Werken in het onderwijs en lesgeven in het buitenland: wat is het, waarom doen, en wat zijn de beste landen voor een baan, stage of vrijwilligerswerk?

Wat is werken in het onderwijs en lesgeven in het buitenland?

• Lesgeven in het buitenland kan variëren van een betaalde baan als docent Engels op een school in Azië tot vrijwilligerswerk op een kleuterschool in Afrika. 
• Je kunt werken op basisscholen, middelbare scholen, universiteiten, taalscholen of bij educatieve projecten in gemeenschappen.
• Naast klassikaal lesgeven kun je ook betrokken zijn bij educatieve projecten zoals huiswerkbegeleiding, sportonderwijs, taaltraining of digitale lessen.
• Als Nederlander zijn veel kansen in het buitenland te vinden in het lesgeven in het Engels. Veel scholen, bedrijven en particuliere taalscholen zoeken internationale docenten om hun leerlingen beter Engels te laten spreken.
• Wanneer je de lokale taal goed beheerst, kan je Nederlandse diploma vaak ook op waarde worden geschat. Bijvoorbeeld wanneer je met een PABO-diploma in het basisonderwijs wilt werken of als ervaren docent een overstap maakt naar een buitenlandse school.
• Met kennis van de lokale taal kan je makkelijker lesgeven in allerlei vakgebieden, van drama tot ICT, maar op internationale scholen kan dit vaak ook als je gewoon goed Engels spreekt.
• Ook kun je als Nederlander docent Nederlands worden, bijvoorbeeld aan universiteiten of onderwijsinstellingen waar Nederlands als studie of vak wordt aangeboden.
• Daarnaast werken steeds meer docenten online vanuit het buitenland. Via digitale onderwijsplatforms kun je lesgeven als digital nomad, bijvoorbeeld via online taalscholen of tutoringplatforms.

Werkzaamheden in het onderwijs zijn onder andere 

• Voorbereiden en geven van lessen.
• Uitleg geven over taal, vakinhoud of vaardigheden.
• Begeleiden van leerlingen bij opdrachten of huiswerk.
• Toetsen nakijken en voortgang beoordelen.
• Lesmateriaal ontwikkelen of aanpassen.
• Groepsactiviteiten of educatieve projecten organiseren.
• Leerlingen motiveren en begeleiden in hun leerproces.
• Overleggen met collega’s of schoolmanagement.

Arbeidsvoorwaarden in het onderwijs

• Het gaat vaak om tijdelijke contracten, projectcontracten of vrijwilligersovereenkomsten. Bij internationale scholen zijn het soms vaste contracten.
• Meestal krijg je een salaris bij betaalde banen, of kost en inwoning bij vrijwilligerswerk.
• Werktijden sluiten aan op het schoolrooster, maar vaak is er ook voorbereidingstijd nodig buiten lessen.
• Soms is er een visumregeling of werkvergunning via de werkgever.
• Bij taalscholen kan een TEFL- of TESOL-certificaat gevraagd worden.
• Sommige scholen bieden huisvesting, vluchtvergoeding of ziektekostenverzekering.

Wat zijn de redenen om te gaan werken in het onderwijs en als docent les te geven in het buitenland?

• Behulpzaamheid: voor dankbaar werk krijg je vaak evenveel, of meer, terug dan dat je erin stopt
• Betrokkenheid: het versterkt je gevoel van betrokken zijn bij een groep kinderen of volwassenen die zich willen ontwikkelen of hulp nodig hebben
• Beleving: je wordt uit je comfortzone getrokken en maakt dagelijks van alles mee
• Creativiteit: je kunt goed je creativiteit kwijt bij het maken of gebruiken van lesmaterialen of lesinhoud
• Inleving: je traint jezelf om je verdiepen in niet alleen een andere cultuur maar ook in de gedachtegangen van je leerlingen
• Flexibiliteit: je versterkt je vermogen om flexibel naar oplossingen te zoeken voor situatie die plotseling ontstaan
• Zelfinzicht: geen betere spiegel voor je eigen ontwikkeling dan een klas vol kinderen of betrokken leerlingen

Wat zijn vaardigheden en motivaties die je nodig hebt om te werken in het onderwijs en als docent les te geven in het buitenland?

• Omgevingsbewust zijn: waar je ook lesgeeft, je zal altijd rekening moeten houden met je omgeving. Elk land heeft zo zijn eigen regels en gebruiken waar je je tot op zekere hoogte aan zult moeten houden
• Organisatiebewust zijn: elk school of onderwijsinstelling heeft ook weer een eigen wijze waarop ze naar onderwijs of lesgeven kijken. Ook hier zal je rekening meer moeten houden. Net als met de beperkingen/uitdagingen die sommige scholen hebben door een gebrek aan geld of faciliteiten
• Communicatievermogen: kennis van de lokale taal is geen must, maar wel een groot voordeel
• Overtuigend kunnen zijn
• Planning vorm kunnen geven
• Zelfvertrouwen kunnen uitstralen

Waar kan je het beste heen als je les wilt geven in het buitenland?

Als vrijwilliger of stagiair les geven in het buitenland?

• Argentinië: bijvoorbeeld lesgeven aan straatkinderen in Buenos Aires.
• Bolivia: van Engelse les geven tot helpen op lokale dorpsschool.
• Cambodja: van lesgeven aan de monniken tot het helpen in het speciaal onderwijs aan blinde of gehandicapte kinderen.
• Ghana: bijvoorbeeld lesgeven op het platteland van Ghana in Engels, sport of wiskunde.
• Guatemala: helpen bij het lesgeven rond Antigua.
• India: geef bijvoorbeeld les aan aan kinderen uit sloppenwijken of aan vrouwen en biedt hen op deze manier meer toekomstperspectief.
• Kenia
• Nepal: o.a. mogelijkheden voor meeloop- en onderzoeksstages op het gebied van lesgeven.
• Thailand
• Zuid-Afrika: bijvoorbeeld sportles geven in de townships.

Als betaalde leerkracht les geven in het buitenland?

• Aruba:  werken in het lager beroepsonderwijs, middelbaar onderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs.
• Bonaire: lesgeven op een basisschool of middelbare school in diverse vakken.
• China: Op dit moment leren ruim 300 miljoen Chinezen Engels. Geen wonder dus dat in China de meeste (goed betaalde) banen in het onderwijs te vinden zijn.
• Brazilië: Veel mogelijkheden om les te geven binnen grote bedrijven en de duizenden taalscholen verspreid over het land; van kleine dorpjes tot in de grote steden.
• Chili: heeft vaak een relatief groter vraag naar leraren Engels.
• Midden-Oosten: in veel landen in het Midden-Oosten zijn wel mogelijkheden om betaald Engelse les te geven.
• Suriname: bijvoorbeeld als docent in het binnenland van Suriname.
• Italië: er is al langere tijd veel vraag naar docenten Engels in Italië, bijvoorbeeld in Rome.
• Spanje: werken als docent Engels, lesgeven aan Spanjaarden die hun kansen op arbeidsmarkt willen verbeteren.
• Zuid-Korea: voor de meer ervaren lesgever.

Wat zijn de risico's van werken in het onderwijs en lesgeven in het buitenland, en ben je daarvoor verzekerd in het buitenland?

Wat zijn de risico's van werken in het onderwijs en werken bij een school in het buitenland, en wat komt met enige regelmaat voor:

• dat er een onveilige werkomgeving is: infrastructuur, gezondheidsrisico’s, politieke instabiliteit, omgangsvormen.
• dat je gezondheidsrisico’s loopt doordat kinderen regelmatig ziek zijn en infecties snel verspreiden.
• dat medische zorg duur of moeilijk bereikbaar kan zijn in landen met minder ontwikkelde gezondheidszorg.
• dat de werkdruk hoog kan zijn door lange werkdagen, voorbereiding en verantwoordelijkheden.
• dat je emotioneel belast kunt raken door problemen bij leerlingen of grote culturele verschillen.
• dat onverwachte kosten kunnen ontstaan bij ziekte, ongelukken of medische evacuatie.
• Wanneer je in de onderwijssector werkt, kan het zijn dat je meer financiële of juridische risico's loopt, zodra je werkzaamheden onder eigen verantwoordelijkheid gaat uitvoeren. Het is aan te raden om, voor zover mogelijk, ook te informeren in hoeverre je lokale werkgever voldoende verzekerd is voor ongelukken, technische fouten of verkeerde inschattingen. Uiteraard is dit niet overal het geval, of van tevoren uit te zoeken. Houd daar zoveel mogelijk rekening mee, bij het wel of niet uitvoeren van bepaalde risicovolle werkzaamheden.

Ben je verzekerd tijdens het werken in het onderwijs en lesgeven in het buitenland?

• Er kunnen meerdere redenen van toepassing zijn waarom je bij werkzaamheden in het buitenland een aparte verzekering nodig hebt.
• Lokale werkgevers bieden doorgaans geen, of beperkte, aanvullende verzekeringen.
• Tijdens werk, stage of vrijwilligerswerk in het buitenland waarbij je een vergoeding of salaris ontvangt, kan de dekking van je eigen zorgverzekering in Nederland komen te vervallen. Zie de pagina's over: betaald werk, stage of vrijwilligerswerk in het buitenland verzekeren.
• Voor je verzekeringen: check je lesgeven, werken in het onderwijs, en kinderopvang verzekeren, bij betaald werk, stage en vrijwilligerswerk in het buitenland