Online werk als digital nomad of zpp-er vanuit het buitenland

Een eigen bedrijf starten in het buitenland geeft veel vrijheid, maar vraagt ook om realisme en voorbereiding. Zeker in de beginfase helpt het om breed te kijken: naar je idee, de lokale omgeving en naar jezelf.

Welke voorbereiding helpt als je wilt gaan ondernemen in het buitenland?

Veel starters in het buitenland onderschatten hoe waardevol een vangnet is. Tijdelijk ander werk kan rust geven terwijl je onderneming groeit.

• Kijk of er (tijdelijk) werk te vinden is als back-up in de opstartfase.
• Zeker in de beginfase kan het ook helpen om, waar mogelijk, een deel van je werk in Nederland op afstand aan te houden. Dat kan zorgen voor inkomen, rust en ruimte om je onderneming in het buitenland stap voor stap op te bouwen. Het geeft je ook tijd om de lokale markt beter te leren kennen, zonder dat alles meteen financieel hoeft te kloppen.
• Begin zo vroeg mogelijk met netwerken, lokaal en internationaal.
• Natuurlijk helpt het om een (basic) businessplan te schrijven, ook als dat niet verplicht is. Niet zozeer voor een bank of investeerder, maar voor jezelf.
  • Door je ideeën op papier te zetten, krijg je zicht op aannames, risico’s en keuzes die je maakt.
  • Juist in een onbekende context dwingt een businessplan je om na te denken over haalbaarheid, tempo en wat je doet als plannen anders lopen dan verwacht.
• Ga in gesprek over de lokale markt: waar is vraag naar, wat ontbreekt er nog?
• Ook is het belangrijk om scherp te krijgen wie je klanten zijn en waarom zij juist voor jou zouden kiezen. Wat onderscheidt jou van bestaande aanbieders, lokaal of internationaal? Welke voordelen bied je die, aansluitend op de behoeften van jouw doelgroep?
• Ondernemers die hier al vroeg over nadenken, kunnen hun aanbod gerichter aanpassen en voorkomen dat ze blijven vergelijken met hoe het in Nederland werkt(e). Test je product of dienst dus ter plekke, niet alleen vanuit je Nederlandse blik.

Hoe pas je je idee aan de lokale context aan als je gaat ondernemen in het buitenland?

Wat in Nederland werkt, slaat elders niet altijd aan. Taal, cultuur en gewoontes spelen een grote rol.

• Verdiep je in lokale regels, vergunningen en inschrijvingen.
• Onderzoek of grondstoffen, onderdelen of ingrediënten lokaal beschikbaar zijn.
• Bekijk websites van lokale bedrijven en concurrenten, en stem je eigen communicatie daarop af.
• Let op prijsniveau, serviceverwachtingen en betaalgedrag in de regio.

Waarom loont samenwerken en lokaal inbedden vaak als ondernemer in het buitenland?

Ondernemingen die lokaal wortelen, hebben vaak meer draagvlak en minder gedoe met allerlei regels.

• Zoek samenwerking met lokale partners of leveranciers.
• Creëer waar mogelijk lokale werkgelegenheid.
• Overweeg om voor Nederlandse bedrijven met belangen in de regio marktonderzoek te doen, bijvoorbeeld in ruil voor een vergoeding of gedeelde kosten.
• Deel je kennis en bouw aan wederzijds vertrouwen.

Hoe verandert ondernemen in het buitenland je manier van werken en denken?

Ondernemen in het buitenland vraagt ook iets van jou. Geduld, aanpassingsvermogen en relativeren zijn minstens zo belangrijk als een goed plan.

• Verwacht niet dat alles loopt zoals je als ondernemer in je woonland gewend was.
• Ga mee in het lokale tempo.
• Investeer in relaties, ook als dat tijd kost.
• Kies bewust wanneer je loslaat en wanneer je bijstuurt.

Welke nieuwe competenties en vaardigheden ontwikkel je door te ondernemen in het buitenland?

Ondernemen in het buitenland scherpt ook jou als mens en professional. Je leert vaardigheden die je vaak niet opdoet in een vertrouwde werkomgeving.

• Je ontwikkelt meer aanpassingsvermogen, omdat regels, tempo en verwachtingen anders zijn dan je gewend bent.
• Je leert omgaan met onzekerheid en wisselende omstandigheden, zoals inkomsten, planning en beschikbaarheid van mensen of middelen.
• Je communicatie wordt helderder en bewuster, zeker als je werkt in een andere taal of cultuur.
• Je groeit in probleemoplossend denken, omdat standaardoplossingen vaak niet werken.
• Je traint geduld en relativeringsvermogen, vooral als processen trager of minder voorspelbaar verlopen.
• Je wordt creatiever in het benutten van kansen, met minder middelen en meer improvisatie.

Veel ondernemers merken dat deze vaardigheden ook na terugkeer waardevol blijven, zowel in werk als in het dagelijks leven.

Quotes en ervaringen

Ik had een plan, maar pas na een paar maanden snapte ik hoe het hier écht werkt. Toen ik dat eenmaal doorhad, maakte het alles een stuk realistischer.
Spanje ondernemer

Ik dacht een duidelijke niche te hebben, tot ik merkte dat mensen hier heel anders kopen dan ik gewend was.
Portugal digital nomad

Mijn website werkte technisch prima, maar sloot totaal niet aan bij hoe mensen hier zaken doen.
Frankrijk zzp’er

Veel was toegestaan, maar niets ging snel. Dat was even schakelen.
Indonesië ondernemer

Toen we lokaal gingen samenwerken, veranderde alles. De deuren gingen letterlijk open. Relatie is alles. Het eiland is te klein om mensen tegen je in het harnas te jagen. En wat is toch het nut van al die boosheid, vragen wij ons nu geregeld af als we weer een vers aangekomen Nederlander met schuim op zijn mond zien vertellen hoe het volgens hem zou moeten.
Curaçao ondernemersstel

We kozen voor vestiging in het Zwarte Woud. Deze vakantieregio is de laatste jaren nóg populairder geworden en daar waren we naar op zoek: we willen het hele jaar door gasten hebben. Bovendien heeft het gebied alles te bieden: watersport, wandelen, fietsen, mountainbiken, wintersport. Daarmee kunnen we een brede doelgroep aantrekken.
Duitsland emigratiestel

Ik dacht dat ik vooral een bedrijf aan het bouwen was, maar achteraf zie ik dat ik vooral mezelf heb ontwikkeld.
Mexico ondernemer

Een bestaand bedrijf overnemen in het buitenland kan een snelle manier zijn om lokaal voet aan de grond te krijgen. Tegelijk vraagt het als ondernemer om scherpe keuzes, grondig onderzoek en gevoel voor de lokale context waarin het bedrijf al opereert.

Hoe kijk je als ondernemer in het buitenland naar het productaanbod en klantenbestand bij een bedrijfsovername?

Een overname is meer dan het kopen van een bedrijf, het gaat ook om wat je ermee kunt doen.

• onderzoek of het bestaande product- of dienstenaanbod aansluit bij jouw plannen
• kijk of je aanvullende producten kunt aanbieden aan bestaande klanten
• beoordeel of je bestaande internationale klanten kunt blijven bedienen
• een sterk klantenbestand is vaak waardevoller dan het bedrijf zelf

Wat betekent een overname van een bedrijf in het buitenland voor je internationale groei en marktpositie?

Een bedrijfsovername kan bijdragen aan uitbreiding, maar dat gaat vaak niet vanzelf.

• beoordeel of de overname zorgt voor geografische marktverbreding
• kijk of het bedrijf past binnen jouw langetermijnstrategie
• weeg af of groei lokaal, regionaal of internationaal plaatsvindt
• niet elke overname is een versneller, soms is het vooral een leerstap...dat vertegenwoordigt ook een waarde!

Hoe belangrijk is boekenonderzoek en transparantie bij een overname van een bedrijf in het buitenland?

• wat je vooraf niet ziet, kan later bepalend zijn: grondig onderzoek is bij een internationale overname onmisbaar
• laat een due diligence uitvoeren op financiële, fiscale en juridische onderdelen
• neem ook commerciële, organisatorische en operationele aspecten mee
• check waar nodig aanvullende thema’s zoals personeel, IT of intellectueel eigendom

Hoe ga je om met lokaal management en medewerkers na de overname in het buitenland?

Mensen maken het verschil bij een bedrijfsovername. Een overname slaagt zelden als vertrouwen verdwijnt.

• bepaal hoe je het bestaande management meeneemt in de nieuwe structuur
• voorkom dat lokale medewerkers zich buitenspel gezet voelen
• zoek naar een balans tussen eigen mensen en lokale expertise

Hoe zorg je voor inzicht en sturing na de overname van het bedrijf in het buitenland?

Na de overname begint het echte werk pas.

• goede cijfers helpen om gevoel en feiten te verbinden; breng boekhouding en rapportage zo snel mogelijk op één lijn
• zorg dat je prestaties kunt vergelijken en volgen
• probeer te voorkomen dat verschillen in systemen inzicht vertragen

Wanneer is een joint venture een logisch alternatief voor een volledige overname van een organisatie in het buitenland?

Een volledige overname is niet altijd nodig, of wenselijk.

• ook een joint venture kan toegang geven tot nieuwe markten
• beide partijen brengen kennis, middelen of kapitaal in
• risico’s en opbrengsten worden gedeeld
• voor veel ondernemers is dit een goede eerste stap naar lokaal ondernemerschap in het buitenland

Waarom spelen lokale regels en eisen een rol bij overname van een bedrijf in het buitenland?

In sommige landen bepaalt regelgeving de vorm van samenwerken. En wat juridisch nodig is, kan strategisch ook kansen bieden.

• sommige landen verplichten samenwerking met een lokaal bedrijf
• dit kan kennisoverdracht en lokale verankering bevorderen
• onderzoek eventuele sector-specifieke eisen

Quotes en ervaringen

Na de overname hebben we bewust niet alles naar onze hand gezet. Lokale medewerkers kennen de markt, de klanten en de gevoeligheden veel beter dan wij. Dat loslaten voelde spannend, maar bleek achteraf cruciaal voor continuïteit.
Zuid-Afrika ondernemer met een gespecialiseerd softwarebedrijf actief in internationaal betalingsverkeer

Bij een internationale joint venture kijk je eerst waar je elkaar kunt versterken. We kwamen niet om onze manier op te leggen, maar om samen sneller te groeien. Juist daardoor ging de uitbreiding uiteindelijk efficiënter en met minder frictie.
Spanje ondernemer; producent van LED-verlichting

Achteraf gezien hadden we meer tijd moeten nemen voor het boekenonderzoek. Niet omdat er iets mis was, maar omdat we cultuur en werkwijze hebben onderschat. Dat leer je pas als je er middenin zit.
Bulgarije ondernemer

Een nieuwe werkomgeving in het buitenland vraagt om meer dan inhoudelijke kennis. Zeker bij lang verblijf spelen cultuur, omgangsvormen en onderlinge verhoudingen een grote rol in hoe prettig en effectief je kunt (samen)werken.

Hoe krijg je snel zicht op de lokale werkcultuur en besluitvorming bij lang verblijf in het buitenland?

De manier waarop mensen samenwerken verschilt sterk per land. Wat soms langzaam voelt, kan uiteindelijk juist stevig blijken.

• verdiep je zo snel mogelijk in hoe besluiten worden genomen
• let op tempo, overlegstructuren en hiërarchie
• realiseer je dat forceren van beslissingen vaak averechts werkt
• accepteer dat een zorgvuldig proces later juist tot meer loyaliteit leidt

Hoe belangrijk zijn relaties en persoonlijke omgang op de werkvloer?

Werken in het buitenland is in sterke mate mensenwerk. Zonder aandacht voor relatie is er vaak geen echte samenwerking.

• investeer bewust in relaties met collega’s en leidinggevenden
• neem tijd om vertrouwen op te bouwen
• besef dat zakelijke samenwerking vaak begint bij persoonlijk contact

Hoe ga je als expat, emigrant of working nomad om met formeel en informeel gedrag in je nieuwe werkomgeving?

Nederlandse directheid wordt niet overal zo opgevat als bedoeld. Wat in Nederland normaal is, kan elders als respectloos worden gezien.

• wees voorzichtig met informele omgangsvormen en humor
• realiseer je dat ironie en sarcasme verkeerd kunnen overkomen
• let op gevoeligheden rond gedrag, pesten of intimidatie
• neem formele omgangsvormen serieus, ook als ze onwennig voelen

Wat zeggen kleding, visitekaartjes en hiërarchie over hoe je je in het buitenland opstelt?

Uiterlijke en formele signalen spelen in veel landen een grotere rol. Ze geven houvast in hoe je elkaar benadert.

• kies liever voor netjes en verzorgd dan te casual
• gebruik (gedrukte of digitale) visitekaartjes bij zakelijke contacten
• let goed op functietitels, aanspreekvormen en rangorde
• observeer hoe anderen omgaan met hiërarchie voordat je zelf handelt

Hoe ga je om met spanningen, problemen en onzekerheid op de internationale werkvloer?

Lang verblijf in het buitenland brengt soms onverwachte situaties met zich mee. Juist in moeilijke fases helpt het om niet alles alleen te dragen.

• bespreek werkproblemen niet altijd direct met collega’s, maar volg lokale routes
• schakel waar nodig een leidinggevende in
• besef dat werk en privé vaak minder strikt gescheiden zijn
• blijf communiceren met respect voor lokale omgangsvormen, ook als dat lastig voelt

Quotes en ervaringen

Directe humor en sarcasme werken in Duitsland anders dan in Nederland. Een grap in een vergadering komt vaak niet aan en kan zelfs verkeerd worden opgevat. Dat betekent niet dat Duitsers geen humor hebben, maar wel dat het een andere vorm is. Door dat te accepteren, ging samenwerken een stuk makkelijker.
Duitsland emigrant

Formele uitingen laten zien welke plek iemand inneemt en hoe je elkaar hoort te benaderen. Visitekaartjes zijn daarbij belangrijk. Aan de functie en titel kun je afleiden hoe je iemand aanspreekt en welke houding passend is.
Japan emigrant

Toen mijn arbeidscontract in Nieuw-Zeeland onverwacht niet werd verlengd, raakten we allebei in paniek. Ik nam snel ander werk aan dat niet bij me paste. Achteraf gezien hadden we samen beter moeten blijven praten, juist omdat we dat vooraf hadden afgesproken. En geen overhaaste beslissingen moeten nemen.
Nieuw-Zeeland expat

In de VS merkte ik dat hiërarchie veel zichtbaarder is dan in Nederland. In het begin voelde dat heel ongemakkelijk, maar ik heb eerst afgewacht en gekeken hoe anderen zich gedroegen. Dat gaf me rust en inzicht in wanneer aanpassen nodig was en wanneer niet.
USA emigrant

Uitschrijven uit Nederland heeft niet alleen gevolgen voor je woonadres, maar ook voor je onderneming. Zeker als je voor langere tijd gaat wonen en werken in het buitenland, is het belangrijk om vooraf te weten wat dit betekent voor je inschrijving bij de Kamer van Koophandel en je fiscale positie.

Wat betekent uitschrijven uit de Basisregistratie Personen voor je bedrijf in Nederland?

Als je langer dan acht maanden binnen één jaar in het buitenland woont, ben je verplicht je uit te schrijven uit de Basisregistratie Personen (zie de uitgebreide informatie elders).

• controleer altijd of je, gezien je reisduur en plannen, moet uitschrijven uit de BRP
• ga je korter dan ongeveer een half jaar op afstand werken in het buitenland, dan kan het soms praktischer zijn om ingeschreven te blijven, mits je situatie daaraan voldoet (het is meestal niet aan jou om dat te bepalen)
• uitschrijven uit de BRP kan gevolgen hebben voor je inschrijving bij de Kamer van Koophandel

Blijft je inschrijving bij de Kamer van Koophandel automatisch bestaan als je naar het buitenland verhuist?

Na uitschrijving uit de BRP beoordeelt de Kamer van Koophandel of je onderneming ingeschreven kan blijven.

• in veel gevallen ontvangt de KvK automatisch bericht van je uitschrijving
• de KvK kijkt vervolgens of je onderneming nog voldoende binding heeft met Nederland
• je kunt ook zelf vooraf contact opnemen om je situatie toe te lichten; uiteraard stimuleert de KvK dit: zaken achteraf nog proberen aannemelijk te maken zal niet altijd in je voordeel uitpakken
• individuele situaties worden ook altijd individueel beoordeeld door individuele medewerkers; laat je persoonlijke situatie dus altijd goed checken, voordat je conclusies trekt
• vraag altijd om schriftelijke bevestiging van afspraken en beoordelingen

Wanneer kun je bij lang verblijf in het buitenland ingeschreven blijven bij de KvK?

• je kunt vaak ingeschreven blijven zolang er feitelijke activiteiten in Nederland plaatsvinden
• het gaat om daadwerkelijk werken in Nederland, niet om de herkomst van je klanten; denk aan ondernemers die regelmatig in Nederland aanwezig zijn voor hun werk:
  • een bedrijfsadviseur komt regelmatig naar Nederland om bedrijven van advies te voorzien
  • een reizende journalist geeft regelmatig lezingen in Nederland
  • een stukadoor verhuist naar Oost-Europa, maar doet nog op periodieke basis (grotere) klussen in Nederland
• maar er zijn ook situaties waarin de KvK besluit om je onderneming uit het Handelsregister te halen:
  • een journalist verhuist naar Australië en levert teksten vanuit Australië aan Nederlandse media (activiteiten vinden feitelijk niet meer in Nederland plaats)
  • een Nederlandse webwinkel wordt volledig overgeplaatst naar Azië, zonder dat er nog activiteiten in Nederland plaatsvinden (of het webdomein .nl of .com heeft, maakt niet uit)
• incidentele of eenmalige activiteiten tellen meestal niet mee
• werken voor Nederlandse opdrachtgevers vanuit het buitenland is op zichzelf niet voldoende

Wanneer besluit de KvK bij lang verblijf in het buitenland tot uitschrijving van je bedrijf?

• de KvK schrijft je onderneming uit als je activiteiten volledig buiten Nederland plaatsvinden
• dit geldt ook als je uitsluitend op afstand werkt
• het type klanten of het webadres van je bedrijf speelt daarbij geen rol
• belangrijk is dus waar het werk feitelijk wordt uitgevoerd

Welke omstandigheden kunnen het verschil maken bij de beoordeling of je Nederlandse onderneming wordt uitgeschreven?

De KvK kijkt altijd naar het totaalplaatje en beoordeelt situaties individueel.

• woon je in een land dichtbij Nederland, dan is het aannemelijker dat je nog in Nederland actief blijft
• bij een eenmanszaak is vooral relevant waar jij als ondernemer zelf werkt
• bij een BV kijkt de KvK met name naar waar de feitelijke leiding plaatsvindt
• individuele omstandigheden worden per geval beoordeeld, laat je situatie daarom altijd persoonlijk toetsen

Welke factoren weegt de KvK mee bij het besluit?

De KvK gebruikt meerdere criteria tegelijk. Het voldoen aan één punt is meestal niet doorslaggevend.

• vinden er nog regelmatig werkzaamheden in Nederland plaats
• naar welk land verhuis je en hoe ver ligt dat van Nederland
• houd je een woonadres of zakelijk adres in Nederland aan
• heb je structureel Nederlandse opdrachtgevers
• zijn er nog medewerkers, bestuurders of partners actief in Nederland
• wordt de administratie of boekhouding in Nederland gevoerd
• neem je structureel deel aan zakelijke bijeenkomsten in Nederland
• is je vertrek tijdelijk of bedoeld als definitieve verhuizing

De Belastingdienst hanteert vaak vergelijkbare criteria bij de beoordeling van je belastingplicht. Het is daarom verstandig ook daar tijdig duidelijkheid te krijgen.

Wat regel je als je je bedrijf in Nederland wilt of moet uitschrijven bij lang verblijf in het buitenland?

Als uitschrijving nodig is, is het belangrijk dit goed en op tijd te regelen:

• uitschrijven doe je uiterlijk zeven dagen voor je vertrekdatum
• doe je dit niet, dan kan de KvK je onderneming zelf doorhalen in het Handelsregister
• een doorhaling kan gevolgen hebben voor bankrekeningen, verzekeringen en contracten
• controleer daarom ook deze zaken ruim voor vertrek
• wil je zekerheid over jouw situatie, neem dan vóór vertrek contact op met de KvK en leg je plannen voor

Quotes en ervaringen

Ik dacht dat uitschrijven uit Nederland vooral iets administratiefs was. Pas toen ik uitgebreider met de KvK sprak, begreep ik dat het ook echt gevolgen kon hebben voor mijn bedrijf. Dat gesprek vooraf heeft me veel gedoe achteraf bespaard.
Spanje emigrant

Ik werkte nog steeds voor Nederlandse klanten, dus ik ging ervan uit dat mijn inschrijving wel zou blijven bestaan. Maar omdat al mijn werkzaamheden feitelijk in het buitenland plaatsvonden, werd mijn eenmanszaak alsnog uitgeschreven. Dat verschil had ik vooraf onderschat.
Thailand digital nomad

We wonen net over de grens in Duitsland en komen meerdere keren per week in Nederland voor ons bedrijf. Daardoor konden we onderbouwen dat er nog genoeg binding met Nederland was. Het liet wel zien hoe belangrijk het is om je persoonlijke situatie goed uit te leggen.
Duitsland ondernemersstel

Wie met een onderneming voor langere tijd naar het buitenland gaat, krijgt vrijwel altijd te maken met fiscale gevolgen. Die verschillen per rechtsvorm en per manier waarop je je bedrijf voortzet, verkoopt of beëindigt. Het is daarom belangrijk om vooraf overzicht te hebben, voordat je beslissingen neemt.

Waar let je fiscaal gezien op als je een eenmanszaak hebt en voor langere tijd naar het buitenland gaat? 

Hoe zit het fiscaal als je je eenmanszaak in Nederland voortzet?

Bij een eenmanszaak liggen de belangrijkste gevolgen in de inkomstenbelasting.

• voer je als digital nomad, ondernemer of emigrant nog feitelijke activiteiten in Nederland uit, dan worden de inkomsten in beginsel in Nederland belast
• uitschrijven uit de Basisregistratie Personen kan leiden tot een conserverende aanslag op opgebouwde pensioenen en lijfrentes
• de Belastingdienst reserveert dan als het ware een bedrag voor mogelijke toekomstige belastingheffing

Wat gebeurt er fiscaal als je je eenmanszaak volledig naar het buitenland verplaatst?

Zet je de onderneming buiten Nederland voort of bouw je deze daar opnieuw op, dan volgt meestal een eindafrekening.

• bij vertrek vindt een fiscale afrekening plaats over de onderneming
• vermogensbestanddelen die meeverhuizen kunnen leiden tot belastbare winst
• winst wordt berekend als het verschil tussen waarde en oorspronkelijke aanschafprijs
• de stakingsaftrek mag hierop in mindering worden gebracht
• bij pensioen en lijfrente kan een conserverende aanslag worden opgelegd
• binnen de EU of EER wordt vaak uitstel van betaling verleend
• bij vertrek buiten de EU of EER kan extra zekerheid worden gevraagd, zoals een bankgarantie

Wat zijn fiscale gevolgen als je je eenmanszaak verkoopt of stopt?

Ook verkoop of beëindiging heeft fiscale gevolgen.

• bij verkoop wordt de stakingswinst belast in de inkomstenbelasting
• ook hierbij kunnen conserverende aanslagen worden opgelegd
• bij stoppen kun je gebruikmaken van stakingsfaciliteiten
• winst kan soms worden doorgeschoven naar een pensioenvoorziening, waardoor directe belastingheffing wordt uitgesteld

Waar let je fiscaal gezien op als je een BV hebt en voor langere tijd naar het buitenland gaat?

Wat betekent langdurig verblijf in het buitenland voor je belastingen als je je BV in Nederland wilt voortzetten?

Bij een BV spelen zowel inkomstenbelasting als vennootschapsbelasting een rol.

• de feitelijke leiding van de BV moet in Nederland blijven
• je kunt de dagelijkse leiding laten uitvoeren door een externe partij
• als directeur-grootaandeelhouder kun je te maken krijgen met conserverende aanslagen op pensioen, lijfrentes en aanmerkelijk belang
• je blijft na verhuizing naar het buitenland aansprakelijk voor belastingschulden van de BV

Wat gebeurt er fiscaal bij het verplaatsen van je BV naar het buitenland?

Bij een zogenoemde 'zetelverplaatsing' volgt meestal een fiscale afrekening.

• de Belastingdienst rekent af over vermogensbestanddelen in de BV
• de BV blijft meestal aangifteplichtig in Nederland omdat zij naar Nederlands recht is opgericht
• bij verplaatsing binnen de EU of EER is gespreide betaling vaak mogelijk
• pensioen in eigen beheer kan soms zonder of met beperkte heffing meeverhuizen
• buiten de EU of EER gelden vaker strengere voorwaarden

Wat zijn de fiscale gevolgen bij verkoop of beëindiging van een BV?

Ook hier geldt dat stoppen of verkopen fiscale consequenties heeft:

• verkoop van aandelen leidt tot belastingheffing in box 2
• conserverende aanslagen kunnen worden opgelegd
• bij beëindiging wordt winst belast met vennootschapsbelasting
• daarnaast moet de BV juridisch worden geliquideerd of verkocht

Op welke factoren let de KvK bij de beoordeling van de vestigingsplaats van je onderneming?

Welke factoren weegt de KvK bij een eenmanszaak?

De KvK beoordeelt altijd het geheel van omstandigheden:

• vinden er feitelijke werkzaamheden in Nederland plaats
• gebeurt dit structureel of slechts incidenteel
• naar welk land is de ondernemer verhuisd
• blijft er een woning of zakelijk adres in Nederland
• zijn er structurele Nederlandse opdrachtgevers
• zijn er persoonlijke omstandigheden waardoor binnenlandse belastingplicht blijft bestaan
• neem je nog deel aan zakelijke activiteiten in Nederland
• is het vertrek tijdelijk of definitief

Het gaat hierbij dus niet om één criterium, maar om de aannemelijkheid van activiteiten in Nederland.

Welke factoren bepalen de vestigingsplaats van een BV?

De feitelijke leiding is doorslaggevend, maar andere factoren tellen ook mee, zoals:

• woonplaats van bestuurders
• locatie van aandeelhoudersvergaderingen
• woonplaats van commissarissen of meerderheidsaandeelhouders
• plaats waar bedrijfsmiddelen zich bevinden
• locatie van de boekhouding

Wat is een goed moment om als ondernemer de Belastingdienst te informeren over je vertrek naar het buitenland?

Tijdige afstemming voorkomt verrassingen.

• informeer de Belastingdienst zodra plannen concreet worden
• dit geldt voor zowel eenmanszaak als BV
• zo is er ruimte om afrekeningen en gevolgen vooraf te bespreken

Quotes en ervaringen

Ik dacht dat ik alles netjes had geregeld door mijn bedrijf aan te houden in Nederland. Pas later begreep ik dat het voor de Belastingdienst vooral ging om waar ik feitelijk werkte, niet waar mijn klanten zaten. Dat inzicht kwam laat, maar was bepalend.
Portugal ondernemer

De conserverende aanslag voelde in eerste instantie als iets dreigends. Pas toen ik begreep dat het vooral om uitstel en zekerheid ging, viel er rust. Het was geen straf, maar een manier om later helderheid te houden.
Spanje emigrant met eenmanszaak

Bij onze BV bleek de vraag waar de leiding zat veel belangrijker dan waar wij woonden. Door dat vooraf goed te organiseren, konden we problemen voorkomen. Achteraf was het vooral een kwestie van goed vastleggen en regelmatig blijven uitleggen.
Frankrijk ondernemer met BV

Wie als working of digital nomad voor cliënten in meerdere landen werkt, loopt al snel tegen de vraag aan of je direct een eigen juridische vorm moet regelen, en zo ja, waar en hoe.

Wanneer kies je ervoor om vrij snel een zzp-schap of andere juridische entiteit te regelen?

• Als je structureel inkomsten verwacht uit meerdere landen
• Als opdrachtgevers een formele entiteit eisen voor contracten of facturatie
• Als je duidelijkheid wilt over belastingen en aansprakelijkheid
• Als je vooraf zekerheid zoekt voor langer werken in het buitenland

Wat zijn de voordelen van direct een eigen juridische entiteit opzetten als working of digital nomad?

• Eén duidelijke rechtsvorm voor al je werkzaamheden
• Professioneel kunnen factureren aan internationale cliënten
• Betere scheiding tussen privé en zakelijk
• Meer herkenbaarheid en vertrouwen bij opdrachtgevers

Wat zijn de nadelen van meteen een zzp-schap regelen bij internationaal werken aan digitale opdrachten?

• Grote verschillen in regels per land
• Meerdere belastingstelsels tegelijk
• Sociale zekerheid en verzekeringen sluiten vaak slecht aan
• Administratie wordt snel complex en kostbaar
• Vastlopen in lokale eisen die je vooraf niet kende

Wat zijn mogelijke consequenties als je als digital nomad werkt zonder aparte juridische structuur?

Deze vorm voelt eenvoudig, maar brengt vaak meer verantwoordelijkheid en risico met zich mee:

• Je werkt feitelijk als eenmanszaak of 'sole proprietor'
• Je bent persoonlijk aansprakelijk vanaf je eerste opdracht
• Privébezittingen kunnen onderdeel worden van zakelijke risico’s
• Je bent zelf verantwoordelijk voor belastingen en schulden
• Vrijheid en flexibiliteit kunnen onder druk komen te staan bij conflicten

Waarom werkt een bestaand zzp-schap uit je voormalige woonland vaak niet bij lang verblijf buitenland?

• Je bent fiscaal vaak geen inwoner meer van dat land
• Je werkzaamheden vinden feitelijk elders plaats
• Lokale instanties erkennen je onderneming niet altijd
• Banken en verzekeraars stellen aanvullende eisen
• Er kan discussie ontstaan over waar je echt belastingplichtig bent

Waar loop je in de praktijk het vaakst tegenaan rondom je rechtsvorm als digital nomad?

• Onduidelijkheid over belastingen en afdrachten
• Problemen met btw of vergelijkbare heffingen
• Verzekeringen die geen internationale dekking bieden
• Opdrachtgevers die zekerheid willen die je niet direct kunt geven
• Regels die pas zichtbaar worden nadat je al gestart bent

Hoe pakken de meeste working nomads dit in de praktijk aan?

• Starten zonder vaste juridische entiteit: tijdelijke of pragmatische oplossingen gebruiken
• Eerst inkomsten en werkpatronen opbouwen, pas later kiezen voor een passende rechtsvorm
• Regelmatig bijstellen bij verandering van woonland
• Je ondertussen verdiepen in diverse mogelijke opties voor rechtsvormen, o.a. Offshore Company, IBC (International Business Company), PLC (Private Limited Company), LLC (Limited Liability Company) en GBC (Global Business Company).

Wat helpt bij het maken van een realistische keuze rondom je rechtsvorm als digital of working nomad?

• Je plannen zeker in het begin klein en flexibel houden
• Rekening houden met wisselende woonlanden
• Gespecialiseerd advies zoeken over internationaal ondernemen
• Accepteren dat een oplossing tijdelijk kan zijn
• Weten dat regelmatig aanpassen onderdeel is van nomadisch werken

Bij zelfstandig ondernemen tijdens lang verblijf buitenland blijkt timing vaak belangrijker dan perfectie, veel working en digital nomads ontdekken al doende welke juridische vorm past, en wanneer.

Quotes en ervaringen

Ik dacht dat mijn Nederlandse zzp-schap alles zou afdekken. Pas toen ik langer in Spanje woonde, merkte ik dat het fiscaal helemaal niet meer klopte.
Spanje digital nomad

Mijn belangrijkste opdrachtgever wilde per se een formele entiteit. Dat gaf duidelijkheid, maar ook veel extra administratie waar ik niet op had gerekend.
Duitsland working nomad

Ik heb bewust gewacht met het oprichten van iets officieels. Dat was een beetje grijs gebied soms, maar ik wilde eerst zien of het werk stabiel bleef en waar ik me echt zou vestigen.
Estland digital nomad

Mijn oude inschrijving in Nederland bleef bestaan, maar banken en verzekeraars accepteerden die constructie niet meer toen ik verhuisde.
Frankrijk emigrant ondernemer

De meeste problemen ontstonden niet bij starten, maar bij belastingvragen achteraf. Dat had ik echt onderschat. Vooraf je huiswerk doen dus!
Thailand working nomad

Tips en ervaringen rond werk, ondernemerschap en vrijwilligerswerk bij lang verblijf in het buitenland en emigratie

• Onderneming: Om het door ons overgenomen hotel-restaurant een goede start te geven en de inwoners van het dorp opnieuw te interesseren zijn we al vrij snel op bezoek gegaan bij de burgemeester. In ons beste Frans maakten we onze visie duidelijk en hebben we hem uitgenodigd voor een maaltijd. Zijn tevredenheid was voor het dorp een teken dat het goed zat. Ook voor het verkrijgen van enkele vergunningen is dat eerste bezoekje waardevol gebleken. (Frankrijk)
• Werk: Mijn vriend wil graag aan het werk op het technische vlak, maar heeft nu een eerste baan bij een wegrestaurant. Het is goed dat hij aan het werk is, zo kom je onder de mensen, zit je in het arbeidsproces en leer je de taal gemakkelijker en sneller. (USA)
• Werk: Toen we nog in Nederland woonden, regelden we al een Noors telefoonnummer. Als we solliciteerden hoefden de Noorse werkgevers niet naar Nederland te bellen. Indirect lieten we daarmee zien dat onze plannen om naar Noorwegen te komen écht serieus waren. Tijdens een vakantie in de regio waar we terecht wilden komen regelden we iemand die het lokale krantje naar ons in Nederland wilde opsturen. Om op de hoogte te zijn van het nieuws, maar ook om de lokale vacatures te kunnen checken. Dat hielp in de zoektocht naar werk. (Noorwegen)
• Werk: Een week nadat ik aankwam, vond ik een plek bij het callcenter van een groot internetverkoopbedrijf. Telefoon aannemen en contact met klanten onderhouden. Daar voelde ik me, ondanks opleiding en werkervaring, niet te goed voor. Ideaal om mijn talenkennis verder te verbeteren, en mijn manager zag al snel dat ik meer in mijn mars had. Inmiddels ben ik als manager verantwoordelijk voor de volledige Nederlandstalige klantenservice en een aantal andere projecten. (Duitsland)
• Werk: Ik verzorg als striptekenaar strips voor Nederlandse kranten. De grappen gaan vrijwel altijd over actuele Nederlandse thema's. Geen enkele lezer heeft ooit gemerkt dat ik als maker al ruim tien jaar op Vancouver Island woon. Ik krijg nu misschien wel meer mee van het nieuws dan toen ik nog in Nederland woonde. (Canada)
• Werk: Ik werk als virtueel assistent: ik verzorg onder andere online klantenservice en chat-support. Daarnaast doe ik de administratie voor een cateringbedrijf, een sportschool en verhuurbedrijf, doe ik DTP-werk voor een ontwerpstudio en verzorg ik de planning tussen zorgverleners en zorginstellingen. Ook werk ik als fotograaf; ik lever aan online wenskaartenwinkels, krijg per verkochte kaart betaald en ben vanuit Spanje geregeld op pad om nieuw beeldmateriaal te schieten. Het opstarten kostte even tijd, maar met deze combinatie van virtuele activiteiten verdien ik inmiddels een goede boterham. (Spanje)
• Werk: Van alles heb ik al gedaan. Van Engelse les geven tot in een hostel werken, van ondersteunen in het basisonderwijs tot het verkopen van medicijnen. Met als uitschieter natuurlijk vier jaar ons eigen koffiecafeetje in Sucre. Een geweldige, soms lastige, erg drukke maar ook heel leerzame en leuke tijd. Wonen in het buitenland is inderdaad een avontuur met ups en downs. De meeste downs heb ik vooral op carrière gebied, na bijna zeven jaar in Bolivia kan ik nog steeds mijn (werk)draai niet vinden. (Bolivia)
• Werk: De kans dat je op Madeira via een instantie een baan vindt is klein; je moet het echt van je netwerk hebben. Ik pendel nu regelmatig op en neer, werk nog in Nederland, ga vaak op bezoek naar Madeira om contacten te leggen en te onderhouden. Ik leer veel van de buitenlanders die er al wonen en werken. Binnenkort gaat het ook mij lukken! (Portugal)
• Werk: Ik kwam niet in een "gespreid expat bedje" terecht. Maar zocht wel zélf de plek uit waar ik wilde gaan wonen en leven. Werken is voor mij geen doel op zich, meer een manier om brood op de plank te krijgen. Toch heb ik nooit moeite gehad om een inspirerende baan te vinden; mijn brede talenkennis, bachelor in politicologie en master in computerwetenschappen hielpen daar aan mee. Toch ging het uiteindelijk vooral om capaciteiten als durf hebben en flexibel zijn, alles aan willen pakken. In Tsjechië startte ik een expat service bureau; ik ontmoette er veel mensen die wel vertrokken waren uit Nederland, maar nooit aankwamen in Tsjechië: ze bleven op en top Nederlands. (Duitsland en daarvoor Tsjechië)
• Onderneming: Ons vak, een combinatie van een dierenpension en het organiseren van wandelvakanties voor mensen met honden, was in Nederland vanwege alle regelgeving bijna niet meer op een normale manier uit te oefenen. De lol om ondernemer te blijven in Nederland was er af. Daarbij waren we op zoek naar een land waar je nog echte seizoen hebt, in combinatie met veel natuur. Scandinavië was een optie, maar uiteindelijk werd het Canada. We runnen er een dierenpension én een reisbureau. (Canada)
• Onderneming: We hebben ons in het begin van onze buitenlandse ondernemingsplannen teveel laten meeslepen door anderen. Het plan was op een gegeven moment nauwelijks meer van ons; een Nederlandse aannemer en externe investeerder liepen er mee weg door de kansen die ook zij zagen. Dat hebben we rigoureus omgedraaid, we hebben afscheid van hen genomen, en nu is het avontuur weer van ons. Het moest vooral leuk blijven, in plaats van een potentieel giga-succes met bijbehorende werkstress. (Portugal)
• Onderneming: Als je in Vietnam wilt investeren, heb je goodwill bij de overheid nodig. Heb je dat niet en maak je fouten in het zakelijke protocol, dan geef je al snel gelegenheid om een investeringsverzoek af te wijzen. Een vergaand voorbeeld van een dergelijke fout is het verkeerd overhandigen van een visitekaartje; een bevriend ondernemer deed dat te plotseling en met één in plaats van de gebruikelijke twee handen... (Vietnam)
• Onderneming: We kozen voor vestiging in het Zwarte Woud. Deze vakantieregio is de laatste jaren nóg populairder geworden en daar waren we naar op zoek: we willen het hele jaar door gasten hebben. Bovendien heeft het gebied alles te bieden: watersport, wandelen, fietsen, mountainbiken, wintersport. Daarmee kunnen we een brede doelgroep aantrekken. (Duitsland)
• Wat onderneem je als partner: In Nederland was ik hoofd activiteitenbegeleider in een verpleeg- en verzorgingstehuis. Mijn man kreeg de kans om de China-vestiging van het consultancy bedrijf waar hij werkt te gaan leiden; ik ging mee. Ik heb net mijn eerste jaar als kleuterjuf op een internationale school afgerond. Qua niveau is het werk niet te vergelijken, maar het is leuk werk, ik heb veel vrijheid. En de banen liggen nou eenmaal niet voor het oprapen als je geen Chinees spreekt. Mijn man werkt zich in zijn carrière in een rechte lijn naar boven, ik klim langzaam op en zak steeds weer naar beneden. Maar dat wist ik van tevoren en dat is deze buitenlandervaring me ook wel waard. (China)
• Wat onderneem je als partner: Mijn partner is voor werk uitgezonden naar Parijs en ik ben meegegaan. Ik stelde mezelf de vraag: wat ga ik doen? Het was een logische stap mijn eigen ervaringen als expat te combineren met mijn deskundigheid als psycholoog. (Frankrijk)
• Wat onderneem je als partner: Ik werkte in Nederland al lang en naar tevredenheid in het onderwijs. Plots kreeg mijn vrouw de kans om voor enkele jaren uitgezonden te worden; een kans die we met ons gezin niet wilden laten lopen. Ik zie wel wat ik straks ga doen in het buitenland; eerst moeten we als gezin wegwijs raken en heb ik uiteraard de directe zorg voor onze kinderen van nu drie en vijf. (Suriname)
• Wat onderneem je als partner: Het leven hier bevalt me erg goed. Ik geef onze zoon in de middag Nederlandse les. En ben actief als vrijwilliger op zijn school, bij een voedselbank in het dorp en bij het Rode Kruis. Tijd voor een baan heb ik niet, maar in ons geval is dat ook niet noodzakelijk. (Duitsland)
• Wat onderneem je als partner: Het leven voor een meekomende partner is lastiger. Je eigen groei staat stil, terwijl de groei van je partner juist enorm groot is. De meeste andere expat vrouwen hier hadden zelfs een mooie carrière afgebroken om met hun man mee te gaan naar Thailand. (Thailand)
• Project opzetten: Tijdens een verkenningstrip in Uganda begon ik wel eens over het afnemende draagvlak in Europa voor ontwikkelingshulp. En dat Afrika het zelf maar moet opknappen. Maar ja, stond ik daar te pleiten en filosoferen tegenover een man die geen schoenen aan had. Een ander zei tegen me: 'Vergeet niet, er zijn vele soorten Afrika.' (Uganda)
• Project opzetten:
  • Richt een stichting op om subsidie aan te kunnen vragen, let op dat jouw partner ter plaatse ook iets dergelijks nodig heeft (NGO-Status).
  • Zorg voor steun in uw omgeving: zowel mensen die meewerken als mensen die financieel willen ondersteunen.
  • Denk na over zelfredzaamheid, hoe kun je zelf financiële middelen genereren.
  • Zorg voor goede communicatie over behaalde resultaten naar je achterban. Maak foto's of een filmpje en maak een website waarop mensen de resultaten kunnen zien.
  • Evalueer het project op effectniveau: wat is het effect van je project op het gebied van armoedebestrijding? Evalueer ook met de doelgroep, niet alleen met de partnerorganisatie.
  • Probeer lokale overheden bij het project te betrekken, om duurzaamheid van het project te vergroten.
  • Samenwerking met een partner in een ontwikkelingsland moet groeien. Begin daarom met een klein en eenvoudig project.
  • Zorg dat de lokale bevolking projecteigenaar is, wanneer je een ontwikkelingsproject opzet. Dit zodat zij zich verantwoordelijk voelen voor het proces en het resultaat.
  • Je moet het wel echt doen! Gewoon aan de slag gaan! Geloof in jouw project!
  • Denk na over wat jouw eigen (privé) doelen zijn: wat wil je zelf bereiken en hoe ga je dit volhouden.
  • Haak aan bij bestaande initiatieven. Die zijn vanuit de lokale bevolking gekomen en worden hen niet opgelegd. Hebben kennis en kunde soms al in huis.
  • Weet hoe een dorp of gemeente functioneert en wie de sleutelfiguren binnen de gemeenschap zijn.
  • Voorkom teleurstellingen en initieer pas projecten als het geld er is. De volgorde is heel belangrijk: eerst geld, dan de uitvoering,
  • Spreek naast particulieren ook juist bedrijven aan bij het werven van fondsen. Bijna elk bedrijf heeft een potje om te steunen. Doe dit via je netwerk: iedere vriend of vriendin heeft wel een werkgever die bereid is een schenking te doen.
  • Bouw op je netwerk en probeer je netwerk te vergroten middels anderen en middels organisaties.
  • Leer van anderen, je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden.