Welke middelen kan je gebruiken ter voorkoming of genezing van diarree en andere darmproblemen?

Hoe kun je darmproblemen en diarree voorkomen tijdens het reizen en backpacken?

• Diarree voorkomen, begint met veilig en schoon voedsel en drinken.
• Een volgende maatregel is het regelmatig wassen van je handen.
• Overbrengen van bacteriën van je handen naar je mond gebeurt bijvoorbeeld tijdens het schillen van fruit of al door simpelweg je ongewassen vingers te dicht bij je mond te brengen.
• In veel culturen is het normaal om met de handen te eten. Wanneer je je handen niet regelmatig en op de juiste manier wast, ben je op deze manier al snel de dupe van diarree.
• Handen kun je op ontelbare manieren wassen. Belangrijk is om ten minste twintig seconden goed in je handen te wrijven en ook je nagels zorgvuldig mee wast. Gebruik zeep indien beschikbaar.
• Desinfecterende gels worden veel gebruikt als vervanger van het wassen van de handen met zeep. Een ideale noodoplossing, maar qua desinfectie geen volwaardige vervanger van zeep.
• Droog je handen na het wassen niet aan een vuile doek.

Wanneer moet je in actie komen wanneer je diarree hebt?

• Duurt je diarree langer dan een paar dagen en gaat het gepaard met hoge koorts (hoger dan 38º of langer dan 24 uur), ga dan naar de dokter.
• Wanneer diarree gepaard gaat met koorts, bloedingen, misselijkheid of overgeven, dan is de kans op uitdroging groter en dan kan diarree gevaarlijk worden.
• Voor kinderen jonger dan 2 jaar geldt dat er direct na de eerste dag contact gezocht moet worden met een dokter. 

Wat moet je doen als je diarree hebt gekregen?

• Het grootste gevaar van diarree is uitdroging. Let dus goed op je urine, als deze weinig en donker van kleur is moet je meer drinken! Belangrijk is dus om veel te blijven drinken om in ieder geval uitdroging te voorkomen.
• Vermijdt daarbij alcohol en koffie. Er is verder geen speciaal dieet nodig.
• Het handig om de 1e dag op “licht” dieet te gaan. Bijvoorbeeld thee met een beetje suiker, gekookte rijst, water uit een fles of nog makkelijker met een zakje ORS. Dit is een suiker / zoutoplossing om het verlies van mineralen en zouten te vervangen. Door ORS te drinken wordt het vocht in het lichaam beter vastgehouden dan wanneer men alleen water, thee of frisdrank drinkt. Ook remt het in veel gevallen de diarree. Je kunt een zakje ORS oplossen in een glas water, maar als je dit niet bij je hebt, kun je het ook zelf maken door suiker en zout op te lossen in water.
• Voor hele jonge kinderen en volwassenen ouder dan 70 jaar wordt aangeraden om direct ORS in te nemen bij diarree verschijnselen.
• Tips met betrekking tot het niet eten van ongewassen groenten zijn leuk in theorie maar in de praktijk niet haalbaar. Je ontkomt er gewoonweg niet aan. Wel kan je overwegen om zoveel mogelijk vegetarisch te blijven eten of zeer selectief te zijn met waar en wanneer je (en welk!) vlees eet. Zorg dat je tijdens het reizen altijd genoeg reservevoedsel bij je hebt (het is menig reiziger al te vaak overkomen dat we opeens door vertraagde busritten, langzame boten, verdwenen restaurants en gesloten winkels opeens dagen zonder voedsel kwamen te zitten).
• Diarree kan ook zorgen voor verminderde opname en werking van medicijnen (o.a. bij de malariapillen malarone, lariam) en anticonceptie middelen, daar moet je dus wel rekening mee houden.

Wat kun je doen tegen reizigersdiarree als je zwanger of heel jong bent?

• Bij zwangerschap, voor kinderen onder de 2 jaar en bij diarree met bloed of koorts wordt aangeraden geen stopmiddel te gebruiken.
• Overleg met een dokter wat in jouw persoonlijke situatie nodig is.

Kan je diarree bestrijden met diarreeremmers, en welke middelen helpen tegen diarree?

• Heb je reizigersdiarree. Dit gaat meestal na een paar dagen vanzelf weer over. Daarnaast is er de mogelijkheid om het symptoom diarree te stoppen zonder het onderliggende probleem op te lossen. Dit kan met behulp van zogenaamde diarreeremmers. Voorbeelden zijn middelen op basis van loperamide of actieve kool (zoals Norit).
• Middelen als Norit helpen nauwelijks bij diarree. Daarbij worden ze niet aanbevolen omdat ze de werking van andere geneesmiddelen (zoals anti-malariamiddelen) verminderen. Deze maken het ook moeilijk om eventueel bloed in de ontlasting op te merken.
• Als je een busrit van 10 uur voor de boeg hebt, die maar 2x onderweg stopt, kun je ook een stopmiddel gebruiken als bijvoorbeeld: Loperamide (Imodium). Loperamide geneest de diarree niet, maar het remt de beweging van de darm en vermindert zo de diarree.
• Er zijn andere stopmiddelen met sterkere werking. Lees de bijsluiters goed, want dit soort middelen moet je vaak niet nemen als je ook koorts hebt of als er meer aan de hand is dan reizigersdiarree.

Wanneer kies je voor diarreeremmers met daarin loperamide?

• Ben je onderweg en heb je nog uren voor de boeg in de bus, dan is het erg verstandig om diarreeremmers op basis van loperamide bij je te dragen.
• De pillen vertragen het proces dat diarree aflegt waardoor je lichaam meer vocht uit de darmen kan opnemen en je minder dunne ontlasting hebt.
• Let wel op: dit pakt de oorzaak van diarree niet aan! In ieder geval hoef je niet bang te zijn om gestrest op de volgende stop te wachten, of nog erger...
• Heb je wat meer tijd en ben je veel in de buurt van de WC, dan kun je zelfzorgmiddelen nemen op basis van actieve kool. Dit middel absorbeert water, bacteriën en mogelijke giftige stoffen en pakt zo dus de oorzaak van diarree aan. Let op dat actieve kool onvoldoende bewezen is om hier volledig op te vertrouwen.

Wanneer gebruik je loperamide, actieve kool of tasectan bij diarree?

• Loperamide zorgt ervoor dat de buikloop teruggedrongen wordt. Je hoeft minder vaak naar de WC te rennen. In principe zorgt het voor een verstopping, wat erg van pas komt wanneer je lang onderweg bent en niet altijd naar de WC kunt wanneer nodig. Loperamide wordt niet gebruikt als genezing en is voor tijdelijk gebruik. De meest gangbare diarreeremmers bevatten loperamide.
• Van actieve kool wordt beweerd dat dit de oorzaak aanpakt. Deze actieve kool absorbeert de giftige stoffen in je lijf en voert deze af.  De werking van dit middel is onvoldoende wetenschappelijk bewezen om hier volledig op te kunnen vertrouwen. Daarnaast absorbeert het ook medicijnen en maskeert het bloed in de ontlasting (van actieve kool wordt je ontlasting zwart).
• Tasectan is een middel waarvan tevens wordt beweerd dat het de oorzaak aan zou pakken. Tasectan zorgt ervoor dat de darmwand weer voldoende vocht opneemt. Hierdoor wordt vocht niet meer met de ontlasting afgevoerd en wordt zo de diarree opgelost. Tasectan is te gebruiken voor heel jonge baby's. Ook voor dit middel geldt dat de werking nog onvoldoende wetenschappelijk bewezen is, maar er zijn geen bekende grote nadelen.

Hoe zit het met het gebruik van actieve kool in combinatie met andere medicijnen?

• Bij het gebruik van bijvoorbeeld Norit moet je uitkijken wanneer je ook andere medicijnen inneemt. Actieve kool werkt absorberend en kan dus ook stoffen van andere medicijnen absorberen. Het is goed om 2 tot 4 uur te wachten voordat je een ander medicijn inneemt. Ook bij anticonceptie middelen zoals de pil moet je extra zorg dragen!
• Actieve kool (en dus ook Norit) nemen je anti-malaria pillen ook op waardoor de gewenste bescherming wegvalt!
• Let op: Norit zorgt voor zwarte ontlasting dit kan eventuele aanwezigheid van bloed bij je diarree verbloemen.