessenvoetbal

  • Je hebt hier een aantal lege flessen voor nodig en water. De flessen worden door elkaar heen op het speelveld geplaatst. Een speler moet met een bal de fles van een tegenstander proberen omver te schieten. Als dat lukt moet degene van wie de fles is eerst de bal gaan halen en dan zo snel mogelijk de fles rechtop zetten. Als je fles leeg is, ben je af.

De aap en de kokosnoot

  • Kinderen vormen met elkaar een kringetje. Dit zijn de zogenaamde bomen. In de kring ligt een bal (de kokosnoot) Een van de kinderen is de aap en loopt om de kring heen. Dan wordt er (zonder dat de aap het ziet) een apenjager aangewezen. Nadat geruisloos een apenjager is gekozen mag de aap proberen om de kokosnoot te pakken. Om de kokosnoot te pakken moet de aan tussen de bomen door de kring binnen dringen. Vanaf het moment dat de aap de koksnoot heeft mag de apenjagen uit de kring stappen en proberen de aap te vangen. De aap probeert weer terug buiten de kring (bomen) te komen. Binnen de kring kan de aap worden getikt, buiten de kring is de aap vrij.

Dennenappel carrousel

  • (in plaats van een denneappel kan je ook een zakje zand gebruiken).
  • Eén speler staat in het midden van een kring en draait een touw met een zakje zand aan het uiteinde laag over de grond (gebruik hiervoor een touw dat lang genoeg is, twee à drie meter). De spelers in de kring moeten over het touw springen.
  • Lukt dit niet, dan zijn ze af.

Annemaria Koekoek

  • (1, 2, 3 piano)
  • Alle spelers staan achter een lijn, behalve de speler die "Annemaria" speelt. Deze speler staat zo'n 25 meter verderop, met zijn rug naar de spelers. Deze speler roept heel hard "An-ne-ma-ri-a Koe-koek" en bij Koekoek draait deze speler zich om. Iedereen waarvan hij nu ziet dat die nog beweegt, wijst hij aan en/of roept zijn naam en deze speler moet weer terug naar de lijn. Diegene die als eerste bij Annemaria komt, is bij het volgende spel de nieuwe Annemaria.

Balspel: aarde, lucht, water en vuur

  • De groep staat in een cirkel, met één speler (met de bal) in het midden. De speler in het midden gooit de bal naar iemand, terwijl hij 1 van de 4 elementen roept (lucht, aarde, vuur of water). Daarna begint hij tot 5 te tellen. De speler die de bal toegeworpen krijgt moet binnen deze 5 tellen een vogel (lucht), een landdier (aarde) of een vis (water) noemen. Als de speler in het midden "vuur" zei, imiteert de ontvanger een brandweeralarm. Als de speler dit binnen de tijd doet, wordt de bal teruggeworpen, anders moet die speler in het midden. Een dier mag nooit 2 keer genoemd worden.

Telelego

  • Zet twee deelnemers met de rug naar elkaar toe. De spelers krijgen beiden dezelfde bouwmaterialen. Speler 1 bouwt een constructie en hij moet ervoor zorgen dat speler 2 precies hetzelfde bouwwerk in elkaar zet, zonder dat speler 2 de constructie ziet. Hoe meer voorwerpen jij gebruikt hoe moeilijker het wordt.

Denkspel

  • Eén speler moet raden welk bekend persoon de andere deelnemer in zijn hoofd heeft bedacht. Je mag uiteraard niet midden in het spel nog van persoon wisselen. De speler met de bekende persoon in zijn hoofd mag de vragen alleen met ‘ja’ en ‘nee’ beantwoorden.

Knutselen

  • Met meisjes kan jij een duifjesmobile fabriceren of vlinders maken. Voor het maken van een vlinder heb je een stuk papier nodig. Je knipt de randen rond en tekent op iedere ronde hoek een oog. Verder heb jij een stokje nodig waar jij het papier op plakt in de midden. Nu heb je als het ware een vlinder op een stokje. Je kan ook nog met papier of stokjes voelsprietjes maken. Met wasco of verf vrolijk jij de vleugels op. Met jongens en meisjes maak je met een aantal takjes, touw en papier in een ommezwaai een vlieger of spiraalslinger.

Je eigen schoolorkest

  • Kinderen kunnen met wat voor de hand liggende materialen hun eigen muziekinstrument maken. Maak met een aantal kinderen een paar verschillende instrumenten en jullie hebben zo een hele band bij elkaar.
  • Creëer je eigen flessofoon: zet een aantal flesjes op een rij en vul de flesje met water tot op verschillende niveaus. Sla vervolgens met een stokje op de flessen of blaas erin. De toon is lager als er meer water in de fles zit.
  • Vul een leeg conservenblik met steentjes, rijst of mais en sluit de bovenkant af met een papieren met elastiek of dik plakband. Je hebt je eigen rammelaar.
  • Verder kan natuurlijk alles in wat binnen handbereik is van de kinderen als trommel dienen (levende wezens buiten beschouwing gelaten). Lepels of andere stokken zijn dan ook heel goed bruikbaar als trommelstok.
  • Van een holle stok maak je gemakkelijk een fluitje. Snij een paar gaatjes in het stokjes en een nieuwe ‘blokfluit’ is geboren.
  • Je eigen Sambabal kan je ook gemakkelijk maken. Zorg voor stevige, papieren (effen) zakjes. Gebruik voor elke sambabal een stokje/tak van 20 - 30 cm lang en 2,5 cm dik. Kleur de zakjes aan beide kanten vol. Blaas het zakje open en doe er wat rijst in. Bind het zakje met een elastiekje stevig om het stokje. En klaar is de sambabal.

Vorbereiden & Zelf lesmateriaal ontwerpen

  • Op zoek naar meer tips of sport- spel en lesmateriaal?
  • Ga je voor de klas staan en ben je hierbij van plan zelf lesmateriaal te ontwerpen en leerteksten te schrijven? Kijk dan eens naar de samenvatting van het boek 'Lesgeven op papier', van Teunissen. Hierin vind je tips over lesgeven op papier, dat toch duidelijk iets anders is dan lesgeven aan een zichtbare groep mensen.

Verzekerde personen en situaties: vragen en antwoorden over reisgenoten, verzekeringnemers, verzekerden, nationaliteit en woonplaats

Verzekerde personen en situaties: vragen en antwoorden over reisgenoten, verzekeringnemers, verzekerden, nationaliteit en woonplaats

Wie is de verzekerde, wie zijn de medeverzekerden, en wie is de verzekeringnemer van een verzekering?

Wie is de verzekerde, wie zijn de medeverzekerden, en wie is de verzekeringnemer van een verzekering?


Wat is ook alweer een verzekering?

  • Een verzekering afsluiten is een afspraak maken tussen twee partijen, waarbij de verzekeringnemer (degene die afsluit) aan de verzekeraar vraagt of deze een bepaald risico, wat de verzekeringnemer niet wilt lopen, op zich wilt nemen, in ruil voor een vergoeding.

Wie is de (hoofd)verzekerde van een verzekering?

  • De verzekerden zijn degenen die zich tegen bepaalde risico's hebben laten verzekeren bij een verzekeraar.

  • Bij de 'Verzekerden' gaat het erom wie je wil verzekeren. Bij een schadeverzekering, zoals een reisverzekering, is de 'Verzekerde', de persoon waarvoor geldt dat door hem geleden gedekte schade recht geeft op schadevergoeding.

  • De hoofdverzekerde is degene aan wie de schadevergoeding, als daar sprake van is, zal worden uitgekeerd. De hoofverzekerde is de 'begunstigde', degene die volgens de verzekering (op de polis) gerechtigd is de vergoeding in ontvangst te nemen.

  • De medeverzekerden zijn degene die naast de hoofdverzekerde ook door de verzekering wordt gedekt (bijvoorbeeld partner, kinderen). Zij worden dan de meeverzekerden of medeverzekerden genoemd.

Wie is de verzekeringnemer van een verzekering?

  • De verzekeringnemer is de persoon die de verzekering afsluit bij de verzekeraar.

  • De verzekeringnemer is ‘de contractpartij', degene die een handtekening onder het contract zet. Dat wil zeggen degene die het formulier ondertekent en de slotvragen beantwoordt.

  • De verzekeringnemer draagt ook zorg voor de juiste informatie als vertrek-, en terugkomstdatum, welke dekkingen moeten worden verzekerd etc.

  • De verzekeringnemer zal vaak ook de premie betalen, maar dat hoeft niet, wel blijft de verzekeringnemer verantwoordelijk voor de betaling.

  • De verzekeringnemer kan dus iemand anders zijn dan degene die verzekerd moet worden. Voorbeelden:
    • Een ouder kan een verzekering afsluiten voor een van de kinderen
    • Een vriendin kan een verzekering afsluiten voor een vriend
    • Een organisatie kan een verzekering afsluiten voor een deelnemer of medewerker (neem contact op als je vragen hierover hebt)
  • Is de verzekerde minderjarig of jonger dan een bepaalde leeftijd, dan kan het zijn dat een meerderjarige als verzekeringnemer moet optreden.

Wie is de betaler van een verzekering?

  • De verzekeringbetaler is diegene van wiens rekening de verzekeringspremie wordt afgeschreven of wie de verzekeringspremie overmaakt.
Hoe werkt het als je een (reis)partner of kinderen wilt meeverzekeren op je reisverzekering?

Hoe werkt het als je een (reis)partner of kinderen wilt meeverzekeren op je reisverzekering?

  • De meeste (reis) verzekeringen kun je individueel afsluiten, of in combinatie met dekking voor je partner en/of kinderen.
  • Het meeverzekeren van partner en/of kinderen is vaak relatief eenvoudig bij een doorlopende verzekering. Bij aflopende verzekeringen, en specifieke verzekeringen, moet je goed opletten dat je zorgvuldig doorgeeft wie er meeverzekerd moet worden, en wie bijvoorbeeld alleen maar een reisgenoot is (die niet meeverzekerd moet worden).
Waarom en hoe verzekeren voor je reis of ziektekosten als je al uit Nederland bent vertrokken?

Waarom en hoe verzekeren voor je reis of ziektekosten als je al uit Nederland bent vertrokken?

    Waarom kan het nodig zijn om vanuit het buitenland een verzekering te willen afsluiten?

    • je bent vergeten een reisverzekering af te sluiten.
    • je bent verzekerd via de (buitenlandse) werkgever, maar na stoppen met werken stopt ook deze verzekering.
    • je bent vergeten de reisverzekering te verlengen, waardoor deze is afgelopen.
    • je wil overstappen op een andere verzekering.
    • je plannen zijn gewijzigd waardoor je huidige verzekering geen of onvoldoende dekking meer biedt.

    Kan je nog een reisverzekering of afsluiten als je al bent vertrokken uit je woonland of thuisland?

    • Een belangrijk punt is dat een reguliere Nederlandse reisverzekering niet kan worden afgesloten, indien je je al in het buitenland bevindt.
    • De reisverzekering moet namelijk ingaan op de dag dat je vertrekt uit Nederland. En de reisverzekering moet de gehele reis omvatten.
    • Dit geldt in principe voor ALLE Nederlandse reisverzekeringen.
    • Je kan natuurlijk via internet ergens wel een reisverzekering afsluiten, en niemand weet dan dat je al in het buitenland zat. De problemen ontstaan echter pas op het moment van de grotere schades en de hogere kostenposten. De verzekeraar wil dan alle bewijzen zien om te weten hoelang je al op reis bent en wanneer je bent vertrokken. Ze komen er op dat moment achter dat je verzekering niet geldig was, en besluiten dan jouw grote kostenpost niet vergoeden. In de praktijk kan dit neerkomen op schadeposten die variëren van tienduizenden euro's en in extreme gevallen zelfs een veelvoud daarvan.

    Wat kun je doen om toch een verzekering af te sluiten vanuit het buitenland?

    Wat kan je doen als in het buitenland werkt, of van plan bent lang in het buitenland te blijven?

    • Internationale ziektekostenverzekeringen kunnen zonder problemen vanuit het buitenland worden afgesloten.
    • Voor dergelijke verzekeringen geldt wel altijd dat er (om geaccepteerd te worden) gezondheidsvragen worden gesteld.
    • Check de gespecialiseerde JoHo website expatverzekering.nl of vraag advies aan
    Leeftijd en leeftijdsgrenzen bij verzekeringen voor in het buitenland: controleren en vergelijken

    Leeftijd en leeftijdsgrenzen bij verzekeringen voor in het buitenland: controleren en vergelijken


    Welke leeftijdsgrenzen gelden er per activiteit, regio en per verzekering?

    Welke leeftijdsgrenzen zijn van toepassing bij wereldreis- studie- stage- vrijwilligerswerk- en werkverzekeringen?

    Special ISIS verzekering
    • De Special ISIS kan worden afgesloten en aangehouden tot de maximale leeftijd van 65 jaar
    • Bij de Optie All-in (primaire ziektekostendekking) is de maximale leeftijd voor verzekerden 55 jaar
    • Als je ook medische dekking wilt in de VS dan is de maximumleeftijd 45 jaar
    • Als je de verzekering aanvraagt vanuit het buitenland is de maximumleeftijd 39 jaar
    • Als je ouder bent dan 36 jaar, geldt er een premietoeslag van 10%.
    Globetrotter verzekering
    • Bij de Optie All-in (primaire ziektekostendekking) is de maximale leeftijd voor verzekerden 60 jaar
    • Met behoud van eigen ziektekostenverzekering (Extra dekking) is er geen maximale leeftijd
    • Als je jonger bent dan 27 jaar, geldt er een premiekorting van 10%.
    OOM studeren in het buitenland verzekering
    • De OOM studeren in het buitenland verzekering kan worden afgesloten als je minimaal 15 jaar oud bent en maximaal 29 jaar oud.
    • Het gaat daarbij om de leeftijd bij de ingangsdatum van de verzekering. De verzekering kan wel aangehouden worden als je tijdens de looptijd van de verzekering 30 wordt.
    OOM Tijdelijk in het buitenland verzekering
    • De OOM Tijdelijk in het buitenland verzekering kan worden afgesloten tot de maximale leeftijd van 69 jaar
    • Het gaat daarbij om de leeftijd bij de ingangsdatum van de verzekering. De verzekering kan wel aangehouden worden als je tijdens de looptijd van de verzekering 68 wordt.

    Welke leeftijdsgrenzen zijn van toepassing bij verzekeringen voor working, travelling en digital nomads?

    Working Nomad verzekering
    • De Working Nomad verzekering kan worden afgesloten voor mensen tot en met 55 jaar
    • Als je ook dekking wilt in de VS dan is de maximumleeftijd 45 jaar
    Working Traveller verzekering en Allianz Doorlopende zakenreisverzekering
    • Er is geen maximale leeftijd
    • Bij gezinsdekking zijn, naast de partner, ook inwonende en uitwonende studerende kinderen tot 27 jaar meeverzekerd, mits zij zijn vermeld op het polisblad.
    • Als je jonger bent dan 27 jaar, geldt er een premiekorting van 10%.

    Welke leeftijdsgrenzen zijn van toepassing bij expat- en emigratieverzekeringen als je in het buitenland gaat wonen?

    Expat- en emigratieverzekeringen
    • De meeste expat- en emigratieverzekeringen kunnen tot hoge leeftijd of levenslang worden aangehouden. Wel lopen de premies op naarmate je ouder wordt en kunnen er bij aanvraag medische uitsluitingen worden toegepast.
    • Voor meer informatie en advies kun je terecht op de specifieke website voor expat- en emigratieverzekeringen: Expatverzekering.nl

    Welke leeftijdsgrenzen zijn van toepassing bij doorlopende reis- en vakantieverzekeringen?

    ISIS Continu doorlopende reisverzekering
    • De maximale leeftijd voor verzekerden is 65 jaar
    • Bij gezinsdekking zijn, naast de partner, ook ongehuwde inwonende en studerende uitwonende kinderen tot 21 jaar meeverzekerd, mits zij zijn vermeld op het polisblad
    Allianz Doorlopende reisverzekering
    • Er is geen maximale leeftijd
    • Bij gezinsdekking zijn, naast de partner, ook inwonende en uitwonende studerende kinderen tot 27 jaar meeverzekerd, mits zij zijn vermeld op het polisblad.
    Allianz Kortlopende reisverzekering
    • Er is geen maximale leeftijd
    • Als je jonger bent dan 27 jaar, geldt er een premiekorting van 10%.

    Welke leeftijdsgrenzen zijn van toepassing bij annuleringsverzekeringen?

    ISIS aflopende annuleringsverzekering
    • De maximale leeftijd voor verzekerden is 65 jaar
    ISIS Continu doorlopende annuleringsverzekering
    • De maximale leeftijd voor verzekerden is 65 jaar
    • Bij gezinsdekking zijn, naast de partner, ook ongehuwde inwonende en studerende uitwonende kinderen tot 21 jaar meeverzekerd, mits zij zijn vermeld op het polisblad
    Allianz Kortlopende annuleringsverzekering
    • Er is geen maximale leeftijd
    • Als je jonger bent dan 27 jaar, geldt er een premiekorting van 10%.
    Allianz Doorlopende annuleringsverzekering
    • Er is geen maximale leeftijd
    • Bij gezinsdekking zijn, naast de partner, ook inwonende en uitwonende studerende kinderen tot 27 jaar meeverzekerd, mits zij zijn vermeld op het polisblad.

    Hoe werkt het als je tijdens de looptijd van je verzekering de maximale leeftijd bereikt waarop de verzekering kan worden aangehouden?

    • Bij een aflopende reisverzekering komt in de dekking van de verzekering te vervallen vanaf de dag dat je de maximale leeftijd bereikt en wordt hier bij afsluiten al rekening mee gehouden en over gecommuniceerd.
    • Bij een doorlopende reisverzekering kan het ook voorkomen dat de dekking komt te vervallen per prolongatiedatum, in het jaar nadat de verzekerde de maximaal toegestane leeftijd voor die verzekering heeft bereikt. Hier word je over het algemeen bij de laatst mogelijke prolongatie al over geïnformeerd.

    Hoe sluit je een verzekering af als je jonger bent dan 18 jaar?

    • Is de leeftijd van 18 jaar nog niet bereikt dan kunnen verzekeringen doorgaans alleen rechtsgeldig worden afgesloten door de ouder of voogd.

    Waar en hoe sluit je de verzekeringen af?

    • Allianz doorlopende reisverzekering: de flexibele reisverzekering met een ruime dekking voor wie vaker op reis gaat vanuit Nederland
    • Allianz kortlopende reisverzekering de eenmalige verzekering voor wie een doorlopende verzekering minder voordelig is
    • Allianz Globetrotter verzekering: de meest afgesloten verzekering voor reizen en werken in het buitenland met een risicovol karakter die niet langer dan 2 jaar duren
    • JoHo ISIS Continu doorlopende reisverzekering de voordelige reisverzekering waarbij ook bijzondere sporten, vrijwilligerswerk, stages en werk onder de dekking valt
    • JoHo Special ISIS verzekering: de JoHo Special ISIS verzekering is de meest afgesloten verzekering, door backpackers, digital nomads, stagiairs, studenten, vrijwilligers en werkenden, die voor een aantal maanden tot een paar jaar naar het buitenland vertrekken
    • OOM Tijdelijk verzekering: de verzekering voor moeilijk te verzekeren reizen, aanvragen vanuit het buitenland of reizen met korte duur
    • Working Traveller verzekering: de unieke doorlopende reisverzekering voor wie regelmatig werkzaamheden in het buitenland uitvoert als digital nomad, groepsbegeleider, onderzoeker, reisleider, skileraar of bijvoorbeeld zakelijke reiziger
    • Working Nomad verzekering: de ISIS verzekering van JoHo voor digital nomads, working nomads en wereldburgers voor wie voor meerdere jaren naar het buitenland vertrekt om daar te wonen of te werken
    Annulering
    Verzekering afsluiten voor reizen, werken of wonen in het buitenland als niet-Nederlander: advieswijzer en keuzehulp

    Verzekering afsluiten voor reizen, werken of wonen in het buitenland als niet-Nederlander: advieswijzer en keuzehulp


    Verzekering afsluiten voor reizen, werken of wonen in het buitenland als niet-Nederlander: advieswijzer en keuzehulp

      Hoe werkt deze advieswijzer en keuzehulp?

      • Je vindt hier de adviezen en keuzehulp op basis van de informatie, die je op deze, en de andere pagina's, kunt lezen en vinden.
      • Op de afsluitpagina's van de aangeraden verzekeringen vind je meer informatie over de specifieke verzekeringen zelf.
      • Onder deze advieswijzer en keuzehulp kan je inhoudelijk meer lezen over de betrokken verzekeringen, of naar de pagina's van de betrokken verzekeringen gaan.

      Waar moet je als niet-Nederlander op letten bij verzekeringen voor backpacken, stage lopen, studeren, vrijwilligerswerk, werken of wonen in het buitenland?

      • Nederlandse reisverzekeringen zijn in het algemeen alleen af te sluiten door inwoners van Nederland en personen met de Nederlandse nationaliteit. 
      • Wanneer je niet de Nederlandse nationaliteit hebt, kun je doorgaans wel internationale reisverzekeringen afsluiten.
      • Door een verzekering aan te vragen via JoHo, steunt JoHo jou als verzekerde bij problemen, en steun jij de sociale JoHo projecten in de sloppen van Manila of de natuurprojecten op de Antillen.
      Niet-Nederlanders die woonachtig zijn in Nederland
      • Heb je niet de Nederlandse nationaliteit, maar woon je wel in Nederland, dan geldt vaak dat je minimaal 12 maanden voorafgaand aan de ingangsdatum van de reisverzekering in Nederland moet zijn ingeschreven en dat je na afloop van je reis weer terugkeert naar Nederland. 
      • Zie voor de Nederlandse verzekeringen en de daarbij geldende adviezen en voorwaarden de pagina: Activiteiten in het buitenland verzekeren en reisverzekeringen 
      Belgen en Nederlanders die in België wonen
      • Wanneer je als Nederlander, of als Belg, in België woont kun je doorgaans geen Nederlandse reisverzekeringen afsluiten, maar wel onder aanvullende voorwaarden gebruik maken van o.a. de Special ISIS-verzekering of de Working Nomad verzekering. Houd er rekening mee dat in de voorwaarden van deze verzekeringen gesproken wordt over terugkeer naar Nederland in geval van repatriëring. Sluit je een van deze verzekeringen af terwijl je in België woont, dan zul je in geval repatriëring terugkeren naar België.
      • Zie ook: Verzekeringen voor wie in België woont of ingeschreven staat 
      Als Nederlander samen reizen met iemand met een niet-Nederlandse nationaliteit

      1. Reizen, vrijwilligerswerk, stages of studeren in het buitenland

      ACS Globe Traveller 
      • Betaalbare internationale reisverzekering voor reizigers, stagiaires, studenten en vrijwilligers uit alle landen
      The Expatriate Group International Travel Insurance 
      • Tijdelijke of doorlopende reisverzekering voor alle nationaliteiten
      Safetywing 
      • Internationale reisverzekering die mensen van over de hele wereld dekt wanneer ze zich buiten hun eigen land bevinden.
      World Nomads Travel insurance 
      • Duurdere internationale reisverzekering met specifieke dekking voor avontuurlijke activiteiten voor onafhankelijke backpackers, studenten en vrijwilligers.

      2. Reizen en werken in het buitenland

      Caremed  
      • Betaalbare internationale verzekering voor stagiaires, studenten, vrijwilligers en Working holiday-gangers

      3. Specifieke sportieve activiteiten in het buitenland

      World Nomads Travel insurance 
      • Duurdere internationale reisverzekering met specifieke dekking voor avontuurlijke activiteiten voor onafhankelijke backpackers, studenten en vrijwilligers.
      DAN Europe diving insurance 
      • Duikverzekering voor duikers en divemasters die perfect aansluit bij je reisverzekering

      4. Leven en wonen in het buitenland

      Internationale ziektekostenverzekering
      Vanuit België je verzekering afsluiten voor reizen, werken of wonen in het buitenland: advieswijzer en keuzehulp

      Vanuit België je verzekering afsluiten voor reizen, werken of wonen in het buitenland: advieswijzer en keuzehulp


      Vanuit België je verzekering afsluiten voor reizen, werken of wonen in het buitenland: advieswijzer en keuzehulp

        Hoe werkt deze advieswijzer en keuzehulp?

        • Je vindt hier de adviezen en keuzehulp op basis van de informatie, die je op deze, en de andere pagina's, kunt lezen en vinden.
        • Op de afsluitpagina's van de aangeraden verzekeringen vind je meer informatie over de specifieke verzekeringen zelf.
        • Onder deze advieswijzer en keuzehulp kan je inhoudelijk meer lezen over de betrokken verzekeringen, of naar de pagina's van de betrokken verzekeringen gaan.

        Waar moet je op letten bij verzekeringen voor backpacken, stage lopen, studeren, vrijwilligerswerk, werken of wonen in het buitenland?

        • Wanneer je als Nederlander, of als Belg, in België woont kun je doorgaans geen Nederlandse reisverzekeringen afsluiten, maar wel onder aanvullende voorwaarden gebruik maken van o.a. de Special ISIS-verzekering of de Working Nomad verzekering. Houd er rekening mee dat in de voorwaarden van deze verzekeringen gesproken wordt over terugkeer naar Nederland in geval van repatriëring. Sluit je een van deze verzekeringen af terwijl je in België woont, dan zul je in geval repatriëring terugkeren naar België.
        • Wanneer je als Nederlander, of als Belg, in België woont kun je doorgaans ook alle internationale reisverzekeringen afsluiten.
        • Door een verzekering aan te vragen via JoHo, steunt JoHo jou als verzekerde bij problemen, en steun jij de sociale JoHo projecten in de sloppen van Manila of de natuurprojecten op de Antillen.

        1. Reizen tot 3 maanden: welke reisverzekering kies je?

        JoHo Special ISIS-verzekering 
        • Aflopende verzekering die speciaal ontwikkeld is voor backpacken, tijdelijk betaald werk, stage, studie, vrijwilligerswerk, wereldreizen en avontuurlijke activiteiten in het buitenland.
        • Bijzonderheden: de 'All-in' dekking is verplicht indien je de verzekering afsluit vanuit België, ook als je nog wel een ziektekostenverzekering (Mutualiteiten) hebt in België.
        JoHo OOM Tijdelijk in het buitenland verzekering 
        • Speciaal voor vast verblijf in het buitenland tot maximaal 2 jaar, of ter overbrugging naar een lokale of internationale ziektekostenverzekering - ook voor risicovolle en bijzondere werkzaamheden.
        • Bijzonderheden: dekking voor geneeskundige kosten is onder voorbehoud van acceptatie aan de hand van gezondheidsvragen en dekking voor medische repatriëring terug naar België is zeer beperkt.
        • Lees de aanvullende instructies op die pagina voor afsluiten met Belgische nationaliteit.
        The Expatriate Group International Travel Insurance 
        • Aflopende of doorlopende reisverzekering voor alle nationaliteiten.
        • Bijzonderheden: standaard dekking voor onverwachte geneeskundige kosten en repatriëring, aan te vullen met bagagedekkingen en annuleringsdekking. Britse verzekeraar met relatief goede eigen klantenservice

        2. Reizen tot 6 maanden: welke reisverzekering kies je?

        JoHo Special ISIS-verzekering 
        • Aflopende verzekering die speciaal ontwikkeld is voor backpacken, tijdelijk betaald werk, stage, studie, vrijwilligerswerk, wereldreizen en avontuurlijke activiteiten in het buitenland.
        • Bijzonderheden: de 'All-in' dekking is verplicht indien je de verzekering afsluit vanuit België, ook als je nog wel een ziektekostenverzekering (Mutualiteiten) hebt in België.
        The Expatriate Group International Travel Insurance 
        • Aflopende of doorlopende reisverzekering voor alle nationaliteiten.
        • Bijzonderheden: standaard dekking voor onverwachte geneeskundige kosten en repatriëring, aan te vullen met bagagedekkingen en annuleringsdekking. Britse verzekeraar met relatief goede eigen klantenservice

        3. Reizen langer dan 6 maanden: welke reisverzekering kies je?

        JoHo Special ISIS-verzekering 
        • Aflopende verzekering die speciaal ontwikkeld is voor backpacken, tijdelijk betaald werk, stage, studie, vrijwilligerswerk, wereldreizen en avontuurlijke activiteiten in het buitenland.
        • Bijzonderheden: de 'All-in' dekking is verplicht indien je de verzekering afsluit vanuit België, ook als je nog wel een ziektekostenverzekering (Mutualiteiten) hebt in België.
        JoHo OOM Tijdelijk in het buitenland verzekering 
        • Speciaal voor vast verblijf in het buitenland tot maximaal 2 jaar, of ter overbrugging naar een lokale of internationale ziektekostenverzekering - ook voor risicovolle en bijzondere werkzaamheden.
        • Bijzonderheden: dekking voor geneeskundige kosten is onder voorbehoud van acceptatie aan de hand van gezondheidsvragen en dekking voor medische repatriëring terug naar België is zeer beperkt.
        • Lees de aanvullende instructies op die pagina voor afsluiten met Belgische nationaliteit.

        4. Reizen over meerdere jaren en mogelijk settelen in een ander land: welke verzekering kies je?

        JoHo Special ISIS-verzekering 
        • Aflopende verzekering die speciaal ontwikkeld is voor backpacken, tijdelijk betaald werk, stage, studie, vrijwilligerswerk, wereldreizen en avontuurlijke activiteiten in het buitenland.
        • Bijzonderheden: de 'All-in' dekking is verplicht indien je de verzekering afsluit vanuit België, ook als je nog wel een ziektekostenverzekering (Mutualiteiten) hebt in België.
        De Working Nomad ISIS-verzekering 
        • De unieke doorlopende verzekering voor mensen die meerdere jaren (tot maximaal 10 jaar!) reizen zonder Nederlandse zorgverzekering en zich lokaal willen (kunnen) settelen zonder zich definitief te vestigen in dat land.
        Internationale ziektekostenverzekering
        • Kenmerken: Iedereen die zich voor langere tijd in het buitenland vestigt, en daar eventueel ook gaat werken, kan vaak geen gebruik maken van de ziektekostendekking in België, de Mutualiteiten. Ook de uitgebreide reisverzekeringen zullen na verloop van tijd ontoereikend zijn. Een uitgebreide ziektekostenverzekering die volledige dekking geeft, is dan wenselijk.
        • Via JoHo kun je advies krijgen over de interessantste Nederlandse en internationale ziektekostenverzekeringen, zoals De Goudse, OOM-verzekeringen, Cigna, Goudse Expat pakket, Allianz Care en April MyHealth
        • Aanvragen: Je kan voor deze situatie vrijblijvend en kosteloos persoonlijk advies aanvragen bij JoHo

        5. Reizen met werkzaamheden of speciale activiteiten: welke verzekering kies je?

        Reizen met werkzaamheden of speciale activiteiten:
        Internationale reisverzekeringen
        • Internationale reisverzekeringen zijn in principe door nationaliteiten af te sluiten. Je kunt via JoHo ook de onderstaande internationale reisverzekeringen afsluiten.

        6. Reizen op of vanaf een bepaalde leeftijd: welke verzekering kies je?

        Vanuit Duitsland je verzekering afsluiten voor reis, werk, stage, studie of vrijwilligerswerk in het buitenland?

        Vanuit Duitsland je verzekering afsluiten voor reis, werk, stage, studie of vrijwilligerswerk in het buitenland?

        Verzekeringen voor vakantie, reis, vrijwilligerswerk, wereldreis, taalreis, studie- of stagereis

        • Wanneer je als Nederlander, of als Duitser, in Duitsland woont kun je doorgaans geen Nederlandse reisverzekeringen afsluiten, maar wel onder aanvullende voorwaarden gebruik maken van de Special ISIS verzekering. Er gelden dan wel aanvullende voorwaarden:
          • Je behoudt dekking via je zorgverzekering in Duitsland
          • Je dient wel altijd de 'All In' dekking te kiezen
          • Indien er sprake is van repatriëring dan is dat in principe naar Nederland. In overleg met de alarmcentrale kan er worden uitgeweken naar grensgebieden. De uiteindelijke beslissing daarvoor ligt bij de verzekeraar.
          • Bij terugkomst in Duitsland of Nederland eindigt de dekking op grond van de Special ISIS verzekering direct.

         

        Special ISIS verzekering aanvragen

         

        Verzekeringen voor emigranten en expats

        Activiteiten als backpacken, betaald werken, stagelopen en vrijwilligerswerk in het buitenland verzekeren: startpagina's

        Activiteiten als backpacken, betaald werken, stagelopen en vrijwilligerswerk in het buitenland verzekeren: startpagina's

         

        Partner: Spotlight

        Dutch for Children biedt lesprogramma's op maat aan voor (expat) kinderen. De online Nederlandse privélessen van Dutch for Children worden op maat gegeven. Als leidraad voor de lessen is de manier van leren. Dutch for Children is een uitkomst voor Nederlandse kinderen overal ter wereld.

        Partnerselectie: Emigratie & Wonen in het buitenland

        Partnerselectie: Emigratie & Wonen in het buitenland

        Partnerships & Partnerselecties
        • JoHo werkt samen met verschillende partners binnen verschillende sectoren. Op deze pagina vind je diverse uitgelichte selecties van partnergroepen per sector. Daarnaast vind je de specifieke partnerpagina's
        ..... lees verder over deze organisatie of sector

             

        Stages, vacatures, vrijwilligerswerk: gerelateerde tags
        Branches, sectoren en werkvelden: gerelateerde tags
        Werken, stage lopen en vrijwilligerswerk in het buitenland per functie of organisatie: belangrijkse themapagina's op JoHo.org
        Au pair worden in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk
        Dieren verzorgen en natuur beschermen in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Dieren verzorgen en natuur beschermen in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken en helpen in het buitenland bij de dierenopvang, wildlife centers of natuurorganisaties Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als o.a: animal Rescue medewerker, coördinator, dierenarts, dierenverzorger, onderzoeker, wildlife vrijwilliger of wildlife ranger INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van dieren en natuur helpen in het buitenland: Beschermen en helpen van dieren in het buitenland: wat is het, waarom doen,...... lees verder op de pagina
        Werken in het buitenland in de animatie, de entertainment of bij events via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in de animatie, de entertainment of bij events via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in de entertainment-, animatie- en eventsector Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als animatiemedewerker, entertainer, eventmedewerker of eventorganisator INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werken in entertainment of bij events in het buitenland: Wat is werken als animator het buitenland, waarom zou je het doen, en wat zijn de beste landen voor een baan, stage...... lees verder op de pagina
        Jurist en juridische werkzaamheden in het buitenland via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Jurist en juridische werkzaamheden in het buitenland via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in de advocatuur of de juridische sector Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als: advocaat, jurist, juridisch adviseur of rechtskundig medewerker Inhoud Vragen en antwoorden over verkennen van werken binnen de advocatuur en juridische sector in het buitenland: Wat is werken bij juridische organisaties en in administratief werk in het buitenland, waarom doen, en wat zijn...... lees verder op de pagina
        Lesgeven in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Lesgeven in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in het onderwijs en bij trainingsinstituten Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als coach, leraar, lerares, leerkracht, onderwijshulp, onderwijzer, onderwijzeres, skileraar, trainer of 'english teacher' INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werk, stage en vrijwilligerswerk in het buitenland in het onderwijs: Wat is werken in het onderwijs en lesgeven in het buitenland, waarom zou je...... lees verder op de pagina
        Maatschappelijk dienstverlener en sociaal werk in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Maatschappelijk dienstverlener en sociaal werk in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken en jezelf ontwikkelen binnen sociaal en maatschappelijk werk in het buitenland Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk als cultureel medewerker, maatschappelijk dienstverlener of sociaal werker INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van maatschappelijke dienstverlening en sociaal werk in het buitenland: Wat is maatschappelijk en sociaal werk in het buitenland, waarom zou je het doen, en welk land kan je het beste...... lees verder op de pagina
        Online werken vanuit het buitenland als digital nomad of working nomad
        Werken in de outdoor en sportmanagement in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in de outdoor en sportmanagement in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland op het gebied van sport, outdoor en beweging Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als o.a. activiteitenbegeleider, outdoor medewerker, sportinstructeur of sportleraar INHOUD Vragen rond verkennen van werk in het buitenland als sportinstructeur: Outdoor- en sportinstructeur in het buitenland: wat is het, waarom doen en waar kan je het beste heen? Vragen rond vacatures voor werk...... lees verder op de pagina
        Personeelsmedewerker, human resources en arbeidsbemiddeling in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Personeelsmedewerker, human resources en arbeidsbemiddeling in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland op het gebied van arbeidsbemiddeling, personeelszaken en human resources Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk als bemiddelaar, detacheringsbegeleider, human resource manager (HRM), intercedent, personeelsmedewerker of recruiter werving en selectie INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werk op het gebied van arbeidsbemiddeling en HRM in het buitenland: Wat is werken op het gebied van recruitment en human resources...... lees verder op de pagina
        Psycholoog en coach in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Psycholoog en coach in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken als psycholoog, in de geestelijke gezondheidszorg of in de coachingsector in binnen- en buitenland Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als gedragswetenschapper, personal coach, mental coach of psychologisch hulpverlener INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werken als psycholoog of coach in het buitenland: Wat is werken als psycholoog in het buitenland, waarom doen, en wat zijn de beste...... lees verder op de pagina
        Werken als reisleider en reismedewerker in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken als reisleider en reismedewerker in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in de reissector Werken, stage lopen of vrijwilligerswerk doen als groepsleider, host, reisbegeleider, reisleider, reismedewerker of reisorganisator INHOUD Vragen rond verkennen van werken als reisleider en reismedewerker in het buitenland Wat is werken als reisleider, waarom zou je het doen en wat zijn de beste landen voor een baan, stage of vrijwilligerswerk? Wat is werken als...... lees verder op de pagina
        Werken in het toerisme en de reissector in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het toerisme en de reissector in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in het toerisme, de reissector en de vrijetijdssector Werken, stage lopen of vrijwilligerswerk doen bij campings, cruiseschepen, duikscholen, eco lodges, guesthouses, events, horeca, hotels, reisorganisaties, safarikampen, sportorganisaties en zomerkampen INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werk in het toerisme in het buitenland: Wat zijn de 12 themapagina's voor werk, vrijwilligerswerk en stage binnen het toerisme...... lees verder op de pagina
        Werken in onderzoek en wetenschap in het buitenland via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken in onderzoek en wetenschap in het buitenland via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland bij een onderzoeksorganisatie of wetenschappelijke instelling Betaald werk, stage en vrijwilligerswerk als analist, aio, onderzoeksmedewerker, promovendus of wetenschapsassistent INHOUD Vragen over verkennen van onderzoek doen en werken in de wetenschap in het buitenland: Wat zijn de uitgelichte vragen en antwoorden over analyse, onderzoek en waarheid? Vragen over vacatures voor onderzoek doen en werken in de wetenschap...... lees verder op de pagina
        Werken bij een internationale organisatie of non-profit instelling in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken bij een internationale organisatie of non-profit instelling in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken en ontwikkelen bij non-profit organisaties, sociale ondernemingen en internationale organisaties Werken als beleidsmedewerker, duurzaamheidscoördinator, fondsenwerver, milieumedewerker, natuurbeschermer of bijvoorbeeld projectmedewerker: naar het buitenland als stagiair, vrijwilliger of betaalde kracht Inhoud Vragen en antwoorden over verkennen van werken bij non-profit en internationale organisaties in het buitenland: Wat is werken bij een internationale organisatie in het buitenland, waarom zou je het...... lees verder op de pagina
        Werken in een lodge, ecohotel of safarikamp via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in een lodge, ecohotel of safarikamp via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland op een safarikamp, duurzame lodge of hostel in Afrika, Azië, Latijns-Amerika of Australië Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als assistent-manager - barpersoneel - host - kampmanager - kok - lodgemanager - receptiemedewerker of bijvoorbeeld technische hulp INHOUD Vragen rond verkennen van werken in het buitenland in een lodge of hostel: Wat is werken op een...... lees verder op de pagina
        Werken in een hotel, hostel of resort in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in een hotel, hostel of resort in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in een resort, hotel, hostel, guesthouse, bed and breakfast of andere accommodatie Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als o.a: assistent-manager, host, barpersoneel, entertainer, kok, manager, receptiemedewerker of technisch medewerker INHOUD Vragen rond verkennen van werken in het buitenland in een hotel, hostel of guesthouse: Wat is werken in een resort of hotel in het buitenland?...... lees verder op de pagina
        Werken in de marketing en communicatie in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in de marketing en communicatie in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland op het gebied van communicatie, marketing en voorlichting Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als marketeer, marketing medewerker, pr-medewerker, public affairs officer, productmanager of voorlichter INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werken in het buitenland op het gebied van communicatie en marketing: Wat is communicatie en wat is marketing? Wat is werken in marketing in...... lees verder op de pagina
        Werken in de bouw, ict, techniek en transport in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in de bouw, ict, techniek en transport in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in de bouw-, ict-, techniek- of transportsector Werk, stage of vrijwilligerswerk als bouwvakker, bouwmedewerker, chauffeur, chemicus, ICT'er, technicus, technisch medewerker of vervoersmedewerker INHOUD Vragen over verkennen van werken, stage lopen en vrijwilligerswerk in de bouw-, ict-, techniek in het buitenland: Wat is werken in de bouw of mijnbouw in het buitenland, waarom doen en waar kan...... lees verder op de pagina
        Werken in het buitenland bij een helpdesk of callcenter via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland bij een helpdesk of callcenter via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken en jezelf ontwikkelen bij helpdesks, service centers en callcenters in het buitenland Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als alarmcentrale invalkracht, inbound servicemedewerker, outbound servicemedewerker, teamleider call center of teamleider helpdesk van Zuid-Afrika tot de Filipijnen en Frankrijk tot Ierland INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werk bij een helpdesk of callcenter in het buitenland: Wat is werken...... lees verder op de pagina
        Werken in het buitenland als duikinstructeur of divemaster via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland als duikinstructeur of divemaster via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken en lesgeven in het buitenland bij een duikschool of duikcentrum Werken, stagelopen of vrijwilligerswerk doen als dive master, duiker, duikinstructeur of duikschoolmedewerker INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werk bij een duikschool in het buitenland: Wat komt er kijken bij werken bij een duikschool of duikcentrum in het buitenland? Wat komt er bij kijken als divemaster of duikinstructeur...... lees verder op de pagina
        Werken in het buitenland bij een skischool als skileraar of snowboardinstructeur via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland bij een skischool als skileraar of snowboardinstructeur via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland als skileraar of snowboardinstructeur Inhoud Vragen en antwoorden over verkennen van werk als skileraar in het buitenland: Wat is werken als ski-instructeur in het buitenland, waarom doen, en wat zijn de beste landen voor een baan, stage of vrijwilligerswerk? Wat is werken als snowboardinstructeur in het buitenland, waarom doen, en wat zijn de beste landen voor...... lees verder op de pagina
        Werken in het buitenland in een bar, cafe, club, discotheek of restaurant via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in een bar, cafe, club, discotheek of restaurant via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in de horeca bij een bar, cafe, club, discotheek of restaurant Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als assistent-bedrijfsleider, barpersoneel, bezorger, host, horecamanager, kok of ober INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werk in de horeca in het buitenland: Hoe regel je een baan bij een hotel, hostel, guesthouse of restaurant in het buitenland? Werken...... lees verder op de pagina
        Werken in het buitenland met kinderen en jongeren via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland met kinderen en jongeren via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in de pedagogische sector, jeugdzorg of kinderopvang in binnen- en buitenland Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als au pair, jeugdwerker, kinderverzorger, orthopedagoog, pedagoog, pedagogisch hulpverlener of pedagogisch medewerker INHOUD Vragen rond verkennen van werken het buitenland in de pedagogische sector, jeugdzorg of kinderopvang: Wet is werken in de kinderopvang in het buitenland, waarom zou je het doen, en...... lees verder op de pagina
        Werken in het buitenland op het gebied van bedrijfskunde, management en organisatie via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland op het gebied van bedrijfskunde, management en organisatie via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland bij het bedrijfsleven: van management tot organisatie-advies Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als bedrijfskundige, bedrijfsmanager, consultant, coördinator, groepsleider, manager of bijvoorbeeld organisatie-adviseur INHOUD Vragen en antwoorden rond verkennen van werk in het buitenland in het bedrijfsleven: Werken in het bedrijfsleven in het buitenland, waarom doen en waar kan je heen? Werken in de consultancy in...... lees verder op de pagina
        Werken in het buitenland op het gebied van beleid en bestuur via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland op het gebied van beleid en bestuur via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland binnen het bestuur, de overheid en de regelgeving Betaald werk, stage of vrijwilligerswerk als ambtenaar, bestuurskundige, bestuursmedewerker, gemeentemedewerker, juridisch medewerker of politiek assistent INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werken binnen het bestuur en de overheid in het buitenland: Wat is werken als beleidsmedewerker het bestuur in het buitenland, waarom doen, en wat zijn de...... lees verder op de pagina
        Werken op een camping, kampeerboerderij of vakantiepark in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken op een camping, kampeerboerderij of vakantiepark in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland op campings, kampeerboerderijen en vakantieparken Betaald werk, stage of vrijwilligerswerk als barmedewerker, entertainer, receptiemedewerker, technisch medewerker of tentopzetter INHOUD Vragen rond verkennen van werken in het buitenland op een camping: Wat is werken op een camping in het buitenland, waarom zou je het doen en wat zijn de beste landen voor een baan, stage of vrijwilligerswerk?...... lees verder op de pagina
        Werken op een boerderij in het buitenland en fruit plukken via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken op een boerderij in het buitenland en fruit plukken via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken op een boerderij in het buitenland of in de agrarische sector? Betaald werk, stage en vrijwilligerswerk als agrarisch medewerker, druivenplukker, fruitplukker of organisch boerderijmedewerker INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werken op een boerderij en de agrarische sector in het buitenland? Wat is werken op een boerderij, waarom zou je het doen en waar kan je het beste...... lees verder op de pagina
        Werken op een cruiseschip of jacht in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken op een cruiseschip of jacht in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken op cruiseschip, jacht of zeilboot in het buitenland Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als arts, bemanning, crew, entertainer, horecamedewerker, officier, stewards, stewardess, verpleger of winkelmedewerker INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werk op een cruiseschip of jacht in het buitenland: Wat is werken op een zeiljacht of cruiseschip in het buitenland? Waarom zou je gaan werken op...... lees verder op de pagina
        Werken op een zomerkamp en activiteiten begeleiden in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken op een zomerkamp en activiteiten begeleiden in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland op een vakantiekamp, summer camp of zomerkamp Werken, stagelopen of vrijwilligerswerk doen als activiteitenbegeleider, stafmedewerker, summercampmedewerker of leiding van een vakantiekamp Inhoud: o.a. Wat zijn je werkzaamheden en taken tijdens het werk op een zomerkamp of vakantiekamp in het buitenland? Wat is het verwachte opleidingsniveau, en wat zijn de eisen aan bij werk op een zomerkamp...... lees verder op de pagina
        Werken op het gebied van milieu en duurzaamheid in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken op het gebied van milieu en duurzaamheid in het buitenland via betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland op het gebied van duurzaamheid, klimaat en milieubeheer Betaald werk, stage, vrijwilligerswerk of werkervaringsplek als: duurzaamheidsmedewerker, milieumedewerker, milieucoördinator, natuurbeheerder, waste manager INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werken in het buitenland op het gebied van duurzaamheid en milieubeheer Wat betekent duurzaamheid en waar gaat duurzaamheid over? Wat is natuur, en wat betekent 'de natuur'? Wat...... lees verder op de pagina
        Werken met een working holiday visum en werkvakanties in het buitenland

        Werken met een working holiday visum en werkvakanties in het buitenland

        Werken, reizen en backpacken in Amerika, Australië, Canada, Europa, Nieuw-Zeeland of ander land Inhoud Wat is een werkvakantie, Working Holiday in het buitenland Wat is een Working Holiday visum, wat is een Australisch Working Holiday visum? Hoelang duurt een werkvakantie, Hoe regel je een werkvakantie, Hoe kan je een werkvakantie vullen? Hoe kan je je oriënteren en voorbereiden op werken...... lees verder op de pagina
        Vrijwilligerswerk in het buitenland doen en vacatures voor vrijwilligerswerk

        Vrijwilligerswerk in het buitenland doen en vacatures voor vrijwilligerswerk

        Vrijwilligerswerk in het buitenland doen, projecten steunen en vacatures zoeken: vragen en antwoorden Inhoud Vragen en antwoorden over verkennen van vrijwilligerswerk in het buitenland: Wat is vrijwilligerswerk in het buitenland, waarom zou je het doen, en in welke landen kan je het beste helpen? Wat zijn de vragen die je jezelf moet stellen als je vrijwilligerswerk in het buitenland wilt...... lees verder op de pagina
        Stage in het buitenland en vacatures voor stagelopen in het buitenland
        Engelse les geven in het buitenland en TEFL cursus volgen voor betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        Engelse les geven in het buitenland en TEFL cursus volgen voor betaald werk, stage of vrijwilligerswerk

        africa tefl les geven in dorpen in het buitenland
        TEFL cursus volgen om Engelse les te geven als Nederlander in het buitenland TEFL Training doen - TESOL cursus volgen- CELTA Certicaat halen - TESL Diploma halen Vacatures en projecten zoeken voor betaald of onbetaald werk INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van Engelse les geven in het buitenland: Wat is Engelse les geven als Nederlander in het buitenland, waarom...... lees verder op de pagina
        Werken in de zorg en medisch werk in het buitenland via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken in de zorg en medisch werk in het buitenland via betaald werk, stage en vrijwilligerswerk

        Werken in het buitenland in de gezondheidszorg bij ziekenhuizen en zorginstellingen Werk, stage of vrijwilligerswerk als arts, co-assistent, chirurg, fysiotherapeut, huisarts, kinderarts, neuroloog, psychiater, stagiair, tropenarts, verpleegkundige of zorgverlener in het buitenland INHOUD Vragen en antwoorden over verkennen van werk in de gezondheidszorg in het buitenland: Medische stage en stage in de gezondheidszorg in het buitenland: wat is het, waarom...... lees verder op de pagina
        Werken in het buitenland

        Werken in het buitenland

        Werken in het buitenland en jezelf ontwikkelen in een internationale omgeving: vragen en antwoorden INHOUD Vragen rond verkennen van werken in het buitenland: Wat zijn de 7 vragen die je kunt stellen als je wilt gaan werken in het buitenland? Hoe ziet de voorbereiding van werken en werk zoeken in het buitenland er in het kort uit? Hoe ga je...... lees verder op de pagina
        JoHo zoekt medewerkers die willen meebouwen aan een tolerantere wereld

        Werken, jezelf ontwikkelen en een ander helpen?

        JoHo zoekt medewerkers, op verschillend niveau, die willen meebouwen aan een betere wereld en aan een zichzelf vernieuwende organisatie

        Vacatures en mogelijkheden voor vast werk en open sollicitaties

        Vacatures en mogelijkheden voor tijdelijk werk en bijbanen

        Vacatures en mogelijkheden voor stages en ervaringsplaatsen

        JoHo: aanmelden en aansluiten
         

        Aansluiten bij JoHo als abonnee of donateur

        The world of JoHo footer met landenkaart

        JoHo: crossroads uit bundel
        JoHo: crossroads uit selectie
        Emigratie en wonen in het buitenland: de belangrijkste themapagina's op JoHo.org

        Emigratie en wonen in het buitenland: de belangrijkste themapagina's op JoHo.org

        Emigratie, emigreren en lang verblijf in het buitenland

        Emigratie, emigreren en lang verblijf in het buitenland

        buitenland huis uitzicht zonsondergang
        Alles over emigreren, emigratie, of voor langere tijd in het buitenland wonen INHOUD VAN DEZE PAGINA Emigreren of verhuizen naar het buitenland: verkennen Wat is een emigrant, en wat is emigreren? Wat is een expat? Welk type expat of emigrant ben jij? Wat zijn de 9 belangrijkste redenen om te emigreren, of voor langere tijd naar het buitenland te vertrekken,...... lees verder op de pagina
        Belastingen en fiscale zaken in het buitenland bij emigratie of lang verblijf

        Belastingen en fiscale zaken in het buitenland bij emigratie of lang verblijf

        Belastingen en fiscale zaken bij emigratie en vertrek naar het buitenland voor een langere periode Belastbaar inkomen - Belastingaangifte - Belastingplicht - Dubbele internationale belasting Lopende verplichtingen en schulden - Pensioenen en uitkeringen Uitschrijving uit de Basisregistratie Personen (BRP) Inhoud: o.a. Wat zijn gevolgen voor je belastingplicht als je voor langere tijd naar het buitenland vertrekt? Welke fiscale gevolgen heeft...... lees verder op de pagina
        Financiële en geldzaken regelen bij lang verblijf in het buitenland of emigratie
        Checklist voor emigreren en wonen in het buitenland: de top 100 acties
        Contacten en netwerken onderhouden in het buitenland en aanpassen aan je omgeving
        Culture Shock en heimwee voorkomen bij reizen en wonen in het buitenland
        Online werken vanuit het buitenland als digital nomad of working nomad
        Detachering als expat en uitzenden naar het buitenland

        Detachering als expat en uitzenden naar het buitenland

        Detachering als expat en uitzending naar het buitenland INHOUD Vragen en antwoorden over detachering als expat en uitzending naar het buitenland Wat is een expat, waar komt de term expatriate vandaan? Wat betekent uitzending naar het buitenland en expatriëring? Welk type expat of emigrant ben jij? Wat zijn populaire landen voor expats en working nomads, en waarom gaan ze daarheen?...... lees verder op de pagina
        Documenten en juridische zaken bij wonen in het buitenland of emigratie

        Documenten en juridische zaken bij wonen in het buitenland of emigratie

        Documenten, juridische zaken en regelgeving bij emigratie en wonen in het buitenland Basis Registratie Personen - Diplomawaardering - Identiteitsbewijs - Internationaal rijbewijs - Nederlandse Nationaliteit - Verklaring bezit van het Nederlanderschap - Woonplaatsverklaring Inhoud: o.a. Wanneer verkrijg je als EU inwoner het permanent verblijfsrecht in een ander EU-land? Wat zijn de gevolgen rondom lang verblijf buitenland of emigratie als je...... lees verder op de pagina
        De beste landen en bestemmingen zoeken om in te wonen of te werken als emigrant, expat of digital nomad

        De beste landen en bestemmingen zoeken om in te wonen of te werken als emigrant, expat of digital nomad

        Droombestemmingen en land zoeken voor lang verblijf in het buitenland of eventueel emigratie Droombestemmingen - Expatparadijzen - Emigratielanden - Nomad & Workation hotspots Inhoud: o.a. Wat zijn de beste landen om in te wonen en te werken? Wat zijn populaire landen voor expats en working nomads, en waarom gaan ze daarheen? Wat zijn populaire bestemmingen voor digital of working nomads?...... lees verder op de pagina
        Eigen huis en woning verhuren bij lang verblijf in buitenland of emigratie
        Gezondheidszorg en lokale zorgstelsels in het buitenland checken

        Gezondheidszorg en lokale zorgstelsels in het buitenland checken

        Gezondheidszorg en zorgstelsels in het buitenland Gebruik maken van de lokale gezondheidszorg? Ben je verzekerd voor alle kosten? Wat zijn je alternatieven? Wat zoek je uit als je grip wilt krijgen op de lokale gezondheidszorg in het buitenland? Wat zoek je uit over het g ezondheidssysteem? Is er een lokaal systeem van ziektekostenverzekering, kom je daar als expat of emigrant...... lees verder op de pagina
        Huis en woonruimte in het buitenland bij lang verblijf of emigratie
        Leerplicht en thuisonderwijs bij lang verblijf in buitenland of emigratie
        Met kinderen wonen in het buitenland en lang op reis met jongeren

        Met kinderen wonen in het buitenland en lang op reis met jongeren

        Met kinderen en jongeren op reis of wonen in het buitenland Emigreren met kinderen, lange reis maken met kinderen, onderwijs op reis, goede bestemmingen kiezen, gezondheidszaken regelen, leerplichtzaken onderzoeken, meeneemlijsten checken en vrijwilligerswerk doen met kinderen Inhoud : o.a Wat zijn aandachtspunten als je met kinderen een lange reis of wereldreis gaat maken? Wat zijn leuke, verre of bijzondere bestemmingen...... lees verder op de pagina
        Nederlandse Nationaliteit en Nederlanders in het buitenland

        Nederlandse Nationaliteit en Nederlanders in het buitenland

        Nederlanders en Hollanders in binnen- en buitenland Van de Nederlandse nationaliteit tot Nederlanders in het buitenland Inhoud: o.a. Hoe verkrijg je een nationaliteit? Wanneer verlies je de Nederlandse nationaliteit? In welke uitzonderingsgevallen verlies je de Nederlandse nationaliteit niet, of niet zomaar, in het geval van dubbele nationaliteit? Wat zijn extra aandachtspunten en ontwikkelingen rondom dubbele nationaliteit bij lang verblijf in...... lees verder op de pagina
        Ondernemen of als zzp'er werken in het buitenland

        Ondernemen of als zzp'er werken in het buitenland

        Ondernemerschap en ondernemers in het buitenland Digital Nomad - Eenmanszaak - Initiatiefnemer - Working nomad - ZZP'er Inhoud: o.a. Waar let je op als je een eigen bedrijf wilt starten in het buitenland? Wat moet je wel en niet doen als je een zakelijke samenwerking wil aangaan met een buitenlandse partner? Wat zijn extra aandachtspunten als je een eigen bedrijf...... lees verder op de pagina
        Project starten en initiatief nemen in het buitenland

        Project starten en initiatief nemen in het buitenland

        Project en initiatief in het buitenland Project opzetten - Samenwerken - Project draaiende houden INHOUD Vragen en antwoorden over projectopzetters en initiatiefnemers: Wie is de "projectopzetter of particulier initiatiefnemer"? Wat zijn motieven van initiatiefnemers om projecten op te zetten? Vragen en antwoorden over starten van een project in het buitenland: wat zijn aandachtspunten bij het opstarten van je project(plan)? wat...... lees verder op de pagina
        Sociale voorzieningen en uitkeringen regelen bij lang verblijf in buitenland of emigratie

        Sociale voorzieningen en uitkeringen regelen bij lang verblijf in buitenland of emigratie

        Sociale voorzieningen, toeslagen en uitkeringen bij lang verblijf in het buitenland en emigratie Van AOW, SVB, WIA, WAO tot WLZ Inhoud: o.a. Heb je recht op AOW als je gaat wonen in het buitenland of voor langere tijd naar het buitenland vertrekt? Kan je Nederlandse uitkeringen meenemen naar het buitenland? Wel of niet verzekeren voor arbeidsongeschiktheid als je voor langere...... lees verder op de pagina
        Terugkeer naar Nederland en remigratie na lang verblijf in het buitenland of emigratie

        Terugkeer naar Nederland en remigratie na lang verblijf in het buitenland of emigratie

        Terugkeer naar Nederland na een lang verblijf in het buitenland, wereldreis of emigratie Alleen, met familie of kinderen terugkeren naar Nederland: van aanpassing, cultuurschok en heroriëntatie tot onderwijs, regelwerk en remigratie Inhoud: o.a. Wat zijn eerste aandachtspunten als je na lang verblijf in het buitenland of emigratie overweegt terug te keren naar Nederland? Waar moet je op letten als je...... lees verder op de pagina
        Visum en vergunningen regelen bij lang verblijf in buitenland of emigratie
        Verhuizing naar het buitenland en transport in het buitenland bij emigratie of lang verblijf

        Verhuizing naar het buitenland en transport in het buitenland bij emigratie of lang verblijf

        Verhuizen naar het buitenland en transport laten verzorgen bij lang verblijf in het buitenland en emigratie Auto meenemen checklists afvinken - huisdieren vervoeren - inboedel opslaan - offertes laten maken - verhuiskosten begroten - verhuizers checken INHOUD Vragen en antwoorden over verhuizen naar het buitenland: o.a. Wat zijn aandachtspunten bij verhuizen binnen Europa? Wat zijn aandachtspunten bij verhuizen buiten Europa?...... lees verder op de pagina
        Weg willen uit Nederland of reiskriebel voelen om weer op pad te gaan
        Wonen en leven in het buitenland

        Wonen en leven in het buitenland

        Inhoud Vragen rond bestemmingen en keuzes bij wonen en leven in het buitenland: o.a.  Wel of niet voor langere tijd in het buitenland gaan wonen of leven? Wat zijn de basisvragen bij je oriëntatie op wonen of lang verblijf in het buitenland? Wat zijn de beste landen en bestemmingen om in te wonen of te werken? Vragen rond administratie...... lees verder op de pagina
        Zorg verzekeren bij vertrek naar het buitenland voor lange duur

        Zorg verzekeren bij vertrek naar het buitenland voor lange duur

        Je Nederlandse zorgverzekering en je ziektekosten verzekeren bij vertrek naar het buitenland: van dekking tot geldigheid, van opzeggen tot opschorten, en van overstappen tot alternatief regelen Inhoud: De Nederlandse zorgverzekering en vertrekken naar het buitenland Basiszorgverzekering & Vertrek naar het buitenland Wanneer vervalt de dekking van je zorgverzekering als je naar het buitenland vertrekt? Wanneer mag of moet je je...... lees verder op de pagina
        Leeftijden, nationaliteiten en persoonlijke situaties verzekeren in het buitenland: themapagina's

        Leeftijden, nationaliteiten en persoonlijke situaties verzekeren in het buitenland: themapagina's

        Backpacken en reizen: thema's en startpagina's

        Backpacken en reizen: thema's en startpagina's

        Reizen en backpacken in het buitenland

        Reizen en backpacken in het buitenland

        Reizen en backpacken in het buitenland: vragen en antwoorden INHOUD Vragen rond reisbestemmingen en routes: o.a.  Wat is reizen, backpacken, een wereldreis maken, vakantie houden of een zakenreis? Wat zijn de beste bestemmingen om te backpacken en de mooiste landen voor een rondreis of groepsreis? Wat zijn de 100 beste landen en eilanden ter wereld voor reizigers, backpackers en...... lees verder op de pagina
        Activiteiten zoeken en doen in het buitenland

        Activiteiten zoeken en doen in het buitenland

        Activiteiten in het buitenland zoeken en doen in het buitenland Avontuurlijke expedities - Backpacken - Culturele cursussen - Ecotours - Educatieve trainingen - Outdooractiviteiten - Sportieve activiteiten - Stages - Vrijwilligerswerk - Werkzaamheden - Wildlifetrips INHOUD Vragen en antwoorden over activiteiten in het buitenland: Wat kan je doen in het buitenland, en welke activiteiten kan je doen op reis? Wat...... lees verder op de pagina
        Beste reistijd voor weer, klimaat en activiteiten in het buitenland
        Contact en respect op reis en in het buitenland

        Contact en respect op reis en in het buitenland

        Contact maken en respect tonen op reis en in het buitenland Afdingen - Kleding kiezen - Omgaan met bedelaars, ongelijkheid en armoede Taal leren - Taboes begrijpen - Tradities respecteren Inhoud o.a.: Wat is de impact van toerisme als je gaat reizen of backpacken? Wat kan je doen om je respectvol en tolerant op reis te zijn Hoe ga je...... lees verder op de pagina
        Culture Shock en heimwee voorkomen bij reizen en wonen in het buitenland
        Geld regelen in het buitenland en kosten besparen tijdens reizen en backpacken
        Gevaarlijke situaties in het buitenland en problemen op reis oplossen en voorkomen

        Gevaarlijke situaties in het buitenland en problemen op reis oplossen en voorkomen

        Gevaarlijke situaties in het buitenland voorkomen en problemen op reis oplossen Oplossingen, waarschuwingen en adviezen voor bagageproblemen, geldproblemen, gezondheidsproblemen, natuurrampen, negatieve reisadviezen, noodsituaties, ongelukken, organisatieproblemen, traumatische gebeurtenissen, verloren reisdocumenten, het voorkomen van diefstal en gevaar van wilde dieren. INHOUD Wat moet je doen bij een noodsituatie in het buitenland? Wat zijn de nood- en alarmnummers van banken, alarmcentrales, ambassades en...... lees verder op de pagina
        Natuur beschermen en duurzaam reizen

        Natuur beschermen en duurzaam reizen

        Duurzaamheid, milieubescherming en natuur beschermen op reis en in het buitenland Bewust reizen - Ecovriendelijk backpacken - Fair vrijwilligerswerk - Duurzaam werken INHOUD Vragen en antwoorden over natuur beschermen en duurzaam reizen Wat zijn de beste tips om duurzaam en milieuvriendelijk te reizen en te backpacken? Wat is natuur, en wat betekent 'de natuur'? Wat betekent duurzaamheid en waar gaat...... lees verder op de pagina
        Reisdocumenten regelen, visum halen en paspoort checken

        Reisdocumenten regelen, visum halen en paspoort checken

        Reisdocumenten en administratieve zaken bij reizen en backpacken Inhoud Wat is een paspoort en waar moet je op letten bij de douane? Wat moet je doen als je paspoort kwijtraakt in het buitenland? Wat is een noodpaspoort of laissez-passer en hoe kan je het aanvragen?
 Wanneer moet je wel en niet je paspoort afgeven? Wanneer voldoet de identiteitskaart niet? Is...... lees verder op de pagina
        Reisbagage en artikelen uitkiezen en meenemen voor backpacken, reizen en vakantie
        Reisbestemming, reisdoel en activiteiten in het buitenland kiezen
        Reisgenoten en reisgezelschap kiezen: van solo, duo tot groep
        Reisverzekeringen vergelijken, kiezen en afsluiten voor korte trip, lange reis of vertrek naar buitenland

        Reisverzekeringen vergelijken, kiezen en afsluiten voor korte trip, lange reis of vertrek naar buitenland

        Reisverzekeringen vergelijken, kiezen en afsluiten voor activiteiten en bestemmingen in het buitenland Eenmalige tot doorlopende verzekeringen voor backpackers tot pensionado's INHOUD Verzekeringen voor in het buitenland: Wat is een reisverzekering, en waarom een specifieke verzekering afsluiten als je gaat reizen of op vakantie gaat? Hoe kan je een verzekering kiezen en vergelijken als je naar het buitenland gaat om te...... lees verder op de pagina
        Slaapplekken zoeken en pitten in het buitenland

        Slaapplekken zoeken en pitten in het buitenland

        Accommodaties vooraf boeken of zelf een pitplek zoeken in het buitenland? Slapen en slaapplekken tijdens het reizen en backpacken: van beachhutten, bed and breakfasts, dorms, ecolodges, guesthouses, safarikampen tot andere accommodaties Inhoud: o.a. Waar kan je overnachten en pitten op reis en in het buitenland? Waar moet je aan denken bij je overnachting op reis of in het buitenland? Neem...... lees verder op de pagina
        Ultieme meeneemlijst voor reizen en backpacken

        Ultieme meeneemlijst voor reizen en backpacken

        Meeneemlijsten en checklists voor backpacken, stage, studie, vrijwilligerswerk, werk en lang verblijf in het buitenland Meeneemlijsten en checklists per artikel Wat neem je wel en wat neem je niet mee met betrekking tot identificatie, geld en papieren, reiskleding, antimuggenkleding, bescherming voor het lijf, verzorging en hygiëne, eten en drinken, communiceren en techniek op reis, inpakken en bagage beschermen, buiten en...... lees verder op de pagina
        Vervoer en transport op reis en in het buitenland

        Vervoer en transport op reis en in het buitenland

        vervoer thailand trein markt rijden
        Vervoer en transport op reis en in het buitenland Reizen en backpacken per boot, boemel, bus, fiets, motor, scooter, taxi, trein, vliegtuig Inhoud: o.a. Wat zijn de mooiste routes in de wereld per auto en motor? Waar moet je aan denken bij het reizen per auto? Waar moet je aan denken bij het liften? Wat neem je wel en wat...... lees verder op de pagina
        Wereldreis maken en lang op reis als backpacker, globetrotter of nomad
        Ziek zijn in het buitenland, en ziek worden tijdens het reizen of backpacken voorkomen
        Zorg verzekeren bij vertrek naar het buitenland voor lange duur

        Zorg verzekeren bij vertrek naar het buitenland voor lange duur

        Je Nederlandse zorgverzekering en je ziektekosten verzekeren bij vertrek naar het buitenland: van dekking tot geldigheid, van opzeggen tot opschorten, en van overstappen tot alternatief regelen Inhoud: De Nederlandse zorgverzekering en vertrekken naar het buitenland Basiszorgverzekering & Vertrek naar het buitenland Wanneer vervalt de dekking van je zorgverzekering als je naar het buitenland vertrekt? Wanneer mag of moet je je...... lees verder op de pagina

        JoHo: pagina type checken

           Thema's

        Wat is een JoHo 'Thema' pagina?
        •    JoHo 'Thema's' vormen het startpunt voor specifiek onderwerp of een specifieke activiteit in het buitenland
        Wat is het doel van een 'Thema' pagina?
        1. Informatie geven over het betrokken onderwerp of de specifiek activiteit
        2. Informatie geven over de mogelijkheden om verder te navigeren op de JoHo website
        Wat vind je op een 'Thema' pagina?
        • Geselecteerde informatie en toegang tot de JoHo informatie rond een of meerdere onderwerpen
        • Geautomatiseerde informatie die aan het thema is gekoppeld
        Wat vind je niet op een 'Thema' pagina?
        • Op deze pagina's vind je geen aanvraagformulieren of concrete informatie over JoHo services
        Wat kan je doen op een 'Thema' pagina?
        • Crossroad volgen: via een beperkt aantal geselecteerde webpagina's kan je verder reizen op de JoHo website
        • Crossroad kiezen:  via een overzicht van alle aan het verbonden webpagina's kan je een keuze maken om verder te navigeren
            JoHo: footprint achterlaten
            JoHo: pagina delen
              Account - Bereikbaarheid - Contact - Gegevens - Vacatures - Zoeken