Zorgverzekering en ziektekosten in Nederland: vragen en antwoorden
Wat is een zorgverzekering en wat is een basiszorgverzekering?
Wat is een zorgverzekering en wat is een basiszorgverzekering?
Wat is een zorgverzekering?
- Een zorgverzekering is een verzekering die de medische kosten dekt die je maakt wanneer je ziek wordt, of een ongeluk krijgt. Dat wil zeggen dat je de kosten die je maakt bij bijvoorbeeld een huisarts, het ziekenhuis of bij de apotheek terugkrijgt van je verzekeraar, of dat de verzekeraar direct betaalt aan de zorgverlener
Wat is een basiszorgverzekering?
- De basiszorgverzekering is het zorgverzekeringspakket dat iedereen die in Nederland woont moet hebben.
- De inhoud van de basiszorgverzekering is wettelijk bepaald, en dekt de kosten voor de zorg van bijvoorbeeld huisarts, ziekenhuis, psychiater of apotheek
- De verzekeraars mogen deze basiszorgverzekering aanbieden via verschillende varianten, maar het verschil mag alleen in de niet-spoedeisende zorg worden gemaakt
Wat betekenen de termen en de regelingen bij het verzekeren van je zorg en ziektekosten in binnen- en buitenland: van definities tot uitleg
Wat betekenen de termen en de regelingen bij het verzekeren van je zorg en ziektekosten in binnen- en buitenland: van definities tot uitleg
Definities en gebruik van termen en regelingen bij het verzekeren van je zorg en ziektekosten in binnen- en buitenland
- Wat is een basispakket?
- Wat is een naturapolis?
- Wat is een restitutiepolis?
- Wat is een combinatiepolis?
- Wat is een aanvullende verzekering?
- Wat is wettelijk eigen risico?
- Wat is vrijwillig eigen risico
- Wat is een eigen bijdrage?
- Wat is een overstapperiode?
- Wat is de Wet Langdurige Zorg - Wlz
- Wat is zorgtoeslag?
- Wat zijn bestaande aandoeningen, planbare zorg en ziektekosten in het buitenland?
Wat is een basispakket?
- Het basispakket is het zorgverzekeringspakket dat iedereen die in Nederland woonachtig is wettelijk verplicht is te hebben. Het basispakket dekt de kosten voor de zorg van bijvoorbeeld huisarts, ziekenhuis, psychiater of apotheek De overheid bepaalt wat er in het basispakket zit, en dus niet de verzekeringsmaatschappijen
- De verzekeringsmaatschappijen bieden het basispakket aan via hun basiszorgverzekering. Hoewel de inhoud van de basiszorgverzekering wettelijk is bepaald is, kan je bij verzekeraars verschillende varianten af te sluiten.
- De verschillen tussen de basiszorgverzekering hebben alleen betrekking op niet-spoedeisende zorg. Als er zich een acute en ernstige situatie voordoet, kan je als verzekerde bij alle Nederlandse ziekenhuizen en huisartsenposten terecht, ongeacht het type polis.
Wat is een naturapolis?
- De meeste zorgverzekeraars hebben een naturapolis als voornaamste product.
- Deze polis is voordeliger dan zijn tegenhanger, de restitutiepolis.
- Bij een naturapolis maakt de verzekeraar afspraken met een aantal zorgverleners.
- Alleen bij deze zorgverleners krijg je de volledige vergoeding, zoals die geldt voor jouw verzekering.
- Ga je naar een andere arts of een ander ziekenhuis? Dan vergoedt de verzekeraar vaak maar 50 tot 80 procent.
- Door de beperkte vrije zorgkeuze is een naturapolis altijd goedkoper dan een restitutiepolis bij dezelfde verzekeraar.
Wat is een restitutiepolis?
- De restitutiepolis is voor mensen die het belangrijk vinden om zelf een zorgverlener uit te kunnen kiezen zonder beperkt te worden door de vraag of deze wel of niet een contract met de zorgverzekeraar heeft.
- Bij een restitutiepolis kies je altijd zelf naar welke arts, therapeut of naar welk ziekenhuis je gaat. Dit heeft geen invloed op de vergoeding.
Wat is een combinatiepolis?
- In de laatste jaren is de combinatiepolis in opkomst om, maar dit zijn vaak polissen met lastige voorwaarden. De combinatiepolis is namelijk een combinatie tussen een natura- en restitutiepolis.
- Je kunt bij deze verzekering kiezen voor een behandeling bij een gecontracteerde instelling (natura) of een niet-gecontracteerde instelling. Bij de eerste zal de behandeling vergoed worden, bij de laatste kan het zo zijn dat je de kosten eerst zelf voor moet schieten of dat slechts een deel wordt vergoed.
Wat is een aanvullende verzekering?
- Naast de basiszorgverzekering (natura, restitutie of combinatie), kun je je polis uitbreiden met een aanvullend pakket. De verzekeringsmaatschappijen bepalen zelf hoe deze er uit komen te zien en wat de aanvullende verzekeringen kosten. De verschillen tussen de pakketten van de diverse maatschappijen zijn daarom groot. Kosten die je kunt verzekeren via aanvullende pakketten zijn bijvoorbeeld: tandheelkunde, fysiotherapie, anticonceptie, alternatieve geneesmiddelen en brillen.
Wat is wettelijk eigen risico?
- Het verplicht eigen risico, waar iedereen in Nederland van boven de 18 jaar mee te maken heeft, bedraagt in 2026 € 385.
- Dit betekent dat je de eerste € 385 aan zorgkosten die uit je basispakket worden vergoed, doorbelast zal krijgen van je zorgverzekering.
-
Er zijn enkele zaken waarvan de overheid heeft bepaald dat je er geen eigen risico over hoeft te betalen. Het gaat dan om:
- de niet-invasieve prenatale test (NIPT) en de 20 wekenecho;
-
huisartsenzorg (waaronder de huisartsenpost);
- gecombineerde leefstijlinterventie;
-
nacontroles bij orgaandonatie;
-
reiskosten bij orgaandonatie.
-
specifieke zorg bij bepaalde chronische aandoeningen (te weten: diabetes mellitus type 2, COPD en CVR);
-
verloskundige zorg en kraamzorg;
-
wijkverpleging.
Wat is vrijwillig eigen risico
- Naast het verplicht eigen risico, dat in de wet is vastgelegd, kun je er voor kiezen om een vrijwillig eigen risico af te sluiten.
- Je geeft hiermee aan dat je een groter bedrag zelf zal betalen in het geval je kosten maakt uit de basisverzekering.
- Je ontvangt hiermee een korting op je premie die kan oplopen tot enkele tientjes per maand.
- Je kunt maximaal € 500 vrijwillig eigen risico nemen.
Wat is een eigen bijdrage?
- Naast het eigen risico, bestaat er voor bepaalde ziektekosten nog een eigen bijdrage.
- Voor de kosten uit het basispakket is dit wettelijk bepaald, bij de aanvullende pakketten bepalen de verzekeraars dit zelf.
- Er geldt bijvoorbeeld een eigen bijdrage voor geneesmiddelen, hulpmiddelen, zittend ziekenvervoer, kraamzorg, en hoortoestellen
- Het is uit te leggen aan de hand van een praktisch voorbeeld:
- Stel dat je gebruik maakt van zittend ziekenvervoer voor een bedrag van € 300. De wettelijke eigen bijdrage hiervoor is € 98. Deze kosten betaal je zelf. Het bedrag dat daarna overblijft: € 300 - € 98 = € 202. Dat bedrag valt binnen het verplichte eigen risico. Dus deze kosten betaal je ook nog zelf, behalve als je het eigen risico al hebt gebruikt voor andere zorgkosten.
- Zoals je ziet, kan er dus tegelijk een eigen bijdrage én een eigen risico op één factuur van toepassing zijn!
Wat is een overstapperiode?
- Als je van zorgverzekering wil veranderen, dien je je opzegging uiterlijk 31 december te hebben ingediend. Als je gebruik wilt maken van de overstapservice van een verzekeraar geldt ook 31 december als uiterste datum. Als je zelf zorg draagt voor de stopzetting, heb je tot uiterlijk 31 januari de tijd om je aanvraag in te dienen bij de betreffende maatschappij. Je polis gaat dan met terugwerkende kracht per 1 januari in.
Wat is de Wet Langdurige Zorg - Wlz
- Per 1 januari 2015 is de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) overgegaan in de Wet Langdurige Zorg (Wlz).
- De Wlz is niet een verzekering waar je je bewust voor aanmeldt, maar waar je impliciet voor verzekerd bent als je in Nederland woont en werkt.
- De premie wordt betaald via belastingen. Je bent met deze verzekering gedekt voor zaken die niet onder de Nederlandse zorgverzekering vallen, zoals thuiszorg, dagactiviteiten, noodzakelijk taxivervoer of verblijf in een instelling voor gehandicaptenzorg.
- Als je verzekerd bent voor de Wlz, ben je ook verplicht een zorgverzekering af te sluiten. Om te toetsen of je inderdaad Wlz verzekerd bent, kun je terecht bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB).
Wat is zorgtoeslag?
- Zorgtoeslag is een financiële compensatie voor de zorgpremie.
-
Je hebt recht op zorgtoeslag als:
-
je 18 jaar of ouder bent
-
je de Nederlandse nationaliteit hebt of in het bezit bent van een verblijfsvergunning
-
je een Nederlandse basiszorgverzekering hebt.
-
je inkomen niet hoger is dan het daarvoor geldende maximum.
-
je vermogen niet boven de vastgestelde grens uitkomt.
-
- Als je een zorgverzekering neemt met een hoger eigen risico, kunnen de hoogte van je zorgpremie en die van de zorgtoeslag nagenoeg gelijk zijn.
- Zorgtoeslag vraag je aan bij de Belastingdienst.
Wat zijn bestaande aandoeningen, planbare zorg en ziektekosten in het buitenland?
Lees verder bij:
- Wat is spoedeisende medische zorg, planbare zorg en preventieve zorg bij reisverzekeringen en internationale ziektekostenverzekeringen?
- Wanneer zijn bestaande aandoeningen wel en niet gedekt bij reisverzekeringen en internationale ziektekostenverzekeringen?
- Ziektekosten in het buitenland verzekeren
- Je zorgverzekering aanhouden of opzeggen bij vertrek naar het buitenland?
Hoe kies je in Nederland een passende zorgverzekering uit?
Hoe kies je in Nederland een passende zorgverzekering uit?
Zorgverzekering kiezen in Nederland
- Hoe kies je in Nederland een passende zorgverzekering uit?
- Wanneer kan je van zorgverzekering veranderen?
- Wat zijn basispakketten waar je uit kan kiezen?
- Waarvoor kies je voor een Naturapolis?
- Waarvoor kies je voor een Restitutiepolis?
- Waarvoor kies je voor een Combinatiepolis?
- Waarom kan het kiezen van een vrijwillig eigen risico soms niet verstandig zijn?
- Wanneer kan je een eigen risico ook in termijnen betalen?
- Waar kan je een goede zorgverzekering aanvragen?
Hoe kies je in Nederland een passende zorgverzekering uit?
-
Begin op tijd met inlezen en vergelijken
In de laatste week van het jaar is het ontzettend druk bij de verzekeraars. Het verwerken van de aanvragen uit deze periode duurt vaak langer en daarnaast is er een grotere kans dat er vergissingen worden gemaakt of informatie zoek raakt.
-
Maak een overzicht van je kosten
Voor je in de vergoedingen en voorwaarden van de diverse verzekeraars duikt, is het handig om een overzicht voor jezelf te maken welke zorg belangrijk voor je is. Bekijk bijvoorbeeld welke kosten zorgverleners voor jou bij je zorgverzekering hebben gedeclareerd het afgelopen jaar.
-
Vergelijk de verzekeringen
Bekijk goed welke opties er zijn voor je een beslissing neemt over je zorgverzekering voor het nieuwe jaar.
-
Maak bijvoorbeeld gebruik van de JoHo collectiviteit
Als je via JoHo je verzekering afsluit krijg je bij sommige verzekeraars korting op de premie.
-
Kies voor een jaarbetaling
Veel verzekeraars geven een korting van enkele procenten als je ervoor kiest per jaar te betalen. Bijkomend voordeel hiervan is dat je voor de rest van het jaar van deze kostenpost af bent en dus meer overhoudt voor andere zaken!
-
Medische kosten in het buitenland
De basisverzekering vergoedt spoedeisende medische zorg in het buitenland tot het tarief dat in Nederland voor een soortgelijke behandeling geldt. Repatriëring en extra reis- en verblijfskosten en overkomst van familieleden zijn op de basisverzekering niet of beperkt gedekt. Overweeg om een dekking te nemen waarmee je tot kostprijs verzekerd bent in het buitenland. Zo weet je zeker dat je ook goed verzekerd bent wanneer de kosten hoger uitvallen. Wellicht heb je dit al op je reisverzekering meeverzekerd; dan kun je het bij je zorgverzekering eruit houden.
Wanneer kan je van zorgverzekering veranderen?
- Halverwege november maken de verschillende zorgverzekeraars hun premies voor het nieuwe jaar bekend en start de zogenaamde overstapperiode.
- Je hebt tot en met 31 december de tijd om je lopende zorgverzekering stop te zetten, om vervolgens voor 31 januari van het volgende jaar een nieuwe zorgverzekering af te sluiten. Als je je voor 31 december aanmeldt bij een andere zorgverzekeraar zullen zij in de meeste gevallen je oude zorgverzekering opzeggen voor je.
- Je kunt dus elk jaar kijken welke verzekering het beste aansluit bij jouw wensen en budget.
Wat zijn basispakketten waar je uit kan kiezen?
- De inhoud van het basispakket wordt elk jaar door de overheid bepaald. Het basispakket vergoedt o.a. veelgebruikte geneeskundige zorg, geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en vervoer voor mindervaliden.
- Verzekeraars hebben niets te zeggen over de dekking van het basispakket, maar kunnen deze wel op verschillende manieren aan klanten aanbieden. Er wordt nu onderscheid gemaakt tussen drie verschillende basiszorgverzekeringen: de naturapolis, de restitutiepolis en de combinatiepolis. Hieronder een aantal trefwoorden die de verschillende varianten kenmerken:
Waarvoor kies je voor een Naturapolis?
- Een Naturapolis wil zeggen volledige vergoeding bij gecontracteerde zorgverleners, en dekking tussen 50% en 80% bij niet gecontracteerde zorg.
- Voordeel: voordeliger; geen papieren rompslomp
- Nadeel: beperkte lijst van gecontracteerde instellingen
Waarvoor kies je voor een Restitutiepolis?
- Een Restitutiepolis wil zeggen dat je keuzevrijheid hebt, geen beperkingen door contracten tussen zorgverlener en verzekeraar en dekking marktconform tarief bij niet-gecontracteerde zorg.
- Voordeel: keuzevrijheid van zorgverlener
- Nadeel: hogere premie; vergoeding van marktconform tarief bij niet gecontracteerde zorg; in sommige gevallen zelf voorschieten en declareren.
Waarvoor kies je voor een Combinatiepolis?
- Een combinatiepolis wil zeggen dat een natura- en restitutiepolis worden gecombineerd, met een beperkte lijst van zorgverleners waar je naartoe kan.
- Voordeel: Deels keuzevrijheid van zorgverleners
- Nadeel: Beperkte lijst van gecontracteerde instellingen waardoor je soms verder moet reizen voor behandeling. Bij een niet gecontracteerde zorgverlener loop je het risico op hoge nota’s.
Waarom kan het kiezen van een vrijwillig eigen risico soms niet verstandig zijn?
- Als je een zorgverzekering afsluit, kun je naast het verplicht eigen risico ook nog kiezen voor een vrijwillig eigen risico. Je kiest er dan voor om een hoger bedrag te betalen op het moment dat je kosten maakt voor zaken die in het basispakket zitten.
- Het vrijwillig eigen risico kan maximaal € 500,- bedragen, waarmee je totale eigen risico dus uitkomt op € 885,-. Als je een vrijwillig eigen risico kiest, krijg je korting van de zorgverzekeraar op je premie. Hoe hoog deze korting is, wisselt per zorgverzekeraar.
Er is een aantal vragen die je jezelf moet stellen voor je een vrijwillig eigen risico neemt:
- Ga je komend jaar gebruik maken van zorg uit het basispakket (bv ziekenhuisbezoeken of medicijnen)?
- Kan je het bedrag van het verplichte eigen risico en de extra vrijwillig eigen risico in één keer betalen indien nodig?
- Als je bij de eerste vraag Nee hebt geantwoord en bij de tweede vraag Ja, dan kan het voor jou aantrekkelijk zijn om een vrijwillig eigen risico af te sluiten.
- Bij sommige verzekeraars is het mogelijk om je eigen risico gespreid te betalen. Dit eigen risico geldt overigens niet voor aanvullende verzekeringen en voor bijvoorbeeld een huisartsbezoek.
Wanneer kan je een eigen risico ook in termijnen betalen?
- Omdat blijkt dat veel mensen moeite hebben met het betalen van de vaste lasten, maakt een groeiend aantal verzekeraars het mogelijk om het eigen risico verspreid te betalen. Zo kun je in de meeste gevallen gemakkelijk een betalingsregeling treffen als je een eigen risico nota op de deurmat hebt gehad. Daarnaast is het bij sommige verzekeraars ook mogelijk om vooraf al afspraken te maken hierover, zodat je maandelijks een iets hogere premie betaalt, maar niet tussentijds nog onverwachte nota’s hiervoor ontvangt. Dit wordt meestal wel alleen gedaan bij verzekerden die van tevoren redelijk zeker weten dat ze hun eigen risico zullen verbruiken.
- Houd er rekening mee dat het niet bij alle verzekeraars mogelijk is een betalingsregeling te treffen als je naast het verplicht eigen risico ook een vrijwillig eigen risico hebt afgesloten. Je moet in dat geval het hele bedrag in één keer terug kunnen betalen. Check dit dus goed voor je een vrijwillig eigen risico afsluit en zet dit bedrag alvast opzij, voor het geval je onverwachts een hoge nota ontvangt.
Waar kan je een goede zorgverzekering aanvragen?
Zorgverzekeringen in Nederland: Wat zijn de vernieuwingen en trends voor 2026?
Zorgverzekeringen in Nederland: Wat zijn de vernieuwingen en trends voor 2026?
- Premie basisverzekering in 2026
- Eigen risico in 2026
- Veranderingen in het basispakket
- Buitenland dekking
- Veranderingen zorgtoeslag
Premie basisverzekering in 2026
- De zorgpremie is in 2026 nauwelijks gestegen t.o.v. 2025. De gemiddelde premie van een basisverzekering bedraagt in 2026 € 159,30 per maand.
- De laagste premie is in 2026 € 142,40 van VinkVink. De hoogste premie is € 185,- van ASR. Dat is een verschil van € 511,20 op jaarbasis.
Eigen risico in 2026
- Het eigen risico blijft € 385,-
- De eigen bijdrage voor geneesmiddelen blijft maximaal € 250,-
Veranderingen in het basispakket
- Hulp bij stoppen met roken wordt vanaf dit jaar 3 keer per jaar vergoed, in plaats van 1 keer per jaar.
- Actieve oefentherapie voor patiënten van 18 jaar of ouder met ernstige axiale spondyloartritis (axSpA) wordt definitief vergoed vanuit het basispakket. Deze ziekte heette voorheen de ziekte van Bechterew. Voor therapie kun je terecht bij een fysiotherapeut of oefentherapeut.
- Meekijkconsulten en meedenkadviezen van specialisten, die door de huisarts worden aangevraagd, vallen niet meer onder het eigen risico.
- Een verkennend gesprek in de ggz valt ook niet meer onder het eigen risico.
Buitenland dekking
- In 2026 worden de noodzakelijke zorgkosten in het buitenland (net als in voorgaande jaren) vergoed tot maximaal 100% van het Nederlands tarief. Dit betekent dat je zelf moet bijbetalen als een behandeling in het buitenland duurder is dan in Nederland. Met een aanvullende verzekering of reisverzekering zijn extra kosten of bijbetalingen te voorkomen;
- Daarnaast heeft Nederland met een aantal landen afgesproken dat zij elkaars verzekerden helpen als die zorg nodig hebben. In deze verdragslanden heb je recht op medische zorg uit het basispakket van dat land. In geval van tijdelijk verblijf geldt dit ook in Australië en Argentinië. Nederland heeft afspraken gemaakt over de verrekening van deze zorgkosten.
Veranderingen zorgtoeslag
- De zorgtoeslag daalt met € 2,- per maand voor alleenstaanden naar maximaal € 129,-
- Voor gezinnen (toeslagpartners) daalt de toeslag met € 4,- per maand naar maximaal € 246,-
- De inkomensgrenzen voor zorgtoeslag zijn wel verhoogd, wat zorgt voor een minder snelle afbouwing van de zorgtoeslag
- Voor alleenstaanden stijgt deze inkomensgrens van € 39.719,- naar € 40.857,-
- Voor gezinnen (toeslagpartners) stijgt deze grens van € 50.206,- naar € 51.142,-
Waar kan je basiszorgverzekeringen vergelijken voor je medische kosten in Nederland?
Waar kan je basiszorgverzekeringen vergelijken voor je medische kosten in Nederland?
Basiszorgverzekeringen vergelijken voor je medische kosten in Nederland
- Waar kan je basiszorgverzekeringen vergelijken voor je medische kosten in Nederland?
- Welke basiszorgverzekeringen kan je vergelijken?
- Waarom via JoHo een basiszorgverzekeringen aanvragen?
Waar kan je basiszorgverzekeringen vergelijken voor je medische kosten in Nederland?
- Vergelijk zorgverzekeringen in de JoHo zorgvergelijker:
Welke basiszorgverzekeringen kan je vergelijken?
- Je kunt verzekeringen vergelijken van:
- Aevitae ASR
- CZ
- De Amersfoortse
- Nationale-Nederlanden
- Menzis
- OHRA
- ONVZ
- Stad Holland
- VGZ
Waarom via JoHo een basiszorgverzekeringen aanvragen?
-
Sluit je een verzekering via JoHo af heb je niet alleen zelf een voordeel, maar steun je ook de projecten van JoHo!
Wanneer mag of moet je je zorgverzekering in Nederland opzeggen als je in het buitenland gaat reizen, werken, wonen of studeren?
Wanneer mag of moet je je zorgverzekering in Nederland opzeggen als je in het buitenland gaat reizen, werken, wonen of studeren?
- Iedereen die in Nederland woont of werkt, is automatisch verzekerd van zorg (ziektekosten) via de Wet Langdurige Zorg (Wlz).
- Elke "Wlz-verzekerde" is verplicht een zorgverzekering af te sluiten bij een zorgverzekeraar.
- De geldigheid, het aanhouden en het laten stopzetten van je zorgverzekering is gebonden aan allerlei wetten, regels en afspraken met je zorgverzekeraar, dit kan je dus niet helemaal zelf bepalen.
- Vooraf krijg je echter van de verschillende betrokken instanties vaak informatie, die niet altijd met elkaar in overeenstemming is, waardoor het lastig is te bepalen wat je nu precies wel en niet moet doen.
- Wat kan je doen:
- eerste check doen via de pagina over je zorgverzekering aanhouden of opzeggen bij vertrek naar het buitenland
- direct naar alternatieve verzekeringen zoeken via activiteiten in het buitenland verzekeren en reisverzekeringen
