Westnijlkoorts: wat is het, hoe gevaarlijk is het, hoe krijg je het, en wel of niet vaccineren?

Wat is Westnijlkoorts?

• De Westnijlkoorts, of West-Nijl-Koorts, is een infectieziekte veroorzaakt door het Westnijlvirus dat door diverse muggensoorten wordt overgedragen.
• Hoewel Westnijlkoorts meestal vrij onschuldig verloopt, is het in sommige gevallen een levensbedreigende ziekte
• Het Westnijlvirus komt veel voor onder vogels en springt regelmatig over naar paarden en mensen.
• Het Westnijlvirus is nauw verwant aan o.a. dengue, tekenencefalitis en zika en zorgt periodiek, lokaal voor stevige uitbraken
• De benaming heeft de ziekte te danken aan de eerste gevallen in Oeganda in de regio rond de Nijl, ondertussen is de verspreiding van de ziekte veel groter dan de Nijlregio.

Waar komt het Westnijlvirus voor?

• De muggen die het westnijlvirus kunnen overdragen komen wereldwijd voor, met uitzondering van het uiterste noorden.
• Het westnijlvirus komt nu nog met name voor in Afrika, het Midden-Oosten, delen van Azië en Noord-Amerika en rond de Middellandse Zee; in Europa worden de laatste jaren meer gevallen gezien, ook in Nederland.
• Klimaatverandering lijkt een stevige rol te spelen in het verspreiden van het Westnijlvirus in Europa en de VS
• In Latijns-Amerika en Australië zijn nog erg weinig besmettingen onder mensen, maar is het virus bij vogels al wel aanwezig, mutaties in het virus kunnen ervoor zorgen dat ook daar vrij plotseling een uitbraak kan optreden 

Wat zijn de verschijnselen van Westnijlkoorts?

• Twee tot zes dagen na de besmetting met het Westnijlvirus komen de eerste klachten.
• Enkele bekende klachten bij een mild verloop zijn: griepachtige ziekte met koorts, hoofdpijn, spierpijn, soms buikklachten, diarree, huiduitslag en vergrote lymfeklieren.
• Ongeveer 80% van de besmette mensen krijgt helemaal geen klachten, rond 20% milde klachten en minder dan 1% ernstige klachten
• Ernstige verschijnselen zijn: hevige neurologische problemen, zoals hersenontsteking (encefalitis) of hersenvliesontsteking (meningitis). Deze verschijnselen kunnen tot coma en zelfs overlijden zorgen.
• Bij oudere of kwetsbare mensen is de kans op een ernstig verloop van Westnijlkoorts groter

Is Westnijlkoorts te behandelen?

• Eenmaal besmet dan bestaat er geen behandeling van het Westnijlvirus.
• Meestal gaat de ziekte vanzelf met een week over.
• Behandeling is vooral gericht op het verzorgen van pijn en koorts, met bijvoorbeeld paracetamol.
• Voorkom uitdroging door voldoende te blijven drinken
• Bij aanhoudend hoge koorts, hevige hoofdpijn, nekstijfheid, sufheid, verwardheid, verlammingsverschijnselen of toevallen moet je direct medische hulp inschakelen

Zijn er vaccinaties tegen Westnijlkoorts?

• Nee, er bestaat nog geen vaccin voor mensen tegen Westnijlkoorts, alleen voor paarden is er een vaccin beschikbaar
• Wanneer je eenmaal Westnijlvirus hebt overwonnen, al dan niet ongemerkt, ben je zo ver nu bekend beschermd tegen toekomstige besmettingen met het virus 

Hoe kun je Westnijlkoorts voorkomen?

• Blijf op de hoogte van lokale uitbraken, met name in Zuid-Europa en de VS komt het virus alleen periodiek voor met lokale uitbraken
• Zorg dat je niet gestoken wordt door muggen! In veel gebieden waar Westnijlkoorts heerst, brengen muggen meerdere nare ziekten over.
• Het is aan te raden om beschermende kleding te dragen die armen en benen bedekt en je goed in te smeren met antimuggenmiddel met DEET. Airconditioning en horren voor de ramen bieden ook gedeeltelijke bescherming.
• Slapen onder een klamboe is aan te raden, de meeste kans op een besmette muggensteek is rond zonsondergang, 's avonds en rond zonsopkomst.